Kiến thức, thái độ, thực hành dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con ở phụ nưc nhiễm HIV trong độ tuổi sinh sản tại khoa truyển nhiễm, bệnh viện bạch mai

ĐỖ DUY CƯỜNG ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC-THÁI ĐỘ - THỰC HÀNH DỰ PHÒNG LÂY TRUYỀN HIV TỪ MẸ SANG CON TRÊN PHỤ NỮ NHIỄM HIV ĐANG THEO DÕI TẠI PKNT- KHOA TRUYỀN NHIỄM - BỆNH VIỆN BẠCH MAI... •Hiệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG KHOA KHOA HỌC SỨC KHỎE

BỘ MÔN ĐIỀU DƯỠNG

ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP CNĐD HỆ VHVL SV: NGUYỄN THỊ YẾN

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS ĐỖ DUY CƯỜNG

ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC-THÁI ĐỘ - THỰC HÀNH

DỰ PHÒNG LÂY TRUYỀN HIV TỪ MẸ SANG CON TRÊN PHỤ NỮ NHIỄM HIV ĐANG THEO DÕI TẠI PKNT- KHOA TRUYỀN NHIỄM -

BỆNH VIỆN BẠCH MAI

ĐẶT VẤN ĐỀ

• Năm 1990 ca nhiễm HIV đầu tiên tại VN, Nhà nước ta luôn coi PLTMC là một chương trình ưu tiên, thể hiện trong chủ trương, CS, VB quan trọng giảm tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ

•Năm 2010 tỷ lệ trẻ bị HIV từ mẹ 10.8%, còn 3.2% năm 2014

• PLTMC gặp khó khăn: Tình hình lây nhiễm HIV tăng QHTD, phụ nữ nhiễm HIV trong độ tuổi từ 18-49: 90%

•Hiệu quả của điều trị ARV cải thiện chất lượng cuộc sống của người nhiễm HIV

•Nhiều phụ nữ có nguyện vọng sinh con

hành-mẹ sang con trên phụ nữ nhiễm HIV đang theo dõi PKNT HIV-Khoa Truyền nhiễm-BV Bạch Mai

Mô tả thực thái độ về dự phòng lây truyền HIV từ

hành-mẹ sang con trên phụ nữ nhiễm HIV đang theo dõi PKNT HIV-Khoa Truyền nhiễm-BV Bạch Mai

I.TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 Đại cương về HIV/AIDS:

• 1981 phát hiện trên thế giới, năm 1990 Việt Nam

• Là virus gây suy giảm miễn dịch ở người

• Sống trong tế bào máu và chất dịch của người HIV

• Tấn công chủ yếu vào tế bào CD4 làm suy yếu hệ miễn dịch của cơ thể

I.TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.2 Các đường lây truyền của virus HIV:

1 Quan hệ tình dục:

2 Qua đường máu:

3 Lây truyền từ mẹ sang con

-Không có can thiệp: HIV có khả năng LTMC rất cao:13-32% ở nước phát triển, 25-48% ở các nước nghèo nguồn lực

-Các yếu tố lây truyền mẹ-con

Yếu tố quan trọng nhất là tải lượng virus của mẹ

-Thời điểm lây truyền:

Thời kỳ mang thai

5-10% Thời kỳ chuyển dạ 10-15% Thời kỳ bú mẹ 10-15%

I.TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.3 Phòng ngừa lây truyền HIV từ mẹ sang con

Phụ nữ nhiễm HIV tại PKNT-Bạch Mai

Phụ nữ nhiễm HIV tại PKNT-Bạch Mai

Phụ nữ nhiễm HIV mang thai

Phụ nữ nhiễm HIV mang thai Đánh giá

Tình trạng lâm sàng

Đánh giá Tình trạng lâm sàng

Đang điều trị ARV Chưa đủ tiêu chuẩn ĐT

ARV

Chưa đủ tiêu chuẩn ĐT

ARV

Đủ tiêu chuẩn ĐT ARV

Điều trị thuốc kháng HIV Theo hướng dẫn quốc gia

Điều trị thuốc kháng HIV Theo hướng dẫn quốc gia

Tư vấn chuyển khám,theo dõi

chuyên khoa Sản

Tư vấn chuyển khám,theo dõi

chuyên khoa Sản

Tư vấn hỗ trợ Tâm lý, điều trị ARV, NTCH

Thảo luận về các can thiệp

DPLTMC, cách CS trẻ

Tư vấn hỗ trợ

Tâm lý, điều trị ARV, NTCH

Thảo luận về các can thiệp

DPLTMC, cách CS trẻ

Điều trị dự phòng LTMC Theo hướng dẫn quốc gia

Điều trị dự phòng LTMC Theo hướng dẫn quốc gia

Tiếp tục theo dõi tư vấn hỗ trợ, trong khi mang thai, sau đẻ, tiếp tục theo

dõi như những người nhiễm HIV khác.

Tiếp tục theo dõi tư vấn hỗ trợ, trong khi mang thai, sau đẻ, tiếp tục theo

dõi như những người nhiễm HIV khác.

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Quy trình tuyển bệnh nhân vào nghiên cứu.

BN đang theo dõi tại PKNT

BN nữ, tuổi >=18 tuổi và <=45 tuổi

Sắp xếp tên theo vần AZ , lấy 100 (30%)

bệnh nhân từ danh sách này

Sắp xếp tên theo vần AZ , lấy 100 (30%)

bệnh nhân từ danh sách này

Tiến hành phỏng vấn BN trong danh sách được chọn, theo ngày hẹn tái khám trong tháng

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

TIÊU CHUẨN LỰA CHỌN

Tiêu chuẩn lựa chọn

bộ câu hỏi nghiên cứu

Tiêu chuẩn lựa chọn

bộ câu hỏi nghiên cứu

Tiêu chuẩn loại trừ

(Từ danh sách bệnh nhân đã lọc ngẫu nhiên)Không đồng ý tham gia nghiên cứu

Hoặc không thể trả lời được bộ câu hỏi nghiên cứu

Tiêu chuẩn loại trừ

(Từ danh sách bệnh nhân đã lọc ngẫu nhiên)Không đồng ý tham gia nghiên cứu

Hoặc không thể trả lời được bộ câu hỏi nghiên cứu

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

•Cỡ mẫu: Có 97 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn.

•Thiết kế nghiên cứu: PP mô tả cắt ngang

•Nội dung và các biến số:

Thông tin chung: Tuổi, địa chỉ, trình độ học vấn…

Kiến thức: Đường lây, các thời kỳ lây truyền từ mẹ

sang con

Thực hành: Tuân thủ điều trị, sử dụng biện pháp tránh

thai, tìm hiểu thông tin về PLTMC…

Thái độ: Quan niệm về sinh con ở người nhiễm HIV… Phương pháp thu thập:

Phỏng vấn trực tiếp từ người bệnh và từ bệnh án ngoại trú

(Trên bộ phiếu câu hỏi thiết kế trước)

II PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

•Phương pháp thống kê và xử lý số liệu: SPSS 15.0

•Đạo đức trong nghiên cứu

-Đề tài được sự ủng hộ và đồng ý của BLĐ Khoa

-BN được giải thích rõ về mục đích, nội dung của N/C

-Bệnh nhân tự nguyện tham gia nghiên cứu

-Tất cả đối tượng tham gia nghiên cứu được mã hóa dưới dạng mã số riêng

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

49,5% Người bệnh có tuổi từ 30-35 tuổi

37,1% Người bệnh có tuổi dưới 30 tuổi13.4% Người bệnh có tuổi từ 36-44 tuổi

49,5% Người bệnh có tuổi từ 30-35 tuổi

37,1% Người bệnh có tuổi dưới 30 tuổi13.4% Người bệnh có tuổi từ 36-44 tuổi

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

60.8% (7.2+20.6+33.0) người có trình độ văn hóa PTTH trở lên,

tỷ lệ này tương đồng với NC của Nguyễn Thị Liên Phương, Lê Thị Thanh vân (2010) 77.1%

60.8% (7.2+20.6+33.0) người có trình độ văn hóa PTTH trở lên,

tỷ lệ này tương đồng với NC của Nguyễn Thị Liên Phương, Lê Thị Thanh vân (2010) 77.1%

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Có 39,2% người bệnh có mong muốn sinh con trong tương lai

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Lý do mong muốn sinh con trong tương lai

Lý do mong muốn sinh con trong tương

lai Số BN(n) Tỷ lệ %

Được biết nhiều phụ nữ nhiễm HIV sinh con

Mong muốn của chồng và người thân khác

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Lý do không muốn sinh con trong tương lai

Lý do không muốn sinh con trong tương lai Số BN(n) Tỷ lệ %

Sợ trẻ không phát triển bình thường về thể

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Kiến thức đường lây truyền của HIV

Các đường lây

truyền của HIV

Lây qua đường máu 81 83.4

Lây truyền HIV từ mẹ

95.8% cho rằng HIV lây truyền qua QHTD, tỷ lệ này cũng tương đồng với kết quả trong nghiên cứu của Stanton.C.K, Holtz S.A (2006) ở Togo: 93,8% Sự hiểu biết về đường lây truyền HIV của phụ nữ nhiễm HIV là rất đầy đủ.

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

3.2.2 Kiến thức các thời kỳ lây truyền HIV từ mẹ sang con

Kiến thức Số BN(n) Tỷ lệ %

Các thời kỳ lây

truyền HIV từ mẹ

sang con

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Kiến thức về các yếu tố làm tăng nguy cơ lây truyền HIV sang trẻ trong thời kỳ bú sữa mẹ

Bà mẹ tổn thương vú (nứt núm vú, áp xe vú ) 37 38.1

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

3.2.4 Kiến thức về nguồn thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh phòng tránh lây nhiễm HIV từ mẹ sang con

Bú mẹ hoàn toàn trong vòng 6 tháng đầu 11 11.3

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

3.2.4 Phụ nữ nhiễm HIV tìm hiểu các thông tin phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con qua các phương tiên

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Tuân thủ lịch hẹn tái khám, tuân thủ điều trị tại

PKNT- Bạch Mai Rất thường xuyênThường xuyên 4453 45.454.6

Tìm hiểu thông tin về dự phòng lây truyền HIV từ

mẹ sang con khi có hoạch sinh con Rất thường xuyênThường xuyên 3562 36.163.9

Thực hành tình dục an toàn, sử dụng các biện pháp

tránh thai khi chưa có kế hoạch sinh con Rất thường xuyênThường xuyên 3859 39.260.8

Thông báo với bác sỹ hoặc nhân viên y tế khi có kế

hoạch sinh con Rất thường xuyên 45 46.4

Thường xuyên 52 53.6

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Thực hành về DPLT HIV từ mẹ sang con Số BN(n) Tỷ lệ %

Đi khám phát hiện các bệnh lây

truyền qua đường tình dục khi có

kế hoạch sinh con

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Phụ nữ nhiễm HIV chỉ nên có kế hoạch sinh

con khi sức khỏe của bản thân tốt (điều trị

ARV, CD4 cao)

Rất đồng ý 44 45.4

Phụ nữ nhiễm HIV nên có kế hoạch cho dự

định sinh con của bản thân

III KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

BN(n) Tỷ lệ %

Phụ nữ nhiễm HIV không nên sinh

con vì chắc chắn con sinh ra sẽ bị

nhiễm HIV

Không đồng ý 78 80.4 Rất không đồng ý 17 17.5

Phụ nữ nhiễm HIV nên tiết lộ tình

trạng nhiễm HIV của bản thân khi đến

khám hoặc đưa con đi khám tại các

cơ sở y tế

Rất đồng ý 29 29.9

Không đồng ý 20 20.6 Rất không đồng ý 9 9.3

83.5% tìm hiểu các thông tin PLTMC qua NVYT

3.Thực hành: 37.1% Hiếm khi đi khám các bệnh lây truyền STI

4 Thái độ:

80.4% không đồng ý cho quan điểm người nhiễm HIV không nên sinh con vì con sinh ra chắc chắn sẽ bị nhiễm HIV

20.6% không đồng ý cho quan điểm người nhiễm HIV nên tiết lộ

TT nhiễm HIV khi đi khám hoặc đưa con đi khám tại các CS y tế

KHUYẾN NGHỊ

•Tăng cường truyền thông về PLTMC cho người bệnh

•Tăng cường truyền thông về kiểm tra HIV trước khi kết hôn

•Cần tư vấn, hỗ trợ tâm lý xã hội cho tất cả người nhiễm HIV

không có mong muốn sinh con tương lai

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!