Đánh giá kiến thức, thái độ, thực hành về sử dụng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu ở bệnh nhân đặt stent mạch vành tại viện tim mạch việt nam

3.2.2.ăKi năth căc aăb nhănhơnăv ăs ăd ngăthu căch ngăng ngăt păti uăc uăAspirin và Clopidogrel .... Cană thi pă đ ngă m chă vƠnhă quaă daă Percutaneousă Coronaryă Intervention - PCIă đ

B ăGIỄOăD CăVÀă ÀOăT O

KHOAăKHOAăH CăS CăKH E

S N TỐNG

Mã sinh viên: B00355

ỄNH GIỄ KI N TH C, THỄI , TH C HÀNH V S D NG THU C CH NG NG NG T P TI U C U B NH NHỂN T STENT M CH VÀNH T I VI N TIM M CH VI T NAM

L i c m n

Nhơnă d pă lu nă v nă đ că hoƠnă thƠnh,ă emă xină đ că bƠyă t ă lòngă bi tă nă chơnăthành và sâu s căt i:

Banăgiámăhi u,ăcácăb ămôn,ăphòngăbanătr ngăđ iăh căTh ngăLong

Th y Nguy năNg căQuang,ăcánăb ăgi ngăd yăc aăb ămônăTimăM chătr ngăđ iă

h căYăHƠăN i,ăng iăth yăđưăt nătìnhăd yăd ,ăch ăb o,ăgiúpăđ ăvƠăluônăt oăđi uăki năt tă

nh tăchoăemătrongăquá trình h căt păvƠăhoƠnăthƠnhăkhóaălu n

EmăxinăbƠyăt ălòngăbi tă năchơnăthƠnhăvƠăsơuăs căt iăquýăth yăcô,ăcácăbácăs ,ăyă

tá, Vi năTimăm chăVi tăNamăậ B nhăvi năB chăMaiăđưăt oăm iăđi uăki năthu năl iăvƠăgiúpăđ ăemătrongăsu tăth iăgianăh căt păvƠăhoƠnăthƠnhăkhóaălu n

Emăxinăc mă năanhăHoƠngăNg căD ngăđưăgiúpăemăch nhăs aăvƠăhoƠnăthi nătrongăsu tăquáătrìnhălƠmăkhóaălu nănƠy

Emăc ngăxinăđ căchơnăthƠnhăc mă năs ăh pătácăr tănhi tătìnhăc aăcácăb nhănhơnătrongănhómănghiênăc u

Cu iăcùng,ăconăxinăbƠyăt ălòngăbi tă năsơuăs căt iăb ăm ,ăng iăthơnătrongăgiaăđình,ăb năbè,ănh ngăng iăluônăbênăc nhăgiúpăđ ,ăđ ngăviênăvƠăt oăđi uăki nătrongă

su tăquáătrìnhăh căt păvƠănghiênăc uăkhoaăh c

M tăl năn aăxinăchơnăthƠnhăc mă n!

Hà N i, ngày 20 tháng 05 n m 2015

ăS NăTỐNG

L I CAM OAN

TôiăxinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc uăc aăriêngătôi

Cácăs ăli u, k tăqu ătrongălu năv nălƠătrungăth căvƠăch aăđ căcôngăb ă trongăb tăkìăm tăcôngătrìnhănào khác.

H à N i, ngày 20 tháng 05 n m 2015

ăS NăTỐNG

DANH M C CỄC CH VI T T T

M C L C

T V N 1

CH NG 1 T NG QUAN 3

1.1.ăTìnhăhìnhăb nhălýăm chăvƠnhăhi nănay 3

1.1.1.ăTìnhăhìnhăb nhăm chăvƠnhătrênăth ăgi i 3

1.1.2ăTìnhăhìnhăb nhăm chăvƠnhă ăVi tăNam 4

1.2 Ph ngăphápăcanăthi păđ ngăm chăvƠnhăquaăda 5

1.2.1.ăL chăs ăraăđ iăc aăstentăđ ngăm chăvƠnh 5

1.2.2.ăStentăđ ngăm chăvƠnhăph ăthu c 6

1.2.3.ăCácăb căti năhƠnhăth ăthu t 7

1.2.4 Huy tăkh iătrongăstent 8

1.3.ăVaiătròăc aăcácăthu căch ngăng ngăt păti uăc uă ăb nhănhơnăcanăthi păđ tă Stentăđ ngăm chăvƠnh 9

1.4 C ăch ăch ngăng ngăk tăti uăc uăc aăAspirinăvƠăClopidogrel 9

CH NG 2 I T NG VÀ PH NG PHỄP NGHIểN C U 12

2.1 aăđi m,ăđ iăt ngăvƠăth iăgianănghiênăc u 12

2.1.1 aăđi m 12

2.1.2 Th iăgian 12

2.1.3 iăt ngănghiênăc u 12

2.2 Ph ngăphápănghiênăc u 12

2.2.1 Thi tăk ănghiênăc u 12

2.2.2 Ch năm uăvƠăc ăm u 12

2.2.3.ăN iădungănghiênăc u 13

2.2.4 Saiăs ăvƠăcáchăkh căph căsaiăs 15

2.2.5 X ălýăvƠăphơnătíchăs ăli u 15

2.2.6 oăđ cănghiênăc u 15

CH NG 3 K T QU 17

3.1 căđi măchungăc aăđ iăt ngănghiênăc u 17

3.2 Ki năth c chung v ăb nh vƠăki năth c c aăđ iăt ngănghiênăc u v ăs ăd ngă thu căch ngăng ngăt păti uăc uă(AspirinăvƠăClopidogrel) 18

3.2.1.ăKi năth căv b nhăc aăđ iăt ngănghiênăc u 18

3.2.2.ăKi năth căc aăb nhănhơnăv ăs ăd ngăthu căch ngăng ngăt păti uăc uă(Aspirin và Clopidogrel) 20 3.3 Tháiăđ ăs ăd ngăthu căc aănhómăđ iăt ngănghiênăc u 28 3.4 HƠnhăviăs ăd ngăthu căc aănhómăđ iăt ngănghiênăc u 30

3.5.ăM iăliênăquanăgi aăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năm căđ ăki năth căc aăđ iă

ng ngăt păti uăc u 34 4.2.3.ăHi uăbi tăchungăc aăcácăđ iăt ngăthamăgiaănghiênăc uăv ăb nhăvƠăthu că

ch ngăng ngăt păti uăc u 36 4.3.ăTháiăđ ăc aăđ iăt ngăthamăgiaănghiênăc uăđ iăv iăthu căch ngăng ngăt pă

ti uăc u 36 4.4 HƠnhăviăc aăđ iăt ngăthamăgiaănghiênăc uăđ iăv iăthu căch ngăng ngăt pă

ti uăc u 37 4.5 M iăliênăquanăgi aăcácăy uăt ă nhăh ngăđ năm căđ ăki năth căc aănhómăđ iă

t ngănghiênăc u 37 4.6.ăăM iăliênăquanăgi aăm căđ ăki năth căc aănhómăđ iăt ngănghiênăc uăđ nătháiăđ ăvƠăhƠnhăvi 38

K T LU N 39

KI N NGH 40

DA NH M C CỄC B NG

B ngă3.1.ă căđi măchungăc aăcácăđ iăt ngănghiênăc u 17

B ngă3.2.ă Lo iăstentăđ căđ t 18

B ngă3.3.ă S ăl ngăb nhănhơnăđ căgi iăthíchăvƠăbi tăv ăcácăbi năch ngăsauăkhiă đ tăstent 19

B ngă3.4.ă M iăliênăquanăgi aăs ăl năđ tăstentăv iăs ăb nhănhơ đ căgi iăthíchăv ă cácăbi năch ngătr căkhiăđ tăstent 19

B ngă3.5.ă T ăl ăb nhănhơnăbi tămìnhăph iăs ăd ngăthu căch ngăng ngăt păti uăc uă tr căvƠăsauăcanăthi p 20

B ngă3.6.ă T ăl ăb nhănhơnăbi tăđ căthu cănƠoălƠăthu căch ngăng ngăt păti uăc u 21

B ngă3.7.ă T ăl ăb nhănhơnăbi tăchínhăxácătênăthu cămìnhăđangădùng 21

B ngă3.8.ă T ăl ăb nhănhơnăbi tăv ăth iăgianăduyătrìăs ăd ngăthu c 22

B ngă3.9.ă T ăl ăb nhănhơnăbi tăv ătácăd ngăc aăthu c 23

B ngă3.10.ă T ăl ăhi uăbi tăc aăb nhănhơnăv ănh ngăđ iăt ngănênătránhăs ăd ngă thu c 23

B ngă3.11.ă T ăl ăhi uăbi tăc aăb nhănhơnăv ănh ngăđi uăc nătránhăătrongăkhiăs ă d ngăthu c 24

B ngă3.12.ă T ăl ăb nhănhơnăbi tăv ătácăd ngăph ăkhiădùngăthu căăch ngăng ngăt pă ti uăc u 25

B ngă3.13.ă T ăl ăb nhănhơnăg păph iăcácătácăd ngăph ăkhiădùngăthu c 26

B ngă3.14.ă M iăliênăquanăgi aăs ăb nhănhơnăcóăg pătácăd ngăph ăv iăs ăl năđ tă stent 26

B ngă3.15.ă HƠnhăviăc aăb nhănhơnăkhiăg pătácăd ngăph 27

B ngă3.16.ă Tháiăđ ăs ăd ngăthu căc aăb nhănhơn 28

B ngă3.17.ă T ăl ăs ăb nhănhơnăs ăcácăbi năch ngăkhiădùngăthu c 29

B ngă3.18.ă T ăl ăs ăb nhănhơnăđ căd nătáiăkhámăvƠăs ătáiăkhámăătheoăl chăh năc aă bácăs 29

B ngă3.19.ă ánhăgiáăhƠnhăviăs ăd ngăthu căc aănhómăăđ iăt ngănghiênăc u 30

B ngă3.20.ă M iăliênăquanăgi aăcácăy uăt ă nhăh ngăt iăm căđ ăăki năth căc aăđ iă t ngănghiênăc u 31

B ngă3.21.ă M iăliênăquanăgi aăki năth căvƠătháiăđ ăc aăăcácăđ iăt ngănghiênăc u32 B ngă3.22.ă M iăliênăquanăgi aăki năth căvƠăhƠnhăviăc aăăcácăđ iăt ngănghiênăc u 32

DANH M C CỄC BI U

Bi uăđ ă3.1.ă S ăl năđ tăstentăc aăđ iăt ngănghiênăc u 18

Bi uăđ ă3.2.ă M căđ ăhi uăbi tăc aăđ iăt ngăv ăb nhăc aămình 20

Bi uăđ ă3.3.ă T ăl ănh ngăb nhămƠăb nhănhơnăchoăr ngăcóăth ădùngăthu căch ngă ng ngăt păti uăc uăđ ăđi uătr 22

Bi uăđ ă3.4.ă T ăl ăcácănhómăđ iăt ngănênătránhăs ăd ngăthu c 24

Bi uăđ ă3.5 T ăl ănh ngăđi uăc nătránhătrongăkhiăs ăd ngăthu c 25

Bi uăđ ă3.6.ă Soăsánhăgi aăs ăl năđ tăstentăvƠătácăd ngăph ăđưăg păph i 27

Bi uăđ ă3.7.ă M căđ ăhi uăbi tăchungăc aăđ iăt ngăv ăb nhăvƠăthu căch ngă ng ngăt păti uăc u 28

DANH M C CỄC HỊNH Hìnhă1.1.1ă ngăstentăkimălo iăđ uătiên 6

Hìnhă1.2.1ăCácăb căcanăthi păđ ngăm chăvƠnhăquaăda 8

T V N

Cácăb nhătimăm ch,ăđ căbi tălƠăb nhălýăđ ngăm chăvƠnh,ăhi nănayăđ ngăhƠngă

đ uăv ăt ăl ăm căvƠăt vongă ăh uăh tăcácăn cătrênăth ăgi i.ăB nhăđ ngăm chăvƠnhăbaoăg m:ăc năđauăth tăng că năđ nh m nătính, c năđauăth tăng căkhôngă năđ nh và

đ căbi tălƠănh iămáuăc ătimăc pă,ăr tăth ngăg păvƠ đ ăl iăh uăqu ătr mătr ngăv ăs căkho ăc ngănh ăkinhăt ăn uăkhông đ căphátăhi năvƠăđi uătr ăk păth iă[5], [10]

Cană thi pă đ ngă m chă vƠnhă quaă daă (Percutaneousă Coronaryă Intervention - PCI)ă đ că xemă nh ă m tă chi nă l că táiă l uă thôngă m chă máuă hi uă qu ă c aă b nhă

m chăvƠnhăt ăn mă1977.ă uăđi măc aăph ngăphápănƠyăđưălƠmăchoăs l ngăth ăthu tăPCIăm iăn măgiaăt ngăđángăk ăCóăkho ngă1,2ătri uăcaăPCIăđ căth căhi nă

m iăn mă ăM ăvƠăkho ngă2ătri uăcaă/n mătrênătoƠnăth ăgi i.ăS ăli uăc ngăchoăth yă

s ăcaăPCIăt ngăg pă5ăl năsauăm iăth păk ăSoăv iăđi uătr ăn iăkhoa,ăPCIăđưăch ngăt ă

gi mă t ă l ă bi nă ch ngă ă b nhă nhơnă nh iă máuă c ă tim c pă hayă c nă đauă th tă ng căkhôngă năđ nh nguyăc ăcao,ăc ngănh ălƠmăgi măm căđ ăđauăng căvƠăc iăthi năch tă

l ngă cu că s ngă ă b nhă nhơnă đauă th tă ng că nă đ nh.ă Tuyă nhiênă khôngă ph iă canăthi păxongălƠăgi iăquy tăđ căt tăc ăvƠăb nhănhơnăkhôngăc n ph iătheoădõiăđi uătr ă[5], [26], [32], [33]

Huy tăkh iătrongăstentă ăb nhănhơnăsauăcanăthi păđ tăstentăm chăvƠnhălƠăbi nă

ch ngăn ng,ăcóăt ăl ăt ăvongăcao.ăChínhăvìăth ,ădùngăthu căch ngăng ngăt păti uă

c uă lƠăch ăđ nhăb t bu căđ iăv iăm iăb nhănhơnăsauăcanăthi păđ tăstentăm chăvƠnhă(theoăkhuy năcáoăth iăgianădùngătrênă1ăn măđ iăv iăstentăph ăthu c,ătrênă1ăthángăđ iă

v iă stentă th ng) [13].ă Bênă c nhă đó,ă ch yă máuă ă b nhă nhơnă dùngă thu că ch ngă

ng ngăt p ti uăc u lƠăm tăbi năch ngăhayăg p,ănh tălƠăxu tăhuy tăđ ngătiêuăhóa có liênăquanăv iădùngăAspirin.ăTrongăth căt ălơmăsƠng,ăb nhănhơnăsauăđ tăstentăm chăvƠnhăcóădùngăAspirinăph iăh păv iăClopidogrelă lâu dài hayăkhôngănhi uăkhiăkhóăquy tăđ nhăvƠăph i cơnănh căgi aăkh ăn ngăxu tăhi n huy tăkh iătrongăstentăvƠ nguy

c ăch yămáu,ănh tălƠăch yămáuăd ădƠy,ătáătrƠngă[4],ă[13],ă[21]

T iăVi năTimăm chăVi tăNam, đi uătr ăd ăphòngăb ngăthu căch ngăng ngă

t păti uăc uăchoăb nhănhơnăsauăcanăthi păđ tăstentăm chăvƠnhălƠăch ăđ nhăđi uătr ăb tă

bu c.ăChínhăvìăv yăvi căđánhăgiáăki năth c,ătháiăđ ,ăth căhƠnhăc aăb nhănhơnăđ iă

v iăvi căs ăd ngăthu căc ngănh ăcácăx ătríăc aăh ăkhiăg păcácătácăd ngăph ălƠăh tă

s căc năthi t.ăHi nănayăt iăVi tăNam,ăch aăcóănghiênăc uănƠoăliênăquanăđ năv năđ ănƠy.ăNh măgópăph nătìmăhi uăki năth c,ătháiăđ ,ăth căhƠnhăc aăb nhănhơnăsauăcanăthi păstentăm chăvƠnhăv iăvi căs ăd ngăcácăthu căch ngăng ngăt păti uăc u,ăchúngătôiăti năhƠnhănghiênăc uăđ ătƠi.ă

“ ánh giá ki n th c, thái đ , th c hành v s d ng thu c ch ng ng ng

t p ti u c u b nh nhân đ t stent m ch vành t i Vi n Tim m ch Vi t Nam”

nh măm cătiêu:ăă

1.ăMôăt ătrìnhăđ ăhi uăbi t,ătháiăđ ,ăth căhƠnhăv ăs ăd ngăthu căch ngăng ngă

t păti uăc uă ăb nhănhơnăđ tăstentăm chăvƠnhăt iăVi năTimăm chăVi tăNam

2 Xácăđ nh m tăs y uăt ăliênăquanăđ nătrìnhăđ ăhi uăbi t,ătháiăđ ,ăth căhƠnhă

v ăs ăd ngăthu căch ngăng ngăt păti uăc uă ăb nhănhơnăđ tăstentăm chăvƠnhăt iă

Vi năTimăm chăVi tăNam

CH NG 1

T NG QUAN

1 1 Tình hình b nh lý m ch vƠnh hi n nay

1.1.1 Tình hình b nh m ch vành trên th gi i

Theoăbáoăcáoăs căkho ătoƠnăc uăc aăWHOă1999,ăcácăb nhătimăm chăgơyăraă

g nă30%ăt ngăs ăcaăt ăvongă ăcácăn căcóăthuănh păth păvƠătrungăbình

Trongăn mă2001ăcácăchuyênăgiaăd ăđoánăs ăcóă7ătri uăcaăt ăvongădoăb nhă

m chăvƠnhă(b nhăthi uămáuăc ătim c căb )ătrênătoƠnăth ăgi i,ăph năl nănh ngăcaănƠyăt pătrungă ăcácăn cănghèo

năn mă2020,ăb nhăm chăvƠnhăcóăth ătr ăthƠnhănguyênănhơnăgơyăt ăvongăhƠngăđ uă ăcácăn căcóăthuănh păth păđ nătrungăbìnhăvìăb nhătruy nănhi măđưăgi măđángăk ăvƠăcóăs ăt ngănguyăc ăb nhăm chăvƠnhătheoătu i

Nghiênăc uăđoƠnăh ăFraminghamă(m tăth ătr nă ăMassachusetts)ăđưăcóăđóngăgópă r tă l nă trongă vi că xácă đ nhă cácă nguyênă nhơnă gơyă b nhă m chă vƠnh.ă căDawberăvƠăc ngăs ăb tăđ uăvƠoăn mă1949,ănghiênăc uănƠyăkh oăsátă5128ăđ iăt ngă(v iăh năn aălƠăn )ăkhôngăb ăb nhăm chăvƠnh.ăCácăđ iăt ngăđ căkhámăl iă2ăn mă

m tăl n vƠăsauă34ăn mătheoădõi,ăcácătácăgi ăđưăghiănh năvaiătròăgơyăb nhăc a:ăhútăthu c,ăt ngăcholesterol,ăt ngăhuy tăápăcùngăm tăs ăy uăt ăkhácăcóăliênăquanăkémă

ch tăch ăh năv iăb nh

- Y u t nguy c : Cóăth ăchiaăthƠnhăcácănhóm:ă căđi măsinhăh căc aăđ iă

t ngăv năkhôngăth ăthayăđ iăđ c,ăcácăthayăđ iăv ăsinhălýăh căd ăđoánăkh ăn ngă

m căb nhătrongăt ngălai,ăcácăđ cătínhăv ăhƠnhăviăđiăkèmăv iăb nhădoăchúngăk tăh pă

v iăcácăthayăđ iăsinhălý,ăcácăy uăt ătơmălýăvƠăxưăh iăcóă nhăh ngăđ nănguyăc ăb nhădùăc ăth ăch aărõ,ăvƠăcácăy uăt ăv ăđ aălý.ăCácăy uăt ănguyăc ăch ăy uăc aăb nhă(b ngă1.1.1)ălƠmăt ngănguyăc ă ăm iădơnăs ătrênăth ăgi iăvƠăcóătácăd ngăhi păđ ngă

v iă nhauă nh tu i vƠ gi i t tă c ă cácă n că cóă thuă nh pă s ă li uă v ă b nhă m chă

vƠnh,ăng iătaăth yănguyăc ăb nhăt ngălênătheoătu iă(t ngăquanăg nănh ătuy nătínhătrên thang logarit) Nam gi iăcóănguyăc ăb ăb nhăm chăvƠnhăh năn ,ăg pă3-4ăl nă ă

l aătu iătrungăniên.ăTuyănhiênăsauăth iăk ămưnăkinhă ăn ,ăs ăkhácăbi tănƠyătr ănênă

b tărõăr t

- Tu i:ănamăt ă45ătu iătr ălênăho căn mưnăkinhăs mămƠăkhôngăđ căđi uătr ă

b ăsungăn iăti tăt

- Ti năc năgiaăđìnhăb ăb nhăm chăvƠnh

B ngă1.1.1:ăCácăy uăt ănguyăc ăch ăy uăđ iăv iăb nhăm chăvƠnh

Các y u t nguy c v m t sinh lý:

- R iălo năchuy năhóaăm

- T ngăhuy tăáp

- Th aăcơn

- R iălo năchuy năhóaăđ ng

- Cácăy uăt ăđôngămáu

ăVi tăNam,ăb nhătimăm chălƠăm tăgánhăn ngăb nhăt tăquanătr ngănh tăđ i

v i nhómătu iăt ă50ătr ălên[9] vƠăgánhăn ngăb nhăt tădoăb nhătimăm chănƠyăs ăcƠngă

n ngăn ăv iăs ăthayăđ iăc aăc uătrúcădơnăs ăvƠătìnhăhìnhăphátătri năkinhăt ăxưăh i[2]

S ăng iăb ăm căb nhăđ ngăm chăvƠnhăt ngălênănhanhăchóngătrongănhi uăn mătr ă

l iăđơy.ăN mă1997ăcóă1,2% s ăb nhănhơnăm căb nhăđ ngăm chăvƠnh,ăđ năn mă2003ălƠă12%ăvƠăn mă2007 t ngălênăđ nă24% m tăconăs ăđángăbáoăđ ng [12] B nhăm chăvƠnhăđangălƠăgánhăn ngăb nhăt tăquanătr ngăv iă250.000ătr ngăh păm iăm căm iă

n măvƠăđangătrênăchi uăh ngăgiaăt ngădoăvi călưoăhoáăc aădơnăs

1.2 Ph ng pháp can thi p đ ng m ch vƠnh qua da

1.2.1 L ch s ra đ i c a stent đ ng m ch vành

Sauăg nă1ăth păk ă(1977-1987)ăcácănhƠătimăm chăcanăthi păs ăd ngăbóngănongăđ ăđi u tr ăm ngăx ăv aăđ ngăm chăvƠnh.ăKhiăch a cóăStentăkimălo i,ăbi năphápăduyănh tălúcăđóăđ ăđi uătr ătáiăh păsauăkhiănongălƠăph uăthu tăb căc uăn iăch ăvành [17], [20]

S ăvi căđưătr ănênăth iăs ăh năkhiănhi uăth ănghi mălơmăsƠngăchoăk tăqu ălƠăkho ngă30%ăt ngăs ăcácătr ngăh păcanăthi păb ngăbóngăb ăt căl iăngayăsauăkhiănong [20], [24].ăVƠoănh ngăn măgi aăth păk ă80,ăcácănhƠătimăm chăcanăthi păđưăph iăng iăl iă

v iănhauătìmăcáchăgi iăquy tăv năđ ănƠyăb ngăcáchăngh ăraănh ngăthi tăb ăm iăgiúpăchoăquáătrìnhăcanăthi păđ căanătoƠnăvƠăhi uăqu ăh n.ăM tătrongănh ngăthi tăb ăm iăđóălƠăStent,ăkhungăhìnhă ngăb ngăkimălo iăcóăkh ăn ngăm ăr ngăkhiăđ aăvƠoăv ătríăt năth ngă

nh ăb măc ngăm tăqu ăbóngămangătheoăn ngăl ng.ăJulioăPalmazăvƠăRichardăSchatzălƠă

nh ngăng iăđ uătiênănghiênăc uăch ăt oănh ngăchi căStent nh ăv yăvƠăđ năn mă1994,ăchi căStentăđ uătiênămangătênăPalmaz-Schardăđ căch pănh nădùngăt iăHoaăK ăTrongă

nh ngăn măsauăđó,ăm tăvƠiăth ăh ăStentăkimălo iăđưăđ căc iăti năchoăm măm iăh năđ ă

d ăđ aăđ năđ cănh ngăt năth ngăh păn ngă[27]

Hìnhă1.1.1ă ngăstentăkimălo iăđ uătiên

1.2.2 Stent đ ng m ch vành ph thu c

M cădùăstentăkimălo iăđ căs ăd ngătrongăm tăth iăgianădƠiănh măh năch ă

nh ngănh căđi măc aăvi cănongăbóngăđ năthu nănh ngăv năph iăđ iăm tăv iăm tă

t ăl ătáiăh pă25% sauă6ăthángăc năcanăthi păl iă[26].ăCácănhƠătimăm chăh căb tăđ uă

nh năraăr ngăthu tăng ă“táiăh p”,ăđ căs ăd ngănhi uăh năthu tăng ă“b nhăđ ngă

m chăvƠnhătáiăphát”,ăth căs ălƠăph nă ngăc aăm iăb nhănhơnăv iăcáiăg iălƠă“t nă

th ngăcóăki măsoát”ăgơyăraăsauăkhiăcanăthi păb ngăbóngămƠătheoăAdreasăGruentzigăchoăr ngăđóălƠădoăs ăphátătri năm nhăm ăc aăcácăt ăbƠoăc ătr năm chămáuăt ngăt ă

nh ăs ăhìnhăthƠnhăs oăv tăth ngă[33]

Cácăbácăs ăcanăthi păcùngăv iăcácăcôngătyăd căvƠăcôngătyăthi tăb ăyăt ăb tă

đ uăth ănghi mătìmăraăm tăs ălo iăthu căcóăkh ăn ngătácăđ ngăvƠoăquáătrìnhăsinhă

h c,ăc ăch ăgơyănênăhi năt ngătáiăh p.ăH ăph ăcácălo iăthu căđóălênăb ăm tăstentăkimălo iăb ngăcáchăg năchúngălênă m tăl păpolymeră m ngăđ ăgi iă phóngăt ăt ăraăthƠnhăm ch.ăStentăph ăthu c raăđ iăv iăb năch tălƠăm tăstentăkimălo iăđ căg năcácă

lo iăthu căcóătácăd ngăng năch năs ătáiăh p.ăR tănhi uănghiênăc uăsauăđóăđ căti năhƠnhăđ ăch ngăminhăhi uăqu ăc aăstentăph ăthu c.ăM cădùăhi năt ngătáiăh păsinhăraă doă nhi uă y uă t ,ă nh ngă k tă qu ă t ă cácă nghiênă c uă đ uă ch ngă minhă stentă ph ăthu căđưăr tăthƠnhăcôngătrongăvi căgi măđángăk ăt ăl ătái h păm tăcáchăcóăýăngh a,ă

t ă30,3%ă ăstentăkimălo iăxu ngăcònă6,64%ă ăstentăph ăthu că[29], [35]

Stentăph ăthu căcóăc uătrúcăc ăb nălƠăm tăstentăkimălo i,ăđ căthi tăk ăkhácănhauăd aăvƠoăs ăl ngăvƠăcáchăs păx păcácăm tăstent,ăb năch tăc aăkimălo iăvƠăt ăl ă

gi aăl păkimălo iăvƠăthƠnhăm chămáu.ă ơyălƠănh ngăy uăt ăchínhăquy tăđ nhăđ cătínhăc aăt ngălo iăstentănh ăđ ăc ng,ătínhăm măd oăd ău năcong,ăs ătr năchuăkhiăđiăquaăt năth ng.ăCh tăli uăvƠăb ăm tăstentăcóăliênăquanăđ năs ătáiăh pătrongăstent.ăVìă

v yăđ ăgi măthi uătìnhătr ngănƠy,ăng iătaătìmăcáchălƠmăthayăđ iăcácăđ cătínhăb ăm tălƠmăchoănóătr nălángăh n,ătíchăh păthêmăcácăionăho căph ălênăđóăm tăs ăch t.ăCác

ch tăli uăthíchăh păchoăm tăstentăđ ngăm chăvƠnhăcóăth ălƠăkimălo i,ăh păkimăho căpolymer [14], [36]

1.2.3 Các b c ti n hành th thu t

Dùngă ngă thôngă ch nă đoánă ti nă hƠnhă ch pă đ ngă m chă vƠnhă tráiă vƠă ph iă

nh măxácăđ nhănhánhăđ ngăm chăvƠnhth ăph măc năcanăthi p

M tădơyăd năm măđ căđ aăquaănhánhăđ ngăm chăvƠnhăb ăh păho căt căđ ă

đ năt năđo năxaăc aăđ ngăm chăvƠnh.ăDơyăd năđóngăvaiătròănh ăm tăđ ng ray giúp

đ aă cácă d ngă c ă cană thi pă (bóng,ă stent)ă vƠoă đúngă v ă tríă đ ngă m chă vƠnhă b ă t nă

Hìnhă1.2.1ăCácăb căcanăthi păđ ngăm chăvƠnhăquaăda

1.2.4 Huy t kh i trong stent

Huy tă kh iă trongă stentă th că s ă lƠă m tă th mă h aă ă b nhă nhơnă sauă canăthi p.ăHuy tăkh iătrongăstentăđ căphơnălo iăd a theoăth iăgianăxu tăhi năhuy tă

kh iătrongăstent

Huy tăkh iăs m:

- Huy tăkh iăc p:ăx yăraătrongăvòngă24hăsauăđ tăstent

- Huy tăkh iăbánăc p:ăxu tăhi năsauă24hăt iă30ăngƠy

Mu n:ăhuy tăkh iăx yăraătrongăvòngăt ă1-12 tháng

R tămu n:ăhuy tăkh iăx yăra sau 12 tháng

Bi năch ngănƠyătuyăhi mănh ngăd năđ nănh ngăh uăqu ăn ngăn ăbaoăg mă

nh iămáuăc ătimăvƠăđ tăt ăT năsu tăchungălƠăd iă1%ăn uădùngăch ăđ ăhaiăthu că

ch ngăk tăt păti uăc uăvƠăk ăthu tăđ tăstentăv iăápăl căcao.ă aăs ătr ngăh păx yăraă

s mă sauă đ tă stent.ă C ă ch ă hìnhă thƠnhă huy tă kh iă tu ă thu că vƠoă huy tă kh iă trongăstentăs măhayămu n.ăHuy tăkh iăs măth ngăliênăquanăđ năcácăy uăt ăc ăh căk tă

h pă v iă đ tă stentă baoă g mă t nă th ngă m chă máu,ă đ ngă kínhă lòngă m chă nh ăvƠ/ho căl uăl ngăđôngămáuăch măsau đ tăstent.ăNg căl i,ăc ăch ăc aăhuy tăkh iătrong stent mu năv iăDESălƠădoălƠmăch măhayăkhôngăhoƠnătoƠnăquáătrìnhăn iăm căhóa.ăM tăvƠiătr ngăh păđưăđ căbáoăcáoăcóăhuy tăkh iătrongăstentăr tămu nă(h nă12ăthángăsauăđ tăstent)ăvƠătrongănh ngăngƠyăng ngădùngăthu căch ngăk tăt păti uă

c uăkhiăb nhănhơnăđ căđ tăstentăph ăthu că[5],ă[15],ă[25],ă[34]

Ch đ ăhaiăthu căch ngăng ngăt păti u c uăg măAspirinăv iăClopidogrel do đóălƠăkh iăđ uăb tăbu căđ iăv iănh ngăb nhănhơnăđ căđ tăStentăm chăvƠnh

1.3 Vai trò c a các thu c ch ng ng ng t p ti u c u b nh nhơn can thi p đ t Stent đ ng m ch vƠnh

Haiăbi năch ngăchínhăsauăkhiăđ tăstentăm chăvƠnhălƠătáiăh păstentăvƠăt căl iăstentădoăhuy tăkh i.ă ăng năng aăhaiăbi năch ngănƠy,ăb nhănhơnăc nău ngăthu căliênăt c,ăđ uăđ n.ăThu căch ngăng ngăt păti uăc uănh ăAspirin và Clopidogrel và thu căh ăm ămáuănhómăstatinălƠănh ngăthu căquanătr ngănh t.ăB nhănhơnăsauăkhiă

đ tăstentăm chăvƠnhăđ căkhuyênănênău ngăClopidogrelăt iăthi uă1 tháng đ iăv iăstentăth ng,ă12ăthángăđ iăv iăstentăph ăthu c,ău ngăaspirinăsu tăđ iă(n uăkhôngăcóă

ch ngăch ăđ nh)

Ch ngăng ngăt p ti uăc uălƠăn năt ngăc aăđi uătr ăn iăkhoaătrongăvƠăsauăđ tă

stentăm chăvƠnhăđ ăng năch năbi năch ngăhuy tăkh iăc ng n và dài h n.ă i uătr ă

haiăthu căkhángăk tăt păti uăc uăb ngăAspirin và Clopidogrelăđưăđ căch ngăminh

r tăhi uăqu ătrongăng năch năcácăbi năc ănh ăhuy tăkh iătrongăstentăc păvƠăbánăc p,ă

nh iămáuăc ătimăvƠăt ăvongăsauăđ tăstentăm chăvƠnhăchoăc ăhaiălo iăstentăth ngă(BMS) và stent ph ăthu că(DES)ăv iăth iăgianăthayăđ iăt ítănh tă4ătu nă(choăBMS)ă

t iăít nh tă12ăthángă[5]

1.4 C ăch ăch ngăng ngăk tăti uăc uăc aăAspirinăvƠăClopidogrel

Aspirin: Là acid acetyl-salicylic,ă đ că dùngă t ă lơuă đ ă gi mă đau,ă h ă s t.ăAspirinăđ căphátăhi năb iănhƠăkhoaăh căng iă căFelixăHoffmanăt ăn mă1899,ă

ch ăy uă ngăd ngătrongăđi uătr ăh ăs tăvƠăgi măđau.ăMưiăt iăn mă1955ăng iătaăm iăphátăhi năth yăngoƠiătácăd ngăh ănhi tăvƠăgi măđau,ăAspirinăcònăcóătácăd ngăkéoădƠiă

th iăgianăch yămáu.ăTácăgi ăBeaumont vƠăc ngăs ăth yăcóăth ădùngăđ ăd ăphòngăhuy tăkh iănh ngăm iăđ năn mă1967ăthìănh ngănghiênăc uătrênălơmăsƠngăm iăth că

s ăđ căti năhƠnhă[8]

Aspirin acetyl-hóa men cyclo-oxygenaseăc aămƠngăti uăc u vƠăt ăbƠoăn iă

m că thƠnhă m chă lƠmă choă menă nƠyă khôngă cóă ho tă tính,ă c nă tr ă s ă t ngă h pă

Prostaglandinăendoperoxydă(quaăđóă căch ăvi căhìnhăthƠnhăc ăthromboxanăA2 và

prostacyclin).ăTácăđ ngă ămƠngăti uăc uălƠă khôngăh iăph căvìăti uăc u không có nhơn,ăkhácăv iătácăđ ngătrênăt ăbƠoăn iăm căthƠnhăm chăcóănhơnălƠăcóăh iăph c,ăt ăbƠoănƠyăv năcóăkh ăn ngăs năsinhămenăcyclo-oxygenase.ăAspirinăch ătácăđ ngăm tă

ph năđ iăv iăk tăt păti uăc u doătácăđ ngăc aăADP, thrombin, collagen [11], [31]

Nghiênă c uă ISIS-2 (The Second International Study of Infarct Survival 1988)ăđ ăxácăđ nhăvaiătròăc aăAspirin trong MI.ă17.187ăb nhănhơnănghiăng ăcóăMIătrongă 24ă gi ă đ uă đ că ch nă ng uă nhiênă đ ă đi uă tr ă b ngă Streptokinase,ă ho că

Aspirin,ăho căc ăhaiăho căgi ăd c.ă i uătr ăAspirinăgi mă21%ăt ăl ăt ăvongătrongă5ă

tu năđ uătiênă[8]

Nghiênăc uăATC- 1994 (The Antiplatelet Trialist Collaboration) phân tích

ng uănhiênăđaăbi nătrênă174ăb nhănhơnăch ngăminhăcácăthu căch ngăđôngălƠmăgi mă10- 14%ăthi uămáuăc căb ătáiăphátăvƠă25%ăt ăl ăt ăvongădoăcácăb nhăm chămáu.ăVaiătròă d ă phòngă tiênă phátă c aă Aspirină đưă đ că ch ngă minhă quaă m tă s ă th ă nghi mă

ng uănhiên.ăM tăphơnătíchăđaăbi năc aăn măth ănghi măđánhăgiáătrênă55.580ăăb nhănhơnăđi uătr ăAspirinăchoăth yăgi măđ că32%ăy uăt ănguyăc ănh iămáuăc ătimă[8]

Clopidogrel:ă LƠă d nă ch tă thienopyridin.ă Clopidogrelă că ch ă ch nă l că vƠăkhôngăh iăph c quáătrìnhăg năphơnăt ăADPăvƠoăcácăth ăc măth ăc aănóătrênăb ăm tă

ti uăc u,ălƠmăchoăcácăc măth ăGPăIIb/IIIaăkhôngăđ căho tăhoáăk tăqu ălƠăcácăti uă

c u khôngăk tădínhăđ căv iănhau,ădoăv yăch ngăđ căhìnhăthƠnhăc cămáuăđông.ă

Tácă d ngă ch ngă k tă vónă xu tă hi nă ngayă ngƠyă đ uă tiênă sauă khiă u ngă li uăthu că75mgăvƠăt ngăd năr iăđ tăđ năđ ă năđ nhăsauăkho ngăth iăgianăt ă3ă- 7 ngày Tácăd ngăch ngăk tăvónăc ngănh ăth iăgianăch yămáuăkéoădƠiăs ăgi măd năvƠăquayă

tr ăl iăgiáătr ăbanăđ uăsauăkho ngă5ăngƠyăkhôngău ngăthu că[31] Nhi uănghiênăc uăchoăth y,ăClopidogrel cóătácăd ngălƠmăgi măt iă50%ăcácăbi năch ngătimăm chăchínhă(nh iămáuăc ătim,ăđ tăt )ă ănh ngăb nhănhơnăcóăh iăch ngăm chăvƠnhăc p.ăVai trò

c aăClopidogrelătrongăh iăch ngăm chăvƠnhăc păđưăđ căkh ngăđ nhăqua các nghiên

c uăCUREăvƠăPCI-CURE.ăKhiăchoăthu cănƠyăđưălƠmăgi mănguyăc ăt ngăđ iăt iă30% so v iănhómăkhôngăđ căchoă[13], [23]

Bi năch ngăđángăs ănh tăc aăClopidogrelălƠăch yămáuăđ ngătiêuăhóa.ăTuyănhiên,ăn uătônătr ngăch ngăch ăđ nhăch tăch ăvƠăcáchăs d ngăthu căthìăt ăl ănƠyă

c ngăr tăth p.ăC ăth :ăch yămáuăđ ngătiêuăhóaăm căđ ăn ngă(0,49%),ăt ăl ănƠyăítă

h năAspirin (0,71%) [18], [22]

Trong nghiên c uăCAPRIE,ăsoăsánhăClopidogrel (75mg/ngày) v iăAspirin (325mgă/ngƠy)ă ă19.185ăb nhănhơnănh iămáuăc ătim,ăđ tăq yăhayăb nhăm chămáuăngo iăbiênă(PVD)ăchoăth yăClopidogrelăítănh tăcóăhi uăqu ănh ăAspirinătrongăvi că

gi măcácăbi năch ngăm chămáuă[23], [28], [30]

- Tiêuăchu nălo iătr : +ăăKhôngătr ăl iăđ căph ngăv nădoăhônămê,ălúăl n,ăkhôngăt nhătáo

+ăăNg iăb nhăkhôngăđ ngăýăđ ătr ăl iăph ngăv n

+ăăNg iăb nhăđưătr ăl iăph ngăv năr i

ng ngăt păti uăc u nhóm Aspirin và Clopidogrel

- Cáchăch năm u:ăch nătheoăph ngăphápăng uănhiênăđ n

- C ăm u:ăc ăm uătrongănghiênăc uăđ cătínhătheoăcôngăth căsau:

Trong đó:

n:ăC ăm uănghiênăc u

Z 2 (1- /2) ph ăthu căvƠoăgi iăh nătinăc yă(1- ),ăch năđ ătinăc yă95%, t călƠă ă

= 0,05,ătraăb ngăth yăZ2

N i dung c th c a b cơu h i nh sau:

- căđi măc aăđ iăt ngănghiênăc uă:

- Cơuăh i:ăKi năth căc aăb nhănhơn v ăb nhăm chăvƠnhăhi năm că(g mă3ăcơuăh iăchính)

+ăKi năth căv ăb nh

+ăKi năth căv ăstent

- Cơuăh i:ăKi năth căc aăb nhănhơnăv ăs ăd ngăthu căch ngăng ngăt păti u

c uăAspirinăvƠăClopidogrel (g mă13ăcơuăh iăchính)

+ăBi tăvƠănh ăchínhăxácătênăthu c, tácăd ngăc aăthu c,ăli uăl ng,ăch ăđ nh,ă

ch ngăch ăđ nh,ătácăd ngăph ăhayăg p

+ăCáchăs ăd ngă

- Cơuăh i:ăTháiăđ ăs ăd ngăthu căc aăb nhănhơnă(g mă4ăcơuăh iăchính) +ăTh yăc năthi tăhayăcóăg păb tăti nătrongăquáătrìnhăs ăd ngăthu c

+ăS cácăbi năch ngăc aăthu căvƠăcáchăx ătríăkhiăg păbi năch ng

ánhăgiáăm căđ ăhi uăbi t,ătháiăđ ,ăhƠnhăvi:ă iăv iănh ngăcơuăh iăm tăl aă

ch năthìăđápăánăđúngăđ cătínhă1ăđi m,ăđápăánăsaiăkhôngăđ cătínhăđi mănƠo.ă iă

v iăcơuăh iănhi uăl aăch n,ăm iăm tăđápăánăch năđúngăđ cătínhă1ăđi m,ăđápăánăsaiăkhông đ cătínhăđi mănƠo.ă

T ngăs ăđi măcaoănh tăcóăth ăđ tătrongăki năth căchungăv ăb nhălƠă3ăđi m,ă

ki năth căc ăth ăv ăthu călƠă22ăđi m,ătháiăđ ălƠă4ăđi măvƠăhƠnhăviălƠă7ăđi m.ăT ngă

đi măc aăt ngăđ iăt ngăđ căquyăthƠnhăph nătr măsoăv iăt ngăs ăđi măcaoănh t có

th ăđ tăđ ăphơnălo iăm căđ ăhi uăbi tăchoăđ iăt ng

Phơn lo i m c đ hi u bi t:

M c đ hi u bi t S ph n tr m cơu tr l i đúng

+ăNghiênăc uăviênăđ căt păhu năt t

+ăPhi uăđi uătraăđ căth ănghi măđ ăđ măb oăphùăh păv iăngônăng ăvƠătrìnhăđ ăc aăđ iăt ng

+ăGi iăthíchărõărƠngăchoăb nhănhơnăv ăm căđíchăc aănghiênăc u,ăs ăđ mă

b oăbíăm tăcácăthôngătinăcáănhơn,đ ăh ătr ăl iăthƠnhăth tăvƠăchínhăxácăcácăcơuăh i

2.2.5 X lý và phân tích s li u

S ă li uă đ că nh p b ngă ph nă m mă Epidata 3.1 vƠă phơnă tíchă b ngă ph nă

m măStata11

2.2.6 o đ c nghiên c u

- ThôngăbáoăvƠăgi iăthíchărõăm căđíchăchoăcácăđ iăt ngăthamăgiaănghiênăc u

- Cácăđ iăt ngăt ănguy năthamăgiaăvƠoănghiênăc u

- căs ăđ ngăýăc aăng iănhƠăb nhănhơn

- K tăqu ănghiênăc uăđ căph năh iăl iăchoăb nhăvi n, b ămôn

- T ăk tăqu ănghiênăc u,ăl aăch năm tăs ăk tăqu ,ăthôngătinăc năthi tăvƠăcóăíchăchoăvi căđi uătr ăvƠăt ăv năchoăb nhănhơnăsauăcanăthi păđ tăstentăm chăvƠnh

C H NG 3

K T QU

3.1 c đi m chung c a đ i t ng nghiên c u

B ng 3.1 c đi m chung c a các đ i t ng nghiên c u

Nh n xét: quaăkh oăsátă102ăđ iăt ngănghiênăc uătaăcóăth ăth yăph năl năcácăđ iă

t ngăthu căđ ătu i ≥ă60ă(70,6%), namăchi măđaăs ă(74,5%),ătrìnhăđ h căv năch ă

y uălƠătrungăh căph ăthôngă(42,2%),

3.2 Ki n th c chung v b nh vƠ ki n th c c a đ i t ng nghiên c u v s

d ng thu c ch ng ng ng t p ti u c u (Aspirin vƠ Clopidogrel)

S

l ng

T l (%)

Nh n xét: S ăng iăđ căđ tăstentă2ăl nătr ălênăđ căgi iăthíchăv ăcácăbi năch ngă

tr căkhiăđ tăstentănhi uăh năcóăýăngh aăth ngăkêăh năsoăv iănh ngăng iăch ăđ că

đ tăstentă1ăl năv iăp< 0,01

Bi u đ 3.2 M c đ hi u bi t c a đ i t ng v b nh c a mình

Nh n xét:ăCh ăy uăcácăb nhănhơnăcóăm căđ ăhi u bi tă ăm căđ ătrungăbìnhăvƠăth p.ă

Trongăđóătrungăbìnhăchi măt iă50%,ăth păchi mă46,1%,ăs ăt tăch ăchi măcóă3.9%

Bi t ph i dùng thu c sau can thi p

Nh n xét: H uăh tăcácăb nhănhơnăđ uăbi tămìnhăph iădùngăthu cănƠyătr căvƠăngayă

sauăcanăthi păđ ngăm chăvƠnh,ăconăs ăđ căt ăv nălƠă98ăb nhănhơnăchi mă96.1%

B ng 3.6 T l b nh nhơn bi t đ c thu c nƠo lƠ thu c ch ng ng ng t p ti u

Nh n xét: Ch ăcóă68ăb nhănhơnă(66,7%)ăbi tăđ cătrongăcácăthu cămìnhăđangăs ă

d ngăthìăthu cănƠoălƠăthu căch ngăng ngăt păti uăc u,ăvƠă33.3%ăcònăl iăthìăkhôngă

Nh n xét: trongănhómăđ iăt ngănghiênăc uăcóă43,1%ăb nhănhơnăbi tăchínhăxácătênă

thu cămìnhăđ cădùng

Bi u đ 3.3 T l nh ng b nh mƠ b nh nhơn cho r ng có th dùng thu c ch ng

ng ng t p ti u c u đ đi u tr

Nh n xét: s ăhi uăbi tăv ăcácăch ăđ nhădùngăthu căch ngăk tăt păti uăc uă ăm că

th p,ăph năl năchoăr ngăthu căđ ăđi uătr ăb nhănh iămáuăc ătimăho căđauăth tăng căkhôngă năđ nh

B ng 3.8 T l b nh nhơn bi t v th i gian duy trì s d ng thu c

Nh n xét: cóăt iă41%ăb nhănhơnăkhôngăbi tăth iăgianăduyătrìăAspirin,ă43%ăb nhă

nhơnăkhôngăbi tăth iăgianăduyătrìăClopidogrel

n