Môn: Quan điểm của Lênin về Xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước Đề bài: Vận dụng những tư tưởng cốt lõi của Lê nin về công tác tư tưởng vào thực tiễn nước ta hiện nay? Trả lời: Trong hệ thống quan điểm của Lênin về vấn đề xây dựng Đảng, vấn đề xây dựng Đảng về tư tưởng có vai trò hết sức quan trọng, được Lênin đánh giá cao. Người coi lý luận cách mạng là điều kiện thiết yếu để hình thành và thúc đẩy phong trào cách mạng cũng như khẳng định vai trò tiên phong của đảng cách mạng: “Không có lý luận thì xu hướng cách mạng mất quyền tồn tại và sớm hay muộn, nhất định sẽ rơi vào tình trạng phá sản về chính trị”. V.I. Lênin đã chỉ ra: Không thể có một lý luận cách mạng nào ngoài chủ nghĩa Mác cả, chủ nghĩa Mác là lý luận cách mạng duy nhất của giai cấp vô sản. Vì sao chủ nghĩa Mác lại giữ được địa vị độc tôn như vậy đối với phong trào cách mạng của giai cấp vô sản? Theo Người, trước hết là vì đối với C.Mác, tiêu chuẩn duy nhất của lý luận là phải trung thành với hiện thực, phải diễn đạt và giải thích về mặt lý luận nguyên nhân của cuộc đấu tranh đang diễn ra giữa các giai cấp xã hội và giữa những lợi ích kinh tế.
Trang 1Lớp: Cao học XDĐ và CQNN
BÀI TẬP Môn: Quan điểm của Lênin về Xây dựng Đảng và chính
quyền Nhà nước
Đề bài: Vận dụng những tư tưởng cốt lõi của Lê nin về công
tác tư tưởng vào thực tiễn nước ta hiện nay?
Trả lời:
Trong hệ thống quan điểm của Lênin về vấn đề xây dựng Đảng, vấn đề xây dựng Đảng về tư tưởng có vai trò hết sức quan trọng, được Lênin đánh giá cao Người coi lý luận cách mạng là điều kiện thiết yếu để hình thành và thúc đẩy phong trào cách mạng cũng như khẳng định vai trò tiên phong của đảng cách mạng:
“Không có lý luận thì xu hướng cách mạng mất quyền tồn tại và sớm hay muộn, nhất định sẽ rơi vào tình trạng phá sản về chính trị” V.I Lênin đã chỉ ra: Không thể có một lý luận cách mạng nào ngoài chủ nghĩa Mác cả, chủ nghĩa Mác là lý luận cách mạng duy nhất của giai cấp vô sản Vì sao chủ nghĩa Mác lại giữ được địa vị độc tôn như vậy đối với phong trào cách mạng của giai cấp vô sản? Theo Người, trước hết là vì đối với C.Mác, tiêu chuẩn duy nhất của lý luận là phải trung thành với hiện thực, phải diễn đạt và giải thích về
Trang 2mặt lý luận nguyên nhân của cuộc đấu tranh đang diễn ra giữa các giai cấp xã hội và giữa những lợi ích kinh tế
V.I Lênin khẳng định rằng, những người cách mạng chân chính hoàn toàn đứng trên cơ sở lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác Bởi đó là lý luận đầu tiên biến CNXH từ không tưởng trở thành khoa học, tạo cơ sở vững chắc cho CNXH khoa học, vạch rõ con đường, cách thức để phát triển và làm phong phú thêm cho khoa học đó Theo V.I Lênin, nhiệm vụ đầu tiên, quan trọng nhất của công tác tư tưởng là phải truyền bá, giáo dục, đưa học thuyết Mác vào giai cấp công nhân Học thuyết khoa học và cách mạng đó sẽ giúp giai cấp công nhân hiểu rõ tình cảnh thực sự của mình, tính tất yếu của việc xóa bỏ chế độ áp bức, bóc lột và xây dựng một chế độ
xã hội tốt đẹp hơn Tiếp theo là động viên, phát huy tính chủ động sáng tạo của quần chúng nhân dân lao động trên cơ sở trình độ giác ngộ cách mạng đã được nâng cao
Để công tác tư tưởng đạt hiệu quả cao, V.I Lênin đã nêu ra một cách cụ thể, sinh động những biện pháp tổ chức để tiến hành công tác tư tưởng phù hợp với tình hình KT-XH của đất nước, thậm chí của từng địa phương, từng dân tộc, phù hợp với những đối tượng khác nhau về lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp v.v Một trong những nguyên tắc quan trọng của công tác tư tưởng là phải gắn việc tuyên truyền lý tưởng với việc đem lại những lợi ích thiết thực trong đời sống thường ngày cho quần chúng nhân dân lao động V.I Lênin cũng chỉ ra rằng, xây dựng một chính đảng cách mạng của giai cấp công nhân là một trong những điều kiện quan trong nhất và quyết
Trang 3định nhất để hoàn thành cả công tác lý luận lẫn công tác tư tưởng Bởi vì, không có lý luận cách mạng thì không thể có đảng cách mạng của giai cấp công nhân; ngược lại, nếu không có đảng cách mạng của giai cấp công nhân thì sẽ không có người tổ chức, lãnh đạo biến lý luận thành hiện thực
Thực tiễn cách mạng Việt Nam trong gần 30 năm qua đã khẳng định những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới theo con đường xã hội chủ nghĩa gắn liền và được quyết định bởi sự lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng Trong những năm ấy, mặc dù gặp phải những khó khăn rất lớn, những thách thức quyết liệt, nhiệm vụ phải đảm nhiệm rất nặng nề, song Đảng vẫn kiên trì thực hiện đường lối xây dựng Đảng, cổ vũ động viên nhân dân tham gia xây dựng Đảng đạt được kết quả đáng tự hào
Để tiếp tục đưa nước ta đến mục tiêu cao cả đã được xác định, tại Đại hội XI Đảng ta đã quyết định chủ trương lớn: “Tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới theo con đường xã hội chủ nghĩa”1; xác định mục tiêu tổng quát phát triển đất nước 5 năm (2011-2015): “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; ; xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; phát triển kinh tế nhanh, bền vững; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giữ vững ổn định chính trị - xã hội; tăng cường hoạt động đối ngoại; bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở
Trang 4thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”2 Đồng thời, Đại hội cũng chỉ ra những nhiệm vụ chủ yếu trong 5 năm tới Chủ trương, mục tiêu và nhiệm vụ ấy, được tổ chức thực hiện trong điều kiện chịu sự tác động mạnh mẽ của các xu hướng phát triển của quốc tế, khu vực và trong nước, có những thuận lợi nhưng cũng gặp không ít khó khăn, thách thức quyết liệt hơn, đòi hỏi các cấp bộ đảng và toàn Đảng một trách nhiệm nặng nề, một năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu mới Đảng phải được xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức từ Trung ương đến cơ sở và ở các ngành, các cấp Trong đó, xây dựng Đảng về tư tưởng là vấn đề quan trọng hàng đầu Quan điểm của Lênin về xây dựng Đảng về tư tưởng được Đảng ta vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể nước ta Cụ thể như sau:
Trước hết về công tác tuyên giáo - công tác tư tưởng, hàng
ngày, mỗi người đảng viên chúng ta thường nói đến công tác tư tưởng và ít nhiều đều làm công tác tư tưởng Nhưng công tác tư tưởng là gì, nó bao gồm những bộ phận nào, tác dụng của công tác
tư tưởng đến đâu, lấy tiêu chuẩn gì để đánh giá hiệu quả của nó thì không phải mọi người đều có câu trả lời giống nhau
Công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động cách mạng của Đảng Công tác tư tưởng cùng với công tác tổ chức góp phần xây xây dựng Đảng thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam Công tác tư tưởng của
Trang 5Đảng bao gồm nhiều bộ phận: công tác lý luận, công tác tuyên truyền, công tác cổ động
Công tác lý luận có hai nội dung quan trọng Một là, đưa hệ tư tưởng Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh thành nền tảng tư tưởng trong Đảng và trong toàn xã hội Hai là, phát triển một cách sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, góp phần làm phong phú
hệ tư tưởng của Đảng Vì vậy, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta dành không ít sức lực vào việc nghiên cứu lý luận, tổng kết kinh nghiệm cách mạng Việt Nam để đề ra đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo cho từng thời kỳ
Công tác tuyên truyền có nhiệm vụ truyền bá sâu rộng chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, trong hệ thống chính trị nhằm làm cho mọi người nhận thức đúng, thống nhất và hành động
tự giác, sáng tạo vì sự nghiệp cách mạng của Đảng là vì mục tiêu: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Công tác cổ động có nhiệm vụ thông tin, giải thích cho cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu biết được kịp thời những sự kiện đang diễn ra trong cuộc sống, giải thích đường lối, chính sách của Đảng
và Nhà nước, cổ vũ, động viên mọi người hành động Công tác cổ động thường lấy những việc cụ thể, trước mắt ở trên thế giới, ở trong nước hay ở địa phương, đơn vị để giải thích, khêu gợi, động viên mọi người thực hiện nhiệm vụ cụ thể nào đó Công tác cổ động
có nhiều hình thức: cổ động miệng; các bài viết mang tính cổ động;
cổ động bằng các công cụ trực quan như áp phích, khẩu hiệu, tranh
Trang 6ảnh Công tác cổ động giữ vai trò quan trọng trong công tác tư tưởng của Đảng, có khả năng lôi cuốn hàng triệu người hăng hái tham gia, làm theo
Thứ hai, công tác tư tưởng chính là vũ khí sắc bén của Đảng, công tác tư tưởng là vũ khí sắc bén trong toàn bộ quá trình
hoạt động của Đảng Nó đóng vai trò to lớn trong việc xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức Nó góp phần quan trọng trong công cuộc đấu tranh để giành chính quyền, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Nói tầm quan trọng của tư tưởng, trước hết
là nói vai trò của hệ tư tưởng, tức là hệ thống quan điểm của một giai cấp Vì vậy, chúng ta thường nói tư tưởng dẫn đầu Có người hiểu tư tưởng “dẫn đầu” chủ yếu là hăng hái, là nhiệt tình và cho rằng chỉ với lòng hăng hái, người ta có thể “dời non, lấp biển” được Cách nghĩ đó không đúng với luận điểm của V.I Lênin: “Không có
lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng” Như vậy tư tưởng dẫn đầu phải hiểu là lý luận cách mạng, thể hiện ở đường lối cách mạng của Đảng Lý luận cách mạng và đường lối của Đảng giúp nhân dân ta hiểu rõ quy luật phát triển của xã hội Việt Nam, chỉ ra cho chúng ta mục tiêu phải đạt được và con đường
để thực hiện mục tiêu đó trong từng giai đoạn cách mạng
Thứ ba, công tác tư tưởng của Đảng mang những nguyên tắc chỉ đạo, bao gồm: Nguyên tắc tính đảng trong công tác tư
tưởng Trong đó, tính chiến đấu chính là một biểu hiện tính đảng trong công tác tư tưởng Một người kém tính đảng trong công tác tư tưởng và không có tính đảng cao không thể được lựa chọn vào hàng
Trang 7ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng Vì vậy, bồi dưỡng về tính đảng phải là một nội dung rất quan trọng trong việc đào tạo, bồi dưỡng người làm công tác tư tưởng
Nguyên tắc tính khoa học trong công tác tư tưởng Tính khoa học là một nguyên tắc rất cơ bản của công tác tư tưởng Tính khoa học đòi hỏi phải quán triệt quan điểm lịch sử cụ thể, quan điểm biện chứng, trong khi đề cập, lý giải hoặc phân tích các sự kiện và hiện tượng của đời sống xã hội Tính khoa học của công tác tư tưởng còn được thể hiện ở tính chân thật Tính chân thật là một tiêu chuẩn của công tác tuyên truyền, giáo dục quần chúng Tính chân thật có ý nghĩa là trình bày nội dung vấn đề một cách khách quan Chúng ta phản đối quan điểm, cách tuyên truyền “tô hồng”, đồng thời chúng
ta cũng kiên quyết chống lại quan điểm, cách tuyên truyền “bôi đen”, khuếch đại khuyết điểm, sai lầm, khó khăn
Nguyên tắc công tác tư tưởng gắn với thực tiễn cuộc sống Nói cách khác, mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp công tác tư tưởng phải xuất phát từ yêu cầu của đời sống Công tác tư tưởng phải phục vụ nhiệm vụ chính trị, có nghĩa là phải gắn với cuộc sống Công tác tư tưởng không chỉ gắn với cuộc sống mà còn góp phần thúc đẩy cuộc sống tiến lên Để thực hiện tốt nguyên tắc này đòi hỏi người làm công tác tư tưởng phải đi sát cơ sở, đi thực tế, luôn hướng về cơ sở Chỉ có gắn với thực tế mới phát hiện được những nhân tố mới, kinh nghiệm hay, những nhược điểm, khuyết điểm để khắc phục Đó cũng là điều kiện để khắc phục bệnh chủ quan, lý luận suông Khi vận dụng nguyên tắc công tác tư tưởng gắn với thực
Trang 8tiễn cuộc sống, phải đề phòng và khắc phục hai khuynh hướng: chủ nghĩa giáo điều, tách công tác tư tưởng xa rời cuộc sống, xa rời nhiệm vụ chính trị cụ thể, không trả lời những vấn đề bức xúc của người dân nêu, kiến nghị, tuyên truyền cổ động theo lối sách, vở; chủ nghĩa kinh nghiệm coi thường lý luận, không dùng thế giới quan khoa học của Đảng, của tư tưởng Hồ Chí Minh
Các nguyên tắc công tác tư tưởng nêu trên có quan hệ hữu cơ chặt chẽ với nhau, tác động và bổ sung lẫn nhau, đó là một chỉnh thể, không thể tách rời nguyên tắc này với nguyên tắc kia một cách máy móc
Từ khi ra đời đến nay, quán triệt những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn chú trọng bồi dưỡng và đã khẳng định vai trò của công tác tư tưởng, lý luận trong sự nghiệp cách mạng Thực hiện nghị quyết các đại hội, hội nghị T.Ư Đảng, lĩnh vực công tác tư tưởng, lý luận đã có bước phát triển và đạt được những thành tựu mới quan trọng trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và hoạch định đường lối, chính sách Công cuộc đổi mới đất nước và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng từ năm 1986 được khởi đầu từ đổi mới tư duy lý luận Ngày nay, chính công tác tư tưởng, lý luận đang góp phần thúc đẩy công cuộc đổi mới ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn nữa
Với ý nghĩa đó, công tác tư tưởng phải luôn gắn chặt với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, với phong trào cách mạng của quần chúng; phải đi sâu vào từng đối tượng, nắm bắt tình hình và kịp thời giải đáp những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống, góp phần xây dựng
Trang 9và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng, nên tất yếu công tác tư tưởng phải lấy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị làm mục đích hoạt động của mình Tiến hành công tác tư tưởng phải tránh rơi vào khuynh hướng
"làm công tác tư tưởng vì tư tưởng", thoát ly nhiệm vụ chính trị, không phục vụ nhiệm vụ chính trị: “Lấy gì để đánh giá kết quả và chất lượng công tác tư tưởng, nếu như không lấy nhiệm vụ chính trị làm cơ sở, làm thước đo cơ bản Công tác tư tưởng không phải lúc nào cũng diễn ra thuận chiều, không có đấu tranh giữa những quan điểm đúng và sai Chính đường lối và nhiệm vụ chính trị là căn cứ để phân biệt đâu là quan điểm đúng, đâu là quan điểm sai, hoặc mơ hồ
Vì những lẽ đó, đòi hỏi chúng ta trong quá trình tiến hành công tác tư tưởng phải luôn luôn xuất phát từ nhiệm vụ chính trị, gắn chặt và phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị của Đảng và coi đó là mục tiêu hàng đầu của công tác tư tưởng Đi chệch phương châm này, công tác tư tưởng không thể đạt hiệu quả cao, thậm chí khó tránh khỏi khuyết điểm, sai lầm" Phải gắn công tác tư tưởng với công tác tổ chức, chăm lo đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Gắn việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị với giáo dục đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán
bộ, đảng viên và quần chúng Phải kết hợp công tác tư tưởng trong Đảng với công tác tư tưởng ngoài Đảng; kết hợp bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cách mạng với nghiêm túc phê phán những biểu hiện sai lầm, chệch hướng
Xuất phát từ đòi hỏi khách quan của thực tiễn, đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ của tình hình mới, phải đổi mới công tác tư
Trang 10tưởng-đó là một vấn đề mang tính chiến lược, vừa đáp ứng ứng nhu cầu phát triển trước mắt, vừa định hướng cho sự phát triển lâu dài, trên tinh thần quán triệt thực hiện những nhiệm vụ trọng yếu sau:
Thứ nhất, tổng kết một cách khoa học, toàn diện lý luận - thực tiễn của gần 30 năm đổi mới, để có cơ sở khoa học và lý luận cho việc hoạch định chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong giai đoạn mới Chuẩn bị các văn kiện trình Đại hội lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam
Thứ hai, đổi mới việc nghiên cứu, tiến hành điều tra dư luận
xã hội, nhận diện đúng diễn biến tình hình tâm tư, tình cảm, tâm trạng và tư tưởng xã hội Đưa ra những dự báo đúng đắn về diễn biến tư tưởng của các tầng lớp nhân dân, sự biến đổi tâm trạng của
xã hội và có những giải pháp và phương thức tiến hành công tác tư tưởng một cách hợp lý, hiệu quả
Thứ ba, nâng cao tính chiến đấu, tính thuyết phục, hiệu quả của công tác tư tưởng; khắc phục sự thiếu sắc bén trong đấu tranh chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, kiên quyết, chủ động, kịp thời phê phán những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch gây mất lòng tin của nhân dân, của cán bộ, đảng viên vào
lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, vào CNXH và con đường đi lên CNXH của nhân dân ta
Thứ tư, tăng cường thông tin chính thức, nhiều chiều và các hoạt động đối thoại, tương tác, trực tuyến phong phú, đa đạng và