Hạ huyết áp tư thế ở bệnh nhân đái tháo đường typ 2 đến khám và điều trị tại khoa điều trị ban ngày bệnh viện nội tiết tư năm 2015

Tri u ch ng h huy tăápăt ăth BNă T ătýpă2 Tình tr ng nƠy có th có ho c không có tri u ch ng đi kèm.

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

H HUY TăÁPăT ăTH B NHăNHỂNă ÁIăTHÁOă NG TYP 2

NăKHÁMăVÀă I U TR T IăKHOAă I U TR BAN NGÀY

TÀI T T NGHI P C NHÂN H V A LÀM V A H C

NG IăHDKH:ăThs.ă DăNguy năLêăH ng

HÀ N I - N Mă2015

L I C M N

M đ u lu n v n c a mình tôi xin bày t lòng bi t n t i:

Ban Giám hi u, Khoa Khoa h c s c kh e, B môn i u d ng tr ng i

h c Th ng Long đã t o m i đi u ki n thu n l i cho tôi trong su t quá trình h c t p

Ban Giám đ c B nh vi n N i ti t, t p th khoa i u tr Ban ngày B nh vi n

N i Ti t Trung ng đã t o đi u ki n cho tôi đ c ti n hành nghiên c u và giúp đ

tôi r t nhi u trong quá trình h c t p

Tôi xin trân tr ng bày t lòng bi t n sâu s c t i Th c s i u d ng

Nguy n Lê H ng – ng i th y đã t n tình h ng d n cho tôi trong su t quá trình

nghiên c u và hoàn thành khóa lu n

Tôi xin chân thành c m n t i các b n đ ng nghi p nh ng ng i đã giúp đ

và đóng góp nh ng ý ki n quý báu cho tôi đ tôi hoàn thành khóa lu n này

Cu i cùng tôi xin dành t t c tình c m yêu quý và bi t n t i nh ng ng i thân trong gia đình, b n bè đã chia s nh ng khó kh n, đ ng viên và giúp đ tôi đ

có k t qu ngày hôm nay

Tôi vô cùng bi t n và trân tr ng nh ng s giúp đ quý báu này

Hà N i, tháng 10 n m 2015

V Ng c Châm

: ái tháo đ ng : ng huy t : Hemoglobin A1c : Huy t áp

: T ng huy t áp : H huy t áp t th : Huy t áp tơm thu : Huy t áp tơm tr ng : (High density lipoprotein cholesterol) Cholesterol c a lipoprotein t tr ng cao : (Low density lipoprotein cholesterol) Cholesterol c a lipoprotein t tr ng th p : T ch c Y t th gi i

M C L C

T V N 1

Ch ng 1 T NG QUAN 2

1 B nh đái tháo đ ng týp 2 2

1.1 nh ngh a b nh T 2

1.2 D ch t b nh T 2

1.3 Ch n đoán b nh T 2

1.4 Phân lo i b nh T 3

1.5 Bi n ch ng b nh T týp 2 3

2 H huy t áp t th b nh nhơn T týp 2 4

2.1 nh ngh a h huy t áp t th 4

2.2 D ch t h huy t áp t th b nh nhơn T týp 2 4

2.3 Nguyên nhân h huy t áp t th BN T týp 2 4

2.4 Sinh lý b nh h huy t áp t th BN T týp 2 5

2.5 Tri u ch ng h huy t áp t th BN T týp 2 6

2.6 i u tr h huy t áp t th 6

2.7 Các nghiên c u trong vƠ ngoƠi n c 7

Ch ng 2 I T NG VÀ PH NG PHÁP 10

2.1 i t ng nghiên c u 10

2.1.1 Tiêu chu n l a ch n 10

2.1.2 Tiêu chu n lo i tr : 10

2.2 Th i gian vƠ đ a đi m: 10

2.3 Ph ng pháp nghiên c u 10

2.3.1 Thi t k nghiên c u 10

2.3.2 C m u và cách ch n m u: 10

2.4 Ph ng pháp thu th p 11

2.5 Các tiêu chu n s d ng trong nghiên c u: 12

2.6 X lý s li u 14

2.7 S đ nghiên c u 14

2.8 V n đ đ o đ c trong nghiên c u: 15

Ch ng 3 K T QU 16 3.1 c đi m chung c a nhóm nghiên c u 16 3.2 T l h huy t áp t th b nh nhơn T týp 2 18 3.3 M i liên quan gi a h huy t áp t th v i m t s ch s b nh nhơn T týp 2 19

CH NG 4: BÀN LU N 23 4.1 c đi m chung c a đ i t ng nghiên c u 23 4.2 T l h áp t th b nh nhơn T týp 2 23 4.3 M i liên quan gi a m t s đ c đi m trên bênh nhơn T typ2 v i h huy t

áp t th 24

Ch ng 5 K T LU N 27

KI N NGH 28 TÀI LI U THAM KH O

DANH M C B NG

B ng 2.1 Phân lo i BMI 12

B ng 2 2: Phơn đ t ng huy t áp theo ESH/ESC 13

B ng 3.1 Các tri u ch ng lâm sàng và c n lâm sàng c a nhóm nghiên c u 17

B ng 3.2 S BN T týp 2 có h áp t th các th i đi m 18

B ng 3.3 M i liên quan gi a tu i và HHATT 19

B ng 3.4 M i liên quan gi a gi i tính v i HHATT 19

B ng 3.5 M i liên quan gi a th i gian phát hi n b nh v i HHATT 19

B ng 3.6 M i liên quan gi a ch s kh i c th v i HHATT 20

B ng 3.7 M i liên quan gi a tình tr ng THA và HHATT 20

B ng 3.8 M i liên quan gi a m c đ ki m soát glucose máu v i HHATT 21

B ng 3.9 M i t ng quan gi a các ch s lipid máu v i hi u huy t áp t th 22

DANH M C BI Uă

Bi u đ 3.1 Phân b gi i tính c a nhóm nghiên c u 16

Bi u đ 3.2 Phân b nhóm tu i b nh nhơn T týp 2 16

Bi u đ 3.3 T l h huy t áp t th b nh nhơn T týp 2 18

Bi u đ 3.4 M i t ng quan gi a hi u HA t th vƠ hi u m ch t th 21

Bi u đ 3.5 M i t ng quan gi a hi u huy t áp t th v i ch sô LDL-C 22

T V Nă

ái tháo đ ng ( T ) lƠ b nh n i ti t chuy n hóa nay đ c coi lƠ “k gi t

ng i th m l ng” vì t c đ phát tri n nhanh vƠ t ng t l t vong do nh ng bi n

ch ng nguy hi m c a b nh gơy ra[2] Theo Hi p h i T qu c t (IDF), s l ng

ng i m c b nh T týp 2 đang gia t ng m i qu c gia, trong đó có 80% s

ng i m c b nh s ng trong các qu c gia có thu nh p th p và trung bình[18].N m

1990, trong báo cáo c a Framingham đư ghi nh n b nh nhơn T có các b nh lý tim m ch nhi u h n ng i không T 2- 4 l n, kho ng 80% nguyên nhân t vong

BN T có liên quan đ n bi n ch ng tim m ch [3]

H huy t áp t th (HHATT) lƠ m t trong các bi u hi n c a bi n ch ngth n kinh t đ ng tim m ch b nh nhân T týp 2 ơy lƠ nguyên nhơn th ng g p

c a ng t, d b sót ch n đoán vƠ có th góp ph n gơy ra tƠn t t vƠ th m chí t vong

vì các nguy c ti m tƠng c a t n th ng Ngay c khi không bi u hi n tri u ch ng, HHATT c ng lƠ m t y u t nguy c đ c l p c a đ t qu , bi n c tim m ch, b nh

th n m n tính và c t vong chung, nh t là ng i trung niên ho c cao tu i[17], [19] Vi c xác đ nh k p th i và x trí HHATT h p lý là r t quan tr ng, đòi h i công tác ch m sóc t n tình th ng xuyên c a cán b y t , đ c bi t lƠ đi u d ng hàng ngày.Trong khi đó, t i B nh vi n N i Ti t Trung ng ch a có đi u d ng nào báo cáo v HHATT BN T týp 2 B i v y, chúng tôi ti n hƠnh đ tƠi: “ H huy t

ápăt ăth b nhănhơnăđáiătháoăđ ng týp 2ăđ n khám vƠăđi u tr t iăkhoaă i u

tr ban ngày B nh vi n N i ti tăTrungă ng” v i hai m c tiêu:

1 Xác đ nh t l h huy t áp t th b nh nhân đái tháo đ ng týp 2 đ n

khám và đi u tr t i khoa i u tr Ban ngày B nh vi n N i ti t Trung

ng

2 Mô t m t s y u t liên quan đ n h huy t áp t th trên nh ng b nh

nhân đ n khám và đi u tr

2

Ch ngă1.ăT NG QUAN

1 B nhăđáiătháoăđ ng týp 2

1.1 nhăngh aăb nhă T

Theo Hi p H i đái tháo đ ng Hoa K (ADA) n m 2010, đái tháo đ ng ( T ) là m t b nh r i lo n chuy n hóa do nhi u nguyên nhơn, đ c tr ng b i tình

tr ng t ng glucose máu m n tính và r i lo n chuy n hóa glucid, lipid và protid do

h u qu c a vi c thi u h t ti t insulin, ho t đ ng insulin ho c c hai Tình tr ng

t ng glucose máu v lâu dài s gây ra nhi u r i lo n c u trúc, ch c n ng, suy m n tính các c quan khác nhau đ c bi t là m t, th n, th n kinh, tim và các m ch máu

1.2 D ch t b nhă T

Trên th gi i, m c dù c 2 týp T đ u t ng, nh ng c tính t l b nh

T týp 2 trong t ng lai s gia t ng nhanh h n do t ng t l ng i béo phì và l i

s ng l i v n đ ng.Theo s li u c p nh t m i nh t c a IDF, n m 2013 có 382 tri u

ng i m c b nh T , d ki n đ n n m 2030 con s này s lên 592 tri u ng i S

l ng ng i m c b nh T týp 2 đang gia t ng m i qu c gia Trong đó có 80%

s ng i m c b nh s ng trong các qu c gia có thu nh p th p và trung bình[18] Trong khi b nh T týp 2 đ t ra m t gánh n ng kinh t r t l n cho t t c các qu c gia thì các n c đang phát tri n ph i ch u gánh n ng cao nh t k t i h n 80%[23] T i Vi t Nam, t l ng i m c b nh T đang gia t ng nhanh chóng Theo k t qu đi u tra n m 2012, t l T trên toƠn qu c là 5,7% dân s So sánh

gi a s li u th ng kê c a n m 2002 vƠ n m 2012 thì t l m c T n c ta t ng

t i 211% áng chú ý lƠ trên 60% s ng i m c b nh T trong c ng đ ng không

đ c phát hi n, khi đ c phát hi n thì đư có nhi u bi n ch ng nguy hi m nh : bi n

ch ng tim m ch, th n kinh, suy th n, mù lòa, bi n ch ng bƠn chơn T [3]

- Glucose máu gi th 2 ≥ 11,1 mmol/l sau lƠm nghi m pháp dung n p glucose (NPDNG) đ ng u ng

L u ý: N u b nh nhân không có tri u ch ng c a t ng glucose máu, c n ph i

th l i glucose máu l n 2 đ xác đ nh ch n đoán

- Gi m ch c n ng t bào beta do khi m khuy t gen

- Gi m ho t tính insulin do khi m khuy t gen

- B nh lý t y ngo i ti t

- B nh n i ti t

- T ng glucose máu do hóa ch t: Corticoid; hormone tuy n giáp…

- Nhi m virus: nhi m Rubella b m sinh; cytomegano virus

- Các th qua trung gian mi n d ch

1.4.4 T thai k

T thai k lƠ khi T đ c phát hi n l n đ u trong lúc có thai, không lo i tr

tr ng h p có T đư có tr c khi có thai nh ng ch a đ c ch n đoán

1.5 Bi n ch ng b nhă T týp 2

1.5.1 Bi n ch ng m ch máu:

- Bi n ch ng m ch máu l n:

+ B nh m ch vƠnh tim gơy nh i máu c tim

+ B nh m ch máu nưo gơy đ t qu + B nh m ch máu ngo i vi, hay g p nh t lƠ b nh m ch máu chi d i gơy

ho i t d n đ n c t c t chi

2 H huy tăápăt ăth b nhănhơnă T týp 2

2.1 nhăngh a h huy tăápăt ăth

Theo Hi p H i Th n Kinh T Ch Hoa K (American Autonomic Society)

vƠ Vi n Th n Kinh Hoa K (American Academy of Neurology), h huy t áp t th

lƠ tình tr ng lơm sƠng v i huy t áp tơm thu gi m ít nh t 20 mmHg vƠ/ho c huy t áp tơm tr ng gi m ít nh t 10 mmHg khi đ ng trong vòng 3 phút so v i huy t áp khi

ng i ho c n m ng a[20]

2.2 D ch t h huy tăápăt ăth b nhănhơnă T ătýpă2

T l g p HHATT ng i đái tháo đ ng týp 1 và týp 2 trong c ng đ ng

l n l t là 8,4 và 7,4% [5] t l này BN T dao đ ng t 8,2-43% tùy giai đo n phát hi n đái tháo đ ng [6]

2.3 Nguyên nhân h huy t ápăt ăth BNă T ătýpă2

M t s nguyên nhân gây h huy t áp th đ ng c a bao g m:

2.3.3 Nguyên nhân không do th n kinh nh

- Suy y u tr l i t nh m ch: nh R i lo n kh n ng co m ch qua 1-giao c m, gi m kh n ng giưn c a tim vƠ t nh m ch

- Gi m th tích tu n hoƠn: Gi m nh n th c khát vƠ gi m kh n ng gi

mu i vƠ n c

- Do nguyên nhân tim m ch nh nh i máu c tim, suy tim huy t

- Do nguyên nhân n i ti t nh suy th ng th n, gi m ti t aldosterone

2.4 Sinh lý b nh h huy tăápăt ăth BNă T ătýpă2

Khi m t ng i chuy n t t th n m t i t th đ ng thì có kho ng 300-800

ml máu chuy n xu ng chi d i C ch b o toƠn huy t áp khi thay đ i v trí lƠ khá

ph c t p v i s tham gia c a nhi u c quan nh y c m nh tim, m ch máu, th n kinh, c H th ng th n kinh t đ ng đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c duy trì huy t áp khi m t ng i thay đ i v trí H th ng th n kinh giao c m đi u ch nh nh p

đi u co th t trong đ ng m ch, t nh m ch, vƠ tim Các th th Baro n m ch y u trong các đ ng m ch c nh vƠ đ ng m ch ch r t nh y v i nh ng thay đ i c a huy t

áp Khi các th th Baro c m nh n s s t gi m nh áp l c s lƠm gia t ng áp l c trong dòng ch y Khi đó đ ng m ch co đ t ng s c đ kháng ngo i vi, huy t áp,

nh p tim vƠ t ng co bóp tim T t c nh ng ph n ng nƠy lƠ nh m m c đích duy trì huy t áp vƠ cơn b ng d ch th M t vƠi c ch sinh lý khác có th tham gia nh các

th th gi m áp tim, ph i, h th ng renin-angiotensin-aldosterone, vasopressin và

h th ng c a norepinephrine Khi các c ch nƠy b r i lo n ho c n u b nh nhơn có

gi m th tích tu n hoƠn thì h huy t áp th đ ng có th x y ra nh ng ng i có

t t huy t áp th đ ng, l ng máu tr v t nh m ch quá m c cho phép d n đ n gây

gi m huy t áp vƠ đe d a thi u máu c c b nưo [15]

Nói chung, t t c các b ph n c a h th ng tim m ch vƠ th n kinh ph i lƠm

vi c cùng nhau N u thi u s l ng n i m ch, suy gi m c a h th ng th n kinh t

ch , gi m kh n ng l ng máu tr l i c a t nh m ch, ho c tim không có kh n ng

đ p nhanh vƠ m nh h n thì h huy t áp t th có th x y ra [15]

6

2.5 Tri u ch ng h huy tăápăt ăth BNă T ătýpă2

Tình tr ng nƠy có th có ho c không có tri u ch ng đi kèm Các tri u ch ng

nh hoa m t, nhìn m , chóng m t, lú l n… x y ra vƠi giơy đ n vƠi phút khi đ ng vƠ

bi n m t khi n m M t s b nh nhơn có th té ngư, ng t ho c đ ng kinh toƠn th

2.6 i u tr h huy tăápăt ăth

H huy t áp c p tính t th th ng gi i quy t và đi u tr các nguyên nhơn c

b n b nh nhân h huy t áp th đ ng mưn tính, ph ng pháp không dùng thu c

n c đ t ng huy t áp tơm thu h n 20 mmHg trong hai gi [24]

Natri có th đ c b sung b ng cách thêm mu i vƠo th c n ho c u ng t 0,5 đ n 1,0g mu i N ng đ natri trong n c ti u 24 gi có th h tr trong đi u

tr B nh nhơn n u có giá tr Natri d i 170 mmol trong n c ti u 24 gi ph i đ c

b sung 1-2 g natri chia ba l n m t ngƠy vƠ đ c đánh giá l i sau m t đ n hai tu n,

v i m c tiêu n ng đ Natri vƠo kho ng 150 - 200 mEq

B ng ép b ng có th có l i M t nghiên c u ng u nhiên, mù đ n có ki m soát s d ng th nghi m b ng Tiltch ng minh hi u qu qu n lý c a h huy t áp th

đ ng b ng cách b ng ép b ng

T p th d c t p trung vƠo vi c c i thi n vƠ thích ng v i m iđi u ki n đ tránh h huy t áp th đ ng đư đ c ch ng minh lƠ có l i B nh nhơn nên tích c c

t p đ ng b t chéo chơn, có ho c không nghiêng v phía tr c và ng i x m, các bài

t p liên quan đ n v n đ ng đ ng th i cánh tay, chơn vƠ c b ng khi thay đ i v trí

ho c đ ng lơu

2.6.2 Dùng thu c

nh ng b nh nhơn không đáp ng v i ph ng pháp không dùng thu c thì

c n cho thu c đ đi u tr n u có ch đ nh

Fludrocortisone Fludrocortisone: lƠ m t mineralocorticoid t ng h p, đ c coi lƠ đi u tr đ u tay cho đi u tr h huy t áp th đ ng Các tác d ng ph bao g m đau đ u, t ng huy t áp n m ng a và suy tim sung huy t

Midodrine Midodrine lƠ thu c ch v n alpha-1-adrenergic ngo i vi, lƠm

t ng đáng k huy t áp tơm thu th đ ng vƠ c i thi n các tri u ch ng b nh nhơn đái tháo đ ng týp 2 có bi n ch ng th n kinh gơy h huy t áp th đ ng Các tác d ng

ph bao g mng a, vƠ d c m

Pyridostigmine (Mestinon): Pyridostigmine lƠ m t ch t c ch cholinesterase

đ c i thi n d n truy n th n kinh t bƠo th n kinh acetylcholine qua trung gian c a

h th ng th n kinh t ch Thu c đư ch ng minh gi m tình tr ng h huy t áp tơm

tr ng t th đ ng mƠ không lƠm t ng huy t áp n m ng a Các tác d ng ph bao

g m phơn l ng, toát m hôi[20]

2.7 Các nghiên c u trong và ngoƠiăn c

Trong n c

Trong n c đư có m t vài nghiên c u v t l h huy t áp t th b nh nhân

T týp 2, v i các k t qu khác nhau tùy thu c vƠo đ i t ng nghiên c u nh : Hoàng Th Bích, Nguy n Khoa Di u Vơn, V Bích Nga (2005) [4]nghiên

c u trên 150 b nh nhơn đái tháo đ ng đi u tr n i trú t i Khoa N i ti t B nh vi n

B ch Mai cho th y t l HHATT đ ng là 60,7%, 100 % b nh nhân HHATT đ ng có

t ng nh p tim khi thay đ i t th , m c đ HHATT đ ng càng nhi u thì nh p tim

t ng cƠng nhanh

Tác gi Lê Trúc Th y và c ng s (2005) ghi nh n b nh nhân béo phì thì nguy c b HHATT cao g p 2 l n ng i không béo Nguy n Th Nh n (2003) nghiên c u trên 55 b nh nhơn T type 2 ghi nh n có t ng quan ngh ch HHATT

v i BMI

Nguy n Doãn S n, Nguy n Th Nh n (2011)[8] nghiên c u s thay đ i huy t

áp t th và Holter nh p tim 24 gi trên 56 b nh nhơn T týp 2 đi u tr n i trú t i

8

khoa N i ti t - Th n kinh - Hô h p B nh vi n Trung ng Hu và khoa N i T ng

h p B nh vi n tr ng i h c Y D c Hu đ a ra k t lu n: T l HHATT là 42,85%, có m i t ng quan thu n gi a h huy t áp t th v i th i gian phát hi n

b nh (r = 0,45 và r = 0,36; p < 0,05)

G n đơy nh t là Tr n B c (2014)[1]nghiên c u m i t ng quan HHATT v i

m t s y u t liên quan và glucose huy t sau n trên 59 b nh nhơn T cho th y t

l HHATT đ ng trên b nh nhơn đái tháo đ ng là 45,8%, có m i t ng quan gi a HHATT v i tu i, th i gian phát hi n b nh, HbA1c và THA Không có m i t ng quan gi a HHATT v i ch s kh i c th và glucose máu toàn ph n sau n

Nghiên c u c a Jin Sang Wu và c ng s n m 2009 cho th y t l HHATT

b nh nhơn T týp 2 lƠ 25,5%, HHATT có m i t ng quan thu n v i ch s HbA1C và tình tr ng THA[29]

n n m 2010 có nghiên c u c a Shafig ur Rahman và c ng s trên 200 BN

T cho th y t l HHATT là 26%, t l HHATT b nh nhơn THA cao h n so v i

BN T không có THA[25]

Van Hateren KJ và c ng s n m 2012 cho th y t l HHATT BN T lƠ 28% vƠ HHATT lƠm t ng nguy c ngư qu và các tai n n khác d n đ n t ng t l t vong [27]

G n đơy nh t có nghiên c u c a Eze CO và c ng s n m 2013 th y t l HHATT là 23,3%, HHATT có m i t ng quan thu n v i các bi n ch ng th n kinh,

m t và th n [16]

Các nghiên c u trong n c t tr c th ng v i c m u nh , đ i t ng là

nh ng BN T nói chung vƠ mang nhi u y u t nhi u nh tu i cao Trong khi

B nh Vi n N i Ti t Trung ng là m t b nh vi n l n tuy n cu i hàng ngày có r t nhi u BN đ n khám vƠ đi u tr nh ng hi n t i ch a có nghiên c u nào v i c m u

l n đánh giá th c tr ng bi n ch ng HHATT BN T týp 2 đ cho k t qu nghiên

c u mang tính th ng kê vƠ đ i di n cao trong c ng đ ng H n n a, bi n ch ng HHATT là bi n ch ng c n đ c phát hi n và x trí s m BN T týp 2 đòi h i

ch m sóc s c kh e ph i th ng xuyên liên t c theo dõi c a công tác đi u d ng và

y t gia đình

- B nh nhơn đang dùng thu c làm nh h ng đ n m ch, HA nh : thu c dãn

m ch ( c ch calci, nitrate); c ch alpha (prazosin, phenoxybenzamine), thu c h áp (clonidine, methyldopa, reserpine, c ch beta), thu c ch ng

lo n th n (phenothiazines), MAOIs, thu c ch ng tr m c m 3 vòng ho c 4

vòng, thu c l i ti u quai (furocemid)

- B nh nhân có các b nh lý nh nhi m trùng n ng, suy gan, suy th n n ng, thi u máu n ng, suy tim, Parkinson…

Nhóm các bi n s tìm hi u v m i liên quan t i h HHATT g m:

Tu i, gi i, th i gian m c T typ 2, hi u HA t th (HA t th n m ậ HA t th

đ ng), hi u m ch t th (m ch t th đ ng ậ m ch t th n m), BMI, THA, HbA1c, lipid máu

2.4 Ph ngăphápăthuăth p

Các b c ti n hành

- Khai thác ti n s , b nh s

- Khám b nh:

+ o chi u cao, cân n ng, tính ch s kh i c th (BMI)

Ch s BMI đ c tính theo công th c:

12

Gi i thích cho b nh nhơn hi u cách lƠm vƠ yêu c u b nh nhơn báo các tri u

ch ng khó ch u trong quá trình lƠm nghi m pháp

o HA cùng 1 cánh tay trái v i 1 máy đo HA

o HA sau khi BN n m đ u ngang 5 phút; đ ng 1 phút vƠ 3 phút

Xác đ nh HHATT: HATT gi m ≥ 20 mmHg vƠ/ho c HATTr gi m ≥ 10 mmHg + o m ch: B t m ch cùng 1 v trí, xác đ nh m ch các th i đi m cùng v i huy t áp nh sau khi BN n m đ u ngang 5 phút; đ ng 1 phút vƠ 3 phút

+ H i các tri u ch ng c n ng vƠ đánh giá các tri u ch ng th c th đi kèm.:

nh choáng váng, đau đ u, bu n nôn, th u, ng t

3 phút so v i huy t áp khi ng i ho c n m ng a

- ánh giá ch s nhân tr c (BMI):

Theo tiêu chu n c a WHO (2000) áp d ng cho ng i ông Nam Á [28]

B ng 2.1 Phân lo i BMI

Phân lo i BMI (kg/m2)

Nh cân < 18,5 Bình th ng 18,5 ậ 22,9

Th a cân và béo phì ≥ 23,0