Hướng dẫn chăm sóc và phòng biến chứng cho bệnh nhân đái tháo đường tại cộng đồng

CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆPHƯỚNG DẪN CHĂM SÓC VÀ PHÒNG BIẾN CHỨNG CHO BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TẠI CỘNG ĐỒNG Sinh viên: Lương Thị Lan Anh Hướng dẫn khoa học: Ths Lê Minh Quý TRƯỜNG ĐẠI HỌC

CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP

HƯỚNG DẪN CHĂM SÓC VÀ PHÒNG BIẾN CHỨNG

CHO BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

TẠI CỘNG ĐỒNG

Sinh viên: Lương Thị Lan Anh Hướng dẫn khoa học: Ths Lê Minh Quý

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

BỘ MÔN ĐIỀU DƯỠNG

ĐẶT VẤN ĐỀ

ĐTĐ là bệnh nguy hiểm, đe dọa tính mạng con người

và gây ra nhiều biến chứng nh ư bệnh lý thần kinh, mắt, thận …

Biến chứng ĐTĐ làm giảm tuổi thọ, tăng tỷ lệ người

khuyết tật, tăng chi phí khổng lồ cho việc chăm sóc, làm mất khả năng lao động

Năm 2012 theo Hiệp hội ĐTĐ thế giới tại Việt Nam:

NỘI DUNG CỦA CHUYÊN ĐỀ

Tổng quan chung về bệnh Đái tháo đường

1

Hướng dẫn chăm sóc và phòng biến chứng cho bệnh nhân ĐTĐ tại cộng đồng

2

TỔNG QUAN CHUNG VỀ BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

NGUYÊN NHÂN SINH BỆNH

Gia đình có yếu tố di truyền với bệnh

Sinh con có cân nặng > 4kg

Bị bệnh béo phì

NGUYÊN NHÂN SINH BỆNH

Sử dụng trong thời gian dài một số thuốc có ảnh hưởng tới chuyển hóa cacbohydrat

CƠ CHẾ BỆNH SINH

ĐTĐ phụ thuộc insulin

ĐTĐ không phụ thuộc vào insulin

ĐTĐ ở những người béo phì

TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN ĐTĐ

Glucose huyết bất kỳ ≥ 11.1 mmol/l.

Glucose huyết lúc đói ≥ 7mmol/l.

PHÂN LOẠI ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Đái tháo đường týp 1

Đái tháo đường týp 2

Đái tháo đường týp đặc biệt

Đái tháo đường thai kỳ

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

 Biến chứng nhiễm trùng: lao, nhiễm siêu vi và

vi trùng, nhiễm trùng da và niêm mạc…

BIẾN CHỨNG

Các biến chứng khác:

 Tăng huyết áp

 Biến chứng da

ĐIỀU TRỊ Nguyên tắc điều trị:

- Phải dựa vào đường máu để chọn phương thức điều trị

- Điều trị là kết hợp chế độ ăn, chế độ luyện tập và thuốc

- Tình trạng bệnh nhẹ: thực hiện chế độ ăn

THUỐC ĐIỀU TRỊ

- Nhóm kích thích tế bào tụy sản xuất insulin

- Nhóm làm thay đổi hoạt động của insulin

- Nhóm ức chế men alpha glucosidase

- Điều trị bằng insulin

CHẾ ĐỘ ĂN

Mục tiêu chung chế độ ăn:

 Đưa mức đường huyết về càng gần bình thường càng tốt

 Bảo vệ tim mạch, kiểm soát huyết áp, chống lại các loại chất béo có hại cho tim mạch

 Giữ cân nặng ở mức hợp lý

 Ngăn chặn hay làm chậm xuất hiện các biến chứng của ĐTĐ

 Nên ăn thực phẩm nấu tại nhà

 Ăn các loại thức ăn chế biến bằng phương pháp luộc, hấp, nấu canh

 Không tùy tiện bỏ bữa rồi sau đó ăn bù

PHÒNG BỆNH

 Phòng bệnh cấp 1: Ngăn ngừa hoặc làm

chậm sự phát triển ở cộng đồng và cá nhân người có yếu tố nguy cơ mắc bệnh.

Phòng bệnh cấp 2: Ngăn ngừa hoặc làm

chậm sự tiến triển các biến chứng của bệnh.

 Phòng bệnh cấp 3 Tăng cường khả năng của

hệ thống sức khỏe quốc gia phục vụ có hiệu quả cho việc ngăn ngừa và chăm sóc người bệnh.

CHĂM SÓC ĐTĐ CHƯA CÓ BIẾN CHỨNG

NHIỄM KHUẨN

- Theo dõi chặt chẽ diễn biến bệnh.

- Kiểm soát đường huyết thường xuyên.

- Có chế độ ăn uống hợp lý, cân đối.

- Tăng cường nâng cao thể trạng sức khỏe.

- Không để cơ thể bị nhiễm lạnh.

- Vệ sinh răng miệng sau ăn.

- Vệ sinh da và thân thể hàng ngày sạch sẽ Không để da

ẩm ướt, tránh nhiễm nấm.

- Vệ sinh bộ phân sinh dục hàng ngày.

- Uống nhiều nước trong ngày.

CHĂM SÓC ĐTĐ ĐÃ CÓ BIẾN CHỨNG NHIỄM KHUẨN

BIẾN CHỨNG NGOÀI DA

- Vệ sinh da sạch sẽ hàng ngày

- Không gãi hay dùng vật sắc nhọn không đảm bảo vô khuẩn để chọc vỡ mụn

- Luôn giữ ẩm cho da

- Giữ kẽ móng chân không bị ẩm ướt tránh nhiễm nấm

- Cắt móng tay, móng chân thường xuyên

- Kiểm soát đường huyết

BIẾN CHỨNG HÔ HẤP

- Loại bỏ các điều kiện thuận lợi để vi khuẩn có thể phát triển và gây bệnh

- Thực hiện chế độ luyện tập phù hợp: đi bộ, đạp

xe, tập hít thở dưỡng sinh…

- Kiểm soát đường huyết

- Tái khám và chụp phổi thường xuyên

BIẾN CHỨNG TIẾT NIỆU

BIẾN CHỨNG RĂNG

- Vệ sinh răng miệng kỹ sau mỗi bữa ăn

- Súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc nước súc miệng kháng khuẩn

- Lấy cao răng 2 lần/ năm

- Không hút thuốc

- Kiểm soát đường huyết

BIẾN CHỨNG BÀN CHÂN

- Luôn giữ da khô sạch sẽ đặc biệt là các kẽ ngón chân.

- Rửa chân bằng nước ấm hàng ngày.

- Không ngâm chân quá lâu hoặc rửa bằng nước nóng.

- Dùng các loại xà phòng trung tính.

- Không dùng chăn điện hoặc sưởi chân bằng lò sưởi.

- Da khô có thể dùng kem dưỡng ẩm (không bôi vào kẽ chân).

- Mang tất chân vào ban đêm.

- Không đi chân không trong nhà hay ra ngoài đường.

- Nên đi giầy, dép mềm, vừa chân;Thay đổi thường xuyên.

- Mang giầy đế bằng, thấp không đi giầy cao gót, mũi nhọn.

- Mất cảm giác ở các ngón chân,

đi lại khó khăn Vết loét bàn chân phải thấm dịch ướt gạc.

- Người bệnh thiếu kiến thức về

Chẩn đoán hiện tại Loét bàn chân/ĐTĐ týp 2

QUY TRÌNH CHĂM SÓC ĐIỀU DƯỠNG

Quy trình CS điều dưỡng gồm 5 bước

Thực hiện

kế hoạch chăm sóc

CHẨN ĐOÁN ĐIỀU DƯỠNG

1

 Vận động khó khăn LQĐ loét bàn chân

 Vận động khó khăn LQĐ loét bàn chân

 Thiếu hụt dinh dưỡng so với nhu cầu cơ thể

LQĐ tình trạng ăn kém

 Thiếu hụt dinh dưỡng so với nhu cầu cơ thể

LQĐ tình trạng ăn kém

 Lo lắng LQĐ thiếu kiến thức về bệnh, tình trạng vết loét.

 Lo lắng LQĐ thiếu kiến thức về bệnh, tình trạng vết loét.

 Nguy cơ tai nạn sinh hoạt LQĐ mất cảm giác

 Nguy cơ tai nạn sinh hoạt LQĐ mất cảm giác

ngón chân.

2

3

4

Theo dõi dấu hiệu sinh tồn, vết loét bàn chân, đường

huyết, vận động, vệ sinh 2lần/ ngày

HD bệnh nhân vận động, đảm bảo an toàn khi

Đo mạch, huyết áp, nhịp tim, thân nhiệt (8h;14h)

LƯỢNG GIÁ SAU CHĂM SÓC

Ngày 22 tháng 10 năm 2015

Đường huyết 7.0 mmol/l

Vết loét khô không thấm dịch

Dinh dưỡng đủ trong ngày

BN yên tâm điều trị và bớt lo lắng và có thêm kiến thức về bệnh

xã hội.