Ebook hướng dẫn giải các dạng bài tập từ các đề thi quốc gia địa lý phần 2

Phân tích tác động tích cực của quá trình đô thị hóa ở nước ta tới sự phát triển kinh tế 1,00 điểm: a Chitng minh rằng nguồn lao động của nước ta phân bố không đầu giữa khu vực nông thô

Dhan ba

MOT SO DE THAM KHAO

DE SO 1

ĐỀ THỊ TUYỂN SINH ĐẠI HỌC 2009

L PHAN CHUNG CHO TAT CA THÍ SINH

Câu I (2,0 điểm)

t Trinh bay đặc điểm và ý nghĩa của giai đoạn Tiển Cambri trong lịch sử

hình thành và phát triển lãnh thể Việt Nam

2 Chứng minh rằng nguồn laö động của nước ta phân bố không đều giữa khu vực nông thôn với khu vực thành thị Phân tích tác động tích cực của quá trình

đô thị hóa ở nước ta tới sự phát triển kinh tế,

Câu 2 (3,0 điểm)

1 Phân tích những thuận lợi đốt với hoạt động đánh bắt thủy san 6 nước ta Giải thích tại sao hoạt động nuôi trồng lại chiếm tỉ trọng ngày càng cao trong cơ

cấu giá trị sản xuất của ngành thủy sản

2 Trung du và miễn núi Bắc Bộ bao gồm những tỉnh nào? Hãy phân tích thế

mạnh về tự nhiên và hiện trạng phát triển thủy điện của vùng này,

Câu 3 (3,0 điểm) Cho bảng số liệu:

Tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu địch vụ tiêu dùng theo giá thực tế

phân theo thành phần kinh tế ở nước ta

(Đơn vị: tỉ đồng)

nhà nước ngoài nhà nước nước ngoài

1 Vé biéu dé thich hdp thé hiện quy mô tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh

thu dịch vụ tiêu dùng và cơ cấu của nó phân theo thành phần kinh tế ở nước ta

Câu 4a Theo chương trình Chuẩn (2,0 điểm)

Tại sao vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có tốc độ tăng trưởng GDP cao

nhất trong số các vùng kinh tế trọng điểm ở nước ta? Nêu định hướng phát triển

Câu 4b Theo chương trình Nâng cao (2,00 điểm)

Tại sao Đồng bằng sông Cửn Long là vựa lúa lớn nhất ở nước ta hiện nay?

Nêu định hướng phát triển sản xuất lương thực của vùng này

—_ Lầ giai đoạn cổ nhất và kéo đài nhất trong lịch sử phát triển lãnh thổ Việt

Nam (diễn ra trong khoảng 2 tỉ năm, kết thúc cách đây 542 triệu năm)

— Chỉ điễn ra trong một phạm vi hẹp trên phần lãnh thổ nước ta hiện nay (chủ yếu tập trung ở khu vực núi cao Hoàng Liên Sơn và Trung Trung Bộ)

— Các điều kiện cổ địa lí còn rất sơ khai và đơn điệu (cùng với sự xuất hiện

thạch quyển, lớp khí còn rất mỏng, thuỷ quyển mới hình thành và sự sống ra

đời, nhưng còn sơ khai nguyên thuỷ)

b) Y nghĩa : (0,25 điểm)

Đây là giai đoạn hình thành nền móng ban đầu của lãnh thể Việt Nam

2 Chứng minh rằng nguồn lao động của nước ta phân bố không đều giữa khu vực nông thôn với khu vực thành thị Phân tích tác động tích cực của

quá trình đô thị hóa ở nước ta tới sự phát triển kinh tế (1,00 điểm):

a) Chitng minh rằng nguồn lao động của nước ta phân bố không đầu giữa khu vực nông thôn với khu vực thành thị : (0,25 điểm)

Số lao động ở nông thôn nhiều hơn 3 lần so với số lao động ở thành thị (tương ứng là 75% và 25% lao động của cả nước, năm 2005)

b) Phân tích tác động tích cực của đô thị hóa: (0,75 điểm)

— Tác động mạnh tới quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế,

— Ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế của các vùng trong nước (khu

vực đô thị đóng góp 70,4# GDP, 84% GDP công nghiệp - xây dựng, 87% GDP

— Các thành phế, thị xã là thị trường tiêu thụ lớn; lực lượng lao động đông

và có trình độ, cơ sở vật chất - kĩ thuận hiện đại, có sức hút đối với đầu tư trong

và ngoài nước, tạo động lực cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế

75

Câu 2 (3,00 điển)

1 Phân tích những thuận lợi đối với hoạt động đánh bắt thủy sẵn ở nước ta

Giải thích tại sao hoạt động nuôi trồng lại chiếm tỉ trọng ngày càng cao

trong cơ cấu giá trị sản xuất của ngành thủy sản (1,50 điểm): —

a) Những thuận lợi đối với hoạt động đánh bắt thủy sản: (1,00 điểm)

— Vùng biển rộng, có nguồn lợi hải sản khá phong phú (tổng trữ lượng 3,9 —

4,0 triệu tấn, cho phép khai thác hàng năm khoảng 1,9 triệu tấn Biển nước ta

có hơn 2000 loài cá, 1647 loài giáp xác, hơn 2500 loài nhuyễn thể, hơn 600 loài

rong và nhiều đặc sản khác như hải sâm, bào ngư, sò, điệp .)

— Nhiều ngư trường, trong đó có 4 ngư trường trọng điểm: Cà Mau - Kiên Giang (ngu trường vịnh Thái Lan), Ninh Thuận - Bình Thuận - Ba Ria - Ving Tau,

Hải Phòng - Quảng Ninh (ngư trường vịnh Bắc Bộ) và Hoàng Sa - Trường Sa _

— Nhân dân có kinh nghiệm truyền thống đánh bắt hải sản; các phương tiện

tàu thuyền, ngư cụ được trang bị tốt hơn; dịch vụ thủy sản và các cơ sở chế biến thủy sẵn được mở rộng

— Thị trường (trong nước, thế giới) ngày càng mở rộng; sự đổi mới trong

chính sách của Nhà nước đối với hoạt động đánh bắt

b} Giải thích tại sao hoạt động nuôi trồng li chiếm tỉ trọng ngày cùng cao

trong cơ cấn giá trị sản xuất của ngành thủy sản: (0,50 điểm)

— Hiệu quả cao về kinh tế, xã hội và nhu cầu lớn trên thị trường (nhất là

các thị trường Hoa Kì, EU )

~_ Diện tích mặt nước còn nhiễu, kĩ thuật nuôi trồng ngày càng hoàn thiện

và các lí do khác (Kinh nghiệm nuôi trồng, chính sách )

2 Những tỉnh thuộc Trung du và miễn núi Bấc Bộ; phân tích thế mạnh về

tự nhiên và hiện trạng phát triển thủy điện của vùng này (1,50 điểm)

+) Các tính thuộc Trung đu và miền núi Bắc Bộ: (0,75 điểm)

Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Hà

Giang, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Bắc Giang,

Quảng Ninh (15 tỉnh; 0,25 điểm/5tnh)/

b) Thể mạnh về tự nhiên để phát triển thủy điện: (0.25 điểm)

Các sông suối có trữ năng thủy điện lớn (hệ thống sông Hồng ¡1 triệu kW, chiếm hơn 1/3 trữ năng thủy điện của cả nước; riêng sông Đà gần 6 triệu kW)

c) Hiện trạng phát triển thủy điện: (0,50 điểm)

— Nhiều nhà máy thủy điện đ được xây dựng: Thác Bà trên sông Chảy (110 MW), Hoa Bình trên sông Đà (1920 MW), Tuyên Quang trên sông Gầm

(342 MW) va hang loạt nhà máy thiy điện nhỏ

— Đang xây dựng nhà máy thủy điện Sơn La trên sông Đà (2400 MW)

76

Câu 3 (3,00 điểm)

1 Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện quy mô tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh

thu dịch vụ tiêu dùng và cơ cấu của nó phân theo thành phần kinh tế năm

cội xe | Kinhtế | Kinhtếngoài | Khu vực có vốn đầu `

— Titrong cia khu vực ngoài nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài

đều tăng (tương ứng trong giai đoạn nói trên là 3,0% và 2,2,%)

—_ Tỉ trọng của khu vực kinh tế Nhà nước giảm (5,2%)

Câu 4a (2,00 điểm)

1 Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam có tốc độ tăng trưởng GDP cao nhất trong số các vùng kinh tế trọng điểm ở nước ta vì:

— Có vị trí địa lí đặc biệt thuận lợi (bản lễ giữa Tây Nguyên, Duyên hải

Nam Trung Bộ với Đồng bằng sông Cửu Long .)

— Có nguồn tài nguyên đa dạng, nổi bật nhất là dầu khí ở thểm lục địa

— Dân cư đông (15,2 triệu người, nấm 2006), nguồn lao động déi dào, có

—_ Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất - kĩ thuật tốt và đồng bộ

—_ Tập trung tiểm lực và có trình độ phát triển kinh tế cao nhất cả nước

—_ Các nguyên nhân khác (thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, sự năng

động trong cơ chế thị trường )

2 Định hướng phát triển của vùng (0,50 điểm)

- Phát triển các ngành công nghiệp cơ bản, công nghiệp trọng điểm, công

nghệ cao; hình thành các khu công nghiệp tập trung

- Tiếp tục đẩy mạnh phát triển các ngành địch vụ (thương mại, ngân hằng,

du lịch )

1 Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa lớn nhất nước ta hiện nay (1,50 điểm):

—_ Diện tích trồng lúa chiếm trên 50% diện tích trồng lúa cả nước

— Đất đai mầu mỡ, nhất là dải đất phù sa ngọt dọc sông Tiền, sông Hậu

— Khí hậu có tính chất cận xích đạo: mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt

Nguồn lao động đổi đào, nhiều kinh nghiệm trồng lúa, năng động

Bước đầu đã xây dựng được cơ sở vật chất - kĩ thuật (hệ thống thủy lợi, cơ

sở tạo giống, dịch vụ bảo vệ thực vật, công nghiệp xay xát )

— Các nguyên nhân khác (chính sách khuyến nông, nhu cầu về gạo ở trong

nước và xuất khẩu )

2 Định hướng phát triển sản xuất lương thực của vùng (0,50 điểm):

— Tập trung thâm canh, tăng vụ kết hợp với khai hoang, chuyển địch cơ cấu

cây trồng

— Đẩy mạnh công nghiệp chế biến, công nghệ sau thu hoạch

78

ĐỀ SỐ 2

ĐỀ THỊ TUYỂN SINH CAO ĐẲNG 2008 - 2009

I Phần chưng cho tất cả thí sinh

Câu 1 (2,0 điểm)

1, Nêu các đặc điểm chung của tự nhiên Việt Nam Phân tích các thế mạnh

về tự nhiên của khu vực đồng bằng đối vố sự phát triển kinh tế - xã hội

2 Việc mở rộng, đa dạng hóa các loại hình đào tạo có ý nghĩa như thế nào đối với vấn để giải quyết việc làm ở nước ta hiện nay?

Câu 2 (3,0 điểm)

I Lấy đẫn chứng từ hai vùng Tây-Nguyên và Đông bằng sông Cửu Long để

chứng minh rằng điều kiện tự nhiên tạo cơ sở cho việc lựa chọn sẵn phẩm

chuyên môn hóa trong sắn xuất nông nghiệp

2 Hãy phân biệt khu công nghiệp và trung tâm công nghiệp Kể tên các

trung (âm công nghiệp lớn ở nước ta

I Vé biểu để đường thể hiện diễn biến nhiệt độ trung bình các tháng trong

năm của Hạ Long và Vũng Tàu theo bảng số Hiệu đã cho,

2 Xác định biên độ nhiệt độ trung bình năm và nhiệt độ trung bình của các

tháng mùa hạ ở bai thành phế trên

3 Dựa vào biểu đỗ và bảng số liệu trên, hãy nhận xét sự khác nhau về chế

độ nhiệt của Hạ Long và Vũng Tàu

II PHẦN RIÊNG

Thí sinh chỉ được làm một trong hai câu (câu 4a hoặc câu 4b)

Câu 4a Theo chương trình Chuẩn (2,0 điểm)

1 Kể tên các tỉnh thuộc vùng Duyên hải Nam Trung Bộ theo thứ tự từ Nam

ra Bắc

2 Trình bày tóm tắt việc hình thành cơ cấu nông — lâm - ngư nghiệp theo

lãnh thổ ở Bắc Trung Bộ

79

Câu 4b Theo chương trình Nâng cao (2,0 điểm)

1 Theo mục đích sử dụng, đất nông nghiệp nước ta được chia thành mấy loại? Lầ những loại nào?

2 Hãy nêu nguyên nhân và thời gian xây ra lũ quét ở nước ta Để giảm thiệt

hại đo lũ quét gây ra cần có những giải pháp nào?

ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

Câu 1 (2,00 diểm)

1 Nêu các đặc điểm chung của tự nhiên Việt Nam Phân tích các thế mạnh

về tự nhiên của khu vực đông bằng đối với sự phát triển kinh tế — xã hội

(1,50 điểm):

— Nêu dứng 4 đặc điểm chính của tự nhiên Việt Nam: (0,50 điểm)

Đất nước nhiều đổi núi, thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển,

thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa, thiên nhiên có sự phân hoá da dang

- Phân tích các thế mạnh về tự nhiên của khu vực đồng bằng đối với sự

phát triển kinh tế - xã hội: (1,00 điểm)

+ LA cu sO dé phat triển nên nông nghiệp nhiệt đới, đa đạng các loại

nông sản

+ Cung cấp các nguồn lợi thiên nhiên khác như thuỷ sản, khoáng sản và

lâm sản

+ Là điểu kiện thuận lợi để tập trung các đô thị, các hoạt động công

nghiệp và thương mại

+ Tạo thuận lợi cho phát triển giao thông vận tải

2 Việc mở rộng, đa dạng hoá các loại hình đào tạo có ý nghĩa như thể nào

đối với vấn đề giải quyết việc làm ở nước ta hiện nay (0,50 điểm):

—_ Nêu ý nghĩa: Tạo điều kiện cho người lao động có khả năng tự tạo ra hay tìm kiếm việc làm

— Diễn giải: nâng cao trình độ, tay nghề, đa dạng hoá cơ cấu ngành nghề

cho nguồn lao động, tạo điền kiện cho họ đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế đang

trong tiến trình đa đạng hoá, hiện đại hoá

Câu 2 (3,00 điểm)

1 Lấy dẫn chứng từ hai vùng Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long chứng minh rằng điều kiện tự nhiên tạo cơ sở cho việc lựa chọn sản phẩm chuyên môn hoá trong sản xuất nông nghiệp (2, 00 điểm):

8Ö

a) Déi v6i Tay Nguyên (1,00 điểm)

—_ Nêu các sân phẩm chuyên môn hoá sản xuất:

+ Các sẵn phẩm từ cây nông nghiệp lâu năm bao gồm các loại cây nhiệt đới và cận nhiệt (cà phê, cao su, chè ) ~

+ Các sản phẩm từ chăn nuôi gia súc lớn

— Các sản phẩm trên được lựa chọn sản xuất trên cơ sở các thuận lợi về điều kiện tự nhiễn của vùng:

+ Đất, địa hình (đất bađan, với các cao nguyên mặt ba ng rong)

+ Khí hậu, sinh vật (khí hậu cận xích đạo, có sự phân hoá thco độ cao,

nguồn thức ăn tự nhiền)

b) Đối với Đồng bằng sông Cứu Long (1,00 điểm)

—_ Nêu các sắn phẩm chuyên môn hoá sẵn xuất:

+ Các sản phẩm từ lúa, cây công nghiệp ngắn ngày, cây ăn quả nhiệt đới

+ Thuỷ sẵn (lôm, cá), gia cầm (đặc biệt là thuỷ cầm)

—_ Các sản phẩm trên được lựa chọn sắn xuất trên cơ sở các thuân lợi về điều

kiện tự nhiên của vùng:

+ Đất, địa hình (đất phù sa màu mỡ, địa hình khá bằng phẳng .)

+ Các yếu tố về khí hậu, thủy văn, sinh vật (môi trường nuôi trồng thuận

lợi, nguồn thủy sản giàu có)

2 Phân biệt khu công nghiệp và trung tâm công nghiệp Kể tên các trung tâm công nghiệp lớn ở nước ta (1,00 điểm):

- Phin biệt khu công nghiệp và trung tâm công nghiệp: (0,75 điểm)

+ Khu công nghiệp: có ranh giới địa lí xác định, không có dân cư sinh sống, + Trung tâm công nghiệp: thường gắn với các đô thị vừa và lớn, có thể bao gồm các khu công nghiệp và điểm công nghiệp

+ Các dấu hiệu phân biệt khác (kế đúng ít nhất một đấu hiệu khác)

—_ Các trung tâm công nghiệp lớn ở nước ta: Hà Nội, Hải Phòng, Vũng Tàu,

Biên Hoà, Thủ Dầu Một (0,25 điểm)

Câu 3 (3,00 điểm)

81

— Vẽ đúng hai đường biểu diễn nhiệt độ

2 Xác định biên độ nhiệt độ trung bình năm và nhiệt độ trung bình của các tháng mùa hạ (0,75 điểm):

~_ Biên độ nhiệt: Hạ Long 12,0°C, Vũng Tàu 4,0

—_ Nhiệt độ trung bình các tháng mùa hạ:

+ Hạ Long: 27.7 °C

+ Viing Tau: 28,3°C

3 Nhận xét (1,00 điểm):

— Nền nhiệt độ của Vũng Tàn cao hơn Hạ Long (dẫn chứng)

— Nhiệt độ trong năm của Vũng Tàu ổn định hơn của Hạ Long (dẫn chứng)

Câu 4a (2.00 điểm)

1 Kể tên các tỉnh thuộc vùng Duyên hải Nam Trung Bộ theo thứ tự từ Nam

ra Bắc (0,50 điểm):

Kể đúng tên và thứ tự từ 5 tỉnh trở lên

(Các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ theo thứ tự Nam ra Bắc: Bình Thuận, Ninh Thuận, Khánh Hòa, Phú Yên, Bình Định, Quảng Ngãi, Quảng Nam) 82

2 Trinh bày tóm tắt việc hình thành cơ cấu nông - lâm - ngư nghiệp theo

lãnh thổ ở Bắc Trung Bộ (1,50 điểm):

— Vùng núi phía Tây: Phát triển hoạt động lâm nghiệp nhằm mục đích kết

hợp khai thác với bảo vệ đa đạng sinh học và rừng phòng hộ đầu nguồn

— Vùng gò đổi chuyển uếp: Chủ yếu phát triển các hoạt động chăn nuôi gia

súc lớn, trồng cây công nghiệp lâu năm

~ Vùng đồng bằng: chủ yếu trồng các cây hàng năm (cây lương thực, cây công nghiệp ngắn ngày )

— Vùng ven biển và không gian biển đảo: Phát triển hoạt động nuôi trồng,

đánh bắt thủy, hải sẩn và trồng rừng phòng hộ ven biển

—_ Việc hình thành cơ cấu nông - lâm - ngư nghiệp tạo thế liên hoàn trong

phát triển kinh tế theo không gian, gẵẫn kết các hoạt động kinh tế dựa trên lợi

thế của các khu vực địa hình trong vùng

Câu 4b (2,00 điểm)

1 Theo mục đích sử dụng, đất nông nghiệp nước ta được chia thành mấy

loại, là những loại nào (0,5 điểm):

— Đất nông nghiệp theo mục đích sử dụng được chia thành 5 loại chính

—_ Các loại: đất trồng cây hàng năm, đất vườn tạp, đất trồng cây lâu năm, đất cổ đùng vào chãn nuôi và đất có mặt nước nuôi trồng thủy sản

2 Hãy nêu nguyên nhân và thời gian xảy ra lũ quét ở nước ta Biện pháp để

giảm thiệt bại do lũ quét (1,50 điểm):

a) Nguyên nhân và thời gian xảy ra lũ quét ở nước ta (1,00 điểm)

—_ Nguyên nhân:

+ Địa hình chia cắt mạnh, độ đốc lớn, mưa nhiều trên diện rộng

+ Các nguyên nhân khác (từ đặc điểm lớp phủ thực vật, mạng lưới thủy

văn )

—_ Thời gian xảy ra lũ quét:

+ Miễn Bắc thường xảy ra vào các tháng VỊ - X,

+ Miễn Trung thường xảy ra vào các thang X - XII

b) Các giái phúp giảm thiệt hại do lã quét gây ra (Q,5Ố điểm)

- Quy hoạch đồng bộ các hoạt động kinh tế - xã hội, sử dụng hợp lí tài

nguyên đất, rừng

~ Các giải pháp khác (thủy lợi, chú ý kĩ thuật khai thác kinh tế trên đất đốc

nhằm hạn chế dòng chảy mặt và chống xói mòn )

83

ĐỀ SỐ 3

PHAN CHUNG CHO TẤT CÁ THÍ SINH (8,0 điểm)

Cau I (2,0 diém)

Phân tích vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của nước ta

Câu II (3,0 điểm)

So sánh thế mạnh để phát triển lương thực - thực phẩm ở Đông bằng sông Cửu Long va Dồng bằng sông Hồng

Cau IIL (3,0 điểm)

Cho bảng số liệu sau đây:

Số dân và tốc độ giá tăng dân số tự nhiên của nước ta

- Tổng số dân Trong đó dân thành thị | Tốc độ gia tăng dân

Chứng minh rằng Việt Nam là nước đông dân Số dân đồng đã có những thuận

lợi và khó khăn gì trong phát triển kinh tế - xã hội của nước ta?

Cau IVb

Tại sao đất là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá? Phân tích đặc điểm đất nông

nghiệp ở nước ta

84

DAP AN - THANG DIEM

Y

PHAN CHUNG CHO TAT CA THf SINH (8,0 điểm) _

Vị trí địa lí và phạm ví lãnh thổ 2,0 điển

- Nằm ở rìa đông của bán đảo Đông Dương, ở gần

trung tâm của khu vực Đông Nam Á

- Phía bắc giáp Trung Quốc, phía tây giáp Lào và

Campuchia phía đông và đông nam giáp biển đông

+ Điểm cực Đông: 109”24'Ð (xã Vạn Thạnh, huyện

I Van Ninh, tỉnh Khánh Hoà)

Lãnh thổ nước ta gồm 3 bộ phận: vùng đất, vùng biển

Và Vùng trời

- Vùng đất: là toàn bộ phần đất liền và hải đảo nước

ta, điện tích 331212km” Có đường biên giới chung với

các nước: Trung Quốc (1400km); Lào (2100km);

Campuchia (hơn 1100km),

- Vùng biển: Diện tích trên t triệu km Chiểu dài đường bờ biển 3260km, chạy thco hình chữ ŠS, từ thị xã

Móng Cái (Quảng Ninh) đến thị xã Hà Tiên

- Vùng trời: là khoảng không gian không giới bạn về độ

cao bao trùm lèn trên lãnh thổ Việt Nam; trên đất liền

được xác định bằng các đường biên giới, trên biển là ranh

giới bên ngoài lãnh hải và không gian của các đảo

So sánh thế mạnh phát triển lương thực - thực phẩm | 3,0

H ở Đểng bằng sông Cửu Long va Déng bằng sông | điểm Hồng

85

a) Vai tro va yuy md:

- Cả hai đồng bằng đều là châu thổ rộng nhất, nằm ở

hạ lưu hai hệ thống sông lớn nhất của nước ta

- Đây là hai vùng trọng điểm lương thực - thực phẩm

quan trọng nhất của nước ta:

+ Lúa là cây trồng chủ đạo

+ Diện tích canh tác lớn nhất

+ Sản lượng nhiễu nhất và năng suất cao nhất cả nước

- Là hai vùng có vai trò quyết định trong việc đảm bảo

nhu cầu lương thực - thực phẩm trong nước và xuất khẩu

b) Điều kiện tt nhiên và tòi nguyên thiên nhiên;

- Địa hình trơng đối bằng phẳng thuận lợi cho phát triển nông nghiệp (vận chuyển vật tư và sẵn phẩm nòng

nghiệp, canh tác )

- Đất đai của cả hai đồng bằng nhìn chung là đất phù

sa mầu mỡ do sông ngòi bồi đấp

- Khí hậu nhiệt đới Ẩm, nắng lắm, mưa nhiều tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng, vật nuôi sinh trưởng và

phát triển quanh năm

- Có các hệ thống sông lớn với lưu lượng nước phong

phú, thuận lợi cho giao thông, là môi trường nuôi trồng

thủy sản

- C hai vùng đều tiếp giáp với vùng biển rộng lớn, có nguồn lợi biển đa dạng, phong phú với nhiều bãi tôm, cá

có giá trị về kinh tế,

c) Điều kiện kinh tế - xã hội:

- Là hai vùng có cư đân trù phú, nguồn lao động đôi dào với kinh nghiệm tréng lúa nước, chăn nuôi, nuôi

- Xét về một số chỉ tiêu, ĐBSCL có quy mô lớn hơn

ĐBSH (điện tích tự nhiên, diện tích gieo trỗng cây lương

thực, sắn lượng lúa, bình quân lương thực trên đầu

người),

b) Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:

- ĐBSCL có địa hình thấp hơn và không có hệ thống

dé nên hằng năm vẫn được bồi đắp phù sa thuận lợi cho

sắn xuất nông nghiệp, ĐBSCL còn nhiều diện tích đất

hoang hóa nên khả năng mở rộng điện tích đất canh tác

lớn hơn (khoảng 50 vạn ha so với gần 2 vạn ha)

- ĐBSCL có khí hậu cận xích đạo, nóng quanh năm, lượng mưa lớn ĐBSH có khí hậu nhiệt đới gió mùa có một

mùa đông lạnh Những đặc điểm này ảnh hưởng khác nhau

đến việc phát triển lương thực - thực phẩm của mỗi vùng

- Nguồn lợi sinh vật ở ĐBSCL phong phú hơn ĐBSH

- Các điều kiện khác: nguễn nước và diện tích mặt

nước nuôi trồng thủy sản

c) Điều kiện kinh tế - xã hội:

- ĐBSH dân cư đông đúc hơn, Nguồn lao động có nhiều kinh nghiệm thầm canh lúa nước, tập trung nhiều lao động có trình độ chuyên môn kĩ thuật cao hơn

ĐBSCL

- Trình độ thâm canh của ĐBSH cao hơn Hệ số sử

dụng đất lớn hơn Vì vậy, năng suất lúa ở đây đứng hàng

đầu cá nước (54,3 tạ/ha so với 50,4 tạ/ha của ĐBSCL -

+ Dep, chính xác về số liệu trên biểu đỗ

- Vdc dO gia tăng đân số tự nhiên giảm (từ 1,65% năm

| 1995 xudng 1.26% năm 2006) do lầm tốt công tác đân số

~ Kế hoạch hóa gia đình

PHAN RIENG (2,0 điểm)

Dân số đông và ảnh hưởng của nó đến sự phát triển | 2,0

a a) Chitng minh:

- Dân số Việt Nam là 84156 nghin người (2006)

- Đứng thứ 3 ở Đông Nam Á, thứ ¡3 trên thế giới

+ Thừa lao động, thiếu việc làm

+ Khó khăn cho việc nâng cao chất lượng cuộc sống

của người dân

- Đất là thành phần quan trọng hàng đầu của môi

trường sống, là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay

thế được của nông nghiệp, lâm nghiệp

- kà địa bàn phân bố dân cư, là nơi điễn ra các hoạt

động kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng

b) Đặc điểm đất nông nghiệp ở nước ta: 15

- Diện tích đất nông nghiệp năm 2005 là 9,4 triệu ha, nhưng khả năng mở rộng diện tích đất nông nghiệp bị

hạn chế, đòi hỏi vốn lớn và nhiều lao động

- Bình quân đất nông nghiệp theo đâu người nước ta bằng 1⁄4 của thế giới và tiếp tục giảm sút do dân số tăng

- Đất nông nghiệp bị thu hẹp do mở rộng điện.tích đất

chuyên dùng và thổ cư, phá rừng bừa bãi dẫn đến nguy cơ

đất hị xói mòn, một phẩn đất nông nghiệp bị biến thành đất

hoang hóa

- Đất nông nghiệp bao gồm Š loại: đất trồng cây hàng

năm, trồng cây lâu năm, đất vườn tạp, đất cổ dung cho

chăn nuôi và đất có mặt nước nuôi trỗng thủy sản

89

ĐỀ SỐ 4

PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (8,0 điểm)

CÂU I (2,0 điểm)

1 Tại sao nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa? —

2 Trình bày những đặc điểm của đô thị hóa ở nước ta

CÂU II (3.0 điểm)

Lương thực - thực phẩm là một trong vấn để đang được quan tâm hàng đầu ở

nước ta Ánh (chị) hãy:

1 Trình bày ý nghĩa của việc sản xuất lương thực - thực phẩm

2 Phân tích các nguồn lực để phát triển cầy lương thực - thực phẩm

CÂU II (3,0 điểm)

1 Về lược đồ Việt Nam (chiều dàrlược đồ bằng chiều dài tờ giấy thi)

2 Điền vào lược đỗ đã vẽ:

a) Các cảng biển; Hải Phòng, Cái Lần, Cam Ranh, Sài Gòn

b) Các cửa khẩu: Hữu Nghị, Thanh Thủy, Tây Trang, Bờ Y

PUAN RIỀNG (2,0 điểm)

CÂU IVA,

Tại sao phát triển kinh tế - xã hội ở các huyện đảo lại có ý nghĩa chiến lược hết

sức 1o lớn đối với sự nghiệp phát triỂn kinh tế - xã hội của nước ta?

Chứng minh rằng thế mạnh về thủy điện của Tây Nguyên đang được phát huy

và điều đó sẽ là động lực cho sự phát triển kính tế - xã hội của vùng

ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM

PHAN CHUNG CHO TAT CÁ THÍ SINH (8,0 ĐIỂM)

L | Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa vì: 1,0 điểm

- Vị trí địa ]í: nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến

của bán cầu Bắc nên có khí hậu nhiệt đới

- Tiếp giáp với vùng Biển Đông nóng và ẩm nên khí

I hậu được tăng cường tính chất ẩm từ biển vào

- Nước ta nằm trong khu vực hoạt động điển hình của gió mùa trên thế giới nên khí hậu nước ta mang tính chất

m | pIÓ mùa

2 Trình bày những đặc điểm của đô thị hóa ở nước ta |1,0 điểm

- Quá trình đô thị hóa ở nước ta diễn ra chậm Năm

90

2005, tỉ lệ đân thành thị mới chiếm 26,9% dân số cả nước, trong khi tỉ lệ của thế giới là 47% Tỉ lệ dân thành thị

tăng dân (19.5% năm 1990 tăng lên 26,9% năm 2005) nhưng trình độ đô thị hóa vẫn thấp _

- Cơ sở hạ tẦng của các đô thị (hệ thống, điện, nước, các công trình phúc kợi xã hội ) còn ở mức độ thấp so

với các nước trong khu vực và thế giới

- Quy mô của các đô thị không lớn, phân bố không

đồng đều giữa các vùng: Năm 2006, cả nước có 6§9 đô

thị trong đó có 38 thành phố, 54 thị xã, 597 thị trấn

+ Vùng Trung du và miễn núi phía Bắc có nhiều đô thị

nhất (167 đô thị, vùng Đông Nam Bộ ít nhất (5O đô thị)

+ Số đô thị lớn chiếm tỉ lệ nhỏ (Trung du và miền núi phía Bắc có tỉ lệ 9/167, Đồng bằng sông Hồng là 7/118, Đồng bằng sông Cửu Long: 5/133)

- Nếp sống xen giữa thành thị và nông thôn làm hạn

chế khả năng đầu tư, phát triển kinh tế

- Tạo điều kiện để phát triển chăn nuôi, đưa chăn

nuôi thành ngành sắn xuất chính, góp phần vào chuyển

dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp

- Tạo nguồn nguyên liệu cho công nghiệp chế biến,

góp phần chuyển dịch cơ cấu công nghiệp; tạo nguồn hàng xuất khẩu có giá trị (túa, gao, rau quả nhiệt đới )

- Góp phần đầm bảo an ninh lương thực

+ Khí hậu (đặc điểm khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa,

sự phân hóa khí hậu và ảnh hưởng của chúng tới san

9Ị

+ Thế mạnh về tài nguyên nước | + Thế mạnh về nguồn thức ăn tự nhiên, điện tích

mặt nước nuôi trồng, đánh bắt thủy sản

IVa

an” a ~pas 2% `

trién kinh tế - xã hội của nước ta vi:

Vẽ lược đồ Việt Nam và điển thông tin 3,0

điểm

Yêu cầu:

- Chiểu đài lược đỗ bằng tờ giấy thi

- Đảm bảo sự toàn vẹn lãnh thổ (các quần đảo Hoàng

II Sa và Trường Sa)

- Tương đối chính xác về hinh dang

Yêu cầu

- Định vị tương đối chính xác các cảng biển và các cửa

khẩu

- Có chú giải

PHAN RIÊNG (2,0 DIEM)

Việc phát triển kinh tế - xã hội ở các huyện đảo có ý | 2,0 nghĩa chiến lược hết sức to lớn đối với sự nghiệp phát | điểm

- Có thể phát triển đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản,

cũng như khai thác các đặc sản biển như: bào ngư, đỗi mỗi, ngọc trai, tổ yến Cung cấp hàng xuất khẩu có giá trị kinh tế cao, thu nguồn ngoại tệ lớn cho đất nước

- Phát triển công nghiệp chế biến hải sản: nước mắm, hàng đồng lạnh

- Phát triển dịch vụ đu lịch biển - đảo

- Là hệ thống tiển tiêu bảo vệ đất liễn, hệ thống căn cứ

92

để nước ta tiến ra biển và đại dương trong thời đại mới, khai thác có hiệu quả các nguồn lợi vùng biển, hải đảo và

thêm lục địa

- Việc khẳng định chủ quyển ở các huyện đảo là cơ sở,

để nước ta khẳng định chú quyền đối với vùng biển và thểm lục địa quanh đảo

- Trước đây đã xây dựng được các nhà máy thủy điện:

Đa Nhim (160 MW) trên sông Da Nhim, Dray Hing | (12 MW) trên sông Xrê Pôk,

- Từ thập kỉ 90 trở lại đầy, nhiều công trình thủy điện đã

được xây dựng: Yaly (720 MW), Xê Xan 3, Xê Xan 3A

- Tây Nguyên đang hình thành nhiều bậc thang thủy

điện trên các hệ thống sông đầy tiềm năng

+ Trên sông Xê Xan là các nhà máy; Yaly, Xê Xan 3, Xê

Xan 3A; các nhà máy đang xây dựng là Xê Xan 4 va Play Krông

+ Trên sông Xrê Pôk có 6 bậc thang thủy điện đã được

quy hoạch: ngoài Đrây Hling đã xây dựng và đang được

mở rộng, còn có 5 nhà máy thủy điện khác đang được xây dựng là: Buôn Kuôp, Buôn Tua Srah, Xrê Pôk 3, Xrê Pôk

- Các ngành công nghiệp của vùng sẽ có điều kiện

thuận lợi hơn để phát triển nhờ giải quyết được cơ sở

năng lượng, trong đó có việc khai thác và chế biến bột

nhôm từ nguồn bôxít rất lớn của Tây Nguyên

- Các hỗ thủy điện đem lại nguỗn nước tưới quan trọng

cho Tây Nguyên trong mùa khô và có thể khai thác cho

93

ĐỀ SỐ 5

PHAN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (8,0 điểm)

Câu ! (2,0 điểm)

1 Hãy trình bày khái quát về Biển Đông _

2 Tai sao viéc Jam đang trở thành một trong những vấn để kinh tế - xã hội gay gắt ở nước ta?

Câu II (3,0 điểm)

Trình bày vấn để khai thác các tài nguyên thuộc vùng biển và hải đảo ở nước ta

Câu IH (3,0 điểm)

Cho bảng số liện dưới đây:

Số lượng quần áo may sẵn phân theo thành phân kinh tế của nước tu

(Don vi : triéu cat)

- Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài 27 584

L Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện quy mô số lượng quần áo may sẵn và cơ

cấu của nó nhân theo thành phần kinh tế năm 1995 và 2006

1 Tại sao hai vùng này lại có thế mạnh về chăn nuôi gia súc lớn và thế mạnh đó

được thể hiện như thế nào

2 Sự khác nhau trong cơ cấu đàn gia súc lớn của hai vùng và giải thích tại sao lại có sự khác nhau đó

Câu IVh

Tại sao tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) có tầm quan trọng hàng

đầu trong mục tiêu phát triển kinh tế ở nước (a2 Trình bày những thành tựu và hạn

chế của nền kinh tế nước ta trong những năm đầu của thời kì Đổi mới

94

DAP AN - THANG DIEM CAU Z

- Biển Đông là một biển rộng, diện tích 3,477 triệu km?

- Là biển tương đối kín, phía đông và đông nam được bao bọc bởi các vòng cung đáo

- Biển Đông nằm trong vùng nhiệt đới Ẩm gió mùa

- Các đặc điểm trên của biển Đông ảnh hưởng mạnh

mẽ đến thiên nhiên phần đất liền và làm cho nước ta có

sự thống nhất giữa phần đất liễn và vùng biển

Vấn đề việc làm đang là vấn để kinh tế - xã hội gay gắt

ở nước ta hiện nay vì:

- Năm 2005, tính trung bình cả nước, tỉ lệ thất nghiệp là

2,1%, tỉ lệ thiếu việc làm là 8,1%, tỉ lệ thất nghiệp ở

thành thị là 5,3%, tỉ lệ thiếu việc làm ở nông thôn là

93%

- Hàng năm, có trên I triệu lao động cần phải giải quyết việc làm Trong điều kiện nền kinh tế nước ta còn chậm phát triển, cơ cấu lao động còn nhiều bất cập,

phân bế lao động không đồng đểu giữa các vùng, nên

giải quyết việc làm hiện gặp nhiều khó khăn

- Tránh khai thác quá mức nguồn lợi ven biển, các đối

tượng đánh bắt có giá trị kinh tẾ cao, cấm sử dụng các

phương tiện đánh bắt có tính cbất hủy diệt

Nghề làm muối là nghề truyền thống, đã được phát

triển mạnh ở nhiều địa phương Hiện nay, sản xuất muối thco hướng công nghiệp đã được tiến hành và

95

- Công tác thăm đồ và khai thác dầu khí trên vùng thểm lục địa được đẩy mạnh, cùng với việc mở rộng các

dự án liên doanh với nước ngoài

- Phát triển công nghiệp khí hóa lỏng, sản xuất phân

bón và điện từ nguồn khí đốt đưa vào đất liền :

- Các nhà máy lọc - hóa dầu đã và đang được xây dung

sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của công nghiệp dầu khí

(Nhà máy Dung Quất đã hoạt động từ tháng 2/2009)

- Tránh các sự cố môi trường trong thăm dò, khai thác,

vận chuyển và chế biến dầu khí

Các trung tâm -đu lịch biển được nâng cấp, nhiều

vùng biển, đảo mới được đưa vào khai thác Đáng chú ý

là khu đu lịch Hạ Long - Cát Bà - Đỗ Sơn (Quảng Ninh

và Hải Phòng), Nha Trang (Khánh Hòa), Vũng Tàu (Bà

Rịa - Vũng Tàu)

- Hàng loạt các cảng lớn đã được cải tạo và nâng cấp

như: cụm cảng Sài Gòn, cụm cảng Hải Phòng, cụm

cảng Quảng Ninh, cụm cảng Đà Nẵng Một số cảng

nước sâu đã được xây dựng như: Cái Lân (Quảng Ninh), Nghi Sơn (Thanh Hóa), Vũng áng (Hà Tĩnh), Dung

Quất (Quầng Ngãi) Xây dựng hàng loạt cảng nhỏ

- Các tuyến vận tải hàng hóa và hành khách thường

xuyên đã nối liền các đảo với đất lién, gop phần quan

trọng vào việc phát triển kính tế - xã hội ở các đão và

Figs = 1,0; tne = aap = 2.6

b) Tinh cơ cấu

Cơ cấu số lượng quần do may sin phan theo

a) Tinh quy m6 (ryyys Va fone) | 0,5,

96

Thành phân kinh tế | 1995 | 2006

- Khu vực kinh tế nhà nước Ne 44,9 12,6

- Khu vực kinh tế ngoài nhà nước 42,4 36,9

-Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài | 15,7 S§5

+ Có chú giải và tên biểu đổ

+ Đẹp, chính xác về số liệu trên biểu đổ

Biểu đỏ

Biểu đồ quy mé va cơ cấu số lượng quân áo may sẵn

phân theo thành phân kinh tế

ăZA — Khu vực kinh tế nhà nước

ưa — Khu vực kinh tế ngoài nhà nước L=^ Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

97

Nhận xét và giải thích

da) Nhận xét:

- Số lượng quần áo may sẵn tăng nhanh (hơn 6,7 lần)

- Cơ cấu có sự thay đổi: tăng nhanh tỉ trọng của khu

vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, giảm mạnh tỉ

trọng của khu vực nhà nước và ngoài nhà nước

Thế mạnh chăn nuôi gia sức lớn ở vùng Trưng du -

miễn núi Bắc Bộ và Tây Nguyên điểm 2,0

- Khí hậu hai vùng đều thích hợp chăn nuôi gia súc lớn

- Nhu cầu lương thực của hai vùng cơ bản được đảm

bảo, giúp chuyển một phần diện tích đất nông nghiệp

sang trồng cây thức ăn cho chăn nuôi và hoa mau lương thực được giành để chế biến thức ăn chăn nuôi

- Nhu câu từ các vùng khác với các sản phẩm chăn

nuôi gia súc lớn của mỗi vùng

- Biểu hiện: đàn trâu của hai vùng chiếm 60% tổng đàn

trâu, đàn bò của hai vùng chiếm 22,4% tổng đàn bò cả nước (2005)

Sự khác nhau trong cơ cấu đàn nuôi gia súc lớn của hai vùng 10

- ở Trung du và miễn núi Bắc Bộ, trâu được nuôi nhiều

hơn bò: đàn trâu chiếm 57,5% đàn trâu cả nước và

chiếm hơn 65% tổng đàn trâu bò của vùng

- đ Tây Nguyên bò được nuôi nhiều hơn trâu: đần bò chiếm 89,6% tổng đàn trâu bò của vùng

- Nguyên nhân:

+ Trung du - miễn núi Bắc Bộ: có khí hậu nhiệt đới ẩm

gió mùa, có một mùa đông lạnh thích hợp cho nuôi trâu

+ Tây Nguyên có khí hậu nóng, với một mùa khô kéo

đài (4 - Š tháng) thích hợp cho chãn nuôi bò

YVb

Tăng trưởng GDP có tầm quan trọng hàng đầu trong

mục tiêu phát triển kinh tế ở nước ta vì: 05 |

điểm

- Quy mô nền kinh tế nước ta còn nhỏ, vì vậy tang | trưởng GDP với tốc độ cao và bền vững là con đường đúng đắn để chống tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và trên thế giới

- Tăng trưởng GDP tạo tiền để cho việc đẩy mạnh xuất khẩu, giải quyết việc làm và xóa đói giảm nghèo

- Từ 1990 - 2005 GDP của nước ta tăng liên tục, tốc độ

tăng trung bình hơn 7.2%/năm Việt Nam đứng vào hàng

các nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao của khu vực

và châu Á

- Đặc biệt những năm cuối thế kỉ XX nhiều nước trong khu vực xảy ra kbủng hoảng tài chính trầm trọng và tốc

độ tăng GDP bị giảm sút thì kinh tế Việt Nam vẫn duy

trì tốc độ tăng trưởng tương đối cao

- Trong các ngành cũng đạt được nhiều thành tựu:

+ Nông nghiệp: vấn để an ninh lương thực được giải quyết vững chắc, Việt Nam trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới Chăn nuôi gia súc, gia cầm phát triển mạnh

+ Công nghiệp: đi dần vào thế ổn định với tốc độ tăng

trưởng cao, Tốc độ tăng trưởng trung bình trong giải

đoạn 1991 - 2005 đại trên 14%/năm Sản phẩm công

nghiệp tăng cả về số lượng và chất lượng, sức cạnh

tranh trên thị trường được cái thiện,

b) Han chế:

- Nền kinh tế nước ta chủ yếu vẫn phát triển theo chiều rộng, tăng về số lượng nhưng chất lượng chậm chuyển

biến

- Chưa đầm bảo phát triển bên vững

- Năng lực cạnh tranh yếu, hiệu quả kinh tế thấp

99

Phân tích thực trạng phát triển của 3 vùng kinh tế trọng điểm ở nước ta

Câu IIL (3.0 điểm)

1 Vẽ lược đồ Việt Nam (chiễu dài lược đỗ bằng chiều đài tờ giấy thì)

2 Điển vào lược đồ đã vẽ:

a) 5 thành phố trực thuộc Trung ương

b) Các nguồn nước khoáng: Kim Bôi, Mỹ Lâm, Hội Vân, Vĩnh Hảo, Bình Châu

PHAN RIÊNG (2,0 điểm)

PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (8,0 ĐIỂM)

\ 1 | Nhifng thudn Igi, khó khăn của đặc điểm tự nhiên | 1,0

nhiều đổi núi thấp đối với sự phát triển kính tế -xã hội | điểm

Việt Nam

@) Thuận lợi:

- Các mỏ khoáng sản nội sinh tập trung ở vùng đổi núi là

cơ sở để phát triển công nghiệp

- Tài nguyên rừng giàu có về thành phần loài với nhiều loầi quý hiếm, tiêu biểu cho sinh vật rừng nhiệt đới

- Bể mặt cao nguyên bằng phẳng thuận lợi cho việc hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp

- Các đồng sông ở miền núi có tiểm năng thuỷ điện lớn

(Sông Đà, sông Đồng Nai )

100

| - Với khí hậu mát mẻ, phong cảnh đẹp nhiều vùng trở

thành nơi nghỉ mát nổi tiếng như Đà Lạt, Sa Pa, Tam

Đảo, Ba Vì, Mẫu Sơn

- Dia hình bị chia cắt mạnh, nhiều sông suối, hẻm vực,

sườn đốc gây trở ngại cho giao thông, cho khai thác tài

nguyên và giao lưu kinh tế giữa các miễn Thiên nhiên

gây nhiều khó khăn cho việc phát triển kinh tế - xã hội

- Cuộc sống của người dân vùng cao gặp nhiều khó khăn

trong việc phát triển kinh tế cũng như tiếp nhân sự hỗ trợ

- Chú ý hình thành các đô thị lớn vì nó là trung tâm, hạt

nhân phát triển của vùng Đẩy mạnh đô thị hóa nông thôn,

điều chỉnh dòng đi dân nông thôn vào thành thị

- Đảm bảo sự cân đối giữa tốc độ, quy mô dân số, lao

động với sự phát triển kinh tế - xã hội của đô thị Số dân

tăng quá lớn sẽ làm phức tạp môi trường đồ thị, phát sinh

các lỆ nạn xã hội

- Phát triển cân đối giữa kinh tế - xã hội với kết cấu hạ tầng đô thị Đây là điều kiện quan trọng để phát triển

kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của đô thị

- Quy hoạch đô thị một cách hoàn chỉnh, đồng bộ để vừa đảm bảo môi trường xã hội lành mạnh, vừa đám bảo môi

trường sống trong sạch, cải thiện đáng kể điều kiện sống

+ Tốc độ tăng trưởng trung bình năm giai đoạn 2001 -

2005 là !1,2%, GDP so với cả nước chiếm 18,9%

+ Cơ cấu GDP phân theo ngành: công nghiệp, xây dựng

và dịch vụ chiếm tỈ lệ cao

+ Kim ngạch xuất khẩu so với cả nước chiếm 27%,

101

| Vang KTTD mién Trung

- Giới thiệu khái quát về vùng KTTĐ miễn Trung

- Thực trạng phát triển kinh tế:

+ Tốc độ tăng trưởng trung bình năm giai đoạn 2001 -

2005 là 10,7% GDP so với cả nước chiếm 5,3%

+ Cơ cấu GDP phân theo ngành: công nghiệp, xây dựng

và dịch vụ chiếm ui lệ lớn, tuy nhiên nông, lâm, ngư

nghiệp còn chiếm tỉ lệ cao

+ Kim ngạch xuất khẩu so với cả nước chiếm 2,2%

- Giới thiệu khái quat vé ving KTTD phia Nam

- Thực trạng phát triển kinh tế:

+ Tốc độ tăng trưởng trung bình năm giai đoạn 2001 -

2005 là [1,9% GDP so với cả nước chiếm 42,7%

+ Cơ cấu GDP phân theo ngành: công nghiệp, xây dựng

và dịch vụ chiếm tỉ lệ cao, nông, lâm ngư nghiệp chiếm tỉ

- Chiểu dài lược đồ bằng tờ giấy thí,

- Đảm bảo sự toàn vẹn lãnh thổ (các quần đảo Hoàng Sa

| PHAN RIENG (2,0 DIEM)

| Hình thành cơ cấu kinh tế nông - lâm - ngư nghiệp đ | 2,0 hắc Trung Bộ góp phần phát triển bền vững điểm

Việc hình thành cơ cấu nông - lâm - ngư nghiệp góp | 0,5

Va phần phát triển bển vững ở Bắc Trung Bộ là do khai thác

được tối đa các lợi thế về nguồn tài nguyên thco hướng lién hoàn của vùng, mang lại hiệu quả kinh tế cao

a) Nông nghiệp: Phát triển trên cơ sở khai thác tổng hợp| 0,5

102

- Diện tích rừng của toàn vùng là 2,46 triệu ha, chiếm

khoảng 20% diện tích rừng cả nước Độ chc phủ rừng là

47,8% (2006) chỉ đứng sau Tây Nguyên,

- Trong rừng có nhiều loại gỗ quý (táu, lim, sến, kiển kiền, săn lẻ, lát hoa ), nhiều lâm sản, chim, thú có giá trị

- Phát triển trồng rừng, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng,

rừng ven biển để bảo vệ môi trường sinh thái, chắn gió

bio, cat bay

Những thuận lợi và khó khăn về mặt tự nhiên đối với | 2,0

nên nông nghiệp nhiệt đới ở nước ta điểm

- Chế độ nhiệt ẩm phong phú cho phép cây trồng vật nuôi

phát triển quanh năm

- Có thể áp dụng các phương thức canh tác như xen canh,

lãng VỤ, gối vụ

- Có nhiều sản phẩm nông nghiệp có giá trị xuất khẩu, đặc

biệt là lúa nước và cây công nghiệp: cà phê, cao su, hồ tiêu

IVb - Khí hậu nước ta lại có sự phân hóa theo mùa, theo chiểu

Bắc - Nam và theo độ cao địa hình tạo nên sự đa đạng trong cơ cấu cây trồng, vật nuôi và tạo nên thế mạnh

khác nhau giữa các vùng

- Tính bấp bênh của nông nghiệp nhiệt đới

- Các tai biến thiên nhiên thường xuyên xảy ra: lũ lụt,

hạn bán, bão, áp thấp nhiệt đới

- Các dịch bệnh đối với cây trồng và vật nuôi

- Tính mùa vụ khắt khe trong sản xuất nông nghiệp

103

CÂU II (3.0 điểm)

Đông Nam Bộ là vùng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển cây công

CÂU HI (3,0 điểm)

Cho bảng số liệu sau đây:

Sản lượng thủy cản đánh bắt và nuôi trằng ở Đồng bằng sông Cửu Long

2.Nhận xét và giải thích sự tăng trưởng đó,

PHAN RIENG (2,0 diém)

Cau IVa

Trình bày những thành tựu đã đạt được vỀ mặt kinh tẾ - xã hội của nước ta từ khi

tiến hành Đổi mới (1986) cho đến nay

Cau IVb

Ngành công nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản bao gồm những phân

ngành nào? Tại sao ngành này lại được coi là ngành công nghiệp trọng điểm?

104

DAP AN - THANG DIEM

PHAN CHUNG CHO TẤT CÁ THÍ SINH (8.0 ĐIỂM)

Mối quan hệ giữa đặc điểm địa bình và khí hậu ở miền

- Sự sắp xếp của hệ thống sơn vãn với những cánh cung mở

về phía bắc và đông bắc quy tụ lai ở khối núi Tam Đảo đã

tạo điều kiện thuận lợi cho sự xâm nhập của khối khí cực đới

biến tính NPc Do đó, nền nhiệt miễn thấp nhất cà nước

- Các thung lũng sông Lô, sông Gâm, sông Kỳ Cùng tà

những hành lang hút gió mùa đông bắc từ lục địa Trung Quốc

trần sang một cách dễ đàng, nhanh chóng, ít bị biến tính,

- Cánh cung duyên hãi: Yên Tử - Đông Triều - Móng

Cái lại ngăn cần tác động của biển làm cho khu vực

Lạng Sơn - An Châu - Đình Lập trở nên khô hạn, mưa ít

hơn so với vùng duyên hảiQuắng Ninh - Móng Cái,

- Trên lãnh thổ đồng bằng Bắc Bộ, vào mùa hạ hình

thành một hạ áp hút gió mùa Tây Nam và Đông Nam tạo

nên những hình thái thời tiết khá đặc biệt như mưa ngdu

hoặc những đợt nắng nóng do gió Tây (gió Lào) trần vào

II Vấn đề phát triển cây công nghiệp ở Đông Nam Bộ 3,0

điểm

Đông Nam Hộ trở thành vùng chuyên canh cây công

Đông Nam Bộ là vàng có nhiều điều kiện thuận loi dé

phát triển cây công nghiệp

- Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên:

+ Địa hình dạng đổi lượn sóng, khả phẳng với độ cao

trung bình khoáng 200 - 300m thích hợp cho việc trông

tập trung trên quy mô lớn

+ Đất gồm 2 loại chính là đất xám bạc màu trên phù sa

cổ và đất badan (dẫn chứng) Đây đều là những loại đất

thích hợp cho việc phát triển cây công nghiệp

+ Khí hậu thích hợp cho việc phát triển cây công

nghiệp (khí hậu cận xích đạo, ít có những biến động của

thời tiết; sự phân hóa theo hai mùa mưa - khô rõ rệt )

+ Nguồn nước khá phong phú với hệ thống sông Đồng

Nai cung cấp nước tưới cho các vùng chuyến canh cây

105

- Điều kiện kinh tế - xã hội:

+ Có nguồn lao động đổi dào, nhất là lao động lành

nghề, có trình độ chuyên môn kĩ thuật trong việc trỗng

và chế biến cây công nghiệp

+ Cơ sở hạ tẦng (giao thông vận tải, thông tin liên lạc, | điện nước ), cơ sở vật chất kĩ thuật (cơ sở công nghiệp

chế biến, thủy lợi ) phục vụ phát triển cây công nghiệp

có chất lượng và hoàn thiện nhất cả nước

+ Có thị trường tiêu thụ rộng lớn trong và ngoài nước

+ La ving thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư trong và

ngoài nước cho phát triển cây công nghiệp

Hướng phát triển theo chiều sâu về cây công nghiệp dài | 0,5

ngay cua villtg —

- Thay đổi cơ cấu cây trồng

- Thay thế các giống cũ bằng các giống cây mới cho

năng suất cao, ứng dụng các tiến bộ khoa học kĩ thuật

-Nuôi trồng 100,0 135,2 271,6 | 371,7

Yêu cầu ` + Biểu đồ chính xác nhất là biểu đổ đường + Chính xác về khoảng cách năm

+ Có chú giải và tên biểu đổ + Đẹp, chính xác về số liệu trên biểu đỗ

106

Biểu đỗ tốc độ tăng trưởng sản lượng thủy sản ở Đổng

bằng sông Cửu Long

- Sản lượng thủy sản tăng nhanh chủ yếu là do đã chiếm

lĩnh được thị trường, đặc biệt là thị trường ngoài nước

(như Mĩ EU ) Ngoài ra Đồng bằng sông Cửu Long cũng

| còn có nhiều thế mạnh để phát triển ngành thủy sản

107

- Sản lượng nuôi trồng tăng nhanh hơn đánh bắt do khâu

nuôi thủy sản có thể chủ động được theo yêu cầu của thị

trường và đạt hiệu quả cao về kinh tế, xã hội (giải quyết

việc làm: )

PHAN RIENG (2,0 DIEM)

- Nước ta đã thoát khỏi tình trạng khủng hoang kinh té -

xã hội kéo dài Lạm phát được đẩy lùi và kiểm chế ở

mức một con số Nền kinh tế phát triển với tốc độ nhanh

ổn định và khá cao so với các nước trong khu vực

- Tốc độ tăng trưởng GDP trung bình giải đoạn 1975-

1980 là 0,2%, giai đoạn 1990 - 2000 là 7,6%, năm 2005

là 10,6%

- Cơ cấu nền kinh tế đang chuyển dịch theo hướng công

nghiệp hoá, hiện đại hoá:

+ Chuyển dịch cơ cấu ngành: giảm tỉ trọng khu vực J,

tăng tỉ trọng khu vực II và II; trong nội bộ từng khu vực

cũng có sự chuyển dịch

+ Cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ cũng chuyỂn biến rõ rệt:

hình thành các vùng kinh tế trọng điểm, các vùng động lực

phát triển kinh tế, vùng chuyên canh và các khu công

nghiệp tập truns, khu chế xuất có quy mô lớn Sự chuyển

dịch cơ cấu kinh tế và phân hoá giữa các vùng trong cả nước

- Công tác xoá đói giảm nghèo, đời sống vật chất và tỉnh

thần của người dân được cải thiện rõ rệt

a) Cong nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm Đây là

phân ngành quan trọng nhất Trong phân ngành này có:

- Công nghiệp chế biến sản phẩm trồng trọt (kể tên các ngành nhỏ)

- Công nghiệp chế biến sản phẩm chăn nuôi (kể tên các

ngành nhỏ)

- Công nghiệp chế biến thuỷ, hãi sản (kể tên các ngành nhỏ)

b) Công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản khác (kể tên các

108

2_| Công nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản là một ngành | 1,0 |

trong diém yi:

- Có thế mạnh lâu dài, đặc biệt là nguồn nguyên liệu

- Luôn chiếm tỉ trọng cao trong tổng giá trị sản xuất của

toàn ngành công nghiệp và có tác động mạnh đến các

ngành kinh tế khác

- Mang lại hiệu quả cao về kinh tế (nhất là tạo ra phần

| nhiều các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước ta), xã hội

Trình bày các nhân tố tác động đến sự hình thành đặc điểm khí hậu Việt Nam

Câu II (3,0 điểm)

Phân tích các thế mạnh để Đồng bằng sông Cửu Long trở thành vùng trọng điểm

số ! về lượng thực - thực phẩm của cả nước

Câu II (3.0 điểm)

1 Vẽ lược đồ Việt Nam (chiều dài lược đồ bằng chiều dài tờ giấy thì)

2 Điển vào lược đồ đã vẽ:

a) Các đi sản thế giới: vịnh Hạ Long, Phong Nha - Kẻ Bàng, cố đô Huế, phế cổ

Hội An, di tích Mỹ Sơn

b) Các vườn quốc gia: Cúc Phương, Ba Bể, Chư Mom Ray, Tràm Chim, U

Minh Thượng -

PHAN RIENG (2,0 diém)

Cau IVa

Trình bày những đặc trưng cơ bản của nền nông nghiệp cổ truyền và nên nông

nghiệp hàng hóa Tại sao nước ta lại tổn tại song song hai nên nông nghiệp đó?

CÂU |Ý |ˆ Nội dung Điểm

PHAN CHUNG CHO TAT CÁ THÍ SINH (8,0 điểm)

| Các nhân tố tác động đến sự hình thành đặc điểm | 2,0

- VỊị trí dia Hi:

+ Khí hậu Việt Nam mang tính chất nhiệt đới (nội

chí tuyến) nóng ẩm với nguồn bức xạ lớn, nên nhiệt

cao, 2 lần Mặt Trời lên thiên đỉnh

+ Kéo dài từ 8°34'B - 23'23'B và ba mặt giáp biển

nên khí hậu Việt Nam phân hoá đa dạng, phức tạp, có

I lượng ẩm đổi đào

- Các điều kiện địa lí tự nhiên (vai trò của địa bình):

+ Tạo ra các đai cao khí hậu

+ Vại trò của các bức chắn địa hình (sườn Tây và

sườn Đông Trường Sơn, đãy Con Voi, khối Kon Tum )

- Hoàn lưu khí quyển: Mùa của khí hậu và mùa của

cảnh quan tự nhiên

- Sự kết hợp của chế độ gió mùa và địa hình từng nơi

dẫn đến:

+ Khí hậu Việt Nam rất đa dạng và phức tạp

+ Sự thất thường trong chế độ nhiệt và chế độ mưa

Các thế mạnh để Đồng bằng sông Cửu Long trở | 3,0

H thành vùng trọng điểm số 1 vé lương thực - thực | điểm

hẩm của cả nước

- Đồng bằng có diện tích tự nhiên hơn 4 triệu ha, trong

đó phục vụ cho mục đích nông nghiệp khoảng 3 triệu ha, chiếm tới 3/4 diện tích tự nhiên của vùng và 1/3 diện tích

đất nông nghiệp cả nước Đất ở đây được bồi đắp hàng

năm, lại không bị con người can thiệp sớm nên nhìn

chung tương đối màu mỡ, nhất là đải phù sa ngọt ven

sông Tiển và sông Hậu với diện tích 1,2 triệu ha

- Khí hậu cận xích đạo Nhiệt độ quanh năm cao, lượng mưa trung bình lớn Một năm có hai mùa; mưa và

khô rõ rệt Vùng không có mùa đông lạnh, hiếm bão, thời tiết ít biến động, ít thiên tai Khí hậu rất thuận lợi

| để phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới ổn định, nhiều

vụ trong năm và cho năng suất cao

tto

- Nguồn nước đổi đào: hai nhánh của sông Mê Công

là sông Tiền và sông Hậu đổ ra biển qua 9 cửa sông, hệ

thống kênh rạch chằng chịt Thuận lợi cho phát triển

giao thông đường thủy; đồng thời có giá trị cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, là nguồn lợi thủy sản

và môi trường nuôi trồng thủy sản

- Đồng bằng sông Cửu Long có vùng biển giàu tiểm

năng thuộc Biển Đồng và vịnh Thái Lan với đường bờ

biển dài 700km Trữ lượng cá biển ở vùng biển phía

Đông lên tới trên đưới 90 - [00 vạn tấn, vùng biến phía Tây là 43 vạn tấn Vùng có ngư trường lớn là ngư

trường Cà Mau - Kiên Giang

- Điện tích mặt nướế nuôi trồng thủy sản lớn Ngoài 1500km sông ngöi và kênh rạch có thể nuôi thủy sản nước ngọt, vùng có tới 25 cửa sông,.luồng lạch cùng vùng bãi triều rộng khoảng 48 vạn ha, trong đó có gần

30 vạn ha có thể nuôi thủy sẵn nước mặn và nước Id

- Trở ngại lớn nhất của vùng là sự nhiễm phèn và nhiễm ruặn của đất, trong lúc thiếu nước ngọt vào mùa khô

trong lúa nước ở các địa hình khác nhau Người dân sớm tiếp cận với kinh tế thị trường, có nhiều kinh

nghiệm trong sản xuất hàng hóa, nhanh chóng thích ứng

trong quá trình đổi mới

- Cơ sở vật chất - kĩ thuật đang được chứ trọng đẫu tư, nhất là mạng lưới đường giao thông và các cơ sở chế

biến, các trung tâm nghiên cứu

- Các chính sách khuyến khích phát triển của Nhà nước

- Chiểu dài lược đỗ bằng tờ giấy thi

- Đảm bảo sự toàn vẹn lãnh thổ (các quần đảo Hoàng

Sa và Trường Sa)

- Tương đối chính xác về hình dạng

Mii

Dién thong tin 15

Yêu cầu: Định vị tương đối chính xác các đi sản thế giới

và các vườn quốc gia

- Có chú giải

là để tiêu dung tại chỗ

+ Phố biến ở nhiều vùng nước ta đặc biệt là các vùng

có điều kiện sản xuất nông nghiệp còn khó khăn, xa

đường giao thong và các thị trường tiêu thụ nông sản

- Nén nông nghiệp hàng hóa:

+ Sẵn xuất quy mô lớn

+ Đẩy mạnh thâm canh, chuyên môn hóa, sử dụng

nhiều máy móc, vật tư nông nghiện và công nghệ mới

+ Chuyên môn hóa ngày càng cao, hình thành các

vùng nông nghiệp chuyên môn hóa Người sản xuất quan tâm nhiều hơn đến thị trường tiêu thụ sản phẩm

+ Phát triển ở những vùng có truyền thống sản xuất hàng hóa, gần trục đường giao thông, pần thành phố lớn

Hai nền nông nghiệp đồ tôn tại song song Ở nước ta vì:

- Nền kinh tế nước ta có xuất phát điểm là một nên

nông nghiệp lạc hậu mang tính tự cấp, tự túc, phụ thuộc

nhiều vào điều kiện tự nhiên |

- Đường lối đổi mới đã đưa nước ta chuyển sang nền

kinh tế thị trường sản xuất hàng hóa có sự điều tiết của

Nhà nước, trong đó có sản xuất nông nghiệp

- Nước ta có nhiều điều kiện để phát triển một nền nông nghiệp sẵn xuất hàng hóa hiện đại: điều kiện tự nhiên và tài

nguyên thiên nhiền phong phú, đa dạng; nguồn lao động dồi đào, cần cù, nhiều kinh nghiệm sản xuất và trình độ chuyên 0,5 —

- Việt Nam là một nước đông dân, gia tăng dân số còn cao nên sản xuất lương thực, thực phẩm càng có vai trò quan trọng

và góp phần đầm bảo an ninh lượng thực cho toàn xã hội

- Nước ta có nhiều điều kiện để sản xuất lương thực, thực phẩm (đất trồng, khí hậu, nguồn nước dồi đào,

nguồn lao động đông đảo, giàu kính nghiệm, thị trường tiêu thụ rộng)

- Sản xuất lương thực, thực phẩm có ý nghĩa quan

trọng đối với nước ta: ” + Cung cấp lương thực, thực phẩm cho nhân dân nhằm

đảm bảo sự sống, tổn tại và phát triển của xã hội; tạo điều

kiện để phát triển chăn nuôi, đưa chăn nuôi thành ngành

sản xuất chính, góp phần vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế

nông nghiệp

+ Tạo nguồn nguyên liệu cho công nghiệp chế biến,

góp phân chuyển dịch cơ cấu công nghiệp: tạo nguồn

hàng xuất khẩu có giá trị (úa, gạo, rau quả nhiệt đới )

mang lại nguồn ngoại tệ để phát triỂn kinh tế

Nguyên nhân làm cho sân lượng lương thực của nước

ta trong nhưng năm: qua tăng lên không ngừng

- Chính sách đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước: coi nông

nghiệp là mặt trận sản xuất hàng đầu

- Đổi mới tổ chức và quản lí trong nông nghiệp (khoán sản phẩm, đa dạng hóa sản xuất

- Đầu tư thâm canh, mở rộng diện tích và phát triển

khoa học kĩ thuật:

+ Xây dựng hệ thống thủy lợi, cơ giới hóa, phân bón,

tạo nhiều giống mới có nãng suất và chất lượng cao

+ Mở rộng diện ch trồng lúa từ 5,6 triệu ha (năm 1980) lên 7,3 triệu ha (năm 2005), năng suất lúa từ 2I

tạ/ha (năm 1980) lên hơn 40 tạ/ha

113