Bài giảng giảm thiểu, tái chế, tái sử dụng chất thải rắn y tế nguyễn đỗ quốc thống

Trình bày được hệ thống phân cấp thứ bậc trong quản lý chất thải rắn y tế..  GIẢM Chi phí xử lý Tái sử dụngTái chế  Ô nhiễm môi trường giảm tiêu thụ tài nguyêngiảm lượng chất thải xử

Nguyễn Đỗ Quốc Thống Khoa Sức khỏe Môi Trường

GIẢM THIỂU, TÁI CHẾ,

Sau khi học xong bài này, học viên có thể:

1 Trình bày được hệ thống phân cấp thứ bậc

trong quản lý chất thải rắn y tế.

2 Trình bày được các giải pháp giảm thiểu CTR y tế.

2

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Bài giảng Dự án Hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện _ World Bank

3 Trình bày được các giải pháp tái sử dụng CTR y tế.

4 Trình bày được các giải pháp tái chế CTR y tế.

3

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Bài giảng Dự án Hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện _ World Bank

CỦA 3R CTR Y TẾ

4

HÀNH PHẦN CHẤT THẢI Y TẾ

Cục Khám chữa bệnh; Bộ Y tế; Viện Kiến trúc Q hoạch đô thị à nông thôn Bộ Xâ d ng 2010

THÀNH PHẦN CTR Y TẾ

DỰA TRÊN ĐẶC TÍNH LÝ, HÓA

Kết quả điều tra của dự án hợp tác giữa Bộ Y tế và WHO, 2009

SỰ BIẾN ĐỘNG KHỐI LƯỢNG CTYT NGUY HẠI

PHÁT SINH TẠI CÁC LOẠI CƠ SỞ Y TẾ KHÁC NHAU

Đơn vị tính: kg/giường bệnh/ngày

Bộ Y tế, 2010

THỰC HIỆN 3R CTR Y TẾ

CÓ LỢI GÌ

 GIẢM

 Chi phí xử lý

Tái sử dụngTái chế

 Ô nhiễm môi trường

giảm tiêu thụ tài nguyêngiảm lượng chất thải xử lý

 Nguy cơ phơi nhiễm

TRONG QUẢN LÝ CTR Y TẾ

guyên

nhiên

CT rắn

CT lỏng

NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ chất thải

 Theo “Hệ thống cấp bậc quản lý chất thải

 Ưu tiên sử dụng giải pháp hiệu quả hơn

GUYÊN LÝ QUẢN LÝ chất thải

Phòng ngừa, giảm thiểu dòng thải tại nguồn

 Sử dụng giải pháp theo thứ tự ưu tiên

1 tái sử dụng

2 tái chế, tái sinh

3 thu hồi vật liệu, năng lượng

4 xử lý và tiêu hủy

 Khi thực hiện 3R CTR y tế

cần

phân tích chi phí – lợi ích

se

ycle

Tính hiệu quả

(thay đổi hành vi, mua sắm xanh)

Phân loại tại nguồn Thu gom, vận chuyển, lưu giữ

Thu hồi

1 Vật liệu

2 Năng lượng

guyên tắc 3R trong quản lý chất thải rắn

guyên tắc 3R trong quản lý chất thải rắn

(GIẢM THIỂU)

educe – Giảm thiểu

 Giảm thiểu tại nguồn

 Tái sử dụng, tái chế chất thải

hợp lý trên khía cạnh môi trường

Environmental Engineering Dictionary and Directory T M Pankratz 2001

 Giảm thiểu tại nguồn

 Giúp tiết kiệm

nguyên vật liệunăng lượng

chi phí thải bỏ, xử lý chất thải

ỨNG DỤNG TRONG CƠ SỞ Y TẾ

NGUYÊN TẮC CHUNG

1 Kế hoạch kiểm soát chất thải

(mua sắm dược phẩm, vật tư y tế)

2 Thay đổi hành vi của nhân viên y tế

1 Giảm thiểu nguồn thải

 Kế hoạch mua sắm dược phẩm, vật tư y tế

phù hợp, tạo ra ít chất thải độc hại

 Phương pháp làm sạch: vật lý thay hóa học

 Quần áo phẫu thuật: đồ vải (tái sử dụng)

 Số hóa việc quản lý

 X-quang: dùng máy kỹ thuật số

(không có nước rửa phim)

 Dung môi: chọn loại có thể tái chế

 Nhiệt kế: loại không có Hg

2 Quản lý hóa chất, dược phẩm

 Kế hoạch mua sắm

vừa đủhạn sử dụng dài

 Dùng sản phẩm: cũ trước mới sau

 Sử dụng hết sản phẩm trong túi, lọ

 Giám sát việc sử dụng hóa chất như CT nguy hại

(từ phân phối  tiêu hủy)

 Đào tạo nhân viên:

Giảm thiểu chất thảiQuản lý CT nguy hại

Mua sắm xanh

 Giảm độc tính chất thải

 Giảm chi phí:

Chi phí xử lýChi phí liên quan

Nhựa dễ tái chế:

PE (polyethylene),

PP (polypropylene),

PET (polyethylene terephthalate

Nhựa khó tái chế: PVC (polyvinyl clorua)

có chất phụ gia

có độc tính

Nhựa polycarbonate : làm từ bisphenol A

gây rối loạn nội tiết

có độc tính

khi mua

 găng tay, ống nhựa,

ethylene vinyl acetate

Chìm trong nước

Tạo ra ngọn lửa màu xanh khi bị đốt cháy

PE và PP nổi trong nước

REUSE (TÁI SỬ DỤNG)

34

 Xem xét chi phí-lợi ích

thu hồilàm sạchvận chuyểnnăng lượng

ỨNG DỤNG TRONG CƠ SỞ Y TẾ

chịu được quá trình khử khuẩn, tiệt khuẩn

 Dao mổ, chai thủy tinh, thùng đựng, v.v

 Thùng chứa: điều kiện kháng thủng

thu gom  rửa sạch  vô khuẩn

 Bình áp suất:

gửi đến cơ sở chuyên ngành để tái nạp

THƯỜNG GẶP

GÌ KHÔNG

43

(TÁI CHẾ)

44

Environmental Engineering Dictionary and Directory, T M Pankratz, 2001

 Có 2 dạng tái chế

 tái chế tại nguồn từ quy trình sản xuất

 tái chế từ phế phẩm

ỨNG DỤNG TRONG CƠ SỞ Y TẾ

 Tái sinh các sản phẩm đã sử dụng

thành sản phẩm mới, mục đích khác

thu hồi nguyên liệu

 Thường không thực hiện tại các cơ sở y tế

thu hồi bạc (Ag) từ nước rửa phim X-quang

kim loại, giấy, thủy tinh, nhựa

50

PHÂN LOẠI TẠI NGUỒN

là cách tốt nhất

để giảm thiểu

lượng chất thải độc hại

phải xử lý riêng biệt

CÁCH THỰC HIỆN 3R

CÓ HIỆU QUẢ

TRONG BỆNH VIỆN

52

ĐA PHẦN các bệnh viện ĐÃ

phân loại, thu gom, và bán

những loại chất thải tái chế sau:

 Giấy (văn phòng, hộp thuốc)

 Các-tông

 Chai nhựa (dẻo, cứng)

 Chai thủy tinh (chai bi)

HIỆN CÁC BỆNH VIỆN CHƯA thực hiện RECYCLE:

 Vỏ hộp đựng găng tay, khẩu trang

 Vỏ viết bi đã sử dụng

 Phân loại, LƯU GIỮ RIÊNG

KHÔNG ĐỂ CHUNG với các chai nhựa

VÒNG ĐỜI SẢN PHẨM

Khai thác tài nguyên

Sản xuất,

chế tạo

Phân phối tiêu dùng Sử dụng,

Quản lý cuối-vòng-đời sản phẩm

5

Đầu vào của tài nguyên thiên nhiên

nguyên liệu thô

Thế kỷ 20 Thế kỷ 21

Sản xuất hàng loạt,

tiêu thụ lớn, lượng chất thải lớn

• Kinh tế, xã hội, môi trường

nên phát triển có kết hợp chặt chẽ

• Thúc đẩy 3R và thải bỏ,

xử lý chất thải phù hợp

• Giảm tác động tiêu cực đến môi trường

• Kiểm soát tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên

Cải cách hệ thống xã hội

Thay đổi lối sống

Cải cách sản xuất