Phần I: Sưu tầm tác phẩm ghi nhanh Ghi nhanh: Ngày hội hiến máu nhân đạo Phát sóng trong: chương trình thời sự 11h30, ngày 742012. Đài PT TH Tuyên Quang Tác giả: Trần Ngọc Thời lượng: 700 Ngày hội hiến máu nhân đạo Qúy vị và các bạn vừa nghe phần tin, tiếp sau đây là ghi nhanh của phóng viên Trần Ngọc. Thưa quý vị và các bạn, 15 vị trí giành cho người hiến máu không còn chỗ trống. Dòng máu nóng từ trái tim của những người thanh niên tình nguyện lần lượt nhuộm sợi dây truyền máu, dâng hiến cho người bệnh. Hàng trăm thanh niên trên tay cầm những tấm phiếu hồng đăng kí hiến máu tình nguyện, vẫn kiên nhẫn xếp hàng bên các dãy bàn chờ, làm thủ tục hiến máu. Tất cả đều toát lên sức trẻ, sự nhiệt tình và hòa chung trong bầu không khí vui vẻ, nhân ái, yêu thương mình vì mọi người. Đó là những ấn tượng khó quên mà phóng viên chúng tôi ghi nhận được trong ngày hội hiến máu tình nguyện được tổ chức vào sáng ngày 64, tại Trung tâm Văn hóa Thể thao Thanh thiếu nhi Tỉnh. Với thông điệp: Hiến máu cứu người, nghĩa cử cao đẹp, buổi lễ phát động phong trào hiến máu 2012, do ban chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh tổ chức đã thu hút hàng ngàn đoàn viên, thanh niên của thành phố Tuyên Quang và các huyện Yên Sơn, Sơn Dương tham gia hưởng ứng. Mục đích của hoạt động này nhằm tạo một chiến dịch truyền thông mạnh mẽ, nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân về hiến máu tình nguyện, thu hút đông đảo lực lượng tham gia hiến máu và vận động người khác cùng hiến máu, củng cố niềm tin với phong trào hiến máu ở địa phương.
Trang 1Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Khoa Phát thanh –Truyền hình
BÀI TẬP LỚN MÔN: GHI NHANH
Họ và tên: Lê Thị Hải Yến Lớp: Phát thanh K29 Giảng viên hướng dẫn: Th.s Phạm Thị Thanh Tịnh
Hà Nội, ngày 15/ 05/ 2012
Trang 3Phần I: Sưu tầm tác phẩm ghi nhanh
Ghi nhanh: Ngày hội hiến máu nhân đạo
Phát sóng trong: chương trình thời sự 11h30', ngày 7/4/2012
Đài PT - TH Tuyên Quang
Tác giả: Trần Ngọc
Thời lượng: 7'00
*****
Ngày hội hiến máu nhân đạo
Qúy vị và các bạn vừa nghe phần tin, tiếp sau đây là ghi nhanh củaphóng viên Trần Ngọc
Thưa quý vị và các bạn, 15 vị trí giành cho người hiến máu không cònchỗ trống Dòng máu nóng từ trái tim của những người thanh niên tìnhnguyện lần lượt nhuộm sợi dây truyền máu, dâng hiến cho người bệnh.Hàng trăm thanh niên trên tay cầm những tấm phiếu hồng đăng kí hiến máutình nguyện, vẫn kiên nhẫn xếp hàng bên các dãy bàn chờ, làm thủ tục hiếnmáu Tất cả đều toát lên sức trẻ, sự nhiệt tình và hòa chung trong bầukhông khí vui vẻ, nhân ái, yêu thương mình vì mọi người Đó là những ấntượng khó quên mà phóng viên chúng tôi ghi nhận được trong ngày hộihiến máu tình nguyện được tổ chức vào sáng ngày 6/4, tại Trung tâm Vănhóa Thể thao Thanh - thiếu nhi Tỉnh
Với thông điệp: Hiến máu cứu người, nghĩa cử cao đẹp, buổi lễ phátđộng phong trào hiến máu 2012, do ban chỉ đạo vận động hiến máu tìnhnguyện tỉnh tổ chức đã thu hút hàng ngàn đoàn viên, thanh niên của thànhphố Tuyên Quang và các huyện Yên Sơn, Sơn Dương tham gia hưởng ứng.Mục đích của hoạt động này nhằm tạo một chiến dịch truyền thông mạnh
mẽ, nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân về hiến máu tình
Trang 4nguyện, thu hút đông đảo lực lượng tham gia hiến máu và vận động ngườikhác cùng hiến máu, củng cố niềm tin với phong trào hiến máu ở địaphương.
Ngay sau lễ phát động, với tinh thần tuổi trẻ Tuyên Quang xung kích, điđầu trong phong trào hiến máu tình nguyện, những cánh tay đầy nhiệthuyết và sức trẻ đã không một chút ngần ngại hay do dự, sẵn sàng hiếnmáu Trong số những thanh niên đầu tiên hiến máu có 3 bạn trẻ thuộc lựclượng công an: Nguyễn Quốc Huy, Hoàng Thanh Hải và Nguyễn ThanhLiêm Vóc dáng to cao, gương mặt đôn hậu, Nguyễn Quốc Huy, công anhuyện Sơn Dương cho biết: đây là lần thứ 10 anh tham gia hiến máu tìnhnguyện Còn với Nguyễn Thanh Liêm, công an tỉnh Tuyên Quang cũng đã
có 4 lần hiến máu cứu người Các anh đều có chung suy nghĩ: những giọtmáu của mình sẽ góp phần nhân lên cơ hội sống cho như người cần máu.Anh Nguyễn Thanh Liêm, Đoàn thanh niên công an tỉnh Tuyên Quang nói:
Băng: "Phong trào đoàn thanh niên trong công an là một phong trào rất
mạnh, nên là việc đăng kí đi hiến máu tình nguyện nhưn thế này trong công
an tỉnh Tuyên Quang là diễn ra rất sôi nổi Đến với này hội hiến máu này thì mình vì mọi người rồi mọi người vì mình Ai cũng có tấm lòng, có thể những giọt máu của mình cứu sống được cho một mạng người".
Hiến máu nhân đạo là một nghĩa cử cao đẹp của con người đối với mọingười, là truyền thống tương thân tương ái của dân tộc Việt Nam Nhữngnăm qua, phong trào hiến máu nhân đạo đã thu hút được đông đảo nhândân trên địa bàn tỉnh tham gia, nhất là đoàn viên, thanh niên Là học sinhlớp 12, mặc dù đang trong thời gian tập trung ôn luyện cho kỳ thi tốtnghiệp sắp tới, nhưng Lâm Thị Nga vẫn có mặt trong đoàn học sinh Trunghọc phổ thông Nguyễn Văn Huyên tham dự lễ phát động hiến máu tìnhnguyện Với em dành ra một chút thời gian và một phần sức khỏe của mình
để đóng góp vào hoạt động nhân đạo của nhà trường cũng là một việc làm
có ý nghĩa thiết thực giúp em thêm tự tin và nghị lực để ôn thi đạt kết quả
Trang 5cao hơn Em Lâm Thị Nga, học sinh trường THPT Nguyễn Văn Huyên nói:
Băng: "Cũng là vì xuất phát từ trái tim, một người vì mọi người, nhà trường
phát động với huyện phát động phong trào hiến máu thì bọn em là thanh niên và đoàn viên của trường nên em cũng tự nguyện tham gia, hăng hái hưởng ứng phong trào hiến máu cứu người".
Có mặt trong ngày hội hiến máu tình nguyện cô giáo Đỗ Thị Thu Nga,trường THPT Tháng Mười huyện Yên Sơn, một trong những bênh nhânđang phải điều trị theo phương pháp chạy thận nhân tạo, tại bện viện đakhoa Tuyên Quang không dấu được niềm xúc động Hơn ai hết chị hiểu rõgiá trị của từng giọt máu hồng mà các bạn trẻ dâng hiến hôm nay có ýnghĩa vô cùng quan trọng đối với sức khỏe của mình Bản thân chị vànhững người đang hàng ngày, hàng giờ cần được tiếp máu để vượt qua cănbệnh hiểm nghèo Với chị những tình nguyện viên hôm nay sẽ mang đếnniềm tin, hy vọng sống cho những người bệnh như chị và đó sẽ là nhữnggiọt máu ân tình.Cô giáo Đỗ Thị Thu Nga, trường THPT Tháng Mườihuyện Yên Sơn nói:
Băng: " Hôm nay thì tôi rất vinh dự và vô cùng xúc động được thay mặt
hàng triệu bệnh nhân nói lên tâm trạng của mình Trước sự quan tâm chia
sẻ của cộng đồng, từ những giọt máu tình nghĩa đã mang lại niềm vui, cuộc sống cho những người bệnh chúng tôi và những người không may mắn mang trong mình căn bệnh về máu hoặc cần bỏ sung các sản phẩm về máu Không có sự chung tay giúp đỡ của cộng đồng thì chắc chúng tôi không có được cuộc sống như ngày hôm nay Chúng ta hãy nhìn những cháu bé bị thiếu máu, những cụ già bị suy tủy, những bạn thanh niên bị tai nạn giao thông, những sản phụ đang băng huyết, những người đàn ông bị xuất huyết tiêu hóa, những người thường xuyên chạy thận nhân tạo, cuộc sống của họ sẽ ra sao nếu như không có máu hay các chế phẩm máu để truyền Một đơn vị máu có thể đổi lại một sự sống cho một con người, những đơn vị máu nhỏ của cộng đồng sẽ chắp cánh cho những ước mơ lớn
Trang 6của những người bệnh nhân để họ được sống và cống hiến cho xã hội Chúng tôi rất mong sự giúp đỡ của các nhân, gia đình và các tổ chức đoàn thể trongcông tác hiến máu và tuyên truyền hiến máu nhân đạo để cộng đồng có nhiều người sẽ may mắn như chúng tôi".
Cách đây 61 năm, ngày 7/4/1948, Tổ chức Y tế thế giới được thành lậptheo hiến chương Liên hợp quốc với mục đích hoạt động là mang lại chomọi dân tộc một trình độ y tế ở mức cao Vai trò của Tổ chức Y tế thế giớingày càng quan trọng trong việc kiểm tra chất lượng thuốc men, phát triểncác cơ sở y tế ở mọi quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó quan tâm nhiều tớiviệc phòng chống các loại bệnh truyền nhiễm có nguy cơ lây lan toàn cầu,như phòng chống lao, đại dịch cúm gia cầm H5N1, HIV AIDS Ngày 7/4/hàng năm được coi là ngày sức khỏe thế giới, còn ở Việt Nam ngày 7/4/hàng năm đã trở thành ngày toàn dân hiến máu tình nguyện
Năm 1994, phong trào hiến máu tình nguyện ở nước ta được phát động,
mở đầu là ngày hiến máu tình nguyện của sinh viên Đại học Y Hà Nội Kể
từ đó phong trào hiến máu tình nguyện ở nước ta ngày càng phát triển Sốlượng máu thu gom và số lượng người hiến máu tình nguyện ngày càngtăng lên
Trang 7Phần II: Nhận xét tác phẩm ghi nhanh
1 Khái quát chung
Ghi nhanh xuất hiện và gắn bó với báo chí nước ta sau Cách mạng.Nhiều tài liệu cho rằng ghi nhanh xuất hiện vào những năm 1945, 1946 vàphát triển mạnh hơn trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ cũng nhưgiai đoạn sau này
Ghi nhanh là một thể ký báo chí rất nhạy bén, kịp thời trong việc phảnánh, tái hiện thời điểm ban đầu của sự kiện, sự việc vừa mới xảy ra dướidạng một phác thảo đa diện với các chi tiết tiêu biểu, gây ấn tượng nhất từ
sự chứng kiến trực tiếp của nhân chứng Nếu như tin tức thường thông tinngắn gọn, khô khan, phản ánh cô đúc, khách quan về các sự kiện, sự việc,các “mẩu vụn” của đời sống thì ghi nhanh lại phản ánh sâu vào từng trọngđiểm, miêu tả các biến cố tỉ mỉ, đồng thời có thể trình bày suy nghĩ, quanđiểm của tác giả Điểu này vừa đem lại yếu tố thông tin, vừa đem lại yếu tốcảm xúc, tạo sự truyền cảm cho tác phẩm
Thông tin nhanh là một yêu cầu sống còn đối với một đài phát thanhhiện đại So với các loại hình báo chí, truyền thông đại chúng khác, sự vượttrội của phát thanh trước hết là khả năng cung cấp cho bạn nghe đài nhữngthông tin mới, nóng hổi nhất, vừa mới xảy ra, đang xảy ra, hoặc sẽ xảy ra
mà chưa ai biết Bên cạnh đó, phát thanh đòi hỏi khắt khe sự truyền cảm,tái hiện bằng âm thanh, giọng nói tối đa để người nghe dễ hình dung, tưởngtượng và cảm nhận…Bởi thế, ghi nhanh đã phần nào đáp ứng được nhu cầuphản ánh, thông tin nhanh nhạy của phát thanh và nhu cầu tiếp nhậnthông tin nhanh chóng, kịp thời của công chúng Trong những năm chiếntranh, ghi nhanh là thể loại chủ lực của các báo đài, ngày nay, thể loạinày vẫn được sử dụng khá rộng rãi, từ đài Tiếng nói Việt Nam đến cácđài tỉnh, đài huyện,…
Tác phẩm ghi nhanh: “Ngày hội hiến máu nhân đạo” của tác giả Trần
Trang 8Ngọc, đài Phát thanh –Truyền hình tỉnh Tuyên Quang, phát ngày 7/4/2012
là một ví dụ gần nhất cho việc sử dụng thể loại ghi nhanh trong phát thanh.Bài ghi nhanh chỉ dài 7 phút nhưng đã cho người nghe hình dung cơ bản vềbầu không khí nhân ái, yêu thương, “mình vì mọi người” của những tìnhnguyện viên trong thời điểm đầu của buổi phát động ngày hội hiến máutình nguyện, tổ chức sáng 6/4, tại Trung tâm Văn hóa Thể thao Thanh –Thiếu nhi tỉnh Tuyên Quang
“Ngày hội hiến máu nhân đạo” mang hầu hết đặc điểm của thể loại
ghi nhanh và thể hiện khá thành công bức phác thảo đa diện về ngày hộiqua sự chứng kiến, miêu tả của tác giả, lời nhân chứng tham gia và lời củangười bệnh đang cần sự hỗ trợ, giúp sức của cộng đồng
Từ lý thuyết, những đặc điểm của thể loại ghi nhanh, em xin đánh giácác ưu điểm, khuyết điểm của bài “Ngày hội hiến máu nhân đạo” để hiểu
rõ hơn thể lại này và rút kinh nghiệm cho bản thân trong quá trình thựchiện tác phẩm ghi nhanh phát thanh để có thể có những bài viết chấtlượng hơn
2 Ưu điểm của tác phẩm
Tác phẩm mang các đặc điểm của ghi nhanh phát thanh; vận dụng cóhiệu quả các đặc điểm đó; đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của thể loại như: Ghinhanh về sự kiện nổi bật, tái hiện ở thời điểm ban đầu của sự kiện, tái hiện
sự kiện dưới dạng bức phác thảo đa diện thông qua lời nhân chứng, có vaitrò của nhân vật trần thuật, ngôn ngữ, bút pháp đa dạng, linh hoạt
2.1 Thông tin nhanh, sống động, chân thực
Đứng trước một sự kiện vừa mới xảy ra, cùng với tin tức, ghi nhanh bao giờ cũng là thể loại xuất hiện nhanh nhất, sớm nhất Ghi nhanh giúp công chúng hình dung về sự kiện đó một cách sống động, trong đó, những
ý kiến khác nhau của các nhân chứng có giá trị như những bằng chứng khách quan.
Ngày hội hiến máu là sự kiện Y tế -Xã hội lớn, đầy tính nhân văn tại
Trang 9Tuyên Quang Trong thời điểm hè, lượng máu dự trữ cực kỳ khan hiếm,điều này gây nguy hiểm cho những bệnh nhân mắc những bệnh phảitruyền, lọc hay thay máu… Bởi vậy, Viện Huyết học và Truyền máu Trungương luôn kết hợp với các bệnh viện tuyến cơ sở, các trường đại học, caođẳng… trên cả nước để tuyên truyền, giúp mọi người hiểu về ý nghĩa củamáu và việc hiến máu nhằm cứu giúp các bệnh nhân Và chương trình
“Ngày hội hiến máu” cũng là một trong những đợt vận động, kêu gọi vàtruyền thông quan trọng ấy Sự kiện diễn ra ngày 6/4, ngay trước ngày
“Sức khỏe thế giới” và ngày “toàn dân hiến máu tình nguyện” ở Việt Nam,ngày 7/4 Bởi vậy sự kiện mang tính thời sự, nóng hổi, tính nhân văn và tạohiệu quả truyền thông sâu rộng tại các địa phương nói riêng và trên cả nướcnói chung Và bài ghi nhanh phát thanh phát đúng vào ngày 7/4 đã mang lạithông tin rất kịp thời, thời sự, phù hợp về sự kiện ấy
Tác giả Trần Ngọc đã có mặt sớm trong ngày hội hiến máu, trực tiếptham gia lễ phát động phong trào hiến máu 2012, do ban chỉ đạo vận độnghiến máu tình nguyện tỉnh tổ chức Sự có mặt của tác giả như sự đại diệncho công chúng, đôi mắt, đôi tai của công chúng
Ở bài viết, tác giả đã giúp công chúng hình dung về sự kiện bằng cáchmiêu tả, biểu cảm, làm cho sự kiện như hiện ngay trước mắt công chúng;những cuộc phỏng vấn dành cho người tham gia hiến máu và người đượcnhận máu có giá trị như những bằng chứng khách quan, chân thật nhất vềkhông khí buổi lễ, tính xung kích, tương thân, tương ái của các thanh niêntỉnh Tuyên Quang
Ví dụ như: “15 vị trí giành cho người hiến máu không còn chỗ trống,
dòng máu nóng từ trái tim của những người thanh niên tình nguyện lần lượt nhuộm sợi dây truyền máu, dâng hiến cho người bệnh Hàng trăm thanh niên trên tay cầm những tấm phiếu hồng đăng kí hiến máu tình nguyện, vẫn kiên nhẫn xếp hàng bên các dãy bàn chờ, làm thủ tục hiến máu Tất cả đều toát lên sức trẻ, sự nhiệt tình và hòa chung trong bầu
Trang 10không khí vui vẻ, nhân ái, yêu thương, mình vì mọi người.”
Tiếp sau đó, để chứng minh, diễn tả cho người nghe về “bầu không khí
vui vẻ, nhân ái, yêu thương, mình vì mọi người ấy”, tác giả đã phỏng vấn
các nhân vật tiêu biểu, thu nhận được những ý kiến tiêu biểu, có chất lượngcủa các bạn trẻ thuộc lực lượng công an, em học sinh –đại diện cho thế hệtrẻ, tinh thần xung kích và cô giáo mắc bệnh hiểm nghèo –đại diện cho
những người mắc bệnh hiểm nghèo “Những cánh tay đầy nhiệt huyết và
sức trẻ đã không một chút ngần ngại hay do dự, sẵn sàng hiến máu.” Đây
không phải là lần đầu tiên các anh chiến sĩ này hiến máu nhưng tấm lòng,
sự nhiệt huyết, yêu thương của các anh vẫn cháy sáng và truyền lửa chocộng đồng Câu trả lời của anh Nguyễn Thanh Liêm, Đoàn thanh niên công
an tỉnh Tuyên Quang ngắn gọn nhưng đã giúp ta hiểu về phong trào hiếnmáu tình nguyện trong lực lượng công an và tinh thần tương thân, tương ái
vì cộng đồng: "Phong trào đoàn thanh niên trong công an là một phong
trào rất mạnh, nên là việc đăng kí đi hiến máu tình nguyện nhưn thế này trong công an tỉnh Tuyên Quang là diễn ra rất sôi nổi Đến với này hội hiến máu này thì mình vì mọi người rồi mọi người vì mình Ai cũng có tấm lòng, có thể những giọt máu của mình cứu sống được cho một mạng người".
Đại diện cho thế hệ trẻ, một trong số những học sinh của trường THPTNguyễn Văn Huyên cũng đã trả lời gãy gọn, có ý nghĩa, thể hiện sự phối
kết hợp của nhà trường, sự thiện nguyện của các em: "Cũng là vì xuất phát
từ trái tim, một người vì mọi người, nhà trường phát động với huyện phát động phong trào hiến máu thì bọn em là thanh niên và đoàn viên của trường nên em cũng tự nguyện tham gia, hăng hái hưởng ứng phong trào hiến máu cứu người" Cuối cùng, đại diện cho những người bệnh, cô giáo
Đỗ Thị Thu Nga, trường THPT Tháng Mười huyện Yên Sơn đã chia sẻ sựxúc động, vui mừng khi nhận được sự giúp đỡ, quan tâm của cộng đồng và
cô cũng trực tiếp người kêu gọi sự hỗ trợ, giúp đỡ của cộng đồng để nhữngngười bệnh cần máu có được sự sống như bao người bình thường khác…
Trang 11Những lời nói của các nhân chứng có địa chỉ rõ ràng, giọng điệu chânthực khiến người nghe như được trực tiếp nghe họ giãi bày, chia sẻ Qua
đó, người nghe được hòa vào không khí, diễn biến sự kiện Có thể nói, lờinhân chứng của bài ghi nhanh này rất có chọn lọc và chất lượng nội dung,
tư tưởng, tình cảm Nó góp phần đáng kể làm nên thành công của tác phẩmghi nhanh
2.2 Bức phác thảo đa diện thời điểm ban đầu của sự kiện, bút pháp linh hoạt, thông tin đa dạng, tin cậy.
Bằng việc dựng lên một phác thảo đa diện về cái thời điểm ban đầu của
sự kiện, với sự xuất hiện của nhân vật trần thuật, của kết cấu, bút pháp linh hoạt, tác phẩm ghi nhanh về căn bản khắc phục được nhược điểm vốn có của tin tức là sự cô đúc, ngắn gọn đến mức khô khan Những thông tin có giá trị, những lời phỏng vấn đem lại hơi thở nóng bỏng của sự kiện, vấn
đề
Tác giả là họa sĩ của bức phác thảo đa diện bằng ngôn từ, âm thanh, cầunối giữa người nghe với sự kiện, người thu lại những hình ảnh đẹp, đặc sắccủa chương trình để người nghe cảm nhận bằng âm thanh, trí tưởng tượng,lòng trắc ẩn…
Ngay ở phần dẫn vào bài ghi nhanh, chính tác giả bài viết cũng khẳngđịnh sức trẻ, sự nhiệt tình và hòa chung trong bầu không khí vui vẻ, nhân
ái, yêu thương mình vì mọi người là những ấn tượng khó quên của mình.Điều đó tạo hình dung ban đầu về bức phác họa yêu thương, nhân ái củalòng nhiệt huyết, sức trẻ
“Buổi lễ phát động phong trào hiến máu 2012, do ban chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh tổ chức đã thu hút hàng ngàn đoàn viên, thanh niên của thành phố Tuyên Quang và các huyện Yên Sơn, Sơn Dương tham gia hưởng ứng” cho thấy sự quan tâm, hưởng ứng và tiếp nhận phong
trào rất mạnh mẽ, sôi nổi tại nơi đây
Bài ghi nhanh tạm dừng ở cuộc phỏng vấn người hiến máu và được