Phát triển các dịch vụ bảo hiểm tại Công ty Bảo Việt Phú Thọ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- BÙI MINH THẮNG PHÁT TRIỂN CÁC DỊCH VỤ BẢO HIỂM TẠI CÔNG TY BẢO VIỆT PHÚ THỌ LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -

BÙI MINH THẮNG

PHÁT TRIỂN CÁC DỊCH VỤ BẢO HIỂM TẠI

CÔNG TY BẢO VIỆT PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -

BÙI MINH THẮNG

PHÁT TRIỂN CÁC DỊCH VỤ BẢO HIỂM TẠI

CÔNG TY BẢO VIỆT PHÚ THỌ

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ luận văn nào khác

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được ghi rõ nguồn gốc

Mặc dù đã cố gắng nhưng do sự hạn chế về thời gian và trình độ nên bài luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự chỉ bảo và đóng góp ý kiến của các Thầy giáo, Cô giáo cùng các bạn đồng nghiệp để nghiên cứu ứng dụng tiếp theo được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn !

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i DANH MỤC CÁC BẢNG ii

MỞ ĐẦU 3 Chương 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO HIỂM 6 1.1 Cơ sở lý luận chung về hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo hiểm 6

1.1.1 Các khái niệm cơ bản về Bảo hiểm 6 1.1.2 Đặc điểm của sản phẩm bảo hiểm và hoạt động kinh doanh dịch

vụ bảo hiểm 13

1.1.3 Đầu tư của các Doanh nghiệp bảo hiểmError! Bookmark not

defined.

1.1.4 Nội dung về doanh thu, chi phí trong kinh doanh dịch vụ bảo hiểm

Error! Bookmark not defined.

1.1.5 Nguyên tắc xác định hiệu quả kinh doanh đối với công ty thành

viên hạch toán phụ thuộc tại Bảo Việt Error! Bookmark not defined.

1.1.6 Vai trò của dịch vụ bảo hiểm trong nền kinh tế và đời sống xã hội

Error! Bookmark not defined.

1.2 Kinh nghiệm một số nước trên thế giới về kinh doanh dịch vụ bảo hiểm

Error! Bookmark not defined.

defined.

1.2.2 Bài học kinh nghiệm rút ra đối với Việt NamError! Bookmark not

defined.

Chương 2 : THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO

HIỂM TẠI CÔNG TY BẢO VIỆT PHÚ THỌ GIAI ĐOẠN 2009 -2013Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về Công ty Bảo Việt Phú ThọError! Bookmark not

defined.

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined.

2.1.2 Tổ chức bộ máy Error! Bookmark not defined.

2.2 Thực trạng phát triển hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo hiểm tại

Công ty giai đoạn 2009-2013 Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Đặc điểm cơ bản về tình hình kinh tế, xã hội của tỉnh Error!

Bookmark not defined.

2.2.2 Tình hình thị trường bảo hiểm tại Phú Thọ giai đoạn 2009-2013

Error! Bookmark not defined.

2.3 Phân tích tình hình phát triển kinh doanh dịch vụ bảo hiểm tại Công

ty giai đoạn 2009-2013 Error! Bookmark not defined.

2.3.1 Doanh thu Error! Bookmark not defined.

2.3.2 Quản lý chi phí Error! Bookmark not defined.

2.3.3 Phân tích hiệu quả phát triển dịch vụ bảo hiểm giai đoạn 2009-

2013 Error! Bookmark not defined.

2.3.4 Nhận xét chung Error! Bookmark not defined.

Chương 3 : GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO HIỂM TẠI CÔNG TY

BẢO VIỆT PHÚ THỌ Error! Bookmark not defined.

3.1 Nhiệm vụ, phương hướng, mục tiêu phát triển dịch vụ bảo hiểm

Error! Bookmark not defined.

3.2 Giải pháp phát triển kinh doanh dịch vụ bảo hiểm tại Công ty Bảo

Việt Phú Thọ Error! Bookmark not defined.

3.2.1 Nhóm giải pháp liên quan đến việc hoàn thiện môi trường kinh doanh

bảo hiểm Error! Bookmark not defined.

3.2.2 Nhóm giải pháp liên quan đến các nhân tố quản trị doanh nghiệp

Error! Bookmark not defined 3.2.3 Nhóm giải pháp tài chính Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 Bảo Ngân Bảo hiểm Ngân hàng Công thương

ii

DANH MỤC CÁC BẢNG

1 Bảng 2.1 Tổng hợp doanh thu giai đoạn 2009-2013 34

2 Bảng 2.2 Tổng hợp doanh thu theo nhóm dịch vụ 37

3 Bảng 2.3 Khai thác theo chỉ tiêu kinh tế của một số dịch vụ giai

4 Bảng 2.4 Tổng hợp chi bồi thường giai đoạn 2009-2013 47

5 Bảng 2.5 Tổng hợp bồi thường theo nhóm dịch vụ 49

6 Bảng 2.6 Báo cáo chi bồi thường một số dịch vụ bảo hiểm chủ yếu

7 Bảng 2.7 Hiệu quả kinh doanh quy ước 2009 - 2013 54

8 Bảng 2.8 Hiệu quả quy ước kinh doanh bảo hiểm theo nhóm dịch vụ 57

9 Bảng 2.9 Hiệu quả quy ước kinh doanh bảo hiểm một số nghiệp vụ

10 Bảng 2.10 Chi phí bán hàng bình quân giai đoạn 2009-2013 60

11 Bảng 2.11 Hiệu quả quy ước kinh doanh bảo hiểm trên 1 đồng

doanh thu theo nhóm dịch vụ giai đoạn 2009 -2013 61

12 Bảng 2.12 Hiệu quả quy ước kinh doanh bảo hiểm tính trên 1 đồng

doanh thu của một số nghiệp vụ giai đoạn 2009 - 2013 62

3

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công ty Bảo Việt Phú Thọ (Bảo Việt Phú Thọ) là công ty kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ trên địa bàn của tỉnh Phát triển các dịch vụ bảo hiểm là một yêu cầu bắt buộc xuất phát từ sự tồn tại và phát triển của đơn vị, là tiền đề để đảm bảo tăng thu nhập cho người lao động, duy trì sự ổn định và phát triển nguồn nhân lực, góp phần tăng cường khả năng cạnh tranh và việc khẳng định vai trò chủ đạo của Công ty nói riêng và Bảo Việt nói chung trong bối cảnh thị trường bảo hiểm cạnh tranh và hội nhập quốc tế

Trong thời gian qua, theo đánh giá chung, hoạt động kinh doanh của Bảo Việt Phú Thọ đạt được một số kết quả tích cực, doanh thu hàng năm luôn có tăng trưởng Nếu như năm 2009, quy mô về doanh thu của công ty chỉ ở mức trên 25 tỷ đồng thì đến hết năm

2013, doanh số đã đạt mức trên 44 tỷ đồng Vấn đề đặt ra ở đây là, căn cứ vào tiềm năng thực tế của địa phương cũng như tình hình cạnh tranh trên thị trường kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ, với các nguồn lực hiện có của mình, liệu Bảo Việt Phú Thọ có thể phát triển dịch vụ bảo hiểm của mình hay không? Công ty đã tận dụng hết những lợi thế

và cơ hội hay chưa, những khó khăn đang gặp phải Những chiến lược đa dạng hoá sản phẩm cung cấp cho khách hàng có được sự lựa chọn phù hợp nhất với nhu cầu của khách hàng chưa, còn nhu cầu gì của khách hàng mà công ty chưa nhìn thấy

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả luận văn đã lựa chọn nghiên cứu đề tài

"Phát triển các dịch vụ bảo hiểm tại Công ty Bảo Việt Phú Thọ"

2 Tình hình nghiên cứu

Phát triển các ngành kinh tế dịch vụ trong đó có lĩnh vực bảo hiểm đang là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu đặt ra trong bối cảnh phát triển kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế Đã có nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực bảo hiểm song cũng chưa có một nghiên cứu toàn diện đáp ứng nhu cầu hội nhập, vì vậy đây là đề tài thiết thực phù hợp với diễn biến thị trường cũng như tình hình kinh doanh của Công ty Bảo Việt Phú Thọ

3 Mục tiêu nghiên cứu

3.1 Mục tiêu chung

4

Mục tiêu chung là nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về bảo hiểm, đặc điểm của dịch vụ bảo hiểm, các quy định, chính sách, các văn bản hướng dẫn của nhà nước liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm Thực trạng kinh doanh dịch vụ bảo hiểm tại Bảo Việt Phú Thọ, từ đó đề xuất các giải pháp kiến nghị hoàn thiện phát triển dịch vụ bảo hiểm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội tại địa phương

3.2 Mục tiêu cụ thể

- Làm rõ những vấn đề cơ bản về dịch vụ bảo hiểm tại Công ty

- Phân tích các dịch vụ bảo hiểm gốc và các hoạt động kinh tế có liên quan từ đó chỉ ra những nhân tố tích cực, tiêu cực tác động tới kết quả kinh doanh đã đạt được trong thời gian qua

- Phân tích các khoản chi phí trong kinh doanh bảo hiểm: Các khoản dự phòng bồi thường, chi bồi thường, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi đề phòng hạn chế tổn thất chống gian lận bảo hiểm từ đó đánh giá lợi nhuận của đơn vị

- Xuất phát từ thực tế kinh doanh giai đoạn 2009-2013 tại Bảo Việt Phú Thọ, đưa ra định hướng, giải pháp phát triển dịch vụ bảo hiểm tại Công ty trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Các sản phẩm bảo hiểm tại Công ty Bảo Việt Phú Thọ đang triển khai kinh doanh theo từng nhóm dịch vụ:

- Dịch vụ bảo hiểm con người

- Dịch vụ bảo hiểm xe cơ giới

- Dịch vụ bảo hiểm hàng hóa, kỹ thuật

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn giới hạn phân tích đánh giá hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo hiểm tại Công

ty giai đoạn 2009-2013 gắn liền với đặc điểm kinh tế xã hội của tỉnh Phú Thọ trên cơ sở phân cấp của Tổng công ty đối với các công ty thành viên, dưới góc độ tài chính

5 Phương pháp nghiên cứu

5

Trên cơ sở chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: Thu thập số liệu, văn bản liên quan đến kinh doanh bảo hiểm như: Luật kinh doanh bảo hiểm, Nghị định, thông tư hướng dẫn

Phân theo từng nhóm dịch vụ nghiên cứu để tổng hợp theo các tiêu thức phù hợp mục đích nghiên cứu Tổng hợp số liệu theo từng nhóm dịch vụ: dịch vụ bảo hiểm con người, bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm hàng hoá - kỹ thuật

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Giúp cho Bảo Việt hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý đối với các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc

- Những kiến nghị về mặt quản lý nhà nước dưới góc độ tài chính để nâng cao hơn nữa hiệu quả quản lý trong lĩnh vực bảo hiểm thương mại

7 Bố cục của luận văn

Nội dung chính của luận văn gồm 3 phần:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về dịch vụ bảo hiểm

Chương 2: Thực trạng về phát triển các dịch vụ bảo hiểm tại Công ty Bảo Việt

Phú Thọ giai đoạn 2009-2013

Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ bảo hiểm tại Công ty Bảo Việt Phú Thọ

6

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DỊCH VỤ BẢO HIỂM

1.1 Cơ sở lý luận chung về hoạt động kinh doanh dịch vụ bảo hiểm

1.1.1 Các khái niệm cơ bản về Bảo hiểm

*/ Khái niệm:

Trong Hiệp định chung về thương mại trong lĩnh vực Dịch vụ (GATS) thì nhóm dịch vụ bảo hiểm và các dịch vụ liên quan tới bảo hiểm bao gồm bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ, tái bảo hiểm, trung gian bảo hiểm như môi giới và đại lý, các dịch vụ bổ trợ cho bảo hiểm như tư vấn và tính toán rủi ro

Cũng giống như các ngành dịch vụ khác, dịch vụ bảo hiểm cung cấp cho khách hàng sản phẩm bảo hiểm là sản phẩm vô hình, không có hình dáng, kích thước, trọng lượng Sản phẩm bảo hiểm là loại sản phẩm đặc biệt, đây là loại sản phẩm vô hình và không được bảo hộ độc quyền, là loại sản phẩm mà người mua không bao giờ muốn nó xảy ra với mình để thực hiện quyền đòi bồi thường hay trả tiền bảo hiểm Người mua sản phẩm bảo hiểm chỉ với mục đích đề phòng khi sự kiện bảo hiểm xảy ra vẫn đảm bảo được an toàn về mặt tài chính, ổn định được quá trình sản xuất kinh doanh cũng như đời sống sinh hoạt xã hội

Tham gia vào dịch vụ bảo hiểm gồm có người mua (khách hàng), người cung cấp dịch vụ (các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm) và các tổ chức trung gian (người bảo hiểm môi giới bảo hiểm)

- Người bảo hiểm còn gọi là những người cung cấp dịch vụ bảo hiểm: Là các

doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, là người ký hợp đồng bảo hiểm, được hưởng phí bảo hiểm và cam kết bồi thường cho người mua bảo hiểm tất cả những tổn thất, thiệt hại do rủi ro được bảo hiểm là nguyên nhân trực tiếp gây nên

Các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm hiện nay theo điều 59 của Luật kinh doanh bảo hiểm của Việt Nam gồm: Doanh nghiệp bảo hiểm nhà nước, doanh nghiệp bảo hiểm cổ

7

phần, doanh nghiệp bảo hiểm liên doanh, tổ chức bảo hiểm tương hỗ và doanh nghiệp bảo hiểm 100% vốn đầu tư nước ngoài

- Người được bảo hiểm: Là những tổ chức hay cá nhân có tài sản hay trách nhiệm

dân sự theo luật định, tính mạng hay tình trạng sức khỏe cần phải tham gia bảo hiểm sẽ trực tiếp hay thông qua người môi giới mua các sản phẩm bảo hiểm Người được bảo hiểm là người có tên trên hợp đồng bảo hiểm hay là người được hưởng lợi ích trên hợp đồng bảo hiểm

- Tổ chức trung gian bảo hiểm: Hay còn gọi là người môi giới, đại lý bảo hiểm là

cầu nối giữa người mua và người bán bảo hiểm:

Môi giới bảo hiểm có thể là công ty hoặc cá nhân đứng ra thu xếp bảo hiểm với các công ty bảo hiểm Họ có thể tư vấn về các vấn đề như nhu cầu bảo hiểm, hợp đồng bảo hiểm, thị trường bảo hiểm, khiếu nại, kiện tụng Môi giới bảo hiểm có thể đại diện cho cả doanh nghiệp bảo hiểm và người được bảo hiểm

Đại lý bảo hiểm có thể là tổ chức hay cá nhân được doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền trên cơ sở hợp đồng đại lý Đại lý bảo hiểm thay mặt doanh nghiệp bảo hiểm bán các sản phẩm bảo hiểm của doanh nghiệp và được hưởng lương hoặc tiền hoa hồng theo thỏa thuận

Có thể khái quát dịch vụ bảo hiểm như sau:

Dịch vụ bảo hiểm là tất cả các dịch vụ mà người bảo hiểm cung cấp cho người được bảo hiểm

Bảo hiểm là một hoạt động dịch vụ nhằm xây dựng Quỹ bồi thường chung từ sự đóng góp của những người tham gia bảo hiểm có những rủi ro và nhu cầu bảo hiểm giống nhau để được Quỹ bồi thường chi trả khi xảy ra những sự kiện, rủi ro, thiên tai, tai nạn bất ngờ, kém may mắn gây thiệt hại cho những người tham gia bảo hiểm

Rủi ro là điều kém may mắn có thể xảy ra mà con người không thể lường trước được về không gian xảy ra, thời gian xảy ra và mức độ hậu quả của nó

Người ta cũng có định nghĩa khác về bảo hiểm là sự chia sẻ rủi ro của người tham gia bảo hiểm với doanh nghiệp bảo hiểm với điều kiện doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro được đem ra chia sẻ và người tham gia bảo hiểm đóng một mức phí bảo hiểm để

8

hình thành nên Quỹ bồi thường nhằm chi trả theo mức độ thiệt hại thực tế khi những rủi

ro này gây ra

Như vậy, không phải bất kỳ rủi ro nào muốn được chia sẻ đều được doanh nghiệp bảo hiểm chấp thuận Chỉ những rủi ro ngẫu nhiên, ngoài ý muốn chủ quan của con người mới được chấp thuận bảo hiểm Điều này có nghĩa là doanh nghiệp bảo hiểm chính là người kinh doanh rủi ro Rủi ro càng nhiều, xác suất xảy ra rủi ro càng lớn và mức độ hậu quả càng nghiêm trọng thì càng hấp dẫn người tham gia bảo hiểm

Tần suất xuất hiện rủi ro và hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra với một cá thể là điều ngẫu nhiên không lường trước được Nhưng nếu nghiên cứu theo số đông của nhiều

cá thể, tại khu vực địa lý càng rộng càng tốt, tại một thời gian càng nhiều càng chính xác thì điều này sẽ cho một xác suất thống kê là một con số không đổi Đây chính là cơ sở khoa học của hoạt động kinh doanh bảo hiểm để xác định tính phí bảo hiểm

Để tiến hành bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm thường đưa ra lời cam kết về cách thức, phương thức bồi thường cho những rủi ro được bảo hiểm và không bồi thường cho những trường hợp loại trừ bảo hiểm Điều này được thể hiện rõ ràng trong đơn bảo hiểm (đúng theo thông lệ quốc tế) hoặc Quy tắc, điều khoản, điều kiện bảo hiểm theo quy định của Luật kinh doanh bảo hiểm

Loại trừ bảo hiểm là những trường hợp xảy ra tổn thất do chủ quan của người tham gia bảo hiểm hoặc người hưởng quyền lợi bảo hiểm gây ra hoặc liên quan đến hành

vi vi phạm những quy định của pháp luật hiện hành hoặc chuẩn mực đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc Tổn thất xảy ra thuộc nguyên nhân đã được loại trừ thì doanh nghiệp bảo hiểm không bồi thường

Ngoài ra, doanh nghiệp bảo hiểm có thể dùng loại trừ bảo hiểm để thu hẹp phạm

vi bảo hiểm cho ra đời các sản phẩm bảo hiểm mới với phạm vi bảo hiểm ít hơn và tất nhiên mức phí thấp hơn để khách hàng lựa chọn

Về nguyên tắc, bất kỳ rủi ro nào cũng có thể được bảo hiểm kể cả rủi ro có xác suất gần bằng một nhưng người tham gia bảo hiểm phải đóng một mức phí tương ứng với mức độ rủi ro được bảo hiểm