Hiệu quả công tác vệ sinh răng miệng trước phẫu thuật ở bệnh nhân chấn thương hàm mật trước mổ tại bệnh viện răng hàm mặt tư hà nội năm 2015

22 3.3.1.ăTìnhătr ngăniêmăm cămi ngăsauăkhiăcanăthi păVSRM .... Tìnhătr ngăniêmăm cămi ngăsauăcanăthi păVSRM.... GưyăngoƠiăbaoăkh păăt ngă ng:ăgưyăc ăvƠăd iăc ,ăgưyăc ăl iăc uăth p Gưyăm

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

KHOA KHOA H C S C KH E

B MỌNă I UăD NG

KHU T NH T MINH

Mã sinh viên: B00356

TRUNGă NGăHÀăN IăN Mă2015

TÀI T T NGHI P H C NHÂN VLVH

Hà N i ậ Thángă10ăn mă2015

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

KHOA KHOA H C S C KH E

B MỌNă I UăD NG

Sinh viên th c hi n : KHU T NH T MINH

Mã sinh viên : B00356

TRUNGă NGăHÀăN IăN Mă2015

TÀI T T NGHI P H C NHÂN VLVH

Ng i HDKH: TS Lê Ng c Tuy n

L I C Mă N

hoƠnăthƠnhăđ c lu năv nănƠy,ăemăxinăbƠyăt lòng bi tă năchơnăthƠnhăvƠă

sâu s c t i:

Ban giám hi uăTr ngă i h căTh ngăLong,ăPhòngă Ơoăt oă i h c,ăđưăt o

đi u ki n cho em trong su t th i gian h c t p và nghiên c u t iătr ng

Em xin bày t lòng bi tă năt i các th yăcôătrongăTr ngă i h căTh ngăLong,ă

đ c bi t là các th y cô trong B mônă i uăd ngăđưăt n tình d y d ,ăgiúpăđ em trongă3ăn măh c t iătr ngăc ngănh ătrongăquáătrìnhăhoƠnăthƠnhălu n v nănƠy

V i lòng kính tr ng và bi tă nă sơuă s c,ă emă xină chơnă thƠnhă cámă nă TS Lê

Ng c Tuy n - ng i Th yă h ng d nă đưă dƠnhă nhi u th i gian t n tình ch b o,

h ng d năvƠăgiúpăđ em trong quá trình nghiên c u và hoàn thành lu năv năc a

mình

Em xin bày t lòng c mă năchơnăthƠnhăt i các cô chú và các anh ch nhân viên

c a B nh vi năR ngăHƠmăM tăTrungă ngăđưăt o nhi uăđi u ki n thu n l i trong

quá trình l y s li u ph c v cho lu năv nănƠy

Tôi luônăcámă năs quanătơm,ăgiúpăđ vƠăđ ng viên c a b n bè trong quá trình

h c t păc ngănh ătrongăcu c s ng

c bi t,ăconăcámă năgiaăđìnhăđưăluônădƠnhăchoăconăs yêuăth ngăvƠănh ng

đi u ki n t t nh tăđ con yên tâm h c t p và hoàn thành lu năv năt t nghi păđ i h c

Hà N i, ngày 10 tháng 10 n m 2015

Sinh viên

Khu t Nh t Minh

C ng hòa xã h i ch ngh aăVi t Nam

c l p ậ T do ậ H nh phúc

L IăCAMă OAN

Kính g i :

- Phòngă Ơoăt oăđ iăh căậ Tr ngă iăh căTh ngăLong

- Khoaă i uăd ngăTr ngă iăh căTh ngăLong

- H iăđ ngăch mălu năv năt tănghi p,ăn măh că2015ăậ 2016

Emăxinăcamăđoanălu năv nănƠyălƠăcôngătrìnhănghiênăc u c a em, toàn b s

li uăđ c thu th p và x lý m t cách khách quan, trung th căvƠăch aăđ c công b

trong b t k m t tài li u nào khác

Hà N i, ngày 10 tháng 10 n m 2015

Tác gi lu năv n

Khu t Nh t Minh

DANH M C CÁC T VI T T T

BV RHM TW

VK VSRM

B nh vi n

R ngăHƠmăM tăTrungă ng

Vi khu n

V sinhăr ngămi ng

M C L C

TăV Nă 1

CH NGă1ă:ăT NGăQUANăTĨIăLI U 3

1.1.ă căđi măgi iăph uăx ngăhƠm 3

1.1.1.ăX ngăhƠmătrên 3

1.1.2.ăX ngăhƠmăd i 3

1.2.ă iăc ngăv ăch năth ngăhƠmăm t 4

1.2.1 Nguyên nhân 4

1.2.2 Tu i 4

1.2.3.ăGi i 4

1.2.4.ăPhơnălo iăgưyăx ngăhƠm 4

1.2.5.ă căđi mălơmăsƠngăgưyăx ngăhƠm 7

1.3.ăCácăviăkhu năth ngăg pătrongămi ng 8

1.4.ăCôngătácăch măsócăv ăsinhăr ngămi ngăchoăBNăch năth ngăhƠmăm tătr că ph uăthu t 8

1.4.1.ăT ăv năvƠăh ngăd năchoăBNăvƠăng iănhƠ 8

1.4.2.ăCácăph ngăphápăVSRM 9

1.5.ă ánhăgiáăk tăqu ăcanăthi p 11

CH NGă2ă:ă IăT NGăVĨăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 12

2.1.ă aăđi măvƠăth iăgianănghiênăc u 12

2.2.ăThi tăk ănghiênăc u 12

2.3.ă iăt ngănghiênăc u 12

2.3.1.ăTiêuăchu năl aăch n 12

2.3.2.ăTiêuăchu nălo iătr 12

2.4.ăC ăm uăvƠăch năm u 12

2.5.ăBi năs ăvƠăch ăs 13

2.6 K ăthu tăvƠăcôngăc ăthuăth păs ăli u 13

2.7.ăPh ngăphápănghiênăc u 13

2.8.ăSaiăs ăvƠăcáchăkh ngăch ăsaiăs 15

2.9.ăX ălýăvƠăphơnătíchăs ăli u 15

2.10.ă oăđ cătrongănghiênăc u 16

CH NGă3ă:ăK TăQU ăNGHIểNăC U 17

3.1 Thôngătinăchungăc aăđ iăt ngănghiênăc u 17

3.1.1.ăM tăs ăthôngătinăchung 17

3.1.2.ăTrìnhăđ h c v n c aăđ iăt ng nghiên c u 18

3.1.3 Nguyên nhân gây ch năth ng 18

3.1.4 Th i gian t khi ch năth ngăđ n khi nh p vi n 19

3.1.5 Ch năđoánălơmăsƠngăkhiăvƠoăvi n 19

3.2 Tình tr ng v sinhăr ngămi ng c a b nhănhơnătr c can thi p 20

3.2.1.ăM căđ ăh năch ăháămi ngăc aăb nhănhơn 20

3.2.2 Tình tr ng ch y máu trong mi ng 20

3.2.3 D v t trong mi ng 21

3.2.4 Tình tr ng niêm m c mi ng 21

3.3 Hi u qu can thi p v sinhăsinhăr ngămi ng 22

3.3.1.ăTìnhătr ngăniêmăm cămi ngăsauăkhiăcanăthi păVSRM 22

3.3.2 D ăv tătrongămi ngăsauăkhiăcanăthi păVSRM 22

3.3.3 Tìnhătr ngăniêmăm cămi ngăsauăcanăthi păVSRM 23

3.3.4.ăK tăqu ăr ngămi ngăsauăcanăthi p 24

3.3.5 M căđ ăhƠiălòngăc aăb nhănhơnăv ătháiăđ ăph căv ăc aăđi uăd ngăviên 24

CH NGă4ă:ăBĨNăLU N 26

4.1.ă căđi măđ iăt ng nghiên c u 26

4.1.1.ă tu i 26

4.1.2 Gi i tính 27

4.1.3 Nguyên nhân 28

4.1.4.ă iăt ng và ngh nghi p 28

4.1.5 Th i gian t khi ch năth ngăđ n lúc vào vi n 28

4.1.6 Ch năđoánălơmăsƠng 29

4.2.ăNh năxétătìnhătr ngăVSRMăc aăb nhănhơnătr căcanăthi p 29

4.2.1 M căđ h n ch há mi ng 29

4.2.2 Tình tr ng ch y máu trong mi ng 30

4.2.3 D v t trong mi ng 30

4.2.4 Tình tr ng niêm m c mi ng 30

4.3 Hi u qu ch măsócăv sinhăr ngămi ng sau can thi p 30

4.3.1 Tình tr ng ch y máu trong mi ng 30

4.3.2 D v t trong mi ng 31

4.3.3 Tình tr ng niêm m c mi ng 31

4.3.4 K t qu chung v hi u qu c aăph ngăphápăVSRM 31

4.3.5 M căđ hài lòng c a b nhănhơnăvƠăng i nhà b nh nhân 32

K TăLU N 33

KHUY NăNGH 34

DANHăM CăTÀIăLI UăTHAMăKH O 35

PH ăL C 39

DANH M C HÌNH

Hìnhă1:ăX ngăhƠmătrên 3

Hìnhă2:ăX ngăhƠmăd i 4

Hình 3:ăCácăđ ng gãy Lefort 6

Hình 4: T l gưyăx ngăhƠmăd i theo Haug và c ng s 7

DANH M C B NG

B ng 1: M t s thông tin chung v đ iăt ng nghiên c u 17

B ng 2: Th i gian t khi ch năth ngăđ n khi nh p vi n 19

B ng 3: M căđ h n ch há mi ng 20

B ng 4: Tình tr ng ch y máu trong mi ng 20

B ng 5: Tình tr ng d v t trong mi ng c a b nh nhân 21

B ng 6:Tình tr ng niêm m c mi ng c a b nh nhân 21

B ng 7: D v t trong mi ngătr c và sau khi can thi p VSRM 22

B ng 8: K t qu tr c và sau can thi p VSRM 24

DANH M C BI Uă

Bi uăđ 1: T l trìnhăđ h c v n c aăđ iăt ng nghiên c u 18

Bi uăđ 2: Nguyên nhân gây ch năth ng 18

Bi uăđ 3: T l ch năđoánălơmăsƠngăkhiăvƠoăvi n 19

Bi uăđ 4: Tình tr ng ch y máu trong mi ngătr c và sau can thi p VSRM 22

Bi uăđ 5: Tình tr ng niêm m c mi ngătr c và sau can thi p VSRM 23

Bi uăđ 6: M căđ hài lòng c a b nhănhơnăvƠăng i nhà b nh nhân v tháiăđ ph c v c aăđi uăd ng viên 24

TăV Nă

Ch nă th ngă hƠmă m t nói chung, g yă x ngă hƠmă nóiă riêngă lƠă m t tai n n

th ng g păvƠăngƠyăcƠngăgiaăt ng.ăTrênăth gi i, ph n l n các nghiên c u cho th y

ch nă th ngă vùngă hƠmă m t chi m t l khá cao (5 ậ 10%) [33]; ph n l n ch n

th ngăhƠmăm tălƠădoăvaăđ p ( 4 ậ 6%),ătrongăđóăgưyăx ngăvùngăhƠmăm t chi m 3

ậ 4% [14], [17]

Vi t Nam, theo th ng kê c a Ban an toàn giao thông Qu căgiaătrongă10ăn mă

qua (1991 ậ 2001),ăcácăph ngăti năgiaoăthôngăt ngăđángăk : Ô tôăt ngă2ăl n, xe g n máyăt ngă6ăl n và s v tai n năt ngă3,5ăl n, s ng i b th ngăt ngă7ăl n, s ng i

t vongăt ngă5ăl n [11] Lâm Ng c n th ngăkêătrongă17ăn mă(1975 ậ 1993) Vi n

R ngăHƠmăM t Thành ph H ChíăMinhăcóă2348ătr ng h p ch năth ngăhƠmăm t

[3] Tr năV năTr ngăvƠăTr ngăM nhăD ngăth ngăkêătrongă11ăn mă(1988ăậ 1999)

t i Vi năR ngăHƠmăM t Hà N i có 2147ătr ng h p ch năth ngăhƠmăm t.ăV ăTh

Thanh Vân th ng kê t i B nh vi n T nh Bà R aăV ngăTƠuătrongă9ăthángăđ uăn mă2001ă cóă 1500ă tr ng h p ch nă th ngă doă taiă n nă giaoă thông,ă trongă đóă cóă 319ă

tr ng h p (21%) ch năth ngăhƠmăm t Nguy n Th D ngăth ng kêătrongă22ăn mă

(1982 ậ 2002) t i B nh Vi n T nhăKhánhăHòaăcóă650ătr ng h păgưyăx ngăhƠmă

d i Ch năth ngăhƠmăm t không ch gây t năth ng v ph n m m,ăcácăx ngă

m t, h th ngăr ng,ămƠăcònăt năth ngăcácăb ph n khác c aăc ăth c ngănh ăgơyănhăh ng l năđ n v năđ th m m , sang ch n v tâm lý và có th nhăh ngăđ n

tính m ng n u không n măđ c nh ngănguyênălýăc ăb n trong x trí

Trong ch năth ngăhƠmăm t th ng g p ch y uălƠăgưyăx ngăhƠmătrênăvƠă

x ngăhƠmăd i Do có c u trúc gi i ph u liên quan tr c ti păđ n khoang mi ng, môiătr ng mi ng l iălƠăn iăt p trung c a r t nhi u lo i vi khu n vì th nguyăc ă

nhi m trùng v tăth ngălƠăr tăcaoăgơyăkhóăkh năchoăcôngătácăđi u tr vƠăđ l i bi n

ch ng n ng n V i b nh nhân ch năth ngăhƠmăm t,ăđaăs lƠăs ăc p c u có trì

hoãn, vi c ph u thu tăth ng ti n hành ngày th hai và th ba sau tai n n N u

BN có các ch năth ngăn ng ph i h p thì vi c ph u thu t ch năth ngăhƠmăm t có

th trìă hoưnă lơuă h nă doă ph i t pă trungă đi u tr các ch nă th ngă khácă cóă th nh

h ngăđ n tính m ngăng i b nh Vì v y, vi căch măsócăvƠăchu n b tr c m đ i

v i BN là vi c làm c n thi tăđ đ m b o an toàn cho BN trong ph u thu t và làm

2

gi mănguyăc ănhi mătrùng,ăt ngăc ng quá trình li n v tăth ngăsauăph u thu t

H năn a vi căch măsócăv sinhăr ngămi ngăchoăBNătr c m còn là ngu năđ ng

viên tinh th năquýăgiá,ăgiúpăBNăvƠăng i nhà c m th yăyênătơm,ăđemăl i m t tinh

th n tho i mái và l căquan,ătinăt ng vào vi căđi u tr b nh

Trên th gi i, vi căch măsócăv sinhăchoăBNătr c m đ c th c hi n r t ch t

ch nh măđ m b o s thành công trong và sau ph u thu t Trong th c t công vi c

hàng ngày t i b nh vi năR ngăHƠmăM tăTrungă ngăHƠăN i, chúng tôi nh n th y côngătácăch măsócănóiăchungăvƠăv sinhăr ngămi ngănóiăriêngăch aăđ c quan tâm

m tăcáchăđ yăđ vƠăc ngăch aăcóănhi u nghiên c u riêng v v năđ này Vì th , tôi

ti n hành nghiên c uă “Hi u qu c a công tác v sinh r ngă mi ng tr c ph u

thu t b nh nhân ch năth ngăhƠmăm tătr c m t i b nh vi năR ngăHƠmă

M tăTrungă ngăHƠăN iăn mă2015” nh m m c tiêu:

1 Nh n xét tình tr ng v sinh r ng mi ng c a b nh nhân ch n th ng hàm m t

tr c ph u thu t t i b nh vi n R ng Hàm M t Trung ng Hà N i t tháng

07/2015 – 10/2015

2 ánh giá hi u qu ch m sóc v sinh r ng mi ng, s hài lòng c a b nh nhân và

ng i nhà b nh nhân v thái đ ch m sóc c a nhân viên đi u d ng cho b nh nhân ch n th ng hàm m t tr c ph u thu t t i b nh vi n R ng Hàm M t Trung

ng Hà N i t tháng 07/2015 – 10/2015

CH NGă1ă: T NGăQUANăTÀIăLI U 1.1 căđi m gi i ph uăx ngăhƠm

1.1.1 X ngăhƠmătrên

Cácăx ngăhƠmătrênăn m gi a kh iăx ngăm t Chúng t o nên ph nătr c c a

kh u cái c ng, m t ph n c a thành bên m iăvƠăm t ph n c a các sàng m t Hai

x ngăg p nhau gi a b trên c aăđ ng gi a t iăđ ng kh păgianăx ngăhƠmăvƠă

t o nên b d i c a l m iăx ng.ăBênăd i m t,ătrênăx ngăhƠmătrênăcóăl d i

m t M m huy tăr ngăc aăx ngăhƠmătrênănhôăxu ngăd i và cùng v i m m c a

x ngăđ i bên t o nên cung huy t r ng,ăn iăg n c aăcácăx ngăhƠmătrên.ăTrongăthơnăx ngăhƠmătrênăcóăm t xoang l n : xoang hàm trên [1]

Hìnhă1:ăX ngăhƠmătrên 1.1.2 X ngăhƠmăd i

X ngăhƠmăd i bao g m m t thân n m ngang và hai ngành n m th ngăđ ng;

n iăg p nhau c a thân và m i ngành là góc hƠmăd i.ă i m gi aăthơnăx ngăhƠmă

d i là l i c m Trên m tătr c c aăthơn,ăbênăd iăr ngăhƠmăbéăth hai, có l c m

m ra t ngăhƠmăd i B trên c aăthơnăx ngăhƠmăd i là cung huy tăr ng,ăn iămangăcácăx ngăhƠmăd i [1]

4

Hìnhă2:ăX ngăhƠmăd i 1.2 i c ngăv ch năth ngăhƠmăm t

1.2.1 Nguyên nhân

Theo b nh vi n RHM TW Hà N i, tháng 10/2000:

Taiăn năgiaoăthôngă(80%)

Taiăn nălaoăđ ngă(8%)

Taiăn năsinhăho tă(8%)

Tai n n nam gi i nhi uăh năn gi i r t nhi u (g p kho ng 5,7 l n)

1.2.4 Phân lo iăgưyăx ngăhƠm

ngă gưyă ngang:ă đ ng gãy b tă đ u t ph nă d i h că m iă điă sangă haiă bênă

ngang trên các cu ngăr ng,ăđiăd iăvƠăcáchăđ ng n i gò má ậ hàm trên 1,5cm, c t

ngang qua l i c x ngăhƠmătrênăvƠă1/3ăd iăx ngăchơnăb m hàm ngoài

ngăgưyătrong:ăgưyă1/3ăd iăx ngăláămíaă(ăgưyăváchăng năm i)

 Lefort II

ngăgưyăngoƠi:ăđiăquaăgi aăx ngăchínhăm i, c t m mălênăx ngăhƠmătrên,ăvƠoăđ n thành trong h c m tăquaăx ng l ra ngoài c t b d i h c m t c nh ho c

qua l d i m t, r iăđiăd iăx ngăgòămá,ăđiăraăsauăquaăl i c x ngăhƠmătrênăvƠă

song song v iăđ ngăgưyăLefortăI,ănh ngăcaoăh năvƠăc t qua 1/3 gi aăx ngăchơnă

b m ngoài

ng gãy trong:ăđiăquaăgi aăx ngăváchăng năm iă gi aăx ngăxo năgi a và

x ngăxo năd i Gãy Lefort II cung ti p còn nguyên v n

 Lefort III :ăgưyăcao,ătáchăr iăs ăm t,ăcóă4ăđ ng:

ng 1: c t qua kh păm iătrán, thành trong h c m t t iăkheăb m c tăx ngăchơnăb m 1/3 trên

ng 2: t kheăb m c t thành ngoài m t và kh păx ngătránă- gò má

ng 3: c t r i cung ti p - gò má

ng 4: c tăváchăng năm iă 1/3 trên

Gưyăt ă3ăđ ngătr ălên

 Phơnălo iătheoăv ătríăc aăđ ngăgưy:

 Theoăv ătríăgi iăph u:

Gưyăch măl iăc u

Gưyăc ăl iăc u

Gưyăd iăc

 D aăvƠoăbaoăkh p:

Gưyătrongăbaoăkh p (ăt ngă ng:ăgưyăch m,ăgưyăc ăl iăc uăcao)

GưyăngoƠiăbaoăkh pă(ăt ngă ng:ăgưyăc ăvƠăd iăc ,ăgưyăc ăl iăc uăth p) Gưyăm măv t

Gưyăx ngă ăr ng [7], [9]

Hình 4: T l gưyăx ngăhƠmăd i theo Haug và c ng s 1.2.5 căđi mălơmăsƠngăgưyăx ngăhƠm

H u h t các tr ng h păgưyăx ngăhƠmătrênăd c,ăLefortăIăvƠăgưyăx ngăhƠmă

d iăđ uăcóăđ ng rách niêm m c l i mi ng Các bi u hi nălơmăsƠngăliênăquanăđ n

tình tr ng v sinhăr ngămi ngătr c ph u thu t bao g m:

- S ngăn ăbi năd ngăt ngăm tăd i

- H năch ăháăng mămi ngădoăđau,ăs ngăn ăkhi năb nhănhơnăkhóăkh nătrongă

vi că t ă lƠmă v ă sinh trongă mi ng.ă Háă mi ngă <3cmă đ că coiă lƠă h nă ch ă háă

mi ng

- Ch yămáuătrongămi ng,ămáuăt ălƠăngu nădinhăd ngăchoăviăkhu năphátătri n

- Cóăth ăcóăd ăv t:ăm nhăr ng,ăt ăch căniêmăm căráchăr iăra,ăcátăs i,ăb iầălƠănguyênănhơnăchínhăgơyănhi mătrùng.ă

- Cungăr ngădiăl chăgơyăkhóăkh năchoăvi căv ăsinh

- Niêmăm căl i,ămi ngăráchăch yămáuălƠăđ ngăvƠoăchoănh ngănhi mătrùngăvƠoăsơuăcácăt ăch căbênăd i

- ăđ ngăđ mădưiădoăph năx ăt ngăti tăn căb tăkhiăcóăt năth ngătrongămi ngămƠăBNăkhóăkh cănh ăraădoăđauăvƠăh năch ăháămi ng.ă

8

- Môiăkhôăl iăb n,ăgi ăm cătr ng ph ăb ăm tăniêmăm căn uăcóăhi năt ngăviêmănhi mădoăth iăgianăt ălúcăb ăch năth ngăđ năkhiăvƠoăvi nădƠi

- M ngăbámăth că n,ăt ăhuy tălênăb ăm tăr ngădoăb nhănhơnăkhóăch iăr ng.ă

1.3 Các vi khu năth ng g p trong mi ng

Trong mi ng có r t nhi u lo i vi khu nă aă khíă vƠă k khí M t s vi khu n

không gây b nh, s ng c ng sinh trong khoang mi ng (não mô c u, tr c khu n s a),

m t s th ng gây viêm nhi măr ng,ă r ngă(liên c u khu n  tan huy t, liên c u và

t c u khu n  ) M t s lo i vi khu n ch gây b nhăkhiăc ăth suy y u, gi m s căđ

kháng S ph i h p c a các vi khu n k khí làm cho nhi m khu nădoăr ngăcƠngă

n ng thêm và vi căđi u tr c ngăkhóăkh năh n

Vi khu nă a khí lo i Gr (+) ch y u là t c u, liên c u và tr c khu n Chúng

th ng m n c m v i kháng sinh thu c nhóm betalactamin, aminosit, macrolit,

tetraxyclin Lo i Gr (-) ch y u là moraxella-neisseriaăc ngăm n c m v i các lo i

kháng sinh trên

Vi khu n k khí th ng ph i h p v i vi khu nă aăkhí.ăDoătínhăsinhăh iăvƠă

men ti t c a chúng làm cho quá trình nhi m khu n nhanh chóng lan r ng và n ng thêm Lo i Gr (+) có ramibacterium, liên c u khu n, tr c khu n coryne, micrococcus, bifidobacterium, t c u khu n k khí, catenabacterium Lo i Gr (-) ít

g p, có th là ristella sphaerophorus, veillonella, alcalescens Kháng sinh nhóm macrolit và betalactamin có tác d ng t tăđ i v i lo i vi khu n này

1.4 Côngă tácă ch mă sócă v sinhă r ngă mi ng cho BN ch nă th ngă hƠmă m t

tr c ph u thu t

1.4.1 T ăv năvƠăh ng d năchoăBNăvƠăng i nhà

Do s l ng BN b nh vi n tuy năTrungă ngănh ăb nh vi năR ngăHƠmăM t

th ng b quá t i, s l ngăđi uăd ngăviênăth ng thi uănênăcôngătácăt ăv n và

h ng d năchoăBNăvƠăng iăch măsócăcáchăv sinhăr ngămi ng cho BN là h t s c

quan tr ng,ăng iăđi uăd ng viên ch y u ch ch măsócăđ nh k ngày 1 ậ 2 l n và

làm m u

 T ăv n

- VaiătròăvƠăt măquanătr ngăc aăvi căv ăsinhăr ngămi ngătr căm ăchoăBNăvƠă

ng iăch măsócăBN

- Cácă bi nă ch ngă cóă th ă x yă raă liênă quană đ nă tìnhă tr ngă v ă sinhă kémă tr că

ph uăthu t

- Cácăph ngăphápăv ăsinhăr ngămi ngămƠăBNăvƠăng iănhƠăBNăt ăth căhi nă

đ c.ă

 H ngăd n

- Cáchăth căhi năcácăbi năphápăVSRM

- Cáchăph iăh păv iăđi uăd ngăkhiălƠmăVSRM.ă

1.4.2 Cácăph ngăphápăVSRM

1.4.2.1 Súc mi ng

Dùngădungăd ch n căsúcămi ngălƠăbi năphápăv ăsinhăđ năgi mănh t, d ăth că

hi nănh tămƠăBNăvƠăng iăch măsócăcóăth ăth căhi năđ căt iăgi ngăb nh

 C ăch ătácăd ngăc aăn căsúcămi ng:

- Kìmăhưmăs ăphátătri năc aăviăkhu nătrongăh cămi ng

- Ng năc năs ăđ nhăc ăc aăVKă ăb ăm t r ngăvƠăniêmăm cămi ng

- căch ăhìnhăthƠnhăm ngăbámăr ngă.ă

- Hòaătanăcácăm ngăbámăr ngăđưăhìnhăthƠnh

 Cácălo iăn căsúcămi ng:

N c súc mi ng ch a Chlorhexidine:

- i năhìnhălƠăPeridex - n căsúcămi ngăđ căADAă(hi păh iănhaăkhoaăHoaăKì)ăch ngănh nălƠăm tătrongăcácădungăd chăsátăkhu năh uăhi uănh tătrongăkhoangămi ng

- LƠă thƠnhă ph nă đ că s ă d ngă nhi uă nh tă trongă n că súcă mi ngă nh mă lƠmă

gi măs ăl ngăviăkhu nătrongămi ng

- Tuyănhiênăn căsúcămi ngăChlorhexidineăt năt iăm tăs ătácăd ngăph ăkhôngămongămu nănh :ăgơyăm ngăbámămƠuătrênăr ng, l i, cácăch tăhƠnăth măm ,ăkíchăthíchămôăm măc aămi ng.ăNgoƠiăraănó cònăt ngătácăv iăthƠnhăph năc aă

kemăđánhăr ngălƠmăgi măho tătínhăc aăcácăch tăcóătrongăkemăđánhăr ng.ă

N c súc mi ng ch a mu i c a Ammonium nh Cetylpyridinium

Chloride (CPC):

- CPCă trongă n că súcă mi ngă khôngă ph iă thƠnhă ph nă m i,ă nóă đ că đ ă c pătrongăyăv năt ăn mă1939,ăcóănhi uătrongăcácălo iăn căsúcămi ngănh ăScope,ă

10

Cepacol, Crest Pro-Healthầ.v iăt ăl ă0.045 - 0.075ă%.ăTuyănhiênălo iănƠyăítă

đ cădùngă ăVi tăNamăvìăgiáăthƠnhăcaoăvƠăkhôngăph ăbi n

N c súc mi ng ch a tinh d u (Essential oil):

- Cácă tinhă d uă nh ă Thymol,ă Methol,ă Eucalyptol ă s ă d ngă trongă n că súcă

mi ngă trênă 100ă n mă nayă ph ă bi nă trongă cácă lo iă n că súcă mi ngă trênă th

tr ngănh ăListerine,ă Colgateăpluxầv iăcácă uăđi mănh :ă că ch ăs ăphátătri năc aăVK,ăkhôngăgơyăkíchăthíchăniêmă m cămi ng,ăkhôngălƠmăch măs ălƠnhăth ng,ăkhôngălƠmăkhôămi ng,ăkhôngăgơyănhi măs căr ngầ

 Cáchăs ăd ngăn căsúcămi ng:ă

- Khácă v iă cáchă dùngă choă ng iă bìnhă th ng,ă BNă b ă gưyă x ngă hƠmă ph iădùngăn căsúcămi ngăv iăt năsu tănhi uăh nătrongă1ăngƠy,ăth ng 5-10ăl nădoăhi năt ngăt ngăti tăđ mărưiăkhiăch năth ng.ăCáchădùngăc ngăph iăl uăýăkhôngăsúcăm nhăvìăcóăth ăgơyăđauăho cădiăl chăthêmăđ ngăgưy,ăch ăng măvƠă

nh ăra [12]

1.4.2.2 Ch i r ng

iăv iăBNăgưyăx ngăhƠmăthìăvi căch iăr ngăb ngăbƠnăch iăthôngăth ngălƠăkhôngăth ăvìănóăkhi năchoăBNăb ăđau.ă ăkhoaăCh năth ngăch nhăhìnhăhƠmăm tăchúngătôiăs ăd ngăbƠnăch iăđ căbi tăđ ăv ăsinhăchoăb nhănhơn,ăđóălƠăbƠnăch iăk ăBƠnăch iănƠyăcóă uăđi mălƠălƠmăs chăđ căcácăk ăr ngăn iăbámăch ăy uăc aăth că nă

và viăkhu nămƠăkhôngăgơyăl căsangăch năvƠăkhôngăgơyă nhăh ngăđ năv tăth ng BƠnăch iăk ăđ căh ngăd năchoăBNăvƠăng iăch măsócăth căhi năsauăkhiă năvƠătr căkhiăph u thu t

1.4.2.3 B m r a mi ng b ng b m to ho c qu bóp

ơyă lƠă bi nă phápă mƠă ng iă đi uă d ng th c hi n cho BN t iă gi ng b nh

ho căphòngăthayăb ng

c bi t nh ng trung tâm hàm m t vi c r a khoang mi ngăchoăBNăđ c

làm thành m t h th ng vòi r a có áp l c d n t i các labo cho BN có th t r a khoang mi ng

Dung d ch r aăthôngăth ng là thu c tím pha loãng 1/3000 ậ 1/5000 (pha d ch

có màu h ngăcánhăsen)ăvƠăn c mu iă0.9%.ă i v iătr ng h p có nhi m trùng

khoang mi ng nên dùng Natribicarbonat

i v i nh ng BN t năth ngăkhoangămi ngănh ăđ ng gãy di l ch nhi u, có

v tăth ngăniêmăm c l n ph i k t h p lau r a b ng bông ho c g c m m

Song song v i vi că b mă r a khoang mi ngă đi uă d ng viên ph i ki m tra

ph ngăti n c đ nhăđ ng gãy trong mi ng, l y b các m nh th că năgi t vào cung

c đ nhăđ ng gãy, ho căvƠoăđ ng gãy ho c vào v tăth ngăph n m m,ăđ m b o

cho khoang mi ng luôn s ch [4], [6]

1.5 ánhăgiáăk t qu can thi p

ánhăgiáăk t qu tr c khi vào vi n và sau khi can thi pătr c khi ph u thu t

12

2.1 aăđi m và th i gian nghiên c u

Nghiên c uăđ c ti n hành t thángă7/2015ăđ n tháng 10/2015 t i B nh vi n

- Cóăđ yăđ ăh ăs ăb nhăán.ă

- căch năđoánălơmăsƠngălƠăgưyăx ngăhƠmătrênăvƠ/ho căgưyăx ngăhƠmă

d i.ă

- Cóăđ yăđ ăxétănghi măc ăb n

- Khôngă ătrongătìnhătr ngănguyăk chăvƠăc năm ăc păc u

- Cóăth iăgianăđi uătr ătr căm ăt iăvi năt iăthi uă24ăgi

- B nhănhơnăđ ngăýăthamăgiaănghiênăc u

- Tu iăt ă18ătr ălên.ă

2.3.2 Tiêu chu n lo i tr

- BNătrongătìnhătr ngănguyăk chăcóăch ăđ nhăm ăc păc uăngayăkhiăvƠoăvi n

- BNăgưyăx ngăhƠmănh ngăkhôngăcóăđ ngăgưyăthôngăvƠoăkhoangămi ng

- BNăkhôngăcóăđ ăh ăs ăb nhăán

- BNăkhôngăđ ngăýăthamăgiaănghiênăc uăsauăkhiăđ căgi iăthíchărõăm căđíchănghiênăc u.ă

2.4 C m u và ch n m u

L y m u toàn b các b nhănhơnăđ tiêu chu n l a ch n trong kho ng th i gian

t 7/2015ăđ n tháng 10/2015

7 Th i gian b ch năth ngăđ n khi nh p vi n Ph ng v n

S hài lòng c a b nh nhân và ng i nhà b nh nhân

16 S hài lòng c a b nh nhân vƠăng i nhà BN T đi n

2.6 K thu t và công c thu th p s li u

S ă li uă s ă đ că thuă th pă b ngă ph ngă phápă ph ngă v n k tă h pă thamă kh oă

b nhăánăvƠăkhám d aătrênăb ăcơuăh iăđưăđ căthi tăk ăs n.ăB ăcôngăc ăthuăth păs ă

li uăs ăđ căth ănghi mătr căkhiăđ căđ aăvƠoăápăd ngăchínhăth căđ ăthuăth păs ă

li uăchoănghiênăc u

2.7 Ph ngăphápănghiênăc u

B c 1: L a ch năđ iăt ng phù h p v i tiêu chu n

14

B c 2: Ki m tra ghi nh n tình tr ng VSRM và các y u t liên quan ngay khi

vào vi n

B că3:ăT ăv năchoăBNăvƠăng i nhà BN v tình tr ng và cách VSRM

B c 4: Can thi p VSRM cho BN theo quy trình sau:

- ChƠoăh i:ăyêuăc uăăni măn ,ăơnăc n,ănh ănhƠngầ

- Gi iăthíchătr căchoăBNăcôngăvi căc năchu năb ăti năhƠnhăđ ăBNăph iăh p

- Dùng máy hút và sonde hútăđ ăhútăs chăđ mădưi,ămáuăt ă(n uăcó)

- Dùngăb mătiêmă20mlăb măr aămi ngăBNăv iădungăd chăthu cătímăphaăloưngă

ho căBetadineă1%

- LƠmăs chăm ngăth că năho căd ăv tă(b i,ăcát,ăs iầ)ătrênăr ngăvƠăniêmăm că

mi ngăchoăBNăb ngăbƠnăch iăk ăho căg căm mă t.ăL uăýălƠmăh tăs cănh ănhƠng,ătránhăgơyăđau,ăcóăth ădùngăthu căXylocaină10%ăx tăb ăm tătr căkhiălƠmăs ch

- H ngăd năBNăsúcămi ngăl iăb ngăn căsúcămi ngă(ăPeridexăho căPedentex)

B c 5: Phát phi uăđánhăgiáăm căđ hƠiălòngăchoăBNăsauăđóăthuăphi u b ng

cách b o BN cho vào hòm phi uăđ c chu n b t tr c

B că6:ă ánhăgiáătìnhătr ng b nh nhân theo tiêu chí sau:

 T t

Khôngăcònăm ngăbámăth că n,ămáuăt ,ăgi ăm c,ăd ăv tầ

Mi ngăBNăkhôngăhôi

Mépăv tăth ngăh ăph iăkhô,ăs ch,ăg nầ

BNă vƠă ng iă nhƠă BNă hƠiă lòngă v ă tháiă đ ă vƠă ch tă l ngă VSRMă c aă đi uă

d ngăviên.ă

 Khá

Khôngăcònăm ngăbámăth că n,ămáuăt ,ăd ăv tầ

Cóăth ăcònăgi ăm c

Mi ngăBNăv năhôi BNăvƠăng iănhƠăBNăch aăhƠiălòngăv iăs ăch măsócăc aăđi uăd ngăviên.ă

2.8 Sai s và cách kh ng ch sai s

 Saiăs

Saiăs ăquanăsát

Sai s trong quá trình nh p s li u

BNăvƠăng i nhà BN lo ng i vi căđánhăgiáăm căđ hài lòng v s ch măsócăc a

đi uăd ng viên, n uăđánhăgiáăkhôngăt tăthìăđi uăd ng viên s khôngăch măsócă

m t cách nhi t tình

 Kh căph că

Trong quá trình nh p s li u, b s li uăđ c nh p l i 10% s phi u nh m ki m

tra thông tin nh p m t cách k l ng nh t, h n ch sai s m t cách t iăđa

Gi i thích rõ k t qu đánhăgiáăc aăBNăhayăng i nhà BN không nhăh ngăđ n tháiăđ ph c v c aăđi uăd ng viên

Phát phi u cho BN t đánhăgiáăsauăđóăchoăvƠoăhòmăphi uăđ đ m b o tính bí

Các th ng kê mô t và th ng kê suy lu n th c hi n thông qua vi c tính toán giá

tr trung bình, trung v ,ăđ l ch chu n cho các bi năđinhăl ng và t s , t l cho các

bi năđ nh tính

Phơnătíchăđ c th c hi n thông qua các test th ng kê thích h p: Các s li u trungăbìnhăthuăđ c c aăhaiănhómăđ c so sánh b ng ki măđ nh t dành cho 2 m u

đ c l p, hai t l ph nătr măđ c so sánh b ng ki măđ nh 2

M căýăngh aăth ng kê =ă0,05ăđ c áp d ng

16

2.10 oăđ c trong nghiên c u

iăt ng nghiên c uăđ c gi i thích v m căđíchăvƠăn i dung c a nghiên c u

tr c khi ti n hành ph ng v n và ch ti n hành khi có s ch p nh n h p tác tham

gia c aăđ iăt ng nghiên c u

M i thông tin cá nhân v đ iă t ng nghiên c uă đ c gi kín Các s li u,

thông tin thu th păđ c ch ph c v cho m căđíchănghiênăc u, không ph c v cho

m căđíchănƠoăkhác

CH NGă3ă: K TăQU ăNGHIểNăC U 3.1 Thông tin chung c aăđ iăt ng nghiên c u

3.1.1 M t s thông tin chung

B ng 1: M t s thông tin chung v đ iăt ng nghiên c u Thông tin chung T n s (n) T l (%) T ng s

tu i c aăđ iăt ng tham gia nghiên c u ch y u là t 18 ậ 30 (65,26%),ăđ

tu i trên 41 - 50 chi m t l th p nh t v i 6,32%, ti pă đ n là đ tu i trên 50

(7.37%)

Trong s 95ăng i tham gia nghiên c u, nam gi i chi măđaăs v i 83,16%, trongăkhiăđóăn gi i ch chi m 16,84%

V quêăquán,ăđaăs đ iăt ng s ng thành th (68,42%)

V ngh nghi p, làm ru ng chi m t l cao nh t v i 28,42%, ti păđóălƠăcôngă

nhân và cán b nhƠăn c l năl t chi m t l 14,74% và 11,58% Chi m t l th p

nh tăđóălƠăkinhădoanhăch v i 4,21%