Học thuyết của c mác về tuần hoàn và chu chuyển tư bản

Nếu như phân tích tuần hoàn tư bản, ta phân tích các hình thái chuyển đổi của tư bản qua 3 giai đoạn vận động của nó thì khi phân tích chu chuyển tư bản ta sẽ phải lần lượt phân tích tốc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

BÀI TẬP LỚN

MÔN: NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA

MÁC-LÊNIN (HỌC PHẦN II)

ĐỀ BÀI: Học thuyết của C.Mác về tuần hoàn và chu chuyển tư bản Ý nghĩa việc nghiên cứu lý luận đó đốivới các doanh nghiệp nước ta trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn

HỌ TÊN SINH VIÊN: Vũ Nguyễn Phương Thảo LỚP: Kiểm toán CLC K56

MÃ SINH VIÊN: 11143964

HÀ NỘI 2015

A.LỜI MỞ ĐẦU

Để hiểu thêm về tư bản chúng ta đi tìm hiểu lý thuyết tuần hoàn và chu chuyển tư bản Lý thuyết này là lý thuyết vận động của tư bản.Tư bản luôn vận đọng qua 3 giai đoạn khác nhau và ở mỗi giai đoạn thì nó thể hiện các chức năng và hình thức khác nhau.Quá trình vận động của tư bản là quá trình vận động không ngừng diễn ra, thường xuyên, liên tục

và lặp đi lặp lại

Chúng ta đi từ một cơ chế quản lý quan liêu bao cấp sang cơ chế quản lý mới đó là cơ chế kinh tế thị trường, chúng ta không thể tránh khỏi những vướng mắc, những sai phạm Do đó chúng ta rất cần một cơ sở lý luận

để định hướng Lý thuyết tuần hoàn và chu chuyển tư bản rất cần thiết đối với vấn đè quản lý doanh nghiệp của nước ta hiện nay.Vì vậy chúng

ta phải nghiên cứu thật kỹ, thật tốt để ứng dụng vào thực trạng của chúng ta

Bài viết này không tránh khỏi những thiếu sót, sai lầm em mong cô và các bạn đóng góp và sửa chữa

B.NỘI DUNG I.CƠ SỞ LÝ LUẬN

Sự vận động của tư bản khi là một quá trình định kì đổi mới, lặp đi lặp lại nhiều lần chứ không phải là một quá trình cô lập thì được gọi là chu chuyển tư bản

Khi ta nghiên cứu sự tuần hoàn của tư bản là ta nghiên cứu về chất, còn khi nghiên cứu về chu chuyển tư bản là ta nghiên cứu về lượng

Nếu như phân tích tuần hoàn tư bản, ta phân tích các hình thái chuyển đổi của tư bản qua 3 giai đoạn vận động của nó thì khi phân tích chu chuyển tư bản ta sẽ phải lần lượt phân tích tốc độ vận động của tư bản nhanh hay chậm hay nói cách khác phân tích thời gian chu chuyển và số vòng chu chuyển, nghiên cứu ảnh hưởng của tốc độ đó với việc sản xuất

và giá trị thặng dư

1.Tuần hoàn tư bản

Tuần hoàn của tư bản là một khái niệm trong kinh tế chính trị

Mac-Lenin chỉ sự vận động của tư bản trải qua các giai đoạn, lần lượt mang những hình thái khác nhau, thực hiện các chức năng rồi trở về hình thái ban đầu với giá trị không những được bảo tồn mà còn tăng lên Tuần hoàn của tư bản chỉ có thể tiến hành bình thường trong điều kiện các giai đoạn khác nhau của nó không ngừng được chuyển tiếp.Mặt khác, tư bản phải nằm lại ở mỗi giai đoạn tuần hoàn trong một thời gian nhất định.Vì vậy, sự vận động tuần hoàn của tư bản là sự vận động liên tục không ngừng đồng thời là sự vận động đứt quãng không ngừng

Gồm các giai đoạn

• Giai đoạn thứ nhất:

Giai đoạn này nhà tư bản dùng tiền để mua tư liệu sản xuất và sức lao động Chức năng giai đoạn này là biến tư bản tiền tệ thành hàng hóa

dưới dạng tư liệu sản xuất và sức lao động để đưa vào sản xuất, gọi là tư bản sản xuất

• Giai đoạn thứ hai:

Nhà tư bản tiêu dùng những hàng hóa đã mua, tức là tiến hành sản xuất Trong quá trình sản xuất, công nhân hao phí sức lao động, tạo ra giá trị mới, còn nguyên liệu được chế biến, máy móc hao mòn thì giá trị của chúng được bảo tồn và chuyển dịch vào sản phẩm mới Quá trình sản xuất kết thúc, lao động của công nhân làm thuê đã tạo ra những hàng hóa mới mà giá trị của nó lớn hơn giá trị các yếu tố sản xuất mà nhà tư bản đã mua lúc ban đầu, vì trong đó có giá trị thặng dư do công nhân tạo

ra Kết thúc của giai đoạn thứ hai: tư bản sản xuất chuyển hóa thành tư bản hàng hóa

• Giai đoạn thứ ba:

Nhà tư bản trở lại thị trường với tư cách là người bán hàng.Hàng hóa của nhà tư bản được chuyển hóa thành tiền.Kết thúc giai đoạn ba, tư bản hàng hóa chuyển hóa thành tư bản tiền tệ Đến đây mục đích của nhà tư bản đã được thực hiện, tư bản quay trở lại hình thái ban đầu trong tay chủ của nó, nhưng với số lượng lớn hơn trước

Số tiền bán hàng hóa đó, nhà tư bản lại đem dùng vào việc mua tư liệu sản xuất và sức lao động cần thiết để tiếp tục sản xuất và toàn bộ quá trình trên được lặp lại

Đặc điểm của tuần hoàn tư bản

Qua quá trình tuần hoàn, với tư cách là một giá trị, tư bản đã trải qua một chuỗi biến hoá hình thái có quan hệ với nhau, quy định lẫn nhau.Trong các giai đoạn đó, có hai giai đoạn thuộc lĩnh vực lưu thông

và một giai đoạn thuộc lĩnh vực sản xuất

Phù hợp với ba giai đoạn tuần hoàn của tư bản có ba hình thái của tư bản công nghiệp:

1. Tư bản tiền tệ

2. Tư bản sản xuất

3. Tư bản hàng hóa.

Để tái sản xuất diễn ra một cách bình thường thì tư bản xã hội cũng như từng tư bản cá biệt đều tồn tại cùng một lúc dưới cả ba hình thái Tái sản xuất của mọi doanh nghiệp tư bản chủ nghĩa trong cùng một lúc đều gồm có:

1. Tư bản tiền tệ chi ra để mua tư liệu sản xuất và sức lao động

2. Tư bản sản xuất dưới hình thái tư liệu sản xuất và sức lao động đang hoạt động

3. Tư bản hàng hóa sắp đưa ra bán

2.Chu chuyển tư bản

Chu chuyển của tư bản là khái niệm trong kinh tế chính trị Mac-Lenin

chỉ về sự tuần hoàn của tư bản được lặp đi lặp lại không ngừng.Chu chuyển của tư bản nói lên tốc độ vận động của tư bản cá biệt

Thời gian chu chuyển

Thời gian tư bản thực hiện được một vòng tuần hoàn gọi là thời gian chu chuyển của tư bản Thời gian chu chuyển của tư bản bao gồm thời gian sản xuất và thời gian lưu thông Thời gian sản xuất là thời gian tư bản nằm ở trong lĩnh vực sản xuất Thời gian sản xuất bao gồm:

• Thời gian lao động

• Thời gian gián đoạn lao động

• Thời gian dự trữ sản xuất

Thời gian sản xuất của tư bản dài hay ngắn là do tác động của các nhân

tố như:

• Tính chất của ngành sản xuất, ví dụ ngành đóng tàu thời gian sản xuất thường dài hơn ngành dệt vải

• Quy mô hoặc chất lượng các sản phẩm ví dụ như xây dựng một xí nghiệp, công xưởng mất thời gian dài hơn xây dựng một nhà ở thông thường

• Thời gian vật sản xuất chịu tác động của quá trình tự nhiên dài hay ngắn

• Năng suất lao động

• Dự trữ sản xuất

Thời gian lưu thông là thời gian tư bản nằm trong lĩnh vực lưu thông Trong thời gian lưu thông, tư bản không làm chức năng sản xuất, do đó không sản xuất rahàng hóa, cũng không sản xuất ra giá trị thặng dư Thời gian lưu thông gồm có thời gian mua và thời gian bán hàng hóa Thời gian lưu thông dài hay ngắn là do các nhân tố sau quy định:

• Thị trường xa hay gần

• Tình hình thị trường xấu hay tốt

• Trình độ phát triển của ngành giao thông vận tải, bưu chính viễn thông…

• Thời gian chu chuyển của tư bản càng ngắn thì càng tạo điều kiện cho giá trị thặng dư được sản xuất ra nhiều hơn, tư bản càng lớn nhanh hơn

Tốc độ chu chuyển

Các tư bản khác nhau hoạt động trong những lĩnh vực khác nhau thì số lần chu chuyển trong một đơn vị thời gian (một năm) không giống nhau, nói cách khác, tốc độ chu chuyển của chúng khác nhau Tốc độ chu chuyển của tư bản đo bằng số lần (vòng) chu chuyển của tư bản trong một năm

Tốc độ chu chuyển của tư bản tỉ lệ nghịch với thời gian chu chuyển của

tư bản Muốn tăng tốc độ chu chuyển của tư bản phải giảm thời gian sản xuất và thời gian lưu thông của nó

Lực lượng sản xuất phát triển, kỹ thuật tiến bộ, những tiến bộ về mặt tổ chức sản xuất, việc áp dụng những thành tựu của hoá học, sinh học hiện đại vào sản xuất, phương tiện vận tải và bưu điện phát triển, tổ chức mậu dịch được cải tiến cho phép rút ngắn thời gian chu chuyển của tư bản,

do đó, tăng tốc độ chu chuyển của tư bản

3.Tư bản cố định và tư bản lưu động

a)Tư bản cố định

Tư bản cố định là một khái niệm trong kinh tế chính trị cổ điển chỉ bộ

phận tư bản biểu hiện dưới hình thái giá trị của những máy móc, thiết bị, nhà xưởng Tham gia toàn bộ vào quá trình sản xuất, nhưng giá trị của

nó không chuyển hết một lần mà chuyển dần từng phần vào sản phẩm trong quá trình sản xuất

Đặc điểm của tư bản cố định là về hiện vật, nó luôn cố định trong quá trình sản xuất, chỉ có giá trị của nó là tham gia vào quá trình lưu thông cùng sản phẩm Hơn nữa cũng chỉ lưu thông từng phần, một phần vẫn bị

cố định trong tư liệu lao động, phần này không ngừng giảm xuống cho đến khi nó chuyển hết giá trị vào sản phẩm

b)Tư bản lưu động

Tư bản lưu động là khái niệm trong kinh tế chính trị là một bộ phận của

tư bản sản xuất bao gồm một phần tư bản bất biến (nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu phụ…) và tư bản khả biến (sức lao động.) được tiêu dùng hoàn toàn trong một chu kỳ sản xuất và giá trị của nó được chuyển toàn

bộ vào sản phẩm trong quá trình sản xuất

Tính chất của tư bản lưu động

Tư bản lưu động chu chuyển nhanh hơn tư bản cố định, ngoài ra việc tăng tốc độ chu chuyển của tư bản lưu động có ý nghĩa quan trọng Do tốc độ chu chuyển của tư bản lưu động tăng lên sẽ làm tăng lượng tư bản lưu động được sử dụng trong năm, do đó tiết kiệm được tư bản ứng trước (T ban đầu) mặt khác, do tăng tốc độ chu chuyển của tư bản lưu động khả biến làm cho tỷ suất giá trị thặng dư trong năm tăng lên

II.Ý NGHĨA CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LÝ LUẬN QUÁ TRÌNH LƯU THÔNG CỦA TƯ BẢN ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC TA TRONG VIỆC NÂNG CAO HIỆU QUẢ, QUẢN LÝ VÀ

SỬ DỤNG VỐN

1.Thực trạng quản lý và sử dụng vốn của các doanh nghiệp nước ta hiện nay

Nếu gạt bỏ tính chất tư bản chủ nghĩa đi, thì những nguyên lý về chu chuyển của tư bản cũng thích ứng đối với nền kinh tế nước ta hiện nay Một doanh nghiệp muốn kinh doanh sản xuất được thì phải có vốn Trong nền kinh tế thị trường vẫn tồn tại ở nhiều dạng: vốn ngân sách nhà nước, vốn vay, vốn tự có, vốn cổ phần, vốn liên doanh liên kết, vốn do nước ngoài tài trợ, v.v Từ đó chúng ta cần tìm một giải pháp để cân đối các nguồn vốn, tạo ra sự cân bằng giữa chúng, không để dẫn đến sự tranh chấp và mất cân đối

2.Ý nghĩa rút ra từ việc phân tích quá trính lưu thông của tư bản

Để tăng nhanh giá trị thặng dư và thu thêm nhiều lợi nhuận, nhà tư bản phải rút ngắn thời gian quá trình sản xuất và quá trình lưu thông để tăng tốc đọ chu chuyển của tư bản

Trong quá trình sản xuất các nhà tư bản áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến hiện đại để tăng chất lượng sản phẩm, năng suất lao động, không để tình trạng khan hiếm đầu vào cũng như hàng tồn kho gây cản trở cho quá trình sản xuất.Ngoài ra, các nhà tư bản cần tăng cường bóc lột người lao động lâu dài trong thời gian làm việc, tăng cường độ lao động, tăng ca làm việc, v.v Từ đó suy ra, tăng cường trình độ sản xuất của người công nhân để tăng năng suất lao động

Trong quá trình lưu thông, các nhà tư bản cũng cần áp dụng khoa học công nghệ hiện đại vào lĩnh vực giao thông vận tải, hạ tầng cơ sở, nghiên cứu các cách thức để có thể lưu thông tốt và thuận lợi hơn Chú trọng vào địa điểm lưu thông, cách an toàn và hiệu quả nhất để đạt thành công như mong muốn

3.Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn doanh nghiệp

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh là rất quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường Các doanh nghiệp biết sử dụng vốn kinh doanh một cách hiệu quả thì sẽ giúp cho doanh nghiệp ngày càng mở rộng phạm vi sản xuất kinh doanh của mình rồi tăng ưu thế cạnh tranh của mình trên thị trường

Các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

• Lựa chọn phương án kinh doanh

• Lựa chọn và áp dụng hợp lý nguồn vốn

• Tổ chức quản lý tốt quá trình sản xuất kinh doanh

• Cơ cấu vốn hợp lý

• Tăng tốc độ vòng quay vốn lưu

C.KẾT LUẬN

Tư bản luôn luôn vận động qua 3 giai đoạn khác nhau qua mỗi giai đoạn

tư bản lại tồn tại dưới một hình thức và làm trọn một chức năng nhất định.ở giai đoạn I tư bản tồn tại dưới hình thức tiền tệ và làm chức năng mua hàng hoá ở giai đoạn II tư bản tồn tại dưới hình thức là tư bản sản xuất mà chức năng của nó là sản xuất ra giá trị thặng dư còn ở giai đoạn III tư bản tồn tại dưới hình thức là tư bản hàng hoá chức năng của nó là thực hiện giá trị và giá trị thặng dư Các giai đoạn này diễn ra một cách liên tục không ngắt quãng Chính từ quá trình vận động này ta rút ra được sự tuần hoàn của tư bản, sự tuần hoàn của tư bản nếu xem xét là một quá trình đổi mới và lặp đi lặp lại chứ không phải là một quá trình

cô lập riêng lẻ thì gọi chu chuyển tư bản

Khi nghiên cứu về quá trình tuần hoàn và chu chuyển tư bản nó có một ý nghĩa to lớn trong việc quản lý doanh nghiệp của nước ta Thông qua đó chúng ta sẽ có những chủ trương, đường lối, chính sách tốt hơn để quản

lý vốn, quản lý lao động, quản lý sản xuất của các doanh nghiệp Đặc biệt khi chúng ta đang chuyển đổi từ cơ chế quản lý quan liêu bao cấp sang cơ chế quản lý mới đó là cơ chế kinh tế thị trường, chúng ta phải nắm rõ được quy luật vận động của tư bản để chúng ta quản lý tốt hơn