Giáo dục môi trường gắn với giảng dạy địa lí ở trường thcsI. PHẦN MỞ ĐẦU1. Lý do chọn đề tài:Những hiểm họa suy thoái môi trường đang ngày càng đe dọa cuộc sống của loài người. Chính vì vậy, bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại và của mỗi quốc gia.Các nhà khoa học và quản lí đã xác định một trong những nguyên nhân cơ bản gây suy thoái môi trường là do thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người.Vì vậy giáo dục môi trường là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất, kinh tế nhất và có tính bền vững nhất trong các biện pháp để thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đất nước. Thông qua giáo dục môi trường, từng người và cộng đồng được trang bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ môi trường, năng lực phát hiện và xử lí các vấn đề môi trường.Giáo dục bảo vệ môi trường góp phần hình thành nhân cách người lao động mới, người chủ tương lai của đất nước, người lao động, người chủ có thái độ thân thiện với môi trường và bảo vệ môi trường là tự bảo vệ mình. Đây chính là bức thông điệp không chỉ riêng cho một cá nhân mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Giáo dục bảo vệ môi trường là vấn đề có tính chiến lược của mỗi quốc gia và toàn cầu. Bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững của đất nước.
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Những hiểm họa suy thoái môi trường đang ngày càng đe dọa cuộc sống của loàingười Chính vì vậy, bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của nhân loại và của mỗi quốcgia
Các nhà khoa học và quản lí đã xác định một trong những nguyên nhân cơ bản gây suythoái môi trường là do thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người
Vì vậy giáo dục môi trường là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất, kinh tế nhất
và có tính bền vững nhất trong các biện pháp để thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường vàphát triển bền vững đất nước Thông qua giáo dục môi trường, từng người và cộng đồngđược trang bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ môi trường, năng lực phát hiện và xử lícác vấn đề môi trường
Giáo dục bảo vệ môi trường góp phần hình thành nhân cách người lao động mới, ngườichủ tương lai của đất nước, người lao động, người chủ có thái độ thân thiện với môi trường
và bảo vệ môi trường là tự bảo vệ mình Đây chính là bức thông điệp không chỉ riêng chomột cá nhân mà là trách nhiệm của toàn xã hội Giáo dục bảo vệ môi trường là vấn đề có tínhchiến lược của mỗi quốc gia và toàn cầu Bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững của đấtnước
Xuất phát từ tầm quan trọng của công tác giáo dục bảo vệ môi trường cũng như nhữngthực trạng của vấn đề bảo vệ môi trường diễn ra trên thế giới, trên cả nước cũng như tại địaphương Cùng với sự phát triển nhanh chóng về kinh tế- xã hội trong những năm qua đã làmmới đổi xã hội Việt Nam Chỉ số tăng trưởng kinh tế không ngừng được nâng cao Tuy vậy,
sự phát triển kinh tế chưa đảm bảo với việc bảo vệ môi trường Vì vậy, môi trường Việt Nam
đã xuống cấp, nhiều nơi môi trường đã bị ô nhiễm nghiêm trọng Đảng và nhà nước đã đề ranhiều chủ trương, biện pháp nhằm giải quyết các vấn đề về môi trường Hoạt động bảo vệmôi trường được các cấp, các ngành và đông đảo tầng lớp nhân dân quan tâm và bước đầu
Trang 2thu được một số kết quả đáng khích lệ Tuy vậy, việc bảo vệ môi trường ở nước ta vẫn chưađáp ứng được yêu cầu của quá trình phát triển kinh tế- xã hội trong giai đoạn mới Nhìnchung, môi trường nước ta vẫn tiếp tục bị xuống cấp nhanh, có lúc, có nơi đã đến mức báođộng Trước những yêu cầu nêu trên, bản thân tôi thấy rằng chủ trương của Đảng và nhànước, cũng như chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc triển khai xây dựng bộ tài liệutích hợp giáo dục môi trường trong các môn học ở các cấp học là cần thiết nhất, hữu hiệunhất Vì ở nước ta hiện nay có khoảng hàng chục triệu học sinh, sinh viên các cấp và hàngtriệu GV - cán bộ quản lí và cán bộ giảng dạy Đây là một lực lượng khá hùng hậu Vì vậyviệc trang bị kiến thức về môi trường, kĩ năng bảo vệ môi trường cho tầng lớp học sinh - sinhviên, các nhà làm công tác giáo dục là cách nhanh nhất làm cho gần một phần ba dân số hiểubiết về môi trường Đây cũng chính là lực lượng xung kích, hùng hậu nhất trong công táctuyên truyền bảo vệ môi trường cho gia đình và cộng đồng dân cư của khắp các địa phương
cả nước Hơn nữa hệ thống các trường học cùng các cơ sở giáo dục và đào tạo cũng là nhữngtrung tâm văn hóa của địa phương, là nơi có điều kiện để thực thi các chủ trương, chính sáchcủa Đảng và nhà nước về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững đất nước
Là nền tảng của nền giáo dục quốc dân, lực lượng học sinh trong hệ thống giáo dụcphổ thông, giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cách người lao độngmới Tác động đến lực lượng học sinh phổ thông là tác động đến lực lượng dân số trẻ - chủnhân tương lai của đất nước - Nếu đội ngũ này có sự chuyển biến về nhận thức, tư tưởng vàhành vi, tất yếu sẽ có sự thay đổi lớn trong công tác bảo vệ môi trường Từ đó tôi đã đưa ra
đề tài nghiên cứu này nhằm nhắc nhở bản thân mình phải sử dụng phương pháp sư phạm, các
kĩ năng sống để giáo dục học sinh thấy rõ trách nhiệm của cá nhân mình trong việc góp phầnchung tay bảo vệ môi trường sống khi chưa quá muộn Đó cũng chính là lí do của đề tài sángkiến kinh nghiệm của tôi
2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài:
Giáo dục cho học sinh kĩ năng sống bảo vệ môi trường là khả năng ứng xử một cách tích cực đối với các vấn đề môi trường Cụ thể là kĩ năng nhận biết và pháp hiện các vấn đề
Trang 3môi trường, xây dựng kế hoạch hành động vì môi trường, kiên định thực hiện kế hoạch hành động vì môi trường trong lớp học, trường học, khu dân cư và ngay trong gia đình của các em.
Hành vi của người lớn là tấm gương có ý nghĩa giáo dục trực tiếp đối với học sinh Vìthế muốn giáo dục học sinh có nếp sống văn minh, lịch sự đối với môi trường, trước hết cácthầy, cô giáo và các bậc phụ huynh cần phải thực hiện đúng các qui định bảo vệ môi trường
Ví dụ chỉ là hành động nhỏ thôi cũng tác động rất lớn đến các em, như khi ta kê một tờ giấyxuống ghế ngồi thì khi ta đứng dậy phải cất ngay tờ giấy đó hoặc bỏ vào sọt rác thì bản thân
ta đã góp phần làm cho môi trường sạch hơn Có thể nhắc các em tắt hệ thống điện trongphòng học khi không cần thiết Đó cũng chính là những hành động để giáo dục các em sửdụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn năng lượng, vì đây cũng là một trong những nguyên nhântạo ra lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, làm cho trái đất nóng lên và khí hậu trên toàncầu bị biến đổi
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
4 phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện nghiên cứu đề tài này tôi dùng các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận và tổ hợp các phương pháp, khoa học bằng con đườngdùng suy luận dựa trên các tài liệu khác nhau:
- Nhóm các phương pháp thực tiễn sư phạm:
+ Điều tra thực tiễn sư phạm
+ Quan sát dự giờ và trực tiếp giảng dạy
+ Lấy ý kiến của giáo viên và học sinh
Trang 4+ Phương pháp điều tra tổng hợp toán học.
Các phương pháp trên được kết hợp với nhau trong quá trình nghiên cứu để phân tích,tổng hợp, đánh giá tìm ra các mấu chốt thiết thực của vấn đề nghiên cứu
II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Bảo vệ môi trường hiện là một trong nhiều mối quan tâm mang tính toàn cầu Ở nước
ta, bảo vệ môi trường cũng đang là vấn đề được quan tâm sâu sắc Nghị quyết số 41/NQ- TƯngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ Chính trị về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trongthời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước;
Quyết định số 1363/ QĐ- TTg ngày 17 tháng 10 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ về việcphê duyệt đề án: “ Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân” vàQuyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ vềviệc phê duyệt chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm
2020 đã tạo cơ sở pháp lí vững chắc cho những nỗ lực và quyết tâm bảo vệ môi trường theođịnh hướng phát triển một tương lai bền vững của đất nước
Cụ thể hóa và triển khai thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, ngày 31tháng 1 năm 2005, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra chỉ thị về việc tăng cường côngtác giáo dục bảo vệ môi trường, xác định nhiệm vụ trọng tâm đến 2010 và các năm tiếp theocho giáo dục phổ thông là trang bị cho học sinh kiến thức, kĩ năng về môi trường và bảo vệmôi trường bằng hình thức phù hợp trong các môn học và thông qua các hoạt động ngoại
khóa, xây dựng mô hình nhà trường xanh- sạch- đẹp phù hợp với các vùng, miền.
2 Thực trạng:
Công tác bảo vệ môi trường vẫn còn nhiều tồn tại, bất cập Ô nhiễm môi trường vẫn đang
là vấn đề bức xúc trong đời sống xã hội, đặc biệt tại các lưu vực sông, khu công nghiệp, đôthị và làng nghề; vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường vẫn đang ngày càng tinh vi và phứctạp ( Trích kết luận tại hội nghị môi trường toàn quốc lần thứ III của Bộ trưởng Bộ TN&MT
Trang 5Phạm Khôi Nguyên) Điều đó cho thấy nhiệm vụ của mọi công dân Việt Nam trong công tácbảo vệ môi trường giai đoạn tới là hết sức nặng nề Đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục có sựchung sức, chung lòng, cùng nhau nỗ lực hơn nữa để bảo vệ môi trường, phải thực sự coi bảo
vệ môi trường là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân Trước những thực trạngnêu trên bản thân tôi phải xác định rằng tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong các mônhọc nói chung và môn học địa lí nói riêng là vô cùng cần thiết nhằm chung tay cùng với cộngđồng trong việc bảo vệ môi trường sống của nhân loại, trong đó có cá nhân mình
Thực trạng về nguồn tài nguyên nước, rừng, chất thải trong sản xuất và sinh hoạt
*Tài nguyên nước:
Dân số tăng, các hoạt động kinh tế gia tăng và công tác quản lí chưa tốt khiến tàinguyên nước ở Việt Nam đang bị sử dụng quá mức và ô nhiễm Chỉ số lượng nước theo đầungười năm 1943 là 16.641m3/người, nếu số dân tăng lên 150 triệu thì chỉ số chỉ còn 2.467m3/người/ năm, xấp xỉ với các quốc gia hiếm nước
Theo báo cáo hiện trạng môi trường Việt Nam năm 2001: Trong thời gian gần đây, ởViệt Nam đã xẩy ra tình trạng khan hiếm nước Nhiều nơi thuộc Trung Bộ đã có biểu hiệntình trạng hoang mạc hóa, vùng ven biển có quá trình mặn hóa và muối hóa Ở các tỉnh NamTrung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và một số vùng khác đã xẩy ra tình trạng căng thẳng
về nước Các thành phố như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Việt trì , BiênHòa…nước đã bị ô nhiễm tới mức nghiêm trọng Môi trường nước ở một số dòng sông nhưsông Cầu ( ở Bắc Bộ), sông Thị Vải, sông Sài Gòn, sông Vàm Cỏ Đông (ở Đông Nam Bộ) đã
bị ô nhiễm nặng Nguồn nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt của con người ngày càng cạndần Không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới tình trạng thiếu ngọt cũng xẩy ra nghiêm trọng
Vì thế năm 2003 Liên Hợp Quốc chọn là năm quốc tế về nước ngọt bởi: Nước- Hai tỉ người đang khát Tất cả mọi người hãy hành động để bảo vệ Nước, nguồn sống trên trái đất.
*Tài nguyên rừng:
Rừng là nguồn tài nguyên quí giá của nước ta Rừng có vai trò điều hòa khí hậu, bảo
vệ đất, giữ nước ngầm và là nơi lưu giữ các nguồn gen quí giá Tuy nhiên, độ che phủ rừng
Trang 6của nước ta trong thời gian dài có xu hướng giảm, nhiều khu rừng bị tàn phá nghiêm trọng,làm cho môi trường sinh thái bị đảo lộn, môi trường sống của các loại động vật bị thu hẹp,nguy cơ tuyệt chủng các loại động vật quí hiếm…
Tuy vậy trong những năm gần đây, các hoạt động trồng rừng được coi trọng, diện tíchrừng có được tăng lên nhưng chất lượng rừng vẫn tiếp tục giảm sút Cụ thể diễn biến diệntích rừng qua các năm theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát trển nông thôn (tính đếntháng 12 năm 2005)
Trang 7Khoảng 1.450 làng nghề phân bố ở các vùng nông thôn trên toàn quốc, mỗi năm thải rakhoảng 774.000 tấn chất thải công nghiệp.
Theo ước tính, lượng chất thải sẽ tăng lên đáng kể Trong đó lượng chất thải sinh hoạt
sẽ tăng 60%, chất thải công nghiệp tăng 50%, chất thải nguy hại tăng 3 lần, các số liệu thống
kê trên tính đến năm 2010 ( Nguồn: báo cáo diễn biến môi trường Việt Nam năm 2004 BộTài nguyên và Môi trường)
Bên cạnh những thực trạng về môi trường mang tầm cỡ quốc gia, thì ở tại địa phươngnơi các em đang sinh sống vấn đề môi trường cũng đang đến hồi báo động Đặc biệt là ởnhững nơi đông dân cư qua lại như nơi họp chợ, rãnh, cống thoát nước… Mặc dù đã có đội
vệ sinh môi trường thường xuyên dọn dẹp song do ý thức của người dân chưa tự giác đối vớicộng đồng, chỉ biết sạch trong nhà mình còn ở ngoài đường phố thì không được quan tâm.Ngoài ra cơ sở hạ tầng cũng chưa đáp ứng yêu cầu, như nơi đổ rác cũng như nơi xử lí rác thảichưa đảm bảo kĩ thuật gây nên hiện tượng ô nhiễm Ngay trong trường học, mặc dù đượcquán triệt, nhắc nhở thường xuyên của BGH nhà trường cũng như tổng phụ trách đội và hàngngày ban lao động đều phân công luân phiên lớp, trực tiếp lao động dọn vệ sinh Thế nhưng
do ý thức chưa tự giác của một số học sinh nên ở trong sân trường , hành lang các dãy phònghọc cũng như trong lớp học vẫn thấy sự xuất hiện của rác thải
a Thuận lợi - Khó khăn
- Về phía học sinh: Đa số các em có tinh thần tự giác trong học tập, yêu thích bộ môn
Có thái độ tích cực trong các hành động tham gia bảo vệ môi trường thông qua thi tìm hiểu
Trang 8về môi trường, giữ vệ sinh lớp học hay nơi công cộng, hoặc qua các câu trả lời trong giờ học,trong bài kiểm tra…
*
Khó khăn :
- Kinh phí để đầu tư cho công tác tham quan, ngoại khóa còn hạn chế
- Một số học sinh chưa có ý thức cao trong học, rèn luyện cũng như chưa có ý thứctrong việc bảo vệ trường lớp xanh- sạch- đẹp
- Thời gian để đầu tư cho công tác ngoại khóa về giáo dục môi trường còn ít và còn cóqui mô nhỏ nên tính tuyên truyền chưa cao
b.Thành công, hạn chế:
Sau khi thực hiện các giải pháp, biện pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trongmôn học, bản thân tôi nhận thấy học sinh đã tự phát hiện được những vấn đề liên quan đếnmôi trường Đặc biệt các em hiểu được rõ hơn khái niệm về môi trường và có những hànhđộng về môi trường thiết thực hơn, đa số các em có ý thức trong việc giữ gìn vệ sinh lớp học,tạo nên cảnh quan môi trường sạch hơn, xanh hơn và đẹp hơn
Đặc biệt khi cho HS tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp các em đã có những ý tưởnghay: như thi hiểu biết về môi trường, thi kĩ năng vẽ tranh về môi trường hay sáng tác thơ…được các em ở khối 8 hưởng ứng tích cực Vì thế chúng tôi dự định sẽ cho các em tổ chức ởqui mô rộng hơn trong thời gian tới
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài này, tôi nhận thấy được tính hiệu quả thiếtthực của nó Đồng thời cũng đáp ứng được các yêu cầu đặt ra như đã giới thiệu ở phần tầmquan trọng và lí do của đề tài như đã nêu ở trên Phần nào đáp ứng được các mục tiêu cơ bảncủa Bộ Giáo dục- Đào tạo đề ra
c Mặt mạnh-mặt yếu:
Học sinh: Có hứng thú trong học tập, chủ động tiếp thu kiến thức, biết vận dụng vào
trong quá trình học tập tại trường cũng như nơi mà các em sinh sống
d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
Nguyên nhân:
Trang 9Đích quan trọng của giáo dục bảo vệ môi trường không chỉ làm cho mọi người hiểu rõ
sự cần thiết phải bảo vệ môi trường mà quan trọng là phải có thói quen, hành vi ứng xử vănminh, lịch sự với môi trường Điều này phải được hình thành trong một quá trình lâu dài vàphải bắt đầu ngay từ tuổi ấu thơ
Yếu tố tác động:
Trong những năm học phổ thông học sinh không những được tiếp xúc với thầy, côgiáo, bạn bè mà còn được tiếp xúc với khung cảnh trường, lớp, bãi cỏ, vườn cây… việc hìnhthành cho học sinh tình yêu thiên nhiên, quan tâm tới thế giới xung quanh, có thói quen sốngngăn nắp, vệ sinh, phụ thuộc rất nhiều vào nội dung và cách giáo dục của chúng ta.Vì vậyviệc tích hợp giáo dục môi trường trong môn địa lí chính là sự cần thiết nhằm bồi dưỡng tìnhyêu thiên nhiên, bồi dưỡng những xúc cảm, xây dựng cái thiện trong mỗi con người, hìnhthành thói quen, kĩ năng bảo vệ môi trường
e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
e.1 Nguyên tắc, phương thức, phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong trường THCS.
*Nguyên tắc.
- Giáo dục bảo vệ môi trường là một lĩnh vực giáo dục liên ngành, tích hợp vào cácmôn và các hoạt động Giáo dục bảo vệ môi trường không phải là ghép thêm vào chươngtrình giáo dục như là một bộ môn riêng biệt hay một chủ đề nghiên cứu mà nó là một hướnghội nhập vào chương trình Giáo dục môi trường là cách tiếp cận xuyên bộ môn Vì thế cầnxác định mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường phải phù hợp vớimục tiêu đào tạo của từng cấp học, lớp học và từng độ tuổi
- Giáo dục bảo vệ môi trường phải trang bị cho học sinh một hệ thống kiến thức tươngđối đầy đủ về môi trường và kĩ năng bảo vệ môi trường, phù hợp với tâm lí lửa tuổi
- Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường phải chú ý khai thác tình hình thực tế môitrường của từng địa phương và từng mục tiêu về kiến thức- kĩ năng của từng bài học
Trang 10- Nội dung và phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường phải chú trọng thực hành, hìnhthành các kĩ năng, phương pháp hành động cụ thể để học sinh có thể tham gia có hiệu quảvào các hoạt động bảo vệ môi trường của địa phương, của đất nước, phù hợp với độ tuổi.
- Cách tiếp cận cơ bản của giáo dục bảo vệ môi trường là: Giáo dục về môi trường,trong môi trường và vì môi trường, đặc biệt là giáo dục vì môi trường Coi đó là thước đo cơbản hiệu quả của giáo dục bảo vệ môi trường
- Phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường nhằm tạo cho người học chủ động tham giavào quá trình học tập, tạo cơ hội cho học sinh phát hiện các vấn đề môi trường và tìm hướnggiải quyết vấn đề dưới sự tổ chức và hướng dẫn của giáo viên
- Tận dụng các cơ hội để giáo dục bảo vệ môi trường nhưng phải đảm bảo kiến thức cơbản của môn học, tính lôgic của nội dung, không làm quá tải lượng kiến thức và tăng thời
gian của bài học, có nghĩa là: không biến một bài dạy địa lí thành một bài dạy môi trường
* Phương thức giáo dục
- Giáo dục bảo vệ môi trường là lĩnh vực giáo dục liên ngành, vì vậy được triển khaitheo phương thức tích hợp Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường được tích hợp trong mônhọc thông các chương, bài cụ thể Việc tích hợp thể hiện ở 3 mức độ: Mức độ toàn phần, mức
độ bộ phận và mức độ liên hệ Cụ thể là ở mức độ toàn phần thì mục tiêu và nội dung của bàihọc hoặc của chương phù hợp hoàn toàn với mục tiêu và nội dung của giáo dục bảo vệ môitrường
Ví dụ như khi dạy về vấn đề ô nhiễm không khí và nguồn nước ở đới ôn hòa.
Còn đối với mức độ bộ phận thì chỉ có một phần bài học có mục tiêu và nội dung giáo dục
bảo vệ môi trường Ví dụ như khi dạy về Bài 28 vùng Tây Nguyên thì chỉ tích hợp giáo dục
bảo vệ môi trường ở mục II Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của vùng Học sinhbiết được vùng Tây Nguyên có một lợi thế để phát triển kinh tế: địa hình cao nguyên, đất badan, rừng chiếm diện tích lớn…Học sinh phải biết được rằng việc chặt phá rừng quá mức đểlàm nương rẫy và trồng cà phê, nạn săn bắt động vật hoang dã làm ảnh hưởng xấu tới môi
Trang 11trường…Còn đối với mức độ liên hệ thì có điều kiện liên hệ một cách lôgic Ví dụ khi dạy về
sông, hồ và biển thì học sinh phải biết được vai trò của sông, hồ đối với đời sống và sản xuất
của con người trên trái đất Phải có óc quan sát và nhận định về tình trạng nguồn nước có bị ônhiễm hay không Để từ đó các em cần tìm ra nguyên nhân, hậu quả cũng như tìm ra các giảipháp khắc phục Thông qua việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường sẽ tạo điều kiện chocác em có thái độ, hành vi đúng trong việc không làm cho nguồn nước bị ô nhiễm và phảnđối các hành vi làm ô nhiễm nguồn nước sông, hồ, biển khi các em có dịp đi tắm biển cùnggia đình.( HS quan sát qua tranh ảnh minh họa)
Ngoài các hoạt động trong lớp học, thì các hoạt giáo dục bảo vệ môi trường còn đượctích ngoài lớp học như câu lạc bộ về môi trường theo từng chủ đề cụ thể, hoặc nói chuyệnchuyên đề về tác động của sự nóng lên toàn cầu, sản xuất sạch…
* Các phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường
Phương pháp tích hợp giáo dục môi trường trong môn địa lí về cơ bản là nhữngphương pháp thường được sử dụng để dạy môn học Tuy nhiên, trong các phương pháp đó cómột số phương pháp có nhiều khả năng giáo dục môi trường một cách hiệu quả cần quantâm, đó là những phương pháp đòi hỏi học sinh phải bộc lộ được nhận thức, quan điểm, ýthức, thái độ, đưa ra được những giải pháp… trước các vấn đề của môi trường Ví dụ nhưphương pháp đàm thoại, phương pháp sử dụng các phương tiện trực quan ( tranh ảnh, băng,đĩa hình có nội dung về môi trường), phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp dạy họcphát hiện và giải quyết vấn đề, phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát thực tế
3 Giải pháp, biện pháp:
a Mục tiêu của giải pháp:
Thu nhận được những thông tin, những kiến thức cơ bản về môi trường và hiểu sự phụ thuộclẫn nhau giữa hoạt động của con người và môi trường, về mối quan hệ giữa con người và môitrường
+ Phát triển những kĩ năng bảo vệ và giữ gìn môi trường, kĩ năng dự đoán, phòngtránh và giải quyết những vấn đề môi trường nảy sinh
Trang 12+ Tham gia tích cực vào những hoạt động khôi phục, bảo vệ và gìn giữ môi trường.
+ Có ý thức về tầm quan trọng của môi trường trong sạch đối với sức khoẻ con người.với chất lượng cuộc sống của chúng ta, phát triển thái độ tích cực đối với môi trường
- Phân tích được những vấn đề môi trường chứa đựng trong nội dung bài học, liên hệđược với tình hình môi trường của nước ta, của từng địa phương nơi các em học tập Từ đógiáo dục cho các em ý thức, trách nhiệm và hành vi bảo vệ môi trường
b Nội dung và cách thức thực hiện:
* Các biện pháp, giải pháp giáo dục bảo vệ môi trường.
- Khi tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, giáo viên phải dựa vào các nguyên tắc,phương thức, phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường trong trường THCS như đã nêu ởphần 1
- Giáo dục cho học sinh kĩ năng sống bảo vệ môi trường là khả năng ứng xử một cáchtích cực đối với các vấn đề môi trường Cụ thể là kĩ năng nhận biết và pháp hiện các vấn đềmôi trường, xây dựng kế hoạch hành động vì môi trường, kiên định thực hiện kế hoạch hànhđộng vì môi trường trong lớp học, trường học, khu dân cư và ngay trong gia đình của các em
- Hành vi của người lớn là tấm gương có ý nghĩa giáo dục trực tiếp đối với học sinh
Vì thế muốn giáo dục học sinh có nếp sống văn minh, lịch sự đối với môi trường, trước hếtcác thầy, cô giáo và các bậc phụ huynh cần phải thực hiện đúng các qui định bảo vệ môitrường Ví dụ chỉ là hành động nhỏ thôi cũng tác động rất lớn đến các em, như khi ta kê một
tờ giấy xuống ghế ngồi thì khi ta đứng dậy phải cất ngay tờ giấy đó hoặc bỏ vào sọt rác thìbản thân ta đã góp phần làm cho môi trường sạch hơn Có thể nhắc các em tắt hệ thống điệntrong phòng học khi không cần thiết Đó cũng chính là những hành động để giáo dục các em
sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn năng lượng, vì đây cũng là một trong những nguyênnhân tạo ra lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, làm cho trái đất nóng lên và khí hậu trêntoàn cầu bị biến đổi Một trong những quốc gia bị ảnh hưởng của sự biến đổi khí hậu lớn nhất
là Việt Nam.( Cụ thể trong năm 2010 Việt Nam đã phải hứng chịu những đợt hạn hán lớndiễn ra trên phạm vi cả nước Trong tháng 10 và tháng 11 vừa qua ở các tỉnh duyên hải Miền