Một bức ảnh hình thành nhờ quá trình tạo ra hình ảnh bằng tác động của ánh sáng với phim hoặc thiết bị nhạy sáng. Người chụp dùng một thiết bị đặc biệt để ghi lại hình ảnh của vật thể thông qua ánh sáng được phản chiếu từ các vật thể lên giấy hoặc phim nhạy sáng, bằng cách căn thời gian phơi sáng. Quá trình này được thực hiện bằng các thiết bị cơ học, hóa học, hay kỹ thuật số thường được gọi là máy ảnh hay máy chụp hình.Đã là một bức ảnh dù do bất cứ đối tượng nào chụp,chuyên nghiệp hay nghiệp dư ,dù bức ảnh mờ hay rõ ,xấu hay đẹp thì nó vẫn mang lại thông tin cho người xem không ít thì nhiều .Chính vì thế một bức ảnh tốt đương nhiên lại càng đem đến nhiều điều nhiều ý nghĩa cho người xem và cả những gì người chụp muốn gửi gắm .Từ đó ta có thể suy ngẫm lời nói của một nhà lý luận và phê bình nhiếp ảnh đã cho rằng: “Một bức ảnh tốt có giá trị hơn ngàn vạn lời nói”quả thật đúng đắn .
Trang 1Đề bài:
Câu 1: Một nhà lý luận và phê bình nhiếp ảnh đã cho rằng: “Một bức ảnh tốt có giá trị hơn ngàn vạn lời nói”.Từ góc độ thực hành và lý luận ảnh báo chí ,bạn hãy phân tích và tìm ví dụ minh hoạ cho quan điểm trên
Câu 2:Những bài học mà bạn rút ra được từ quá trình thực hành trong ảnh báo chí
Một bức ảnh hình thành nhờ quá trình tạo ra hình ảnh bằng tác động của ánh sáng với phim hoặc thiết bị nhạy sáng Người chụp dùng một thiết bị đặc biệt để ghi lại hình ảnh của vật thể thông qua ánh sáng được phản chiếu từ các vật thể lên giấy hoặc phim nhạy sáng, bằng cách căn thời gian phơi sáng Quá trình này được thực hiện bằng các thiết bị cơ học, hóa học, hay kỹ thuật số thường được gọi là máy ảnh hay máy chụp hình.Đã là một bức ảnh dù do bất cứ đối tượng nào chụp,chuyên nghiệp hay nghiệp dư ,dù bức ảnh mờ hay rõ ,xấu hay đẹp thì nó vẫn mang lại thông tin cho người xem không ít thì nhiều Chính vì thế một bức ảnh tốt đương nhiên lại càng đem đến nhiều điều nhiều ý nghĩa cho người xem và cả những gì người chụp muốn gửi gắm Từ đó ta có thể suy ngẫm lời nói của một nhà lý luận và phê bình nhiếp ảnh đã cho rằng: “Một bức ảnh tốt có giá trị hơn ngàn vạn lời nói”quả thật đúng đắn
Đầu tiên chúng ta hãy thử nghĩ xem giá trị mà một bức ảnh mang lại là gì ?Hay thế nào là một bức ảnh được đánh giá tốt và nó đem lại điều gì cho chúng ta?.Ảnh là những gì hết sức đời thường, nó phản ánh cuộc sống,là khoảnh khắc trong cuộc sống, là những gì đang diễn ra mà người chụp có thể chụp những sự kiện lớn, hoặc sự kiện nhỏ hay cũng có có thể là cuộc sống yên bình.Đôi khi người chụp phát hiện, phải tìm tòi được những khoảnh khắc tiêu biểu,đòi hỏi phải quan sát, chắt lọc và thể hiện quan điểm của mình qua bức ảnh Mục đích của người cầm máy là khác nhau, vì vậy hình ảnh cũng mang những phong cách ý nghĩa khác nhau nói về một vấn đề gì đó của cuộc sống.Bức ảnh là thành quả củasự săn tìm khoảnh khắc điển hình, đặc trưng tính cách, tâm tư tình
Trang 2quán của cộng đồng xã hội.Có những bức ảnh cònmang tính chất nhân văn, phản ánh nền văn hóa, bản sắc riêng của mỗi dân tộc Và bức ảnh đó phải có ý nghĩa quảng bá, giao lưu trong cộng đồng và quốc tế, đồng thời gợi cho người xem cảm xúc thân thiện, đồng cảm xích lại gần nhau với tấm lòng chia sẻ cao thượng Người chụp “lặn lội” vào đời sống, cuộc sống diễn ra xung quanh ta rất phong phú, nhiều cung bậc, đề tài khai thác trong ảnh muôn hình vạn trạng, trăm màu trăm vẻ Ảnh còn phản ánh nét đặc trưng văn hóa trong sinh hoạt, ứng xử xã hội với những tập quán đặc thù của con người trong cuộc sống hàng ngày tron đó chứa đựng tính văn hóa hoặc triết lý nhân sinh, mang tính giáo dục cao, ý nghĩa nhân văn và mang tính tư liệu Nó là những trang nhật ký của người cầm máy ghi lại những khoảnh khắc tiêu biểu,ảnh mang tính khách quan cao ,mang tính chân thực ,chứa đựng sự thật,cái hồn của nhân vật, cái bản chất của sự việc.Bên cạnh đó mỗi bức ảnh là một câu chuyện mà cốt lõi chứa đựng bên trong nội dung bức ảnh khi là ảnh sự kiện, ảnh miêu tả.Từ đó ta thấy được giá trị của một bức ảnh và tầm quan trọng mà nó đem lại.
Điểm tựa cuộc sống của tác giả Đinh Mạnh Tài.( ông lão sửa xe đạp trên hè phố)
Trang 3Trò chơi con trẻ của Vũ Khánh Trường Lời tựa: "Những trò chơi con trẻ đều khiến ta nhớ lại thời ấu thơ ".
Ba ngư phủ Bến Tre Ảnh: Nhật Thanh
Trang 4Đường vắng của tác giả Cattyal.
Ảnh chụp bằng Sony A350, ống kính Samyang 8mm Fisheye
Hơn 150 năm qua du nhập vào Việt Nam, với sự lan tỏa rộng khắp của nhiếp ảnh trên nhiều lĩnh vực, cùng với bề dày lịch sử của một đất nước, ảnh tư liệu và ảnh nghệ thuật của các tác giả Việt Nam và nước ngoài đã trở thành di sản của quốc gia và của nhân loại.Ảnh được người Việt tiếp thu và phát triển một cách nhanh chóng, đồng thời nhiều thành tựu đã được ứng dụng trong đời sống văn hóa của Việt Nam Một số bộ môn khoa học, nghệ thuật đã ra đời, trong đó có nhiếp ảnh Từ chỗ thỏa mãn sự hiếu kỳ, khám phá mới lạ của công chúng, nhiếp ảnh đã chứng tỏ tính hữu ích, sức mạnh và tính nghệ thuật của mình, đã có những đóng góp quan trọng trong việc ghi hình, lưu giữ những tư liệu ảnh quý về quá trình hình thành, xây dựng phát triển và bảo vệ Tổ quốc, có những bức ảnh đã trở thành nhân chứng lịch sử vô cùng giá trị
Trang 5
Một trong những sự kiện chấn động thế giới: Hòa Thượng Thích Quảng Đức tự thiêu để phản đối chính sách đàn áp đạo Phật của chính quyền Ngô Đình Diệm trong cuộc biểu tình ngày 11 tháng 6 năm 1963 tại góc đường Phan Đình Phùng và Lê Văn Duyệt (nay là CMT8 – Nguyễn Đình Chiểu) Ngay lập tức, nó đã gây một ảnh hưởng rất lớn đến chính trị và truyền thông Bức ảnh do Malcolm Browne chụp 35 năm sau biến cố này, người ta đã tìm thấy những chứng cớ cho rằng vụ tự thiêu này đã được CIA và TT Thích Trí Quang dàn dựng để gây áp lực lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm
Hình ảnh 5 đứa trẻ Việt Nam vẻ mặt khiếp đảm chạy trốn một cuộc bỏ bom napalm Đáng thương nhất là cô bé giữa khuôn hình - Kim Phúc - trần truồng, gào khóc với cánh tay gầy gò Bức ảnh chạm đến trái tim của những người yêu hòa bình trên khắp thế giới Tấm ảnh này đã góp phần thay đổi nhận thức của nhiều người về cuộc chiến tranh mà Mỹ tiến hành ở Việt Nam, khiến phong trào phản chiến thêm mạnh mẽ
Trang 6Read more: Những bức ảnh báo chí gây chấn động thế giới
Người mẹ và bọn trẻ vượt sông, thoát khỏi lửa đạn (Tháng 9 năm 1965- Bình Định) Tác giả ảnh: Kyoichi Savada
Read more: Những bức ảnh báo chí gây chấn động thế giới
Cộng Các binh lính đã hãm hiếp phụ nữ và bắn chết gần như tất cả dân cư của làng: 503 thường dân, trong đó là 182 phụ nữ, 172 trẻ em, 89 đàn ông dưới 60 tuổi và 60 người già
Trang 7Động đất và sóng thần tại Nhật gây thiệt hại ước tính lên tới ít nhất 100 tỷ USD
Trang 8Động đất xảy ra thường xuyên tại Nhật Bản
Trang 9Nhật Bản là quốc gia thường xuyên xảy ra động đất (Ảnh: Getty)
Đường xá nứt toác
Trang 11Một bức ảnh được cho là tốt sự đánh giá đã phụ thuộc nhiều vào cảm tình, nhận thức về chủ đề của người xem hơn là dựa trên các tiêu chí của kỹ thuật nhiếp ảnh Một bức ảnh chụp thành công (tương đối) đòi hỏi tác giả phải thật sáng suốt để nhìn ra, để khám phá Muốn thế, người chụp cần phải đi sâu vào cuộc sống, không chỉ đứng ngoài nhìn vào để chụp mà cần thái độ bên trong nhìn ra, phải biết cách tiếp cận với người trong ảnh, biết tìm hiểu và cảm nhận đối tượng, đề tài Hơn nữa, cái khó của chụp ảnh còn nằm ở phần tạo hình, bởi cuộc sống thật không bao giờ sinh ra từ sự dàn dựng Do vậy, trong kỹ thuật ánh sáng và dày dạn về các phương thức bố cục, về sự chọn lọc không
Trang 12gian Cái giá trị của ảnh là khoảnh khắc, chụp ảnh như người săn bắn động vật Nó khác hơn và khó hơn bắn bia cố địnhnên tay máy của mình phải chớp rất kịp thời, lấy khẩu độ
và tốc độ hợp lý của máy ảnh cho phép… Những bức ảnh ấy đã phản ánh một khía cạnh hiện thực của cuộc sống và để có chúng cần phải có niềm đam mê Một bức ảnh tốt là bức ảnh nắm bắt được hiện thực có thể vui hay buồn, vô tư hay trăn trở, phê phán (xây dựng) hay khích lệ thì vấn đề cao nhất của chụp ảnh đời thường là khai thác và tôn vinh giá trị nhân văn của đời sống, là thái độ trách nhiệm của người thực hiện bức ảnh căn cứ vào để thấy được bước tiến của xã hội Ảnh phải mang ý nghĩa giáo dục, làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn Ở đó cái biết quyết định cái thấy, nhưng ảnh phải bảo đảm về nghệ thuật, đẹp về tình ý Cái khó là làm sao người chụp có mặt đúng lúc Muốn như vậy người nghệ sĩ phải có một ký ức thật, phản xạ nhanh và tay nghề cao,người chụp phải trong sáng, tĩnh tâm.Ảnh cần có sự rung cảm đồng điệu với đối tượng muốn thể hiện,để nắmbắt được cái đẹp, sự chân thật của ảnh trong cuộc sống không phải là một việc dễ dàng, nhất là trong một khoảnh khắc ngắn ngủi của thời điểm bấm máy nếu ta không biết trân trọng nó Do vậy chụp không có nghĩa là thấy gì chụp nấy Thực tế rất ít tác phẩm chụp đời thường (thật sự) thành công Hơn nữa, để có những bức ảnh chụp đời thường với ánh sáng, tạo hình hoàn chỉnh là rất khó Chụp ảnh đời thường cho đẹp ,nghệ thuật là công việc mò kim đáy bể.Chụp ảnh đời thường là phải phản ánh được hết nét đặc trưng văn hóa trong sinh hoạt, ứng xử xã hội với những tập quán đặc thù của con người trong cuộc sống hàng ngày trong đó chứa đựng tính văn hóa hoặc triết lý nhân sinh.Vì thế người cầm máy phải có khả năng cảm nhận cuộc sống bằng sự hiểu biết về văn hóa của đối tượng mà người chụp định khai thác, phải trải nghiệm cuộc sống bằng tấm lòng nhiệt thành biết rung động trước những điều dung dị bằng sự tinh tế và nhạy cảm với một bản năng nghề nghiệp sắc bén Một bức ảnh đời thường thành công khi nó được tư duy, chắt lọc và sáng tạo của người cầm máy làm nên kiệt tác văn hóa ảnh.Để một bức ảnh đẹp người chụp phải dành nhiều thời gian cho việc thâm nhập thực tế, đi nhiều gạn lọc và bằng con mắt nhạy cảm của nghề nghiệp chớp lại những giây phút điển hình nhất Chụp ảnh đời thường nói là dễ thì không đúng, dễ là có thể chụp theo lối tự nhiên chủ nghĩa, ảnh đời thường để lại dấu ấn cho đời là rất khó Người chụp phải có sự đầu tư, biết chọn
Trang 13lọc, phải bắt được cái hồn của nhân vật, cái bản chất của sự việc và bằng kinh nghiệm và
kỹ thuật (ánh sáng, bố cục, góc độ) biến cái lộn xộn ,đầy rẫy của đời thường thành một tác phẩm Một bức ảnh có giá trị là một tác phẩm có nội dung tốt và thể hiện được nội tâm nhân vật Mỗi bức ảnh mang một câu chuyện riêng, ảnh phải thể hiện được thân phận
và cuộc đời của nhân vật Để làm tốt điều đó người chụp phải chọn được cơ hội và phải tôn trọng khoảnh khắc trong cuộc sống Ngoài ra người chụp phải có tính phát hiện, phải thể hiện được cái tôi của mình qua bức ảnh Để có một bức ảnh đẹp người chụp phải thể hiện rõ mục đích chụp, bố cục hài hòa, ánh sáng tốt và đặc biệt nội dung phải thể hiện được nội tâm nhân vật,vốn sống và năng lực triết học là tiêu chí không thể thiếu
Hai tiêu chí căn bản để chấm điểm một bức ảnh tốt là nội dung và kỹ thuật thể hiện nó.Trong thời nay, người ta đã quá quen với những bức ảnh đẹp cả về nội dung và cách thể hiện, nhưng để phân định rõ ràng hai giá trị này là việc ít người làm hoặc không làm được Việc đánh giá nội dung bức ảnh phụ thuộc nhiều vào cảm tình, nhận thức về chủ đề của người xem, vì vậy khó mà nói đến một đáp số chung.Tuy nhiên đánh giá kỹ thuật nhiếp ảnh lại được xác định bởi trình độ xử lý 4 yếu tố chính: bố cục, màu sắc, trạng thái và hiệu ứng quang học Đó chính là nguyên liệu để nhiếp ảnh gia hình thành trong đầu mình hình ảnh phác thảo của nội dung cần thể hiện, có thể phân biệt từng yếu
tố với các định nghĩa tương đối, nhưng trên thực tế chúng liên hệ chặt chẽ với nhau để truyền tải thông điệp nội dung đến người xem ảnh Nội dung của bức ảnh chính là hiện tượng, sự vật được thể hiện trong khuôn hình, là lý do người ta chụp ảnh, phân loại cụ thể: tĩnh vật, chân dung, phong cảnh, thể thao…và ảnh có thể truyền tải hiện thực hoặc phản ánh những ý nghĩa trừu tượng như niềm vui, hạnh phúc, giận dữ…Để ảnh đẹp cần luôn tỉnh táo, nhạy cảm, họ cân nhắc vấn đề một cách tổng quan và kỹ thuật hơn, để nhiều khi, chụp được bức ảnh đẹp với đối tượng hay khung cảnh rất bình dị,co thể lược
bỏ một số thủ pháp thể hiện (màu sắc, bố cục, hiệu ứng quang học cao cấp) để tập trung hoàn toàn vào nội dung và trạng thái sẽ tạo hiệu quả cho bức ảnh Bố cục là cách xếp đặt những yếu tố chính của nội dung trên khuôn mặt hoặc chính là cách người ta sử dụng khuôn hình (ngang, đứng, nghiêng, panorama…) Phối hợp với trạng thái, cách xếp đặt
Trang 14phân tán Sử dụng tiêu cự đứng và chọn khoảng cách tối ưu giữa máy và đối tượng sẽ tạo
ra bức ảnh bố cục chặt chẽ, không lội nhiều khoảng trống vô nghĩa Nhiều khi, người ta chỉ dùng ngón tay cái và trỏ của hai bàn tay, tạo thành một khuôn hình để “ướm” lên bối cảnh hoặc chủ đề - đó là cách phác thảo bố cục.Theo các nguyên tắc truyền thông thị giác, cách sắp xếp các đối tượng sẽ định hướng ánh mắt người xem ảnh, tạo ảo giá tốt hoặc xấu đối với nội dung Ví dụ hướng nhìn, động tác chỉ tay hoặc một nét dẫn trong bối cảnh sẽ đưa ánh mắt người xem ảnh vào điểm cần chú ý Một nhánh hoa lờ mờ trên đầu (phía sau) người mẫu sẽ làm người xem tưởng tượng ra “sừng” trên đầu nhân vật đó Nền ảnh có đường cắt ngang mặt chân dung hay đối tượng sẽ làm thị giá phân tán hoặc khó chịu Sự nghiêng đổ vô ý của đường chân trời, đường ngang và đứng chuẩn trong bức ảnh sẽ tạo cảm giác mất thăng bằng
Một bức ảnh đẹp là một bức ảnh biết nói ,giống như giá trị bức ảnh đó cũng sẽ tăng lên gấp vạn lời nói Ảnh chỉ đơn thuần mang tính tư liệu, thì chắc chắn nó chỉ mang tính tư liệu mà ko có gì hơn.Tuy nhiên ở góc độ khác một bức ảnh nói chung thường có giá trị đặc trưng nhất là giá trị của khoảnh khắc Khoảnh khắc quý giá là đặc điểm khác biệt lớn nhất giữa nhiếp ảnh và hội họa Khoảnh khắc càng có vai trò cốt yếu trong những bức ảnh đời thường Khoảnh khắc cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong các thể loại ảnh khác, như chân dung, hay phong cảnh Một bức chân dung chớp đúng khoảnh khắc sẽ lột tả được nhiều điều về đối tượng Một bức ảnh phong cảnh hẳn cũng cần thời điểm để có một chùm nắng rực vàng, hoặc phút giây mặt trời chìm xuống một nửa trong chiều hoàng hôn lãng mạn Nhưng khoảnh khắc cũng chưa phải là tất cả của những bức ảnh, kể cả thể loại ảnh đời thường - đường phố Đứng từ góc độ của một người xem ảnh,
ấn tượng đầu tiên khi ngắm bức ảnh theo tôi là một giá trị đáng kể Ngoài ra, một bức ảnh đời thường có giá trị phải kể thêm tới lượng thông tin và tính nghệ thuật của bức ảnh Góc máy và các yếu tố sáng tạo cũng có thể là những giá trị gia tăng cho bức ảnh Về giá trị của khoảnh khắc thì quá hiển nhiên rồi Giá trị nghệ thuật thì hơi khó bàn Tôi chỉ xin xem xét hai yếu tố là lượng thông tin và ấn tượng ban đầu của một tấm ảnh đời thường - đường phố
Trang 15Những bức ảnh có thể mang lại ấn tượng mạnh cho người xem ngay từ cái nhìn đầu tiên có thể được coi là thành công ở một mức độ nhất định Nhưng sẽ không ổn lắm nếu chúng ta cố gắng tìm cách gây ấn tượng một cách dễ dãi Thí dụ như việc tập trung khai thác các chủ đề về sự nghèo hèn trong xã hội hay những sự kiện đau đớn tang thương của con người Một người ăn mày ăn mặc rách rưới bẩn thỉu, dĩ nhiên là đáng thương dưới góc nhìn chung của xã hội Một đứa trẻ đói ăn, thiếu mặc, cũng bẩn thỉu, rách rưới, thò lò mũi xanh, cũng đáng thương lắm chứ ạh Tôi không phản đối việc tái hiện những góc cạnh khác nhau của xã hội bao gồm cả khía cạnh đói nghèo đau khổ Nhưng lạm dụng những đề tài này, để tạo ấn tượng cho người xem thì hoàn toàn không
ổn một chút nào Cá nhân tôi cho rằng ấn tượng ban đầu của bức ảnh hoàn toàn có thể được tạo nên bởi một góc máy độc đáo, một cách nhìn sáng tạo, hoặc một kiểu bố cục lạ mắt, mà không nhất thiết cứ phải là ăn mày đường phố Sau cái ấn tượng đầu tiên khi ta xem ảnh, phải xét tới lượng thông tin mang lại trong bức ảnh đó Một bức ảnh sẽ thú vị hơn nhiều nếu nó mang đầy ắp thông tin tới cho chúng ta Ở nước ngoài có thành ngữ
"Một bức ảnh bằng cả ngàn lời nói" Nhưng không phải lúc nào cũng vậy Có nhiều bức ảnh có thể mang lại những ấn tượng ban đầu khá tốt, có thể bằng bố cục, có thể bằng góc chiếu sáng và ánh sáng trong bức ảnh Nhưng ngoài ra, có thể chúng ta không nhận được thông tin gì nhiều hơn những ấn tượng ban đầu đó Những bức ảnh như vậy, theo tôi mang nặng chất thơ, chất lãng mạn, hơn là một bức ảnh đời thường "thực sự" Qua những tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật của Việt nam lâu nay, tôi nghe nhiều người bình luận rằng nhiếp ảnh Việt nam nhiều chất thơ mà thiếu đi phần hiện thực xã hội Ảnh đời thường tôi quan sát lâu nay cũng vậy Phân loại ra, có lẽ ta có thể xếp ảnh đời thường đương đại vào mấy dạng: (1) Ảnh chụp nhanh (snapshot) - mang nhiều tính chất tầm thường, có chăng chỉ có chút giá trị tư liệu, mà phần lớn cũng là không đáng kể (2) Ảnh thơ (romantic streetlife photography) - Là những bức ảnh đời thường đẹp về bố cục, ánh sáng, mà thiếu hụt phần nội dung, thiếu thông tin, không mang tính phản ánh hiện thực xã hội (3) Ảnh tư liệu xã hội (social documentary) - Là những bức ảnh phản ánh cuộc sống muôn màu, ghi lại những nhịp sống hàng ngày, mang lại cho chúng ta nhiều thông tin về