Hệ thống phát thanh và truyền hình tỉnh luông nặm thà thực trạng và giải pháp phát triển (khảo sát đài phát thanh và truyền hình tỉnh laông nặm thà, đài phát thanh các huyện MưLUÂN văn thạc sĩ truyền thông đại chúng

1. Lý do chọn đề tài Từ năm 1986, dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội IV của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, đất nước Lào và nhân dân các bộ tộc Lào bước vào một giai đoạn xây dựng và phát triển mới. Trên tinh thần đổi mới nền kinh tế chuyển từ kinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mở ra bước ngoặt quan trọng trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào. Đường lối đó của Đảng đã tác động mạnh mẽ đến tất cả các mặt của đời sống xã hội, tạo ra sự thay đổi lớn trên nhiều phương diện trong đó có lĩnh vực báo chí. Trong giai đoạn hơn 20 năm qua, công tác báo chí đã được cải thiện và phát triển nhanh chóng về mặt quy mô, số lượng cũng như chất lượng khả năng cung cấp thông tin cho xã hội. Theo thống kê của Cục thông tin đại chúng, Bộ Thông tin, Văn hoá và Du lịch Lào, hiện nay, cả nước Lào có 35 đài phát thanh (trong đó Trung ương có 4 đài và địa phương có 31 đài); có 34 đài truyền hình (trong đó Trung ương có 5 đài truyền hình, 3 Đài tư nhân, 1 kênh tiếp sóng đài truyền hình Việt Nam VTV4); có 30 đài truyền hình địa phương ở các tỉnh và huyện. Đến nay, Lào có 50 cơ quan báo in với hơn 60 tờ báo và tạp chí xuất bản định kỳ. Đài phát thanh là một loại hình báo chí điện tử đầu tiên của nước Lào đã hình thành và làm nhiệm vụ chính trị, tư tưởng từ năm 1960 của thế kỷ trước. Giai đoạn hơn 50 năm qua cũng được cải thiện và phát triển chất lượng mới, trở thành phương tiện tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước Lào. Luông Nặm Thà là một trong tám tỉnh miền Bắc của Lào, có diện tích 9,325 km2, địa bàn hiểm trở, chủ yếu là đồi núi cao; giao thông đi lại khó khăn, trình độ dân trí còn thấp và lạc hậu. Do được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, đã có nhiều công trình dự án hỗ trợ nhằm cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc nơi đây. Trong đó, có các dự án đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, mở rộng và nâng cấp hệ thống phát thanh và truyền hình, để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin, giải trí và nâng cao trình độ dân trí cho nhân dân. Từ năm 2000 đến nay, tỉnh Luông Nặm Thà đã có 2 Đài phát phát thanh, với công suất từ 1 KW đến 5 KW, phát sóng hệ thống FM. Trong thời gian qua, hệ thống phát thanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà cũng như nhiều địa phương khác đã phát huy được vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Lào; các hoạt động chỉ đạo của cấp uỷ và chính quyền địa phương. Phát thanh và truyền thanh tỉnh Luông Nặm Thà ngày càng khẳng định vị trí là một trong những phương tiện thiết yếu của đời sống xã hội, là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền địa phương; đồng thời là diễn đàn dân chủ, công khai của các tầng lớp nhân dân. Đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của nhân dân trong việc nắm bắt tình hình thời sự chính trị trong nước và quốc tế, những vấn đề liên quan đến các lĩnh vực kinh tế, văn hoá – xã hội, khoa học, công nghệ và mọi mặt của đời sống, góp phần nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu nhận thức văn hoá, giải trí của đông đảo các tầng lớp nhân dân. Thông tin của phát thanh và truyền hình đã thực hiện được yêu cầu hội nhập và giao lưu hợp tác quốc tế, đấu tranh có hiệu quả với những thông tin sai trái, quan điểm xuyên tạc của các thế lực thù địch… Tuy nhiên, cũng như một số tỉnh miền Bắc khác của Lào, do mong muốn đẩy nhanh tiến độ phủ sóng phát thanh và truyền hình để đáp ứng nhu cầu thông tin của đông đảo công chúng, việc đầu từ phát triển hệ thống Đài phát thanh và truyền hình trên địa bàn tỉnh đã diễn ra một cách ồ ạt, thiếu quy hoạch, gây lãng phí, dẫn tới tình trạng vừa chồng chéo vừa buông lỏng quản lý. Thời lượng, chất lượng các chương trình phát thanh và truyền hình của địa phương còn hạn chế và thiếu tính chuyên nghiệp , do đó chưa thu hút được khán, thính giả…

CHDCND : Cộng hòa dân chủ nhân dânGD-ĐT : Giáo dục – Đào tạo

NDCM : Nhân dân cách mạng

PTTH : Phát thanh Truyền hình

TDTT : Thể dục thể thao

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HỆ THỐNG ĐÀI PHÁT THANH-TRUYỀN HÌNH TỈNH LUÔNG NẶM

THÀ… …….9

1.1 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2 Chức năng nghiệm vụ và tiêu chí đánh giá hoạt động của hệ thống Đài phát thanh-truyền hình 18

1.3: Những nhân tố tác động đến hoạt động của hệ thống Đài phát thanh-truyền hình tinh Luông Nặm Thà 23

Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH TỈNH LUÔNG NẶM THÀ……… 33

2.1 Thực trạng về cơ cấu tổ chức và vận hành 33

2.2 Thực trạng về kỹ thuật và tài chính 41

2.3 Thực trạng về chất lượng tác phẩm 46

2.4 Đánh giá chung 63

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH TỈNH LUÔNG NẶM THÀ……… 73

3.1 Những vấn đề đặt ra 73

3.2 Những giải pháp cơ bản 77

3.3 Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống phát thanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà hiện nay 84

KẾT LUẬN……… ……… 92

TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

PHỤ LỤC 100

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Từ năm 1986, dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội IV của Đảng Nhân dâncách mạng Lào, đất nước Lào và nhân dân các bộ tộc Lào bước vào một giaiđoạn xây dựng và phát triển mới Trên tinh thần đổi mới nền kinh tế chuyển

từ kinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa, mở ra bước ngoặt quan trọng trong công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội ở nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào Đường lối đó củaĐảng đã tác động mạnh mẽ đến tất cả các mặt của đời sống xã hội, tạo ra sựthay đổi lớn trên nhiều phương diện trong đó có lĩnh vực báo chí

Trong giai đoạn hơn 20 năm qua, công tác báo chí đã được cải thiện vàphát triển nhanh chóng về mặt quy mô, số lượng cũng như chất lượng khảnăng cung cấp thông tin cho xã hội Theo thống kê của Cục thông tin đạichúng, Bộ Thông tin, Văn hoá và Du lịch Lào, hiện nay, cả nước Lào có 35đài phát thanh (trong đó Trung ương có 4 đài và địa phương có 31 đài); có 34đài truyền hình (trong đó Trung ương có 5 đài truyền hình, 3 Đài tư nhân, 1kênh tiếp sóng đài truyền hình Việt Nam VTV4); có 30 đài truyền hình địaphương ở các tỉnh và huyện Đến nay, Lào có 50 cơ quan báo in với hơn 60 tờbáo và tạp chí xuất bản định kỳ

Đài phát thanh là một loại hình báo chí điện tử đầu tiên của nước Lào đãhình thành và làm nhiệm vụ chính trị, tư tưởng từ năm 1960 của thế kỷ trước.Giai đoạn hơn 50 năm qua cũng được cải thiện và phát triển chất lượng mới,trở thành phương tiện tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách củaĐảng và pháp luật của Nhà nước Lào

Luông Nặm Thà là một trong tám tỉnh miền Bắc của Lào, có diện tích9,325 km2, địa bàn hiểm trở, chủ yếu là đồi núi cao; giao thông đi lại khókhăn, trình độ dân trí còn thấp và lạc hậu Do được sự quan tâm chỉ đạo của

Đảng và Nhà nước, đã có nhiều công trình dự án hỗ trợ nhằm cải thiện đờisống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc nơi đây Trong đó, có các

dự án đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, mở rộng và nâng cấp hệ thống phát thanh

và truyền hình, để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin, giải trí vànâng cao trình độ dân trí cho nhân dân Từ năm 2000 đến nay, tỉnh LuôngNặm Thà đã có 2 Đài phát phát thanh, với công suất từ 1 KW đến 5 KW, phátsóng hệ thống FM Trong thời gian qua, hệ thống phát thanh và truyền hìnhtỉnh Luông Nặm Thà cũng như nhiều địa phương khác đã phát huy được vaitrò quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách củaĐảng, pháp luật của Nhà nước Lào; các hoạt động chỉ đạo của cấp uỷ vàchính quyền địa phương Phát thanh và truyền thanh tỉnh Luông Nặm Thàngày càng khẳng định vị trí là một trong những phương tiện thiết yếu của đờisống xã hội, là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền địa phương; đồng thời làdiễn đàn dân chủ, công khai của các tầng lớp nhân dân Đáp ứng ngày càngtốt hơn nhu cầu của nhân dân trong việc nắm bắt tình hình thời sự - chính trịtrong nước và quốc tế, những vấn đề liên quan đến các lĩnh vực kinh tế, vănhoá – xã hội, khoa học, công nghệ và mọi mặt của đời sống, góp phần nângcao dân trí, đáp ứng nhu cầu nhận thức văn hoá, giải trí của đông đảo các tầnglớp nhân dân Thông tin của phát thanh và truyền hình đã thực hiện được yêucầu hội nhập và giao lưu hợp tác quốc tế, đấu tranh có hiệu quả với nhữngthông tin sai trái, quan điểm xuyên tạc của các thế lực thù địch… Tuy nhiên,cũng như một số tỉnh miền Bắc khác của Lào, do mong muốn đẩy nhanh tiến

độ phủ sóng phát thanh và truyền hình để đáp ứng nhu cầu thông tin của đôngđảo công chúng, việc đầu từ phát triển hệ thống Đài phát thanh và truyền hìnhtrên địa bàn tỉnh đã diễn ra một cách ồ ạt, thiếu quy hoạch, gây lãng phí, dẫntới tình trạng vừa chồng chéo vừa buông lỏng quản lý Thời lượng, chất lượngcác chương trình phát thanh và truyền hình của địa phương còn hạn chế vàthiếu tính chuyên nghiệp , do đó chưa thu hút được khán, thính giả…

Là cán bộ công tác lâu năm trong ngành phát thanh và truyền hình của

tỉnh Luông Nặm Thà, tác giả Luận văn chọn đề tài “Hệ thống phát thanh và

truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà - thực trạng và giải pháp phát triển

(Khảo sát Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Laông Nặm Thà, Đài Phát thanh các huyện Mương Sing và Mương Long)” làm đề tài nghiên cứu Qua

đó, nhằm làm rõ hơn thực trạng hoạt động của hệ thống phát thanh và truyềnhình tại tỉnh Luông Nặm Thà hiện nay, đồng thời đề ra các giải pháp nhằmnâng cao hơn nữa chất lượng hoạt động của các đài phát thanh cấp huyện củatỉnh Luông Nặm Thà

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

2.1 Ở Việt Nam

Nghiên cứu về lĩnh vực phát thanh ở Việt Nam cũng đã có nhiều tác giả,

công trình công bố, như: tác giả Đức Dũng với công trình “Lý luận Báo Phát

thanh” (Nhà xuất bản Văn hoá - Thông tin, Hà Nội, 2003) đã bàn luận những

vấn đề lý luận chung về Báo chí phát thanh, một loại hình báo chí có nhiều ưu

điểm và hạn chế Trong cuốn Vũ An Chương “Báo Phát Thanh” (Nhà xuất

bản Văn hoá – Thông tin, chịu trách nhiệm xuất bản:) cũng dành thời lượnglớn để bàn đến Báo phát thanh với tư cách là một loại hình báo chí và nómang đầy đủ các tính chất, đặc điểm của loại hình báo chí sử dụng ngôn ngữnói và tiếng động của hiện trường để chuyển tải thông tin Ngoài ra, còn nhiềucông trình khoa học khác, như: luận án, luận văn, khóa luận tốt nghiệp, bàibáo khoa học, tham luận khoa học của các tác giả khác nhau ở trong nướcnghiên cứu về lĩnh vực phát thanh Tuy nhiên, chưa có công trình chính thứcnào công bố kết quả nghiên cứu về đài phát thanh và truyền hình địa phươngnhư ở Tỉnh Luông Nặm Thà Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Riêng hệ thống PT-TH Luông Nặm Thà đã hình thành và phát triển hơn

20 năm, song đến nay vẫn chưa có một công trình naò nghiên cứu, đánh giámột cách hệ thống, khách quan và khoa học về thực trạng hoạt động, những

hạn chế bất cập trong qui hạch phát triển, khả năng và phạm vi phủ sóngtruyền hình, năng lực sản xuất các chương trình truyền hình địa phương, hiệuquả, chất lượng công tác tuyên truyền trên sóng Đại phát thanh và truyền hìnhđịa phương.

2.2 Ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Hơn 20 năm qua, công tác báo chí ở Lào đã được cải thiện và phát triểnnhanh chóng về mặt quy mô, số lượng cũng như chất lượng, khả năng cungcấp thông tin cho xã hội Theo thống kê của Cục Thông tin đại chúng, BộThông tin, Văn hoá và Du lịch Lào năm 2008 hiện nay, nước Lào có 35 đàiphát thanh (Trung ương có 04 đài, địa phương có 31 đài ), phát sóng bằng hai

hệ thống FM và AM (FM 25 đài, AM 10 đài) Ngoài ra, các đài sử dụng hệphát sóng FM đối với việc tiếp sóng các đài quốc tế của một số nước như: Đàiquốc tế Trung quốc, Đài quốc tế Pháp và Đài quốc tế Úc Sóng phát thanhhiện nay phủ sóng khoảng 80% diện tích trong cả nước Lào hiện có 34 đàitruyền hình (Trung ương có 05 đài truyền hình, 01 kênh tiếp sóng Đài truyềnhình Việt Nam VTV4); có 03 đài truyền hình tư nhân (Lào Star channel , MVLào và TV Lào); có 30 đài truyền hình địa phương ở các tỉnh và huyện Diệnphủ sóng của truyền hình chiếm khoảng 75% diện tích cả nước Lào Đến nay,Lào có 50 cơ quan báo in với hơn 60 tờ báo và tạp chí

Trong những năm qua, có một số luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ vàkhoá luận tốt nghiệp đại học mà học viên Lào đã thực hiện bằng tiếng Việt tạiViệt Nam, có nội dung liên quan tới lĩnh vực báo chí và truyền thông của Lào

ở các góc độ khác nhau như:

- Luận án Tiến sĩ Chính trị học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí

Minh (2002) của nghiên cứu sinh Bun Chom Vông Phết với đề tài “Thông tin

đại chúng góp phần củng cố và tăng cường quyền lực chính trị của nhân dân lao động ở Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay” Luận

án chủ yếu đề cập đến vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng đối với

đời sống chính trị - xã hội ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, trong đó có đềcập đến vai trò của hệ thống phát thanh và truyền hình.

- Luận văn Thạc sĩ truyền thông đại chúng, Học viện Báo chí và Tuyêntruyền (2008) của học viên Chăn Tha Von Khăm Phi La Vông với đề tài

“Phát triển chương trình thời sự của Đài phát thanh Quốc gia Lào” chỉ đi sâu

vào bàn luận thực trạng và đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượngmột chương trình cụ thể của Đài phát thanh Quốc gia Lào

- Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền (2008 của học viên Bun My Phone La Sỷ với đề tài “Công tác quản lý

báo chí ở nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào” cũng chỉ dừng lại ở việc

bàn luận các vấn đề về công tác quản lý báo chí nói chung ở Lào, trong đó cóbàn luận một số vấn đề về quản lý hệ thống báo chí phát thanh

- Luận văn Thạc sĩ truyền thông đại chúng, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền (2010) của học viên Hum Phaeng VyLayPhon với đề tài “Phát triển

các chương trình truyền hình trực tiếp trên Đài truyền hình Quốc gia Lào”

chủ yếu bàn luận về kỹ năng làm truyền hình trực tiếp, trong đó tác giả đềxuất nhiều giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hơn nữa các chương trìnhtruyền hình trực tiếp trên Đài truyền hình Quốc gia Lào

- Luận văn Thạc sĩ truyền thông đại chúng, Học viện Báo chí và Tuyên

truyền (2010) của Khắt Thạ Nam Xẳng Xỉn Xay với đề tài “Quá trình hình

thành và phát triển của Thông tấn xã Lào”, chủ yếu đề cập đến lịch sử hình

thành và phát triển của Thông tấn xã Lào, trong đó nêu bật được những chặngđường với những thành tựu nổi trội, những vấn đề đặt ra đối với việc pháttriển của Thông tấn xã Lào hiện nay

Lĩnh vực phát thanh và truyền hình ở nước Cộng hoà Dân chủ Nhândân Lào đã có một bề dày lịch sử phát triển, tuy nhiên, từ trước đến nay chưa

có một công trình khoa học nào nghiên cứu một cách đầy đủ, hệ thống về lýluận cũng như thực tiễn phát triển của lĩnh vực phát thanh và truyền hình, đặc

biệt là bàn luận về thực trạng và giải pháp phát triển hệ thống phát thanh vàtruyền hình địa phương

Hệ thống phát thanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà đã hình thành

và phát triển hơn 20 năm qua, song đến nay vẫn chưa có công trình nàonghiên cứu, đánh giá một cách hệ thống, khách quan và khoa học về thựctrạng hoạt động, những hạn chế bất cập trong quy hoạch phát triển, khả năng

và phạm vi phủ sóng truyền hình, năng lực sản xuất các chương trình địaphương, hiệu quả, chất lượng công tác tuyên truyền trên sóng đài phát thanh

và truyền hình địa phương

Có thể khẳng định rằng, đề tài: “Hệ thống Phát thanh và Truyền hình

tỉnh Luông Nặm Thà - thực trạng và giải pháp phát triển” là công trình

nghiên cứu đầu tiên về hệ thống phát thanh và truyền hình địa phương tạiTỉnh Luông Nặm Thà cộng hoà dân chủ nhân dân Lào

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Luận văn này nhằm khái quát thực trạng hoạt động của hệ thống phátthanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà, gồm: Đài phát thanh tỉnh, các đàihuyện, từ đó rút ra các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng hoạtđộng của Đài phát thanh và truyền hình tỉnh và các đài phát thanh huyện, đápứng ngày càng tốt hơn nhu cầu về thông tin, tuyên truyền và giải trí của đồngbào các dân tộc tỉnh Luông Nặm Thà trong giai đoạn mới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu, hệ thống hóa các vấn đề lý luận, lý thuyết về báo chí vàtruyền thông, trong đó có lĩnh vực phát thanh và truyền hình

- Khảo sát thực trạng hoạt động hệ thống phát thanh và truyền hình tỉnhLuông Nặm Thà trên cơ sở các yếu tố như chất lượng nội dung, hình thứcthông tin của các kênh, chương trình, chuyên mục trên các đài; công tác tổchức cán bộ, nguồn nhân lực, vật lực; đánh giá năng lực sản xuất các chươngtrình phát thanh và truyền hình của địa phương

- Đưa ra các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt độngcủa hệ thống phát thanh và truyền hình địa phương tỉnh Luông Nặm Thà.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu thực trạng hoạt động của Đài phát thanh và truyềnhình tỉnh Luông Nặm Thà và hệ thống đài phát thanh các huyện Mương Sing

và Mương Long

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Khảo sát Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà và cácĐài phát thanh các huyện Mương Sing và Mương Long, từ tháng 6 năm 2013đến tháng 6 năm 2014

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện dựa trên nhận thức luận các vấn đề lý luậncủa triết học Mác - Lênin, quan điểm và đường lối của Đảng và Nhà nướcLào về báo chí Cách mạng Lào; các vấn đề lý luận về báo chí, thực tiễn hoạtđộng báo chí truyền thông và các ngành khoa học khác nói chung, tại nướcCộng hòa Dân chủ nhân dân Lào nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Tác giả Luận văn đã sử dụng các phương pháp công cụ nghiên cứu như:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu;

- Phương pháp khảo sát, phân tích, so sánh, tổng hợp, thống kê;

- Phương pháp phỏng vấn sâu;

- Phương pháp thảo luận nhóm;

- Phương pháp điều tra xã hội học (sử dụng bảng hỏi ankét);

6 Đóng góp của đề tài

6.1 Về mặt lý luận

- Luận văn là tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm nghiên cứu về lýluận báo chí nói chung, báo phát thanh và truyền hình nói riêng; đặc biệt là vềphát triển hệ thống phát thanh và truyền hình trong việc thực hiện nhiệm kinh

tế - chính trị - xã hội – văn hoá ở địa phương

Đây cũng là đề tài mà lần đàu tiên có sự vận dụng lý luận báo chí đãđược trang bị để giải quyết một vấn đề thực tiễn là phác thảo diện mạo hệthống PT-TH ở các tỉnh miền núi Tây Bắc Lào

6.2 Về mặt thực tiễn

- Luận văn là tài liệu tham khảo để tỉnh Luông Nặm Thà điều chỉnh vàxây dựng quy hoạch phát triển hệ thống phát thanh và truyền hình phù hợpvới một tỉnh miền Bắc của Lào trong xu thế phát triển của hệ thống phát thanh

và truyền hình cả nước

- Những giải pháp mà luận văn nêu ra sẽ là tài liệu tham khảo để các đàiphát thanh và truyền hình địa phương trong khu vực miền Bắc Lào thamkhảo, áp dụng nhằm cải tiến cách thức tổ chức hoạt động, phát huy hơn nữathế mạnh của từng Đài địa phương trong xu thế cạnh tranh hiện nay

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Luận văn được kếtcấu thành 3 chương, 10 tiết

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỂ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HỆ THỐNG ĐÀI PHÁT THANH-TRUYỀN HÌNH TỈNH LUÔNG NẶM THÀ

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Phát thanh và truyền hình

Phát thanh (radio) là loại hình truyền thông đại chúng, trong đó nội dung

thông tin được chuyển tải qua âm thanh và tiếng động Âm thanh trong phátthanh bao gồm lời nói, âm nhạc, các loại tiếng động làm nền hoặc minh hoạ cholời nói như: tiếng mưa, gió, sóng vỗ, tiếng vỗ tay, tiếng ồn đường phố…

Thuật ngữ phát thanh (radio) thực ra bao gồm cả hai hình thức, đó là

phát thanh qua làn sóng điện và truyền thanh qua hệ thống dây dẫn Thôngthường, sóng phát thanh được chia thành hai loại AM và FM AM (AmplitudModulation) là kỹ thuật điều biên được áp dụng trong phát thanh sóng dài,sóng trung và sóng ngắn FM (Frequency Modulation) là kỹ thuật điều tần ápdụng trong phát thanh sóng cực ngắn

Các đài phát thanh phát sóng AM thường có công suất máy phát lớn vàtầm hoạt động xa hơn các đài phát sóng FM Tuy nhiên, chất lượng sóng qualoại phát thanh này bị ảnh hưởng bởi nhiễu tĩnh Đài phát sóng FM phát sóngthẳng hầu như không bị ảnh hưởng bởi nhiễu sóng, nên chất lượng tín hiệu rấttốt Vì thế, nó truyền các chương trình âm nhạc với chất lượng âm thanh nổitốt hơn nhiều so với các đài phát sóng AM Các đài phát sóng FM có phạm viphủ sóng nhỏ, vì thế nó chỉ thích hợp với các trung tâm đô thị lớn, các khuvực đông dân cư [12, tr.106]

Truyền hình là một phương tiện truyền thông đại chúng, chuyển tải

thông tin bằng hình ảnh động và âm thanh Nguyên nghĩa của thuật ngữ vôtuyến truyền hình (television) bắt nguồn từ hai “tele” có nghĩa là “ở xa” và

“vision” là “thấy được”, tức là “thấy được ở xa” Thực chất, cội nguồn trực

tiếp của truyền hình là điện ảnh Điện ảnh đã cung cấp cho truyền hình nhữnggợi ý đầu tiên về một phương thức truyền thông cũng như một kho tàngnhững phương tiện biểu hiện phong phú, có sức thuyết phục mạnh mẽ, làm cơ

sở cho truyền hình có thể thích ứng nhanh chóng với những đặc trưng kỹthuật riêng của mình [28, tr.127]

Về kỹ thuật, truyền hình hoạt động theo nguyên lý cơ bản sau: hình ảnh

về sự vật được máy ghi hình (camera) biến đổi thành tín hiệu điện trong đómang thông tin về độ sáng tối, màu sắc Đó là tín hiệu hình (tín hiệu vidio).Sau khi được xử lý, khuyếch đại, tín hiệu hình được truyền đi trên sóng truyềnhình nhờ máy phát sóng hoặc hệ thống dây dẫn Tại nơi nhận, máy thu hìnhtiếp nhận tín hiệu hình thành hình ảnh trên màn hình Phần âm thanh cũngđược thực hiện theo một nguyên lý tương tự như thế, rồi được truyền ra loa

Hệ thống kỹ thuật đen trắng chỉ truyền đi tín hiệu thông tin về độ sángtối của hình ảnh Kỹ thuật truyền hình màu được xây dựng trên cơ sở phối hợp

ba thành phần màu cơ bản từ màu của ánh sáng theo hệ màu RGB, đó là đỏ (red),xanh dương (green) và xanh lá cây (blu), theo tỉ lệ pha trộn khác nhau để tạo racác màu sắc theo ý muốn Hiện nay, trên thế giới đang tồn tại ba hệ thống truyềnhình màu cơ bản là; NTSC, PAL và SECAM [28, tr.127-128]

1.1.2 Hệ thống phát thanh-truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà

Khái niệm “Hệ thống”, theo từ điển tiếng Việt (2004), là tập hợp nhiềuyếu tố, đơn vị cùng loại hoặc cùng chức năng có quan hệ hoặc liên kết chặtchẽ với nhau, làm thành một hệ thống nhất; là tập hợp những tư tưởng,nguyên tắc, quy tắc liên kết với nhau một cách logic, làm thành một hệ thốngnhất; là phương pháp, cách thức phân loại, sắp xếp sao cho có trật tự logic.Như đã để cập ngay từ phần mở đầu của luận văn, nhằm thống nhất công tácquản lý, lãnh đạo để mở rộng phạm vi phủ sóng và nâng cao chất lượng, hiệuquả hoạt động của các đài truyền thanh cơ sở, bắt đầu từ năm 1992 và các đàitruyền thanh cấp huyện, thị được thành lợp trực tiếp trực thuộc đài PT-TH

tỉnh Luông Nặm Thà Đài tỉnh chịu trách nhiệm quản lý toàn diện cả về côngtác tổ chức biến chế, tài chính và phát triển sự nghiệp, đầu tư cơ sở hạ tầngthiết bị kỹ thuật Như vậy, có thể coi đài PT-TH tỉnh Luông Nặm Thà là một

hệ thông từ Đài tỉnh đến các đài huyện Khi nói đến “Hệ thống” của một thiếtchế xã hội là nói đến ba thành tố cơ bản đó là: tổ chức bộ máy, đội mũ cán bộ;

cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật; cơ chế vận hành và cơ chế quản lý Chấtlượng, hiệu quả hoạt động của một hệ thống phần lớn phụ thuộc vào các thành

tố trên Ngoài những yếu tố khách quan, hệ thống đài PT-TH tỉnh Luông NặmThà cũng chịu sự tác động của những yếu tố trên Do đó, luận văn sẽ tập trungđiều tra kảo sát, phân tích, đánh giá hoạt động của hệ thống đài PT-TH tỉnhLuông Nặm Thà trên cơ sở bám sát các tiêu chí trên, đồng thời cũng là cơ sở

để đưa ra các giải pháp phát triển hoạt động của hệ thống đài PT-TH tỉnhLuông Nặm Thà

Đài PT-TH của tỉnh Luông Nặm Thà, trước những năm 1979 tỉnhLuông Nặm Thà mới có đài truyền thanh tại địa điểm thị xã Luông Nặm Thà,Đài phát thanh Luông Nặm Thà chính thức được thành lập trên cơ sở gặpnhiều mặt khó khăn về đội ngũ phóng viên, biên tập viên và kỹ thuật vật chất.Hoà chung với bước phát triển chung của phát thanh – truyền hình cả nước,những thiết bị truyền hình đầu tiên đã được lắp đặt, tiếp sóng và phát lại tạitrung tâm thị xã Luông Nặm Thà Từ đó, Đài PT-TH Luông Nặm Thà là trởthành cơ quan báo nói, báo hình và thực hiện chức năng quản lý sự nghiệpphát thanh – truyền hình từ tỉnh đến các huyện

Trước nhiệm vụ mới, đội ngũ cán bộ của Đài đã nhanh chóng tiếp thu

kỹ thuật truyền hình Những hình ảnh các sự kiện trong nước và Quốc tế đượcthu phát đều đặn phục vụ người xem truyền hình trong khu vực thị xã LuôngNặm Thà và dân phát triển phục vụ bản xem truyền hình trong tỉnh Đồngthời, những hình ảnh thời sự của tỉnh đã thường xuyên đến với người xemtruyền hình trong tỉnh và cả nước Nội dung các chương trình phát thanh-

truyền hình, từ Đài tỉnh đến các huyện luôn bám sát nhiệm vụ phát triểnkinh tế, xã hội, giữ vững an ninh quốc phòng của cấp uỷ, chính quyền địaphương Thông tin các chương trình ngày càng phong phú,bám sát cơ sở,nêu gương điển hình trên nhiều lĩnh vực, phê phán những biểu hiện tiêucực, tệ nạn xã hội Đài đã thường xuyên tuyên truyền các chủ trương, chínhsách của Đảng, pháp luật của nhà nước, băng các loại hình sinh động nhưghi nhanh, phóng sự, câu chuyện truyền thanh, gương điển ảnh cá nhân, tậpthể tiên tiến Các tiết mục văn nghệ mang điểm nết bản sắc văn hoá dân tộc

đã thu hút đông đảo người nghe, các mô hình kinh tế đã được bà con cácdân tộc học tập và làm theo

Trong những năm vừa qua cùng với sự đổi mới và phát triển của đấtnước, báo chí tỉnh Luông Nặm Thà đã có sự trưởng thành và phát triển khôngngừng đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ chínhquyền địa phương và phần nào đã đáp ứng được nhu cầu thông tin ngày càng

đa dạng và phong phú của công chúng Dưỡi tác động mạnh mã của nhữngtiến bộ khoa học kỹ thuật, nhất là kỹ thuật thông tin điện tử, cùng với sự quantâm, đầu tư thích đáng của Đảng và Nhà nước hệ thống các đài huyện, trong

cả nước nói chung và tỉnh Luông Nặm Thà nói riêng đã có những bước pháttriển nhanh chóng đặc biệt là sự đổi mới về trang thiết bị kỹ thuật Các đàiđều được đầu tư hệ thống trang thiết bị kỹ thuật hiện đại, sử dụng máy phátbàn dẫn, máy phát FM có công suất lớn

1.1.3 Quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước về báo chí

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và Mỹ, Đảng Nhândân Cách mạng Lào luôn coi trọng báo chí là vũ khí tư tưởng sắc bén đểtuyên truyền tập hợp và tổ chức quần chúng tỉến hành cách mạng, Ngày nay,trong công cuộc đổi mới Đảng đã có bước nhận thức mới: khẳng định vai trò

to 1ớn của báo chí - báo chí là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các tổ

chức chính trị - xã hội và là diễn đàn của nhân dân, là một lực lượng đi đầutrong việc bảo vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối, chính sách của Đảng vàNhà nước Vì vậy, Đảng và Nhà nước luôn luôn coi trọng việc lãnh đạo vàquản lý đối với báo chí, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho báo chí phát triển.

Những năm gần đây, báo chí cách mạng Lào có bước phát triển nhanh

cả về số lượng và chất lượng Những thành tựu đó là do Đảng lãnh đạo đúngđắn, phối hợp với Nhà nước quản lý xứng đáng Trong quá trình lãnh đạo,Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã đề ra được những định hướng chính trị cụthể, đúng đắn cho các phương tiện thông tin đại chúng nói chung và báo chínói riêng, rõ nhất là từ Đại hội Vcủa Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đề rađường lối đổi mới Đảng yêu cầu báo chí, vói tư cách là công cụ tuyên truyềncách mạng trong công cuộc đổi mới đất nước, báo chí phải có lập trườngchính trị vững chắc, cổ định hướng chính trị đúng đắn, có mục tỉêu chính trị

rõ ràng Định hướng chính trị của báo chí là cương lĩnh, đường lối của Đảng,

là mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền vói chủ nghĩa xã hội, là sự đoàn kết dântộc, là lợi ích của nhân dân các bộ tộc Lào về vấn đề này, nhà nghiên cứu lýluận báo chí Việt Nam, TS Đức Dững cho rằng: “Báo chí phải đặt dưới sựlãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và xác định rõ trách nhiệm củacác cơ quan báo chí, của các nhà báo trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình

” [3,tr 25] Vậy việc Đảng xác định đường lối, chủ trương đúng đắn là nộidung lãnh đạo cơ bản, tổng quát nhất của Đảng đối với báo chí, cóý nghĩa cựckỳ quan trọng đối với sự phát triển của báo chí

Cùng với định hướng chính trị đúng đắn cho báo chí, Đảng và Nhà

nước cũng quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà báo và cán bộ quản lýbáo chí Đó là từ những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh về vấn đề cán bộ, cho nên Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã có ýthức một cách sâu sắc tầm quan trọng của vấn đề cán bộ và xác định đây làmắt xích quan trọng nhất Đồng thời Đảng và Nhà nước cũng thực hiện tốt sự

phối hợp giữa các phương tiện thông tin đại chúng nói chung, báo chí nóiriêng Đảng và Nhà nước đã cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời vềđường lối, chính sách và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các báo, tạp chí, đàiphát thanh và truyền hình phát tin thống nhất, đạt hiệu quả cao nhất trong

thông tin Mặc dù có sự phân công, phân nhiệm giữa các cơ quan báo chí

nhưng phải phối hợp giữa các cơ quan báo chí giúp cho thông tin ngày càng

đa dạng, nhiều kênh, nhiều cấp độ, bảo đảm sự nhất quát về độ chính xác củacác thông tin phát ra, tránh tình trạng “trống đánh xuôi kèn thổi ngược” hoặc

“nhiễu” thông tin

Đảng Nhân dân Cách mạng Lào lãnh đạo báo chí bằng định hướngchính trị - tư tưởng, lãnh đạo cơ quan Nhà nước xây dựng hệ thống luật pháp

về báo chí, lãnh đạo qua cơ quan tham mưu và đảng viên ở các cơ quan báochí; chỉ đạo báo chí đi đúng định hướng đường lối, chính sách, pháp luật củaĐảng và Nhà nước, tiến lên chủ nghĩa xã hội Nhà nước quản lý báo chí là quaviệc ban hành các chính sách, quy chế, luật pháp hướng dẫn thực hiện và xử lýsai phạm Không nên hiểu rằng “quản lý” là “bó hẹp”, “thắt lại”, hay quản lýchỉ đồng nghĩa với quản lý hành chính Nhà nước quản lý báo chí chính là

nhằm phát huy tính sáng tạo của đội ngũ nhà báo nhà quản lý báo chí, giúp họ sửa chữa khuyết điểm, lệch lạc, yếu kém , trong đó hết sức coi trong viêc phát huy tài năng, sáng tạo và những ưu điểm của họ Môt điều quan trọng chúng ta phải hiểu rằng, Đảng lãnh đạo báo chí, Nhà nước quản lý báo chí không phải là một Nhưng nó có mối quan hê chặt chẽ mât thiết với nhau.

Từ thực tiễn lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với báochí trong thời kỳ đổi mới có thể thấy qua các phương thức chủ yếu sau:

Một là, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào coi trọng lãnh đạo bằng việc

đề ra các nghị quyết về lĩnh vực báo chí Ngày 19/06/1993, Bộ Chính trị

Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã ra Nghị quyết số36 về tăng

cường sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với báo chí trongthời kỳ mới là văn bản đầu tiên của Đảng Nhân dân Cách mang Lào bước đầuchỉ ra nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo chí Từ việc xácđịnh quan điểm của báo chí, Nghị quyết chỉ rõ ra những đóng góp to lớn củabáo chí đối với tuyên truyền, phổ biến đường lối đổi mới, tư duy mới mà Đạihội V và Đại hội VI của Đảng đề ra, thẳng thắn chỉ ra những khuyết điểm,yếu kém của công tác hoạt động báo trong thời gian trước đó, các công việc

mà Đảng, Nhà nước phải thực hiện trong lãnh đạo, quản lý báo chí

Ngày 31/03/1995, Bộ Chính trị Trung ương Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào ra Nghị quyết số 13 về công tác tư tưởng trong thời kỳ mới, trong

đó chỉ rõ vai trò to lớn và các nhiệm vụ của báo chí Sau đó, Đại hôi VII củaĐảng đã đề ra nhiệm vụ cho công tác thông tin nói chung và báo chí nói

riêng: “Báo chí là phương tiện quan trọng trong việc tuyên truyền và bảo vệ đường lối, chủ trương, chính sách đối nội và đối ngoại của Đảng và Nhà nước

ta Vì vậy các cấp ủy Đảng cần phải tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với

phương tiện thông tin đại chúng và xuất bản” [28, tn 48], Đại hội VIII của Đảng cũng đã chỉ rõ: “Báo chí phải kiên định quan điểm tính Đảng, tính chân

thật và là công cụ tư tưởng - chính trị sắc bén của Đảng, là người động viên,

tổ chức và là diễn đàn phát huy dân chủ của quần chúng" [29, tr 45 - 46],

Do có các Nghị quyết đó, Đảng và Nhà nuớc đã thực hiện sự lãnh đạo

và quản lý của mình đối với báo chín gàycàng có hiệu quả cao Vì nghị quyết

là phương thức quan trọng nhất trong hoạt động lãnh đạo, các nghị quyết củaĐảng là cơ sở để các cơ quan Nhà nước ban hành các chủ trương, kế hoạch,chính sách, pháp luật các nghị quyết đó đã trở thành cơ sở cho Nhà nước thểchế hóa, cụ thể hóa các quan điểm, đường lối của Đảng đối với báo chí Từ đóNhà nước thực hiện quyền hạn và trách nhiêm quản lý Nhà nước đối với báochí và cho báo chí thực hiện chức năng và nhiệm vụ của mình, tạo điều kiệncho báo chí phát triển mạnh mẽ và đúng định hướng theo con đường tiến lên

xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn.

Hai là, Đảng và Nhà nước thực hiện lãnh đạo và quản lý báo chí thôngqua các cơ quan Nhà nước, nhất là cơ quan thông tin - văn hóa, Thực tế trongnhững năm qua, từ Trung ương Đảng và cấp ủy các tỉnh, thành phố và tổ chứcĐảng của các Bộ, Ngành, Bộ Thông tin - Văn hóa, sở Thông tin - Văn hóa cáctỉnh, thành phố đã thực hiện tương đối tốt công tác lãnh đao của Đảng và quản

lý của Nhà nước về báo chí Cụ thể là đã làm tốt việc cấp giấy phép hoạt độngcho cơ quan báo chí, cấp thẻ nhà báo, ban hành một số quy định về quản lýbáo chí (nộp lưu chiểu, quảng cáo, nộp thuế….) Kiểm tra hoạt động của các

cơ quan báo chí, trang bị cơ sở vật chất - kỹ thuật và bồi dưỡng nhà báo, xử lý

các báo vi phạm Tuy còn nhiều hạn chế nhưng nhìn chung, công tác quản lý

Nhà nước về báo chí đã được triển khai toàn diện, trở thành một hệ thốngquản lý chặt chẽ, tạo điều kiện cho báo chí phát triển, thực hiện chức năng vànhiệm vụ của mình

Ba là, Đảng và Nhà nước thực hiện lãnh đạo và quản lý báo chí thông

qua tổ chức Đảng, đảng viên trong các cơ quan báo chí Đảng Nhân dân Cáchmạng Lào luôn coi trọng tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên là những tế bàoquan trọng của Đảng, là yếu tố tạo nến chất lượng lãnh đạo chung của toànĐảng, đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Chi bộ là nền móng củaĐảng, chi bộ tốt, mọi việc sẽ tốt ” [6, tr 492]

Những năm qua Đảng và Nhà nước chú trọng lãnh đạo và quản lý báochí thông qua các tổ chức Đảng và đảng viên trong các cơ quan báo chí và cơquan quản lý báo chí, định hướng tuyên truyền, chỉ đạo nội dung thông tin,

tạo sự thống nhất về tư tưởng, bám sát, đánh giá, thảo luận trong hoạt độngbáo chí và công tác quản lý báo chí, kiểm tra đảng viên và tổng biên tập trongviệc chấp hành đường lối, chính sách, pháp luật và tiến hành công tác cán bô

trong nội bô cơ quan Trên thực tế, ở Lào hiện nay có một số cơ quan báo chí

có Đảng bộ, Chi bộ, nhiều cơ quan báo mới có tổ Đảng, thậm chí còn có các

cơ quan báo chí nhỏ mới chỉ có đảng viên sinh hoạt ghép với tổ chức Đảngcủa cơ quan chủ quản Trước tình hình đó Đảng và Nhà nước yêu cầu cácđảng viên là nhà báo hoặc cán bộ quản lý báo chí phải nêu cao vai trò tiênphong gương mẫu cả về nhận thức, tư tưởng và năng lực, luôn là chiến sĩxung kích trên mặt trận báo chí, chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhà nước vềhoạt động của cơ quan báo chí và tờ báo, nhất là các tổng biên tập, giám đốcđài là đảng viên.

Bốn là, thông qua Hội Nhà báo bằng cách định hướng chính trị chohoạt động Hội, giữ vững định hướng tư tưởng, định hướng tuyên truyền theoquan điểm, đường lối, của Đảng, pháp luật của Nhà nước Đảng và Nhà nướctheo dõi sát sao các hoạt động của Hội Nhà báo qua các kỳ đại hội, luôn có sựchỉ đạo kịp thời trước và trong các kỳ đại hội, làm cho Hội Nhà báo Lào thựchiện tôn chỉ, mục đích, nguyên tắc tổ chức của Hội Bởi vì “Hội Nhà báo Lào

là một tổ chức chính trị - xã hội – nghề nghiệp của những người làm báo Lào,

hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, sự quản lýcủa Nhà nước theo pháp luật nước Công hòa Dân chủ Nhân dân Lào và điều

lệ Hộỉ”.

Năm là, Đảng và Nhà nước quan tâm kiểm tra, kịp thời uốn nắn nhữnglệch lạc trong nhận thức và hoạt động báo chí Những năm qua công tác nàyđược tiến hành bao gồm: kiểm tra nội dung chính trị - tư tưởng trong các nộidung phản ánh trên báo chí; xử lý nghiêm đối với những cán bộ cố tình vi

phạm pháp luật hoăc lợi dụngbáochí để thực hiện ý đồ xấu; kiểm tra công tác quản lý của Nhà nước đối với báo chí qua việc ban hànhcácchính sách, quy chế, luật pháp, hướng dẫn thực hiện và xử lý các

vi phạm, kiểm tra trách nhiệm chỉ đao toàn diện báo chí của các cơ quan chủ quản báo chí.

Bằng sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, đồng thời đề nâng cao vai trò của

Nhà nước trong quản lý báo chí, trong giai đoạn mới, báo chí đã hoàn thành

tốt chức năng của mình, đáp ứng được đòi hỏi của sự nghiệp thực hiện côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

1.2 Chức năng nghiệm vụ và tiêu chí đánh giá hoạt

động của hệ thống Đài phát thanh-truyền hình

1.2.1 Chức năng nghiệm vụ của hệ thống Đài phát thanh-truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà

Lịch sử báo chí cách mạng Lào có một đặc điểm đó là, đều phải tuân theo

sự lãnh đạo của Đảng, hoạt động theo hiến pháp của Nhà nước CHDCND Lào.Cho nên dù báo chuyên ngành, báo toàn thể là công cụ tuyên truyền của Đảng vàNhà nước trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội… Nó tạo nên báo chícách mạng Lào với chức năng hướng dẫn, giáo dục, tổ chức cho dư luận, côngchúng qua các phương tiện thông tin đại chúng Ngày nay báo chí nướcCHDCND Lào đã trưởng thành, từng bước hội nhập với giới truyền thông quốctế

Báo chí là cầu nối giữa Đảng với quần chúng nhân dân, là sự liên hệ giữadân với Đảng Nó không chỉ là phương tiện của Đảng để tuyên truyển, vận động,

tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách mà còn thể hiện tâm tư nguyện vọngcũng như trí tuệ của nhân dân tham gia quản lý xã hội

Chức năng nhiệm vụ của hệ thống PT-TH tỉnh Luông Nặm Thà là: Truyền

bá chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng của Đảng bộ chính quyền địa phương,giáo dục chủ nghĩa yêu nước chân chính và chủ nghĩa quốc tế trong sáng của giaicấp công nhân, giáo dục độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, lời sống lạnh mạnh,truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa văn hoá của loại người trong cán bộ,đảng viên và nhân dân, góp phẩn xây dựng con người mới của Lào

Tuyên truyền, phổ biến trong cán bộ, đảng viên và nhân dân đường lối, chủtrương của Đảng và chính sách, pháp luận của Nhà nước

Tuyên truyên, đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước gópphần mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác quốc tế trên cơ sở giữ vững độc lập

dân tộc và chủ quyền đất nước, tranh thủ và tạo môi trưởng quốc tế thuận lợi cho

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Thông tin và bình luận kịp thời, chính xác với định hướng đúng đắn các sựkiện quan trọng trong tỉnh và cả nước

Cổ vũ những nhân tố mới, những điển hình tiên tiến, hướng suy nghĩ vàhành động của cán bộ, đảng viên, nhân dân vào những mục tiêu cụ thể và thiếtthực của công cộng xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Tham gia hoạt động, chỉ đạo và tổ chức các phong trào hoạt động cáchmạng của quẩn chúng

Từ những vấn đề đặt ra trong cuộc sống, tham gia tổng kết thực tiễn, gópphần vào việc hình thành, kiểm nghiệm, bổ sung, sửa đổi và hoàn thiện, đường lốicủa Đảng, các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đưa nghị quyếtcủa Đảng vào cuộc sống

Phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng chính đáng, những kiến nghị,kinh nghiệp và sang kiến của mọi từng lớp nhân dân Đấu tranh, bảo vệ chủ nghĩaMác-Lê nin, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước

và đấu tranh chống tiêu cực

Đấu tranh kiên quyết, có trọng tâm, trọng điểm, chính xác, đúng pháp luật,chống tiêu cực, tham những, buôn lậu, quan liêu, lãng phí và các tệ nạn xã hội khác Cùng với sự nghiệp cách mạng dân tộc, suât 39 năm qua, báo chí Lào nóichung và PT-TH nói riêng có sự phát triển vô cùng phong phú, trở thành một bộphận không thể tách rơi của báo chí cách mạng Lào

Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn đánh giá cao vai trò, những đónggóp to lớn của báo chí đối với sự nghiệp cách mạng của đất nước Các thế hệnhà báo đã tích cực tham gia và có những đóng góp xứng đáng trong côngcuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Báo chí điđầu trong việc tuyên truyền, tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đườnglối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Phần thưởng

cao quý nhất- Huân chương Sao Vàng mà Đảng và Nhà nước tặng thưởng lựclượng báo chí.

Những năm qua, báo chí nước CHDCND Lào tiếp tục phát huy truyềnthống vẻ vang của một nền báo chí cách mạng, tuyên truyền cổ vũ nhân dânthực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng, thực hiện các chủ trương,giải pháp phát triển kinh tế- xã hội, bảo đảm quốc phòng- an ninh; trật tự, antoàn xã hội, mở rộng quan hệ đối ngoại; giữ vững độc lập chủ quyền và toànvẹn lãnh thổ của Tổ quốc, nâng cao niềm tin của nhân dân đối với Đảng vàNhà nước, đối với con đường đi lên, phát triển của đất nước

Báo chí tiếp tục tuyên truyền thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng, xâydựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, thực hiện Chỉ thị của BộChính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đứccủa Đảng; phát hiện cổ vũ, biểu dương những nhân tố mới, gương người tốt,việc tốt, điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước của nhân dânLào Đồng thời, báo chí góp phần tích cực đấu tranh phòng chống thamnhũng, lãng phí và tiêu cực xã hội, phản bác các quan điểm, thông tin sai tráicủa các thế lực thù địch, phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyểnhóa” Báo chí đã thông tin nhanh nhạy, toàn diện về mọi mặt của đời sốngchính trị, kinh tế- xã hội- văn hóa ở trong nước và quốc tế, là diễn đàn đángtin cậy của nhân dân Nhiều tác phẩm báo chí có chất lượng tốt, thể hiện bảnlĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân và trình độ nghề nghiệpcủa người làm báo; tạo hiệu quả xã hội tốt Nhiều tác phẩm trong số đó đượctrao giải báo chí Quốc gia

Trong bối cảnh tình hình thế giới, trong nước hiện nay, nhiệm vụ đặt racho báo chí là hết sức nặng nề phải đề nghị đội ngũ những người làm báo:Tiếp tục tuyên truyền, cổ vũ việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện Nghị quyết Đại hội IX củaĐảng NDCM Lào, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thực hiện Nghị quyết

Trung ương Đảng về việc xây dựng Đảng, của Bộ Chính trị về đẩy mạnh họctập và làm theo tấm gương đạo đức của Đảng Báo chí phải góp phần tạo ra sựthống nhất về tư tưởng và hành động trong Đảng, sự đồng thuận trong toàn xãhội để thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổquốc Lào Phát hiện, cổ vũ, động viên, nhân rộng các điển hình tiên tiến,gương người tốt việc tốt, góp phần tăng cường sức mạnh đại đoàn kết dân tộc,củng cố và tăng thêm niềm tin của nhân dân vào thắng lợi của sự nghiệp đốimới và tương lai của đất nước; tăng cường công tác thông tin, tuyên truyềnđối nội và đối ngoại, về công cuộc đổi mới đất nước dưới sự chỉ đạo củaĐảng; quyết tâm không gì lay chuyển nổi và chính nghĩa sáng ngời của Làotrong cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền thiêng liêng, bất khả xâmphạm của Tổ quốc, đồng thời giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để pháttriển đất nước; tinh thần hòa hiếu hữu nghị của nhân dân, với các dân tộckhác, với nhân dân nước láng giềng, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của nhândân thế giới Đó là dòng thông tin chủ lưu của báo chí cả nước, của mỗi cơquan báo chí, mỗi ấn phẩm, chương trình phát thanh truyền hình, trang thôngtin điện tử.

1.2.2 Tiêu chí đánh giá hoạt động của hệ thống Đài phát truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà

Trong công cuộc xây dưng và phát triển tỉnh, với năng lực thế mạnhcủa mình, Đài PT-TH tỉnh Luông Nặm Thà là một trong những phương tiệntruyền thông đại chúng quan trọng, là tiếng nói của tỉnh Uỷ và chính quyền,đồng thời là diễn đàn của nhân dân, luôn luôn đi đầu trong việc thực hiện dânchủ hoá đời sống xã hội Đặc biệt những năm gần đây, Đài PT-TH tỉnh LuôngNặm Thà đã bám sát với các sự kiện đời sống xã hội trên địa bản tỉnh, thôngtin nhanh, phong phú, đa dạng, tăng thời lượng phát sóng và có nhiều chươngtrình đều được phát thường xuyên trên sóng của Đài PT-TH tỉnh Luông NặmThà Ngoài ra Đài PT-TH tỉnh Luông Nặm Thà cũng đã đưa những thông tin

về Đại hội Đảng bộ của tỉnh và các cuộc họp quan trọng khác Đặc biệt đã tổchức làm chương trình phat thanh trực tiếp các chương trình này đều đượcnhân dân quan tâm theo dõi.

Đài PT-TH tỉnh Luông Nặm Thà đã thực sự trở thành kênh thông tin cónăng lực, góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, đường lốicủa Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước qua các hoạt động chính trị,văn hoá, kinh tế - xã hội trên phạm vi trong tỉnh, phản ánh mọi mặt về hoạtđộng trong đời sống của nhân dân, là công cụ hữu hiệu để nâng cao trình độhiểu biết của người lao động Có thể nói Đài PT-TH tỉnh Luông Nặm Thà đãtrở thành nhà văn hoá tổng hợp, là cánh cửa mở ra thế giới cho nhân dân các

bộ tộc tỉnh Luông Nặm Thà

Trong thực tế, sự hấp dẫn của PT-TH chủ yếu phủ thuộc vào nội dungcủa tác phẩm, song chúng ta không thể phủ nhận được vai trò của hình thứcthông tin Riêng đối với PT-TH là hình ảnh, âm thanh, tiếng động là chính dovậy cách thể hiện phải đảm bảo ba yếu tố đó mới có thể hấp dẫn bạn nghe,bạn xem

Qua khảo sát thực tế trong các chương trình của Đài PT-TH tỉnh LuôngNặm Thà cho thấy còn có nhiều tồn tại về nội dung và hình thức thông tin.Trước hết, về thể loại con chưa phong phú Trong các chương trình của PT-

TH phần lớn là tin và có cấu trúc giống như chương trình thời sự nên dễ làmcho người xem nhám chán Về cấu trúc tin, bài và các thể loại nói chung cũng

it khi được thay đổi ở các tác giả khác nhau và thậm chí ở trong phong cáchcủa một tác giả Trong một thời sự hoặc các chương trình khác

Trong thực tế chương trình thời sự phát thanh và truyền hình của ĐàiPT-TH tỉnh Luông Nặm Thà có ưu điểm và lợi thế hơn hẳn những loại báochí khác, đó là tính nhanh nhạy, cập nhật, có âm thanh, hình ảnh minh hoạsinh động, dễ hấp dẫn công chúng Lâu nay, các chương trình phát thanh vàtruyền hình của Đài địa phương nói chung và Đài phát thanh - truyền hình

tỉnh Luông Nặm Thà đã chưa tận dụng và khai thác triệt để những thế mạnhcủa phát thanh và truyền hình Các chương trình phát thanh và truyền hìnhvẫn mang tính hình thức, giản đơn, khô khan, tẻ nhạt, chưa thu hút được khán,thính giả Ngoài lý do nội dung thông tin nghèo nàn, đơn điệu còn có mộtnguyên nhân quan trọng khác là các đài địa phương ít quan tâm cải tiến hìnhthức thể hiện

1.3 Những nhân tố tác động đến hoạt đông của hệ thống Đài phát

thanh-truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà

1.3.1.Đặc điểm tự nhiên-xã hội, văn hoá, kinh tế của tỉnh Luông

Nặm Thà

Vị trí địa lý, kinh tế: Tỉnh Luông Nặm Thà là một tỉnh nằm ở phía Tây

Bắc của nước CHDCND Lào nơi có vị trí chiến lược trọng yếu, cách thủ đôViêng Chăn khoảng 679 km, có tổng diện tích tự nhiên là 9.325 km² Dân số177,870 người, phía Bắc giáp với Trung Quốc với đường biên giới dài 140

km, phía Tây giáp với Myanma với đường biên giới dài 130 km, phía Namgiáp với tỉnh BorKeo (nước CHDCND Lào) và Phía Đông giáp với tỉnh UĐôm Xay (nước CHDCND Lào)

Về địa hình: Luông Nặm Thà là tỉnh miền núi chiếm 85% của diện tích

cả tỉnh 15% là đồng bằng và trung du Trong đó hiện nay có rừng 589.349 ha,chiếm 63% tổng diện tích của tỉnh, diện tích vườn quốc gia 237.130 ha, diệntích ruộng 11.891 ha, có nguồn nước dồi dào chạy qua như: Sông Nặm Thà,Sông Nặm Phá, Sông Nặm Mạ và Sông Nặm Lòng Có đường quốc lộ số 13

đi từ Bắc xuống Nam

Tài nguyên đất:

Tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh là: 9.325km2, trong đó:

Đất nông nghiệp: 166.884 ngàn ha, chiếm 18% diện tích cả tỉnh

Đất phi nông nghiệp: 176.267ngàn ha, chiếm 19% diện tích cả tỉnh.Đất chưa sử dụng: 589.349 ngàn ha, chiếm 25% diện tích cả tỉnh

có lim, sến; gỗ nhóm III, IV có vàng tâm, dổi de Các loại thuộc họ tre có:luồng, nứa, vầu, giang, bương, tre Ngoài ra còn có mây, song, dược liệu, câythả cánh kiến đỏ… Động vật rừng còn xuất hiện các loài bò rừng, nai, hoẵng,vượn, khỉ, lợn rừng, các loài bò sát như trăn, rắn, kỳ đà, tê tê, các loài chim,ong rừng Vùng rừng vượn quốc gia Nặm Há là nơi còn có nhiều động vậthoang dã có giá trị kinh tế như hổ, báo, gấu, gà lôi, công, trĩ,… Tuy vậy, đại

đa số diện tích rừng trên địa bàn là rừng nghèo, rừng mới tái sinh và rừng mớitrồng; trữ lượng lâm sản thấp, khả năng cho khai thác trong những năm tới làrất hạn chế; một số diện tích có trữ lượng lâm sản lớn lại phân bố trên vùngnúi cao và nằm trong diện tích rừng phòng hộ và rừng đặc dụng

Về tăng trường kinh tế:

Tổng GDP toàn tỉnh năm 2008 đạt 789 tỷ kíp; năm 2010 ước thực hiện:

936 tỷ Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm thời kỳ 2007 - 2011, đạt 7,8%

Trong đó: nông-lâm đạt 6%/năm; công nghiệp - xây dựng: 15%/năm;dịch vụ: 11%/năm Huyện có tốc độ tăng cao nhất là Xing đạt 9,5%/năm; thấpnhất là Huyện Na Le, đạt 5,7%/năm

Thu nhập bình quân đầu người năm 2005 đạt: 3.3 triệu kíp (tương đương

390 USD); năm 2010 đạt 5.6 triệu kíp (tương đương 670 USD); năm 2011 ước đạt7.8 triệu kíp (tương đương 917 USD), gấp 3 lần năm 2005

Về chuyển dịch cơ cấu kinh tế:

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực: tỷ trọng công nghiệp

- xây dựng năm 2005 chiếm: 12,23% tổng GDP toàn tỉnh; năm 2011 tăng lên

23,67%; trong đó công nghiệp năm 2005:7,48 %; năm 2011 tăng lên: 12,23%trong tổng GDP toàn tỉnh Luông Nặm Thà.

Năm 2011, cơ cấu các ngành nông nghiệp - công nghiệp - dịch vụtrong GDP là: 64,13% - 12,23% - 23,64%

Về kết cấu hạ tầng xã hội:

Giáo dục và đào tạo là một ngành rất quan trọng trong sự nghiệp pháttriển nguồn nhân lực, trong những năm qua tỉnh Luông Nặm Thà đã phối hợpvới Bộ giáo dục - đào tạo để mở rộng mạng lưới giáo dục vào đến các vùngnông thôn, vùng sâu, vùng xa để tạo điều kiện cho trẻ em có cơ hội được đihọc, ngoài ra cũng đã bảo dưỡng và xây thêm cơ sở hạ tầng cũng như bố trícác vật tư phục vụ cho giáo dục nhằm đảm bảo cho việc học hành đạt kết quảcao hơn Tính đến thời điểm hiện nay đã có trường học chiếm 88,42% số bảncủa cả tỉnh Luông Nặm Thà

Ban lãnh đạo tỉnh Luông Nặm Thà đã phối hợp chặt chẽ với sở y tế mởrộng hệ thống y tế đến các bản xa xôi, tạo điều kiện cho người dân được khám

và chữa bệnh, đồng thời, xây dựng một số cơ sở và sửa chữa lại các trạm xá

cũ hoặc đã bị hư hỏng Kết quả đã xây được 10 trạm cụm bản, tính đến thờiđiểm hiện nay toàn tỉnh Luông Nặm Thà có tất cả 25 trạm cụm bản, có 68giường bệnh; có 147 hệ thống nước sạch Hiện nay, có 360 bản (98,988người) - chiếm 75,85% số bản có nước sạch để sinh hoạt Sở y tế đã chỉ đạotiến hành cấp màn và một số loại thuốc cần thiết cho các bản khó khăn và đãlàm cho tỷ lệ tử vong giảm xuống đáng kể

Về giáo dục đào tạo

Sự nghiệp GD - ĐT tỉnh Luông Nặm Thà được cấp uỷ Đảng và Chínhquyền các cấp đặc biệt quan tâm cả về cơ sở vật chất và lực lượng giáo viên

Hệ thống trường học các cấp học được đầu tư mạng lưới trường lớp đã có đếncụm bản, bản, đáp ứng nhu cầu học tập của con em các dân tộc Mỗi cụm bảntrên địa bàn có 1-2 trường tiểu học, 01 trường trung học cơ sở; mỗi huyện có ít

nhất 01 trường trung học phổ thông; cơ sở vật chất các trường phổ thông dân tộcnội trú được nâng cấp, cải tạo; ở những cụm bản, bản, cụm bản đã tổ chức cáclớp, các nhóm học, lớp ghép cho học sinh bậc tiểu học được các thầy, cô giáo,đến tận nơi để dạy học cho con em của đồng bào các dân tộc vùng miền núi.

Các chính sách hỗ trợ giáo dục của Nhà nước đối với học sinh dân tộcthiểu số, vùng nghèo các cụm bản như: hỗ trợ vở viết, sách giáo khoa, tạođiều kiện cho con em đồng bào dân tộc miền núi, đặc biệt là các hộ nghèogiảm bớt khó khăn trong việc học

Đến nay có 286 bản, đã có trường học chiếm 80,56% số bản của cảtỉnh Luông Nặm Thà

Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý luôn được chăm lo đào tạo, bổ sung

và nâng cao chất lượng Năm 2010, số học sinh tiểu và trung học cơ sở trên 1giáo viên trực tiếp đứng lớp là 25 em, học sinh trung học phổ thông 30 em

Công tác đào tạo nghề, hướng nghiệp, bồi dưỡng tay nghề, tập huấnnâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo ngày càng phát triển và đa dạng hoá Đếnnăm 2010, toàn tỉnh có 5 cơ sở dạy nghề, hướng nghiệp với 22 chuyên ngànhđào tạo, tạo điều kiện cho học sinh và lao động của vùng lựa chọn cho mìnhmột nghề phủ hợp; số học sinh học nghề này càng tăng

Về văn hoá thông tin, thể dục thể thao:

Văn hoá: Cùng với việc nâng cao mức sống về vật chật, đời sống tinhthần của đồng bào miền núi được nâng lên một bước, thực hiện phát triển toàndiện cả về thể lực và trí lực Phát huy bản sắc văn hoá truyền thống, phù hợpvới thuần phong, mỹ tục của nhân dân các dân tộc, các huyện luôn tích cựctham gia phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”

Đến năm 2011, các huyện đã đăng ký khai trương xây dựng 57 bảnvăn hoá Huyện đạt tỷ lệ bản văn hoá cao là tỉnh Luông Nặm Thà 38,9%

Hàng năm, miền núi được cấp không thu tiền một số loại báo và tạpchí; trong năm 2011, thực hiện cấp 12 loại báo chuyên đề dân tộc thiểu số và

vùng sâu, vùng xa, nhìn chung, các báo và tạp chí cấp đầy đủ theo kế hoạch,phục vụ kịp thời và thiết thực đối với đời sống đồng bào dân tộc.

Thể dục thể thao: Hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thânthể theo gương Bác Cay Sỏn Phôm Vi Hản vĩ đại”, thực hiện Nghị quyết Đạihội tỉnh Đảng bộ lần thứ VI “…đến năm 2010 toàn tỉnh Luông Nặm Thà đạt28% dân số tập thể dục thể thao (TDTT) thường xuyên…” Các hoạt động thểdục thể thao vùng miền núi luôn được quan tâm phát triển Đến năm 2010,22% dân số luyện tập TDTT thường xuyên Huyện có phong trào tốt nhất làtỉnh Luông Nặm Thà (24,5%), thấp nhất là Na Le (8%)

1.3.2 Sự lãnh đạo quản lý của tỉnh uỷ, chính quyền

của Trung ương

Chủ tịch Cay Son Phôm Vi Han cho rằng Đảng lãnh đạo báo chí, trong

đó lãnh đạo chính trị - tư tưởng là quan trọng nhất, cho đến nay, Đảng coitrọng báo chí là công cụ về mặt chính trị - tư tưởng và pháp luật của Nhànước, giáo dục về mặt chính trị - tư tưởng cho quần chúng thực hiện trong sựnghiệp bảo vệ và xây dựng phát triển đất nước

Báo chí là công cụ sắc bén của Đảng và Nhà nước cộng hoà dân chủnhân dân Lào trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng vàpháp luật của Nhà nước, giáo dục về mặt chính trị - tư tưởng, động viên cổ vũnhân dân tích cực làm nhiệm vụ chiến lượng sự nghiệp bảo vệ và xây dựngđất nước và phát huy chế độ dân chủ của nhân dân Lào, tạo ra những nhân tốmới, từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội

Báo chí là diễn đàn của quần chúng lao động, là sợi dây liên hệ gắn bóchặt chẽ giữa quần chúng với Đảng, báo chí không phải là phương tiện, công

cụ để tuyên truyền, phổ biến tư tưởng, đường lối, quan điểm của Đảng đếnvới tầng lớp nhân dân, mà còn là diễn đàn của nhân dân lao động, nhân dântrao đổi, để xuất ý kiến với các cấp lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Lào vềcác lĩnh vực của đời sống, cổ vũ, khuyến khích phát huy chế độ dân chủ và

quyền làm chủ của nhân dân các bộ tộc Lào, làm cho Đảng và quần chúnggắn bó một cách chặt chẽ với nhau Như vậy cần phải bảo đảm quyền tiếpnhận thông tin và quyền thông tin của quần chúng.

Sự lãnh đạo của Đảng nhân dân cách mạng Lào đối với báo chí và vấn

đề tự do báo chí

Xuất phát tự nhận thức về vai trò to lớn của báo chí, trong quá trìnhhoạt động tư tưởng xuyên suốt hơn 60 năm lãnh đạo cách mạng, bên cảnhcông tác giáo dục lý luận, Đảng luôn coi trọng công tác truyền báo chí, coi báochí là công cụ sắc bến trong công tác tư tưởng của Đảng, là lược lượng cáchmạng nước CHDCND Lào đã luôn luôn trung thành với sự lãnh đạo của Đảng,thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, chức năng của báo cách mạng, xứng đáng là mộtnền báo chí tến bộ, mang lại hạnh phúc cho nhân dân, văn minh cho xã hội, phấnđấu vì đất nước phồn vinh Đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng nhân dân cách mạngLào là một đảm bảo chắc chắn cho nền báo chí đó có thể phát triển ngày cànglớn mạnh, hiện đại và thực hiện sự mệnh cao cả của mình, đồng thời cũng chophép Đảng kịp thời phát triển, khác phục những thiếu sót của báo chí, nhắn chặtnhững âm mưu ham hiểm cuả kẻ thủ nhằm lời dụng báo chí để phá hoại cáchmạng, phá hoại xây dựng đất nước xã hội chủ nghĩa

Như đã trình bày ở trên, sự lãnh đạo Đảng đối với báo chí là mộtnguyên tắc hàng đầu, bất di bất dịch, Đảng lãnh đạo và quản lý báo chí bằnggương lĩnh chính trị, giải lớn đối với công tác báo chí, Đảng lãnh đạo và quản

lý báo chí thông qua các tổ chúc Đảng, công tác tổ chức – cán bộ báo chí (đây

là khâu then chốt, có tính chất quyết định ), lãnh đạo thông qua vai trò của độingũ đảng viên trong các cơ quan báo chí, thực hiện cụ thể trên các mặt: địnhhướng nội dung; hoạch định chủ trương, chính sách phát triển, kiểm tra, đánhgiá, và kiểm tra hoạt động của đội ngũ cán bộ Và điệu đáng lưu ý là Đảnglãnh đạo, quản lý báo chí thông qua Nhà nước, trong đó đặc biệt quan trọng làviệc thể chế hía công tác báo chí – xuất bản bằng các văn bản pháp lý ( hay

còn được gọi là văn bản pháp qui, văn bản pháp luật, văn bản qui phạm phápluật ) cuả Nhà nước Tăng cường quản lý báo chí, xuất bản cũng chính là tăngcường vai trò lãnh đạo của Đảng được thể hiện thông qua chính hoạt độngquản lý của bộ máy của Nhà nước các cấp, các ngành, các địa phương.

1.3.3 Đặc điểm công chúng của tỉnh Luông Nặm Thà

Công chúng báo chí là những người được nhận các sản phẩm truyềnthông tác động hoặc hướng vào để tác động Đó là độc giả của báo in, thínhgiả của Đài phát thanh, khán giả của Đài truyền hình Công chúng đó là mộtcộng đồng người với giới hạn nhỏ bé như làng, xã đến những cộng đồng tolớn trên phạm vi quốc tế Đây là một hay là tầng lớp xã hội, có một trình độ

và nhu cầu chung về thông tin dành cho họ Thông tin phải đáp ứng nhu cầucho công chúng trên báo chí nhằm chăm lo đời sống vật chất tinh thần chongười dân chính là chăm lo nguồn lực cho xã hội trước mắt và lâu dài Tạodụng đời sống vật chất tinh thần lành mạnh cho nông dân là một quá trìnhkiên trì, lâu dài, bắt đầu từ việc tìm hiểu nhu cầu thông tin của người dân Đây

là một vấn đề tìm con đường và cách thức truyền tải thông đẹp nhanh nhất, cóhiệu quả nhất cho công chúng

Với đặc điểm địa lý của tỉnh Luông Nặm Thà 85% là núi non, khi nóiđến việc phủ sóng của Đài PT-TH là một vấn đề khó khăn vì bị cản trở bởinúi non còn nơi dân cư thì phần lớn lại nằm ở thung lũng xa cách nhau Đờisống kinh tế còn nghèo, trình độ dân trí còn thấp hầu hết là nông dân nôngnghiệp nhất là vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, điều kiện giao thông đi lạikhó khăn, nên PT-TH cần phải có các chương trình phủ hợp với nhu cầu thực

tế mà nhân dân quan tâm đón nhận Phải căn cứ vào đặc điểm của công chúng

để đưa những thông tin có nội dung sát với dân và cho nhân dân tiếp cậnthông tin một cách có hiệu quả nhất

Một khía cạnh nữa nhân dân tỉnh Luông Nặm Thà bao gồm nhiều dântộc có tiếng nói và phong tục tập quán khác nhau nên muốn cho nhân dân tiếp

cận những thông tin một cách nhanh và có hiệu quả thì các chương trình củaĐài PT-TH phải phong phú và đa dạng đặc biệt là phải quan tâm tới cácchương trình tiếng dân tộc.

Đảng và Nhà nước Lào hết sức quan tâm đối với sự phát triển thông tin,báo chí trên cả nước nói chung và tỉnh Luông Nặm Thà nói riêng Đây là mộtđiều kiện hết sức thuận lợi cho việc tiếp nhận thông tin báo chí nói chung PT-

TH nói riêng cho công chúng ở tỉnh Luông Nặm Thà hiện nay

Đại hội đảng bộ tỉnh lần thứ VI của tỉnh Luông Nặm Thà đã khẳngđịnh: Chú trọng nâng cao tính tư tưởng, phát huy mạnh mẽ chức năng thôngtin, giáo dục, tổ chúc và phản biện xã hội của các phương tiện thông tin đạichúng vì lợi ích của nhân dân và đất nước, khác phục xu hướng thương mạihoá, xa rời tôn chỉ, mục đích trong hoạt động báo chí, xuất bản Tập trung đàotạo, buổi dưỡng, xây dụng đội ngũ hoạt động báo chí, xuất bản vũng vàng vềchính trị, tư tưởng, nghiệp vụ và có năng lực đáp ứng tốt yêu cầu của thời kỳmới Rà soát, sắp xếp hợp lý mạng lới báo chí, xuất bản trong tỉnh theo hướngtăng cường hiệu quả hoạt động, đồng thời đổi mới mô hình, cơ cấu tổ chức,

cơ sở vật chất-kỹ thuật theo hướng hiện đại

tự cường vượt qua nhiều khó khăn thử thách quyết tâm phát triển kinh tế, xoáđói giảm nghèo Cùng sự quan tâm hỗ trợ kịp thời của Chính phủ và các bộ,ngành Trung ương, đặc biệt từ khi Đảng và Nhà nước đã có quyết định khởi

công xậy dựng nhà máy thuỷ điện tại Mương Luông Nặm Thà thì nền kinh tếLuông Nặm Thà cũng đã có những nét khởi sắc tổng sản phẩm toàn tỉnh tăngđáng kể, GDP bình quân đạt trên 1.103 đô la Mỹ/người/năm Các ngành, cácvùng, các thành phần kinh tế phát triển tương đối toàn diện, khai thác và sửdụng có hiệu quả các nguồn lực cũng như tiềm năng thế mạnh của địaphương.

Tuy nhiên, nền kinh tế của tỉnh Luông Nặm Thà tăng trưởng vẫn chưa

ổn định, vũng chắc và chưa tương xứng với nguồn tầm năng của tỉnh; qui mônền kinh tế còn rất nhỏ bé, chưa phát huy cao độ các nguồn nội lực cũng nhưhuy động các nguồn lực ngoài tỉnh Cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, sứccạnh tranh các sản phẩm hàng hoá còn ít, hiệu quả sử dụng đất đai, nguồn laođộng còn hạn chế Kết cấu hạ tầng kinh tế còn nhiều yếu kém Đời sống củamột bộ phận nhân dân còn khó khăn, nhất là ở vùng cao, vùng sâu, biên giới,

tỷ lệ hộ nghèo theo tiêu chí mới còn cao Chất lượng nguồn nhân lực chưa đápứng yêu cầu, mặt bằng dân trí còn thấp; khả năng nghiên cứu, ứng dụng tiến

độ khoa học kỹ thuật còn kém chưa tương xứng vơi yêu cầu nhiệm vụ pháttriển kinh tế - xã hội

Về đời sống văn hoá xã hội, do đặc thủ của tỉnh miền núi có nhiều dântộc trình độ dân trí của đồng bảo các dân tộc còn thấp kém Xác định giáo dục

là nhiệm vụ then chốt và lâu dài, trong những năm qua tỉnh Luông Nặm Thà

đã rất quan tâm chú trọng đến công tác giáo dục và phát triển văn hoá xã hộinhằm nâng cao dân trí và đời sống tinh thần cho đồng bảo các dân tộc

Đưa ra những phẩm chất cơ bản mà người làm phát thanh và truyền hìnhcần có để hoạt động trong lĩnh vực báo chí phát thanh và truyền hình hiệu quả

Những nội dung trên là tiền đề lý luận để tác giả Luận văn đi vào khảosát, thống kê, phân tích thực trạng hoạt động của Đài phát thanh và truyềnhình tỉnh Luông Nặm Thà và các đài cấp huyện thuộc tỉnh Kết quả khảo sát

sẽ là tiền đề để tác giả Luận văn đưa ra các giải pháp và kiến nghị nhằm nângcao hiệu quả.

Trước tình hình đó, để góp phần cải thiện đời sống vật chất cũng nhưtinh thần, nâng cao trình độ dân trí cho nhân dân, thúc đầy nền kinh tế - Xãhội phát triển hơn nữa, nhất là đối với những vùng sâu, vùng xa, thì việc pháttriển hệ thống PTTH, mở rộng phạm vi phủ sóng là một việc làm cần thiết đểđáp ứng nhu cầu nghe, xem và học tập tiếp thu những tiến độ khoa học kỹthuật áp dụng vào trong đời sống và sản xuất của đồng bảo các dân tộc tỉnhLuông Nặm Thà

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG PHÁT THANH VÀ TRUYỀN HÌNH TỈNH LUÔNG NẶM THÀ

2.1 Thực trạng về cơ cấu tổ chức và vận hành

2.1.1 Về đội mũ cán bộ

Đài phát thanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà, có tổng cán bộtrong biến chế 22 người, phóng viên, kỹ thuật viên Trong đó 20 cán bộ biênchế của Đài tỉnh ( 15 nam, nữ 07 ) gồm: 3 biên tập viên, 08 phóng viên, 06 kỹthuật, 05 người sản xuất chương trình Đa số cán bộ, phóng viên, kỹ thuậtviên của Đài được đào tạo lại có trình độ đại học

+ Phân tích theo độ tuổi:

- Từ 40 tuổi trở lên: có 2 người, chiếm 9,09%

- Từ 30 đến 40 tuổi: có 5 người, chiếm 22,72%

- Dưới 30 tuổi: có 15 người, chiếm 68,18%, trong đó nam có 08 người,chiếm 36,36%, nữ có 07 người, chiếm 31,81%

Qua phân tích độ tuổi những người làm công tác phát thanh và truyềnhình của đài tỉnh, chúng ta thấy đa số những người làm báo có độ tuổi từ 40trở xuống, đây là độ tuổi sung sức, đã đủ độ chính trong nghề báo nói chung

và nói riêng lĩnh vực phát thanh và truyền hình là loại hình hội tụ và ứng dụngcác tiến bộ kỹ thuật công nghệ cao nên rất cần đội ngũ phóng viên, kỹ thuậtviên trẻ, năng động linh hoạt sáng tạo và có trình độ chuyên môn, đây cũng làlực lượng kế thừa những nhà báo lớn tuổi Độ tuổi của đội ngũ những ngườilàm công tác phát thanh và truyền hình trong tỉnh có tính kế thừa hợp lý, phùhợp với xu hướng phát triển lâu dài (Bảng 2.1)

+ Trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ:

STT Trình độ chính trị chuyên môn nghiệp vụ Tổng số Tỷ lệ

Tổng hợp trình độ lý luận chính trị chuyên môn nghiệp vụ

của cán bộ phóng viên Đài tỉnh

(Nguồn: Đài PT-TH Luông Nặm Thà, tính đến tháng 6/2014)

Nhìn chung, số lượng phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên của Đàiphát thanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà có trình độ tốt nghiệp đại họcchuyên môn còn rất ít; chỉ có 18,18%, tốt nghiệp trung cấp kỹ thuật và chuyênmôn có 63,6% Các tỉ lệ nêu trên trong nhóm phóng viên, biên tập viên tuy cóđược nâng lên, nhưng so với yêu cầu vẫn cần phải phấn đấu nhiều hơn nữamới có thể đáp ứng tốt nhiệm vụ hiện nay của Đài Đặc biệt các tỷ lệ đảngviên, có trình độ lý luận chính trị và tỷ lệ tốt nghiệp đại học còn thấp Về trình

độ lý luận chính trị những người làm báo là rất thấp, chỉ có 9,09% (theo sốliệu tổng hợp chung)

Về chuyên môn, đa số những người làm báo trong tỉnh đều đã qua cáclớp bồi dưỡng, tập huấn về nghiệp vụ báo chí ngắn hạn Tuy nhiên, vẫn cầnphải tiếp tục phổ cập ở trình độ đại học cho từng phóng viên, biên tập viên, kỹthuật viên

Hiện nay, trên địa bản tỉnh Luông Nặm Thà có 02 đài huyện, với tổngcán bộ trong biên chế là 22 người, trong đó có 17 nam (chiếm 77,2%), nữ có

05 người (chiếm 22,7%); có 01 tổ, chia thành 02 nhóm là: nhóm kỹ thuật vànhóm nội dung chương trình Đa số cán bộ, phóng viên, kỹ thuật viên của Đàiđược đào tạo lại và có trình độ chuyên môn

+ Phân tích theo độ tuổi

- Từ 40 tuổi trở lên: có 02 người, chiếm 9,09%

- Từ 30 đến 40 tuổi: có 04 người, chiếm 18,1%

- Dưới 30 tuổi: có 16 người, chiếm 72,7%, trong đó nam 11 người,chiếm 50%, nữ 5 người, chiếm 22,7%

Qua phân tích độ tuổi những người làm công tác phát thanh của các đài huyện, cho thấy, đa số những người làm báo có độ tuổi từ 40 trở xuống, đây là độ tuổi sung sức, đã đủ

Tổng hợp trình độ lý luận chính trị chuyên môn nghiệp vụ

của cán bộ phóng viên Đài phát thanh huyện

(Nguồn: Đài phát thanh các huyện trong tỉnh Luông Nặm Thà,

tính đến tháng 6/2014)+ Về trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ

Nhìn chung, số lượng phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên của Đàiphát thanh các huyện có trình độ tốt nghiệp trung cấp chuyên môn chiếm68,1%, tốt nghiệp trung cấp chính trị chiếm 13,6% Các tỉ lệ nêu trên nhómphóng viên, biên tập viên tuy có được nâng lên nhưng so với yêu cầu vẫn cầnphải phấn đấu nhiều hơn nữa thì mới có thể đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụhiện nay Các tỉ lệ đảng viên, lý luận chính trị và tỉ lệ tốt nghiệp chuyên môncòn thấp, đặc biệt là ngành chưa có kỹ thuật viên

Về chuyên môn, đa số những người làm báo trong các Đài huyện đều

đã qua các lớp bồi dưỡng, tập huấn về nghiệp vụ báo chí ngắn hạn Tuy nhiên,vẫn cần phải tiếp tục phổ cập ở trình độ đại học từng phóng viên, biên tậpviên được phân công phụ trách

2.1.2 Cơ cấu tổ chức hệ thống phát thanh và truyền hình

Đài phát thanh là loại báo chí điện tử đầu tiên của nước Lào đã hìnhthành và làm nhiệm vụ chính trị, tư tưởng, từ năm 60 của thế kỷ trước Giaiđoạn hơn 50 năm nay, cũng được cải thiện và phát triển chất lượng mới, nótrở thành diễn đàn tuyên truyền triển khai đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng và pháp luật của Nhà nước Lào

Năm 1993, Nhà nước đã đầu tư, trang thiết bị cơ sở vật chất, kỹ thuậtcho ngành phát thanh và truyền hình của tỉnh khá đầy đủ Cụ thể lắp máy phátsóng truyền hình hệ thống PAL (Alnalog) với công suất 300W, phát trên tần

số 105,7MHZ; lắp đặt Angten cao 45m phục vụ việc phát sóng

Cuối năm 1993, Đài phát thanh và truyền hình Luông Nặm Thà đã thửnghiệm phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên Chương trình được chọn

phát sóng có ý nghĩa này là chương trình Thời sự với những tin tức nổi bật

diễn ra trong tỉnh và chương trình tiếp sóng tin tức thời sự từ Đài truyền hìnhQuốc gia Lào

Trong thời gian này, Đài phát thanh và truyền hình Luông Nặm Thà cótất cả 09 cán bộ, công chức, do Ban giám đốc Sở thông tin, Văn hoá và dulịch tỉnh trực tiếp quản lý và điều hành Đài phát thanh và truyền hình LuôngNặm Thà chỉ phát mỗi tuần hai buổi, từ 18 giờ 00 phút đến 20 giờ 00 phút,vào các ngày thứ hai và thứ sáu hàng tuần Trong thời gian đó, hệ thống kỹthuật còn lạc hậu, cơ cấu tổ chức bộ máy của Đài chưa rõ ràng, do đó chưachủ động được các khâu trong tổ chức sản xuất chương trình và phát sóng

Trước tình hình đó, Đảng bộ và chính quyền đia phương thấy việc phảithành lập ngành truyền hình tỉnh là cần thiết và cấp bách Do đó, Ban giámđốc Sở thông tin, Văn hoá và du lịch đã đề ra Nghị quyết, thành lập tổng giámđốc Đài phát thành và truyền hình của tỉnh Ông Loi SayMuongNam được cửlàm Giám độc Đài phát thanh và truyền hình tỉnh; ông Hom được cử làm phóGiám độc; ông Sôm Vang NaBunPheng được cử làm Trưởng phòng tin

truyền hình; Ông Thong Sut Đuông Chay Uđôm Sy Li được cử làm Trưởngphòng tin Phát thanh Năm 1999, ngành phát thanh còn nhận được sự giúp đỡ

to lớn của Nước SYVEDEN(Thuỷ Điện) tại Thủ đô Viêng Chăn, nước Cộnghòa Dân chủ Nhân dân Lào Tổ chức này đã trang bị cho Đài các cơ sở vậtchất kỹ thuật Đài đã hoàn thiện việc lắp đặt các thiết bị kỹ thuật và đưa vào

thử nghiệm phát sóng chương trình đầu tiên là bản tin Thời sự của tỉnh và

chương trình tiếp sóng của Đài phát thanh Quốc gia Lào Thời gian đầu Đàiphát thanh tỉnh chỉ phát mỗi ngày hai buổi: buổi sáng từ 6 giờ 00 phút đến 8giờ, và buổi tối từ 18 giờ 00 phút đến 20 giờ 00 phút, Với công suất 100W

Để đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật cũng như phù hợp với sự phát triểncủa thời đại, Ngày 12 tháng 4 năm 2001, tỉnh đã đầu tư tiếp cho Đài cơ sở vậtchất, kỹ thuật Cụ thể, tỉnh cho trang thiết bị máy phát sóng với công suất

1KW do Công ty TQT Việt Nam cung cấp, Công ty Thương mại Lào tại Thủ

đô Viêng Chăn trúng thầu lắp đặt

Đối với máy phát sóng 1kw và cột Ăng ten cao 45m hàng ngày, Đàiphát sóng 8 tiếng đồng hồ, chia thành buổi sang, buổi chưa và buổi tối Đài đã

tăng thêm nhiều chương trình, chuyên mục phát thanh như: chương trình “Âm

nhạc FM”, chương trình “Âm nhạc Lao sting” Trong thời gian đó, cán bộ

công nhân viên của Đài cũng được tăng từ 09 người lên 18 người Năm 2007đài phát thanh và truyền hình của tỉnh đã được ủng hộ hỗ trợ của Nước ViệtNam về máy phát sóng mới 5KW và cột ăng ten có độ cao 70m, do công tyEMECO Việt Nam lắp đặt Từ đó đến này đại phát thanh và truyền hình tỉnhLuông Nặm Thà , có 13 chương trình, có diện phủ sóng trên 1.500km2, lượngngười nghe chiếm 55-60% dân số toàn tỉnh , đây là một giai đoạn phát triểnquan trọng của Đài phát thanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà Đài phátthanh và truyền hình tỉnh với máy phát sóng với công suất 5.000w (5kw),cùng với vật chất trang thiết bị kỹ thuật như: máy vi tính, bàn trộn (mixer),Micro, Máy ghi âm…) Đài đã nâng thời lượng phát sóng từ 8 tiếng lên 10

tiếng/ngày, phát vào buổi sang, buổi chưa và buổi tối hàng ngày; đồng thời,cán bộ nhân viên của Đài cũng tăng lên Một số cán bộ, nhân viên kỹ thuật đãđược ban lãnh đạo Đài cử đi học tập ở trong và ngoài nước để nâng cao trình

độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ là phát thanh và truyền hình Đầu năm

2011, tỉnh Sơn La Nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam lại đầu tư chotỉnh 01 máy phát sóng công suất 1,000w, cùng với vật chất, kỹ thuật trangthiết bị thành lập đài phát thanh của 01 huyện là: Mương Sing, phát sóngchính thức vào ngày 1 tháng 9 năm 2012, hiện nay có 8 chương trình, có thờilượng phát sóng 5 tiếng 30 phút/1 ngày và có cột ăng ten cao 45m, với vốnđầu tư 1 tỵ 685 triệu kịp, do công ty SÔM PA SÔNG xây dựng và lắp đặt

Từ năm 1993 đến nay, hệ thống phát thanh và truyền hình của tỉnhLuông Nặm Thà không ngừng lớn mạnh cả về quy mô cũng như chất lượnghiệu quả công tác thông tin tuyên truyền; đáp ứng yêu cầu ngày càng tốt hơnnhiệm vụ chính trị mà cấp uỷ, chính quyền địa phương giao phó Từ chỗ chỉ

có một đài phát thanh cấp tỉnh với các trang thiết bị máy móc cũ kỹ và lạchậu, đội ngũ cán bộ kỹ thuật, phóng viên, biên tập viên còn thiếu nhiều mặt,đến nay, Đài phát thanh và truyền hình tỉnh đã có một cơ sở vật chất tươngđối khang trang, hiện đại; đội ngũ, cán bộ, phóng viên, biên tập viên, kỹ thuậtviên được đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và lý luậnchính trị Sự ra đời của hệ thống các đài cấp huyện đã hình thành hệ thốngphát thanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà lớn mạnh, đáp ứng yêu cầutuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng nhân dân cách mạng và chínhsách, pháp luật của Nhà nước Lào

Hệ thống phát thanh và truyền hình tỉnh Luông Nặm Thà gồm:

+ Đài phát thanh và truyền hình tỉnh: Cán bộ trong biên chế hiện nay là

22 người, trong đó có 8 phóng viên, 3 biên tập viên, 6 kỹ thuật viên và 5 nhânviên sản xuất chương trình Cơ cấu ban quản lý gồm: 01 tổ trưởng phụ trách

tổ chức, hành chính, kế hoạch; 02 phó tổ trưởng phụ trách nội dung và kỹ