Đặc điểm lâm sàng và kết quả của bài tập huấn luyện nuốt ở bệnh nhân ung thư thanh quản sau cắt thanh quản bán phần tại bệnh viện tai mũi họng tư năm 2015

Ngoàiă vi că đ mă b oă t tă nh tă v ă ph ngă phápă đi uă tr ă hi uă qu ă choă ng iă b nhă vàă mangă l iă ch tă l ngă cu că s ngă choă ng iă b nhă thìă vi că b oă t năăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă

B ăGIỄOăD CăV̀ă ̀OăT Oă

KHOAăKHOAăH CăS CăKH Eă

C TăTHANHăQU NăBỄNăPH NăT IăB NHăVI Nă

H̀ăN I - 2015

B ăGIỄOăD CăV̀ă ̀OăT Oă

KHOAăKHOAăH CăS CăKH Eă

C TăTHANHăQU NăBỄNăPH NăT IăB NHăVI Nă

Ng iăh ngăd năkhoaăh c:

PGS TS LêăMinhăK

H̀ăN I - 2015

L I C M N

Trungă ng, BanăCh ăNhi măB ămônă i uăD ngăTr ngă iăh căTh ngăLongăcùngătoànăth ăquýăth yăcôăB ăMônă i uăD ngăTr ngă iăh căTh ngăLongăđưăt nătìnhăh ngăd n,ăgi ngăd yăchoătôiătrongăsu tăth iăgianăh căt păt iătr ng T păth ă

cácăBácăs ,ăyătá,ănhânăviênăc aăb nhăvi n,ăđ căbi tălà: PGS.TS LêăMinhăK ăđưă

nhi tătình,ăchuăđáoăh ngăd năđ ătôiăcóăth ăhoànăthànhăkhóaălu năt tănghi p này

M cădùăđưăcóănhi uăc ăg ngăđ ăcóăth ăhoànăthànhălu năv nănh ngădoăm iăđ călàmăquenăv iăcôngătácănghiênăc uăkhoaăh căc ngănh ăcóănh ngăh năch ăv ăki n

th c,ă kinhă nghi mă nênă ch că ch nă s ă v nă cònă nh ngă thi uă sótă màă tôiă khôngă t ă

nh năraăđ c.ăTôiăxinăg iăs ăbi tă năvàăl iăc mă năchânăthànhănh tăt iăquýăth yăcôăH iăđ ngăvàăcácăb năđ ngănghi păđưăđóngăgópăýăki năgiúpăđ ătôiăhoànăthi nă

lu năv nănày

Tôi xin chânăthànhăc mă n

Sinhăviênăth căhi n

Nguy năTh ăThanh

L IăCAMă OAN

Kínhăg i:ăăăăă- Phòngăđàoăt oăă iăh că– Tr ngă iăh căTh ngăLong

- B mônă i uăd ng- Khoa Khoa h c S c kh e

- H iăđ ngăch măđ ătàiăt tănghi p Emăăxinăcamăđoanăđưăth căhi năquáătrìnhălàmă ătàiăt tănghi păm tăcáchăkhoaă

h c,ăchínhăxácăvàătrungăth c.ăS ăli uăk tăqu ăc aă ătàiăch aăđ ngăt iătrênătàiăli uăkhoaăh cănào

HàăN i,ăthángă11n mă2015

Tácăgi ăđ ătài

Nguy năTh ăThanh

DANHăM CăCH ăVI TăT T

M CăL C

TăV Nă 1

CH NGă1 T NGăQUANăT̀IăLI U 3

1.1 Gi iăph uăthanhăqu n 3

1.1.1 Phânăvùngăvàă ngăd ng 3

1.1.2 Cácăkhoangăc aăthanhăqu n 4

1.1.3 Cácăm chămáuăc aăthanhăqu n 5

1.1.4 D năl uăb chăhuy tăthanhăqu n 5

1.1.5 Th năkinhăchiăph iăthanhăqu n 5

1.2 Sinhălýăthanhăqu nă– sinhălýănu t 5

1.2.1 Sinhălýăthanhăqu n 5

1.2.2 Sinhălýănu t 6

1.3 Ungăth ăthanhăqu n 9

1.3.1 D chăt ăh căungăth ăthanhăqu n 9

1.3.2 Cácăy uăt ănguyăc ăgâyăungăth ăthanhăqu n 9

1.3.3 Lâmăsàngăvàăc nălâmăsàng 10

1.3.4 Phânălo iămôăb nhăh c 11

1.3.5 Phânăgiaiăđo năTNMătheoăUICCă2002 11

1.3.6 Ch năđoánăvàăđi uătr 11

1.3.7 Ch măsócăng iăb nhăsauăph uăthu tăungăth ăthanhăqu n bánăph n 14

1.3.8 K ăho chăch măsócăng iăb nhăph uăthu tăungăth ăthanhăqu n 16

CH NGă2 IăT NGăV̀ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 19

2.1.ăă iăt ngănghiênăc u 19

2.1.1.ăTiêuăchíăl aăch n: 19

2.1.2.ăTiêuăchíălo iătr 19

2.2.ăăPh ngăphápănghiênăc u 19

2.2.1.ăTh iăgiană– đ aăđi mănghiênăc u 19

2.2.2.ăThi tăk ănghiênăc u 19

2.2.3 Côngăc nghiênăc uăđ nhăl ng 19

2.2.3.ăC ăm uăvàăph ngăpháp ch năm uănghiênăc uăđ nhăl ng 20

2.2.4.ăBi năs ănghiênăc u 20

2.2.6.ăSaiăs ănghiênăc u 20

2.2.7.ăN iădungănghiênăc u 21

2.2.8.ăă oăđ cătrongănghiênăc u 21

2.2.9.ăPh ngăphápăphânătíchăs ăli u 22

CH NGă3 K TăQU ăNGHIểNăC U 23

CH NGă4 B̀NăLU N 31

4.1.ă căđi mălâmăsàng 31

4.2.ă ánhăgiáăch căn ngănu tăc aăb nhănhânăungăth ăthanhăqu năđ căc tăthanhă qu năbánăph n 32

4.3.Tuânăth ăcácăbàiăt păch măsócăh ngăd nănu tăchoăng iăb nh 35

4.4.ă ánhăgiáăs ăhàiălòngăc aăng iăb nhăvàăng iănhàăng iăb nh 35

4.5.ă ánhăgiáăs ăhàiălòngăc aăng iăb nhăvàăng iănhàăng iăb nhăv ăch c

n ngănóiăvàănu t 35

4.6.ăTh iăgianăn măvi n 36

K TăLU N 37

KI N NGH 39 T̀IăLI UăTHAMăKH O

PH ăL C

DANHăM CăB NG

B ngă3.1:ă Phânăb ăng iăb nhătheoănhómătu i 23

B ngă3.2:ă Phânăb ăng iăb nhătheoăgi iătính 23

B ngă3.3:ă Lýădoăvàoăvi n 23

B ngă3.4:ă Cácăy uăt ănguyăc 24

B ngă3.5.ă Th iăgianăkh iăphátăb nhăđ năkhiăvàoăvi n 24

B ngă3.6.ă Ph ngăphápăc tăkh iău 24

B ngă3.7.ă ánhăgiáătìnhătr ngănu tăvàăth ătrênăb nhănhânăsauăph uăthu t: 25

B ngă3.8.ă Th iăgianăng iăb nhăb tăđ uăt pă năsauăc tăthanhăqu năbánăph nă Error! Bookmark not defined B ngă3.9 ánhăgiáătìnhătr ngănu tăchungăsauăc tăTQBP 25

B ngă3.10.ă ánhăgiáătìnhătr ngănu tăs căsauăc tăTQBPătheoăth i gian 26

B ngă3.11.ă ánhăgiáătìnhătr ngănu tăs căc aăb nhănhânăt pău ngăn căsauăc tăthanhă qu năbánăph nătheoăth iăgian 26

B ng 3.12 ánhăgiáătìnhătr ngănu tăngh năc aăb nhănhânăb tăđ uăt pă n 27

B ngă3.13.ă Theoădõiătìnhătr ngănu tăăngh năc aăb nhănhânăv iălo iăth că năl ng Error! Bookmark not defined B ngă3.14.ăTheoădõiătìnhătr ngănu tăngh năc aăb nhănhânăv iălo iăth că năđ c 27

B ngă3.15.ă ánhăgiáăb nhănhânăb tăđ uă nău ngăbìnhăth ng 28

B ngă3.16.ăCh măsócăvàăt pănu tăchoăb nhănhânăvàăng iănhàăb nhănhânăungăth ă thanhăqu năc aăđi uăd ng Error! Bookmark not defined B ngă3.17.ă ánhăgiáăk tăqu ăcanăthi păc aăđi uăd ngăsauăkhiărútăsonde 28

B ngă3.18.ăTu năth ăcácăbàiăt păch măsócăh ngăd nănu tăchoăng iăb nh 29

B ngă3.19.ă ánhăgiáăs ăhàiălòngăc aăng iăb nhăvàăng iănhàăng iăb nh 29

B ngă3.20.ă ánhăgiáăs ăhàiălòngăc aăng iăb nhăvàăng iănhàăng iăb nhăv ă

ch căn ngănóiăvàănu t 30

B ngă3.21.ăTh iăgianăn măvi năc aăb nhănhân 30

DANHăM CăHỊNH

Hìnhă1.1:ăC uătrúcăgi iăph uăb nhăthanhăqu n 3

Hìnhă1.2.ăC tăTQBPătrênănh năt oăhìnhăki uăCHEPăc ăđi năPiquet 12

Hìnhă1.3.ăPh uăthu tăthanhăqu năbánăph n 13

Hìnhă1.4.ăPh uăthu tăph năTQBPătrênănh năch nhăhìnhănh nămóngăthanhăthi t 13

TăV Nă

Ungăth ăthanhăqu n (UTTQ)ălàălo iăungăth ă(UT)ăđ ngăhôăh păhayăg pă ă

Vi tăNam,ăchi măkho ngă2%ăt ngăs ăcác lo iăUTăth ngăg p.ăTrongăph măviăvùngă

taiăm iăh ng, ungăth ăthanhăqu năđ ngăvàoăhàngăth ă4ăsauăungăth ăvòmăh ng,ăungă

th ăm iăxoangăvàăungăth ăh ăh ng.ă aăs ăungăth ăthanhăqu nălàăungăth ăbi uămô,ă

cònăungăth ăliênăk tăr tăhi măg păch ăchi măkho ngă0,5% [24] Hútăthu călá và u ng

r uălàăhaiăy uăt ănguyăc ăhàngăđ uăđ iăv iăb nh UTTQ (chi mătrênă95%ăt ngăs ă

b nhănhân),ăngoàiăra,ăvi căti păxúcăv iămôiătr ngăđ căh iăăhay tràoăng căth căqu nă

– d ădày,…ă là nh ngăy uăt ănguyăc có th ăd năđ năUTTQ [24]

Hi nănay,ăđ iăv iăUTTQ,ăph uăthu tăv nălàăph ngăpháp phápăđi uătr ăch ă

y uăbênăc nhăx ătr ăvàăhóaătr Cóăhaiălo iăph uăthu tăUTTQăbaoăg m:ăph uăthu tă

ph iăth ăquaăl ăc aăkhíăqu nătr căti păkhâuăn iăraăvùngădaă ăc ăvàăphátăâmăkhôngă

quaăđ ngăsinhălýăt ănhiênămàăb ngăgi ngănóiăth căqu n,ăhay quaăm tăthi tăb ăh ă

tr ăphátăâm ;ăTi pătheoălàăph uăthu tăb oăt năhayăc tăm tăph năthanhăqu n,ăph ngă

pháp này ng iăb nhăcóăth ăphátăâm đ ăgiaoăti păvàăăth ătheoăđ ngăsinhălýăt ănhiên

[24]

Ngoàiă vi că đ mă b oă t tă nh tă v ă ph ngă phápă đi uă tr ă hi uă qu ă choă ng iă

b nhă vàă mangă l iă ch tă l ngă cu că s ngă choă ng iă b nhă thìă vi că b oă t năăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă

ch căn ngăthanhăqu năsauăph uăthu tăngàyăcàngăđ căcácănhàăkhoaăh căcoiătr ng,ă

đ căbi tălàăphátăâmăvàănu t.ăNhi uănhàănghiênăc uăvàăcácăchuyênăgiaăđưăkh ngăđ nhă

t măquanătr ngăc aăvi căch măsóc c aănhânăviênăyăt vàăt ăv năk păth iăc aăbácăs ,ă

đi uăd ngăchoăb nhănhânăgiaiăđo năh uăph u làăc năđ căbi tăđ căchúăý.ăM tătrongă

nh ngăn iădungăc aăvi cănàyălàăh ngăd năchoăb nhănhânăt pănu t.ăTuy nhiên,ăth că

t ătrênăth ăgi i,ătheo báo cáo c aătác gi Richbourg L (2007), khi phân tíchăd ăli uă

c aă34/43ăphi uătr ăl iăkh oăsát đánhăgiáănhanhăc a ng iăb nh UTTQ sauăxu tă

vi nă thì có t iă 90%ă ng iă b nh g pă khóă kh nă trongă vi că nu tă th că n 20%

trongăs ănh ng ng iăcó v năđ ăv ănu tăth că năkhông tìmăki măs ăgiúpăđ c aă

nhânăviênăyăt

T iăVi tăNam,ăchoăt iănayăv năch aăcóăm tănghiênăc uănàoăđánhăgiáăv ăvi că

t păluy nănu tă ăng iăb nhăUTTQ sau khi c tăTQBP Doăđó,ăđ ătàiănghiênăc u:

“ c đi m lâm sàng và k t qu c a bài t p hu n luy n nu t b nh nhân ung

th thanh qu n sau c t thanh qu n bán ph n t i b nh vi n Tai M i H ng Trung

ng n m 2015” làăr tăc năthi t,ănh m haiăm cătiêu:

c t thanh qu n bán ph n

ph n

CH NGă1

T NGăQUANăT̀IăLI U

1.1 Gi iăph uăthanhăqu n

Thanhăqu n (TQ) làăm tăph năquanătr ngăc aăđ ngăd năkhíăđiăt ăh ngămi ngă

đ nă khíă qu n,ă đ ngă th i làă c ă quană phátă âmă chính [22].ă Thanhă qu nă cóă c uă trúcăkhungăs năn mă ăgi aăvùngăc ,ăngangă m căt ăđ tăs ngăc ă3ăđ năđ tăs ngăc ă6.ăKhungăs năthanhăqu năđ căliênăk tăv iănhauăb iăh ăth ngădâyăch ngăvàăcânăc

N păti năđình,ăcóăch căn ngăb oăv ăthanhăqu năvàăđ ngăth ătrongăđ ngătácă

nu t,ăđ căt oăb iădâyăch ngăgiápăph uăđ iăniêmăm călên,ăm tăkheăh păđ căt oălênă

gi aăhaiăn păti năđìnhăg iălàăkheăti năđình.ăGi aăn păti năđìnhăvàăn păthanhăâmăcònăcóă1ăkhoangăh p làăthanhăth t

 Ph nătrênăđiăt ăl ăvàoăTQ đ năn păti năđình.ăL ăvàoăTQ cóăhìnhăb uăd c,ă

n măch chălênătrênăvàăraăsau,ăgi iăh nătr călàăb ăt ădoăc aăs năthanhănhi t,ăgi iă

h năhaiăbênălàăn păph uă– thanhănhi t,ăgi iăh năsauălàăs năph uăvàăvùngăliênăph u.ă

 Ph năgi aăbaoăg măn păthanhăâm,ăkheăthanhămônăvàă m măthanhăâm.ăN păthanhăâmăđ căc uăt oăb i dâyăch ngăthanhăâm,ăc ăthanhăâm,ăc ăgiápăph uăvàăđ căbaoăph ăb iăniêmăm căbi uămôăs ngăhóa.ăKheăthanhămônălàăm tăkheăh păgi aăhaiă

n păthanhăâmăvàăs năph u.ăăKheăthanhămônă ăn ăth ngăh păh nănam

 Ph năd iăcóăc uătrúcăhìnhăph uăng c,ăđiăt ăkheăthanhămônăđ năb ăd iăs nă

nh n.ăNiêmăm călótă ăd iăthanhămônăl ngăl o,ăd ăbócătáchăvàănhi uătuy năch ăti tănênăd ăb ăphùăn ădoăviêmăho căsangăch n

Theo b nh h c

Chia thành t ngăth ngăthanhămôn,ăthanhămônăvàăt ngăh ăthanhămôn

 T ngăth ngăthanhămônăđ cătínhăt ăb ătrênăc aăs năthanhănhi tăchoăt iăm tă

ph ngăn măngangăquaăm tătrênăc aăb ăt ădoădâyăthanh.ăTh ngăthanhămônăg m:ă

n păthanhănhi tătrênămóng,ăn păthanhănhi tăd iămóng,ăkhoangătr căthanhăthi t,ă

m tăthanhăqu năc aăn păph uăthanhăthi t,ăhaiăs năph u,ăb ngăthanhăth t

 T ngăthanhămônăđ cătínhăti păt ătrênăchoăt iăh tăm tăph ngăn măngangăquaă

m tăd iăb ăt ădoăc aădâyăthanh,ăphíaătr călàăch ăbámăc aăcânăgiápă– ph u,ăphíaăsauălàăs năph u.ăThanhămônăbaoăg m:ădâyăthanhă(m tătrên,ăm tăd i,ăb ăt ădo);ămépătr c;ămépăsau

 T ngăh ăthanhămônăđ cătínhăti păt căt ăb ăd iăc aăthanhămônăđ năb ăd iă

s nănh n.ă âyălàăv ătríăhi măg păungăth ăthanhăqu nătiênăphátăhayăg pădoăs ălană

xu ngăc aăungăth ăthanhămôn

1.1.2 Cácăkhoangăc aăthanhăqu n

Thanhăqu năcóă2ăkhoang:ăkhoangătr căthanhăthi tă(khoangăgiápămóngăthanhăthi t)ăvàăkhoangăc nhăthanhămôn

 Khoangătr căthanhăthi tăđ căgi iăh nătrênăb iădâyăch ngămóngăthanhăthi t,ă

tr călàămàngăgiápăm ng vàăs năgiáp,ăsauălàăs năn păvàădâyăch ngăgiápă– n păthanhăthi t.ăKhoangănàyăđ căl păđ yăb iăt ăch căm ,ămôăl ngăl oăphíaătr c,ăphíaăngoàiă

ch aăcácăti uănang.ă

 Khoangăc nhăthanhămôn:ăVùngăd iăniêmăm căc aăb ngăthanhăth tăliênăt că

v iăkhoangăc nhăthanhămônăđ căgi iăh năb iănónăđànăh iăphíaăd iăvàăs năgiápă

phíaăngoài.ăPhíaătrênălàăti năđìnhăthanhăqu n.ăKhoang c nhăthanhămônăđ căphânăchiaăv iăkhoangăth ngăthanhămônăb iămàngăt ăgiác,ăgi iăh năsauăc aăkhoangălàăniêmăm căxongălê.ăPhíaăd iăngoàiăliênăti păv iăkhoangănh năgiáp

1.1.3 Cácăm chămáuăc aăthanhăqu n

thanhăqu nătr căd i,ăđ ngăm chăthanhăqu năsauăd i

 T nhăm ch

M iăđ ngăm chăth ngăcóăm tăt nhăm chăđiăkèm.ăT nhăm chăthanh qu nătrênăvàătr căd iăthìăđ ăv ăt nhăm chăgiápătrên,ăt nhăm chăthanhăqu năsauăd iăđ ăv ă

t nhăm chăgiápăd i

1.1.4 D năl uăb chăhuy tăthanhăqu n

D nă l uă h chă huy tă thanhă qu nă theoă haiă h ă th ngă nôngă vàă sâu.ă B chă huy tăvùngăth ngăthanhămônăđ ăvàoănhómăd iăc nh ăthână2ăbênăvàănhómăc nhăgi aăcùngăbên.ăB chăhuy tăt ngăd iăthanhămônăd năl uăv ăh chăc nhăgi a,ăh chătr căthanh qu năho cătr căvàăbênăkhíăqu n

Thanhăqu năcóă4ăch căn ngăchínhălàăphátăâm,ăth ,ăb oăv ăvàănu t

 Ch căn ngăphátăâm:ăthanhăqu năph iăh păv iămi ng,ăh ng,ăph i,ăc hoành,

c ăb ngăvàăc ăvùngăc

 Ch că n ngă th :ă Thanhă qu nă d nă khôngă khíă t ă h ngă vàoă khíă qu nă ho că t ăfkhisăqunarălênăh ng.ăTrongăđ ngătácăhítăvào,ăthanhămônăm ăraăt iăđa,ătráiăl iăkhiă

th ăra,ăthanhămônăch ăm ăv aăph i

raăm ăkhiăcóăd ăv tăhayăh iăcayăvàoăđ năthanhăqu n

 Ch căn ngănu t:ăThanhăqu năđóngăvaiătròăch ăch tă ăthìăh ng,ăm tătrongăbaăthìăc aăho tăđ ngănu t

Thìăh ngădi năraăhoànătoànăth đ ng,ănóăđ căb tăđ uăkhi viênăth că nătr tă

t iătr ăsauăc aăamidan.ăCóăhaiăhi năt ngăx yăraătrongăthìănày là:ăS ăđóngăc aăTQ vàăho tăđ ngănu tăc aăh ng.ă

 S đóng c a thanh qu n

Cóăbaăđ ngătácăquanătr ngădi năraătrongăhi năt ng này:

(1) S ng ra sau c a s n thanh thi t: Nh ă s ă coă c aă cácă c ă đáyă l iă vàă c ămóng – thanhăthi t,ăthanhăthi tăng ăraăsauăb tăđ ngăvàoăthanhăqu n,ăk tăqu ălàăth cănăb ăđ yăxu ng, đ ngăth iăthanhăqu năđ cănângălên.ăS ăng ăraăsauăc aăs năthanhăthi tă cóă vaiă tròă b oă v ă ph ă doă haiă c ă ch :ă m tă làă h ngă viênă th că năđiăv ăphíaăxoangălê,ăhaiălàăgiúpăt oăthànhăm tărưnhănh ăđ ăh ngădòngăch yăc aăn căb tăvàă

ch tăl ngăxu ngămi ngăth căqu n.ăă

(2) S nâng lên c a TQ: Nh ăs ăcóăc aăcácăc ătrênămóngăcùngăv iăs ăc ăđ nhă

c aăx ngăhàmăd iăvàăs ăthamăgiaăc aăcácăc ăsànămi ng,ăthanhăqu năđ cănângălênăphíaătrênăvàăh ngăraăphíaătr c,ăcóăxuăh ngăt ăvàoăđáyăl i.ă ngătácănângălênăc aăthanhăqu năhoànăch nhănh ăs ăcoăc aăc ăgiápă– móngăvàăđ ngăth iăcóăs ăgiưnăc aăc ă căgiáp.ăK tăqu ălàăs năgiápăđ căkéoălênătrênăvàăraătr c,ăkho ngăgiápă– móng ép vào khoang giáp – móng – thanhănhi t,ăvùngărìaăc aăs năthanhănhi tăb ăcong.ăS ănângălênăc aăthanhăqu năs ăđ yăb ăkhungăTQ raăkh iălu ngăth că năvàălàmăchoăđo năh ăh ngăb ădàiăthêmăraăvàănóălàmăchoămi ngăth căqu năm ăra.ă

Nh ăv y,ăgi aăs năgiápăvàăx ngămóngăluônăluônăt năt iăm tăkho ngăcáchăgiúpăthanhăqu nănângălên,ăh ăxu ngăđ cănh pănhàng.ăTrongăcácăcanăthi păph uăthu tăvàoăvùngăh ngă– thanhăqu n,ăkho ngăcáchăt ănhiênănàyăđ cătônătr ngăbaoănhiêuăthìă

c ăch ănu tăcàngăb ăítăr iălo năb yănhiêu

(3) S khép l i c a thanh môn:

Nh ăvàoăs ăkhépăc aăhaiădâyăthanhădoăcácăc ăgiápă– ph u,ăc ănh nă– ph uăvàăc ăliênăph uăcoăl i,ăthanhămônăđ căkhépăl i,ăhaiăs năph uăđ cănângălênătrênăvàăđ aăraătr c,ăđ ngătácăc ngăc aăb ngăthanhăth tăph ăthêmălênătrênă bìnhădi nă haiădâyăthanh.ăQuáătrìnhăđóngăl iăc aăthanhăqu năr tăph căt p,ănóăđ căb tăđ uăt ăbìnhădi năhaiădâyăthanhăsauăđóăđ năs ăđóngăl iăc aăhaiăb ngăthanhăth tăr iăđ năs năthanhăthi tăvàăsauăcùngălàăn păph uă– thanhăthi t.ă

 Ho t đ ng nu t c a h h ng:

Cóăbaăy uăt ăchínhăgiúpăchoăs ăv năchuy năth că nătrongă ngăh ng:ăl căđ yăbană

đ uăc aăđáyăl i,ăs ănhuăđ ngăc aăcácăc ăsi tăh ngăvàăchínhăb năthânătr ngăl căc aă

th că n.ăHo tăđ ng nu tăc aăh ăh ng đ măb oăchoăviênăth că năđiăt ăđáyăl iăxu ngăquaăxoangălêăt iămi ngăth căqu n Thanhăqu năkéoălênătrênăvàăraătr căđưălàmăt ngă

kh uăkínhătr că– sauăc aăh ngămi ngăvàăph nătrênăc aăh ăh ng:ăH ăh ngăđ căgiưnăraătheoătr căđ ngăd căvàătr căngang,ăd năđ năs ăgiưnăraăti păt căc aăph năd iăh ă

h ngăvàălàmăchoăth că năđ căr iăxu ng.ăNgoàiăra,ălúcănàyăcònăxu tăhi năm tăsóngănhuăđ ngălàmăchoăc ăcoăth tătheoăki uălanătruy n:ăKhiăc ăsi tăh ngătrênăcoăl iăthìăc ă

si tăh ngăd iăgiưnăra,ănh ăthêmătr ngăl cămàăth că năđ căth ăr iăxu ng ôiăkhiă

ho t đ ngănu tăkhôngădi năraăhoànăthi n,ăm tăítăth că năđ ngăl iătrongăxoangălê,ăđòiă

h iăc năđ năđ ngătácănu tăth ăphát

 Thì th c qu n:ădi năraăhaiăho tăđ ng:

S trôi viên th c n qua mi ng th c qu n:ăMi ngăth căqu nălàăch ăth tăth ăt ă

trênăđ ngăđiăc aăth că n,ănóăđ căm ăraănh ăc ăch ăgiưnăcácăc ăco.ăMi ngăth că

qu năbìnhăth ngăluônăluônăđóng,ănóăch ăđ căm ăraăngayăkhiăthanhăqu năđ căkéoălênăphíaătrênădoăph năx ăc aădâyăth năkinhăX

S v n chuy n th c n t th c qu n xu ng d dày: Th că năsauăkhiăđ căđ yăt ă

h ngăquaămi ngăth căqu năthìăs ăđ căv năchuy năt ăth căqu năxu ngăd ădàyănh ăbaăy uăt :ăTr ngăl căc aăth că năvàăquánătínhăc aănó;ăs ăm ăc ăth tăth căqu nă– d dàyăvàăđ căbi tăquanătr ngălàănhuăđ ngăc aă ngăth căqu n

Toànăb ăthìăth căqu năkéoădàiăkho ngă1,6ăgiây.ăV năt căc aăth că nătrongăth că

qu nă ăđo nătrênăc aăth căqu năvàoă3,44cm/giây,ă ăđo năd iălàă9,53cm/giây

1.2.2.2 nh h ng c a m t s c u trúc gi i ph u t i c ch nu t

 Vaiătròăc aăs năthanhăthi t

Ph năs năthanhănhi tătrênăx ngămóng đóngăvaiătròănh m tăkênhăd năch tă

l ngăv ăphíaăth căqu n,ăcònăph năs năd iă thanhăthi tănh ă m tăchi căkhóaăch nă

đ ngăvàoăthanhăqu n

 Vaiătròăc aăx ngămóng:ă

Làăhònăđáăt ngăc aăh ăth ngăcoăgiưnăc aăthanhăqu n,ăn iăbámăc aăh uăh tăcácă

c ăđáyăl iăvàăcácăc ăngo iăthanhăqu n

 Vaiătròăc aăcácăc ăsi tăh ng:

Baăc ăsi tăh ngălàătrên,ăgi a,ăd iăđóngăvaiătròăkh iăđ ngăchoăchuy năđ ngăcoă

th tăc aăth căqu n.ăCácăc ăsi tăh ngăgi aăvàăc ăsi tăh ngăd iăcóătácăd ngăkéoăthanhă

qu nălênătrên,ăc ăsi tăh ngăd iăt oănênăc ănh nă– h ng,ăchínhălàămi ngăth căqu n

 Cácăch tăch n:

Vùngăh ngăvàăthanhăqu năcóăb năch tăch n:ăđáyăl i,ăs năthanhăthi t,ăhaiă

b ngăthanhăth t,ăthanhămôn.ăN uăch ăcóăm tătrongăb năch tăch năb ăc tăb ăthìăkhôngăcóăr iălo năđángăk ănàoăv ănu tăx yăra.ăKhiăhaiătrongăb năch tăch năb ăl yăb ăthìăr iă

lo năs ăt năt iăchoăđ năkhiăcóăs ăbùătr ăc aăthanhăqu năm iăsauăcanăthi p.ăBaătrongă

b năch tăb ăt năth ngăthìădiăch ngănu tăs căth ngănghiêmătr ngăvàăkhôngăph iălúcănàoă c ngă đ tăđ căs ăbùătr ăDoăđó,ătrongăph uăthu tăthanhăqu nă thìă b oăv ă

đ căhaiătrongăb năch tăch nălàălýăt ngăđ ătránhădiăch ngănu tăs c

 Vaiătròăc aădâyăth năkinhăthanhăqu nătrên vàănưoăb :

kinhăthanhăqu nătrênălàăđi măkh iăphátăc aăr tănhi uăcácăph năx ,ăđ căbi tălàăph năx ă

b oăv ăC năgi ăl iăt iăthi uădâyăthanhăqu nătrênăc aăm tăbênăđ ătránhănu tăs c

i uăhòaăđ ngătácănu t:ăg măhaiăgiaiăđo n:

o Giaiăđo năch ăđ ng:ă

Trungătâmăđi uăhòaăđ ngătácănu tăch ăđ ngăn mă ăv ănưo,ăthu căvùngăv nă

th ăg iăchuiăvàoăbaoătrongăquaăvùngăd iăđ iăđ năc uătrúcăl iăr iăsauăđóăđ nănhână

v năđ ngăc aăcácădâyăth năkinhăs :ăDâyăV,ăIX,ăX,ăXI,ăXIIăch ăhuyăho tăđ ngăc aăh ă

th ngăc ăc n,ăc ăl i,ăc ăvùngăh ngăvàăthanăqu năthamăgiaăvàoăho tăđ ngănu t

o Giaiăđo năth ăđ ng:

căth căhi nătheoăcungăph năx

 Kho ngăcáchăgi aăs nănh nă– x ngămóng:

Kho ngăcáchănàyăgiúpăthanhăqu nănângălên,ăh ăxu ngănh pănhàng.ăKho ngăcáchănàyăcàngăítăb ăthayăđ i thìăc ăch ănu tăcàngăítăr iălo n

1.3 Ungăth ăthanhăqu n

1.3.1 D chăt ăh căungăth ăthanhăqu n

ăcácăn căphátătri n,ăungăth ăthanhăqu n làălo iăungăth ăđ ngăhàngăth ă8ătrongăcácăungăth ăácătínhăhayăg pănh t.ă âyălàăm tătrongănh ngăv năđ ăl năc aăs căkho ăc ngăđ ngă ăcácăn cănày.ăT iăM , trongăn mă2005 có 104,950ătr ngăh păUTTQ, trongăđóăcóă56,290ătr ngăh păt ăvong, namăgi iănhi u h năn ăgi iă(t ăl ănam/n ălàă6:1),ăđ ătu iăg pănhi uănh tălàă40-70ătu i,ăđ căbi tălàănhómă50-60ătu i

cóăxuăh ngăgiaăt ng [21]

ăVi tăNam,ătheoăs ăli uăghiănh năungăth ăn mă2008ăvàă2012ăc aăT ăch că

vàăx păhàngăth ă6ătrongăcác lo iăUTă ăn : sau UT ph i,ăgan,ăc ăt ăcungăvàăd ădày.ăTheoăt ngăc căth ngăkêăn m 2012, UTTQ chi mă6,5%ăungăth ă ăc ăhaiăgi i

1.3.2 Cácăy uăt ănguyăc ăgơy ungăth ăthanhăqu n

- Hútă thu că lá:ă UTTQă liênă quană ch tă ch ă v iă hútă thu că lá,ă hútă thu că làă m tătrongănh ngăngyênănhânăchínhăvàăth ngăg păgâyăUTTQ.ă

- U ngăr u:ăr uăgópăph nătrongănguyênănhânăgâyăraăc năb nhănày.ăNh ngă

ng iău ngăr uăkèmătheoăhútăthu căláăthìăcóăkh ăn ngăb ăUTTQăcaoăh năg pănhi uă

l năsoăv iăch ăhútăthu căláăho cău ngăr uăđ năthu n.ă

- Y uăt ădinhăd ng:ăThi uăh tătrongăch ăđ ădinhăd ng:ăThi uăh tăVitamină

B, vitaminA, Beta- carotene, retinoids đ căxemănh ălàăđóngă1ăvaiătròătrongăs ăphátătri năăungăth ăbi uămôăv yănóiăchung

- Y uăt ăngh ănghi p:ăth ăs n,ăth ăc ăkhí,ăs năxu tăđ ănh a,ăti păxúcăth ng xuyênăv iădiesel,ăkhóiăd uăkhí,ăti păxúcăphóngăx

- Cácăth ngăt năti năungăth :ăViêmăđ iăthanhăqu n,ăch yămáu

- Y uăt ădiătruy n:ăgenăsinhăungăth ăvàăcácăh iăch ngădiătruy n,ăcóăb tăth ngă

v ăc uătrúcăgi iăph uăb nhănh :ăLanyngoccelle,ărưnhădâyăthanh Cóăm iăliênăquană

v iăUTTQ

- Y uăt ănguyăc ăkhác:ătràoăng căd ădày- th căqu n;ăti păxúcălâuădàiăv iăb iă

g ,ăb iăđá,ă… [23]

C ch sinh b nh UTTQ: tr iă quaă nhi uă giaiă đo n,ă liênă quană đ nă t nă th ngă

nhi uăgenăsinhăungăth ădoătácăđ ngăc aăcácăy uăt ănguyăc

1.3.3 LơmăsƠngăvƠăc nălơmăsƠng

 Lâm sàng:

Tri uăch ngăc ăn ng:ă

- Khànăti ng:ăXu tăhi năs măvàăliênăt c,ăd năthànhăkhànăđ c,ăm tăh tăâmăs c,ăkhànăc ngăn ng.ăLàăd uăhi uăđ uătiênăvàăg nănh ăduyănh tă ăgiaiăđo năs m

- Khóă th :ă Giaiă đo nă đ uă khôngă khóă th ,ă v ă sauă khóiă uă toă cheă l pă d nă d năthanhămôn,ăb nhănhânăkhóăth ăt ngăd n,ăgiaiăđo nămu năkhóăth ătr mătr ng,ă

c năm ăkhíăqu năc păc u

- Ho:ălúcăđ uăth nhătho ngăcóăhoăkhan,ăv ăsauăhoăcóăth ăcóăđ măho căl nămáu

xu tăhi nămu năh nă ăungăth ăthanhămôn.ăCóăth ăđauănhóiălênătaiădoăph năx

- H iăth ăhôi:ăXu tăhi nămu n

 Th căth

- N iăsoiăphóngăđ iăho căn iăsoiăthanhăqu năb ngă ngăsoiăm mănh măđánhăgiáăchínhăxácăv ătríăxu tăphátăvàăs ălanătrànăc aăuătheoăchi uăd c.ă

- M tă s ă t nă th ngăhayă g păgiaiăđo năs m:ăm tă m ngăb chăt ngăs nătr ngă

s ngăcóăth ăkèmăthâmănhi m,ăuăsùiănh ăsúpăl ,ăm tăvùngădâyăthanhăthâmănhi măkhôngărõăranhăgi i;ăm tăv tăloétă(nôngăho căsâu)ăd ăch yămáu

- Giaiăđo năs măthìădiăđ ngăhaiădâyăcònăt t,ăsauăđóăd năd năb ăh năch ădiăđ ngă(T2)ăvàăc ăđ nhăhoànătoànă ăgiaiăđo nămu n

- Khámăs năgiápăvàăkhoangăgiápămóngăthanhăthi tăđ ăđánhăgiáăs ălanătrànăc aăuăraănh ngăvùngănày.ă

- Khámăh chăc :ăT ăm ăt ngăbên,ăđánhăgiáăcácăđ cătínhăv ăv ătrí,ăs ăl ng,ăkíchă

th c,ăm tăđ ,ăđ ădiăđ ngăc aăh ch.ăGiaiăđo năs măc aăUTTQ ch aăcóădiă

c năh ch

- N iăsoiăđ ngăhôăh p,ătiêuăhóa:ătìmăv ătríăungăth ăth ăhai

 C nălâmăsàng [21]

- Siêuăâmăvùngăc ;ăcytoăh chălàmăh chăđ ;ăsinhăthi t;ăch păc tăl păviătính

- Ngoài ra: Xquang, siêu âmă ăb ngăđ ăxácăđ nhădiăc năkh iău

1.3.4 Phơnălo iămôăb nhăh c

Cóă3ălo iăungăth ăthanhăqu n:ă

- Ungăth ăbi uămôăv y

- Ungăth ăbi uămôăkhôngăbi tăhóa

- Ungăth ămôăliênăk tă

UTTQăchi măđaăs ă(90-95%)ăthu cănhómăungăth ăbi uămôăt ăbàoăv yăcònăl iăthìăr tăhi măg p [2]

- Ch nă đoánă ungă th ă t ngă thanhă mônă giaiă đo nă s m:ă d aă vàoă bi uă hi nă c ă

n ng,ăth căth ,ăch păc tăl păviătính,ămôăb nhăh c

- Ch n đoánă phână bi t:ă Laoă thanh qu n,ă papilome,ă polypă thanhă qu n,ă viêmăthanhăqu n

1.3.6.2 i u tr

UTTQă giaiă đo nă s mă trongă đóă cóă ungă th ă t ngă thanhă mônă chi mă t ă l ă caoă

nh t,ă doă đóă đi uă tr ă b oă t nă thanhă qu nă đ că đ tă lênă hàngă đ u.ă Vi că l aă ch nă

ph ngăphápăđi uătr ălàăh tăs căquanătr ng

a i u tr b ng x tr

Kh iău vàăkh iău táiăphátăđòiăh iăchuy năph uăthu tăc tăthanhăqu nătoànăph n,ă

h năn aăph uăthu tătrênăb nhănhânăđưătiaăx ăth ngăkhóăkh n

b Soi treo vi ph u b ng Laser

Ph uăthu tănàyăcóăđ ăchínhăxácăcao,ăt năth ngăít,ăt ăl ăph iăm ăkhíăqu năth p,ă

b nhănhânăh iăph cănhanh,ăch tăgi ngăt t.ăTuyănhiênăcònăcóăh năch ănh :ăTiaăđiă

th ngănênăkhóăph uăthu tăcácăuă ăngáchăthanhăqu n,ănh tălàăvùngămépătr c;ătácă

d ngăc mămáuăkémănênăkhóăkh nătrongăph uăthu t;ăđánhăgiáăvùngăph uăthu tăanătoànăkhóăkh n h năph uăthu tăm

c Ph u thu t m c t b o t n thanh qu n

Cóăr tănhi uăk ăthu tăm ăc tăb oăt năthanhăqu năđ căth căhi n.ăVi căl aăch nă

ph ăthu căvàoăđ ăxâmăl năt iăch :

 M ăs năgiápăc tădâyăthanh

 C tăbánăph năđ ngăthanhăqu n:ăBaoăg măcácăk ăthu t c tătránăbên,ătránătr căthanhăqu n.ăTuyăv yăngàyănayăítăđ căth căhi nădoăkhôngăl yăh tăanătoànăkh iău,ă

nh tălàăuă ăkhoangăc nhăthanhămônăvàănguyăc ăh păthanhămônăsauăph uăthu tăcao

 C tă TQBP trênă nh nă t oă hìnhă ki uă CHEP c ă đi n Piquet (Táiă t oă b ngă c ă

đ nhănh nă– móng – thanhăthi t) [19]: B căl ăthanhăqu năt ăx ngămóngăđ năs nă

nh năđ năthanhăqu năđ căm ăt ăphíaătrênăc aăs năgiáp, ngayăphíaăchânăs năthanhăthi t, c tătoànăb ăs năgiáp,ădâyăthanh,ăb ngăthanhăth tăhaiăbênă(có th ăc tăs năph uă1ăbênăđiăkèm) T oăhìnhăthanhăqu năb ngăc ăđ nhăx ngămóng,ăs năthanhăthi tăxu ngă

s nănh n.ăPh uăthu tănàyăchoăphépăgi ăđ căcácăch căn ngăc aăthanhăqu nălàăphátăâm,ăth ăvàănu t.ăSongăc ngăcóănh ngănh căđi m:ăL yăb ăuăquáăm că(c aăph uăthu tăb oăt n);ăchi uăcaoăthanhăqu năng năl i,ăm tăch căn ngăc aăs năn păgâyăraă

nu tăs căkéoădài

Hình 1.2 C t TQBP trên nh n t o hình ki u CHEP c đi n Piquet

Hình 1.3 Ph u thu t thanh qu n bán ph n

 Ph uăthu tăph năTQBP trênănh năch nhăhìnhănh nămóngăthanhăthi tă(CHEP)ă

c iăti năki u Pignat và Tucker [23]: Ph uăthu tănàyăc tăthanhăqu năgi ngănh ph uăthu tăPiquetănh ng đ ăl iăph năsauăcánhăs năgiáp,ăt oăhìnhăl iăph nătr căthanhăqu nă

b ngăl iăch ăvàăphùăc ătrên.ăS ăg năk tăgi aăs nănh năvàăx ngămóngănh ăvàoăbaă

s iăch ăChromică1-0, ho căkéoătr căs năthanhăthi tăđ ăt o hìnhăl iăthanhăqu n.ăS ă

g năk tănàyăgi ăchoăthanhăqu năvàăh ăh ngăcóăđ căchi uăcaoăt ănhiênăbanăđ u,ă

đ măb oăl yăh tăkh iăuămàăv năgi ăđ căch căn ngăc aăTQ.ăDoăđó,ăk ăthu tănàyăđangăđ căápăd ngăph ăbi năh năt iăkhoaăUngăb u,ăb nhăvi năTMHăT ăv iăh nă150ătr ngăh păthànhăcông,ăítătaiăbi n,ăítănguyăc ăs oăh păsauăm

Hình 1.4 Ph u thu t ph n TQBP trên nh n ch nh hình nh n móng thanh thi t

 Bi n ch ng sau ph u thu t:

khóăth , nhi mătrùng

1.3.7 Ch măsócăng iăb nh sauăph uăthu tăung th ăthanhăqu n bánăph n

t c ng,ăviêmăph i)ătrànăkhí, ch yămáu, nhi m trùng vàăcóătháiăđ ăx ătríăphùăh p

u ng,sinhăho t,ăt păluy năvàăt oăthóiăquenăchoăvi căch măsóc,ăhi uăqu ătrongăđi uătr ăvàăs măhòaănh păcu căs ng

* Luy n t p nu t th c n

Sauăkhiăph uăthu tăb nhănhână năcóăkh ăn ngăs că nhăh ngăđ năk t qu ăđi uă

tr ăNhânăviênăyăt ăc n cóăch ăđ ăt păluy năh ngăd nănu tăth că năh pălýătránhă

kh iătr ngăh păs căd năt iănh ngăbi năch ngăcóăth ăx yăra.ăHu năluy nănu tăth c năchoăb nhănhânăbaoăg m:

* Nhuăc uădinhăd ng:ăB nhănhânăc năcóăch đ ă năphùăh pănh măs măh iăph că

v tăth ng

*Chu năb ăb nhănhơnăt pă n

- Chu n b b nh nhân:

B nhănhânăđ căgi iăthíchăđ ăhi uărõăv ăm cătiêuăvàăcácăb căt pă n,ăt pănu tăđ ă

ph iăh p.ăB nh nhânăđ căki mătraăm ch,ăhuy tăáp,ănhi tăđ ,ăki mătraăch ăs ălâmăsàngătìnhătr ngăs căkh eăt ngăth ,ăđ căbi tăb nhănhânăph iăđ măb oăkhôngăcóăr iă

lo nănu t.ăB nhănhânăđ cănhânăviênăyăt ăh ngăd nătr căti păb ngăl iăho căquaăhìnhă nh

- T th ng i b nh

+ Ng iăb nhăng iăv iăt ăth ătho iămái

+ Ti păhànhăt pănu t

- Chu năb ăđ ădùngăt pănu t

- Cácă s nă ph mă c nă thi tă baoă g mă th că nă đ că s tă nh : s aă chua,ă caramen,ăvángăs a, chu i

* Ti năhƠnhăt pănu t

Giai đo n 1: Ngày th 5 sau ph u thu t

- Choăb nhănhânăt ăt păth , t pănóiă(H ngăd năb nhănhânăhítăth tăsâuăvàănínă

th ăr iăt ăt ăth ăra )

- Cúiăg păc ăsátăc m

- T pănu tătr ngăchoăb nhănhân

Giai đo n 2: Ngày th 8 – 10 sau ph u thu t

s ăd ngăs aăchua, caramen v iăt ăth ăng iăt aăl ngătho iămáiănh t)

- B nhănhânăcúiăg păc măt ăt ăvàăth căhi năđ ngătácănu t.ă

- Nhânăviênăyăt ăquanăsátăk ăsauăm iăl năb nhănhânănu t

- D ngăăngayăbi năphápăn uăb nhănhânăcóăd uăhi uăs c,ăr iălo nănu t

Giai đo n 3: Ngày th 14 sau ph u thu t

- B nhănhânăt pă năv iăth că năđ căs tăăho c năc mănát (th că năđ c h n)

- Bi nă phápă s ă d ngă th că nă đ c h n cóă th ă l pă l iă nhi uă l n,ă m iă l nă nu tă

th căhi năđ ngătácăcúiăg păc ăt ăt ăvàăth căhi năđ ngătácănu t.ăă

- T pă nănh ăbìnhăth ng

* X ălỦătr ngăh pănu tăs c,ăngh n

- B nhănhânăd ngăt pă n

- Ngàyăhômăsauăb nhănhânăt pănu tăl iăt ăb că1

* Cácăch ătiêuăđánhăgiáăvƠăphơnătíchăk tăqu :

- B nhănhânăth căhi năt tăti nătrìnhăt ăb că1ăđ năb că3ăvàăkhôngăb ăkhóăkh nă

ho căkhôngăth ăth căhi n

- B nhănhânăth căhi nănu tăđ u,ăkhôngăg păcácătr ngăh păs c,ăngh nă

- Khôngăcóăbi uăhi năho, hay ch yădưiătrênăkhóeămi ngăho căch yădưiăliênăt c

- Khôngăcóăbi uăhi năthayăđ iăgi ngănóiăkhiănu tăn căb tăho căgi ngănóiăb tă

th ngăliênăt c

1.3.8 K ăho chăch măsócăng iăb nhăph uăthu tăungăth ăthanhăqu n

K ăho chăch măsócăsauăm ăph iăđ căl păraăngayăsauăkhiăb nh nhânănh pă

vi n:ă i uăd ng cungăc păchoăb nhănhână nh ngăthôngătinăv ăb nh,ănh ngăbi nă

ch ngăcóăth ăg pătrongăquáătrìnhăch măsócănh ăch ăđ ă nău ng,ăcáchă nău ngăvà sinhăho tăc aăb nhănhânăsauăm

Tr c ph u thu t:

Bácăs ăvàăđi uăd ngăc năgi iăthíchărõăb nhăt t,ălýădoăph uăthu t,ăcáchăchu nă

b ,ăcácăcanăthi păchínhăs ăth căhi nătrongăcu căm …trongătr ngăh păc năthi tănhânăviênăyăt ăph iănh ăđ nănh ngăng iăđưăt ngăph uăthuât.ăH ăs ăgiúpăchoăýă

ki năvàălàăb ngăch ngăs ngăch ngăminhăchoăng iăb nhăbi tălàăcóăth ăch pănh nă

v iăvi căph uăthu t

- Nghiêmăc măs ăd ngăcácăthu c:ăAspirin,ăIbuprofen ăn uăs ăd ng,ăyêuăc uă

b nhănhânăs ăd ngătr căho căsauăph uăthu tăítănh tă1ătu n

- Chu năb ăt trang,ăv tăd ngăb nhănhân:ăchu năb ăn cău ngăvàăv tăd ngăsinhă

ho tă(kemăđánhăr ng,ăbànăch iăđánhăr ng,ăkh n,ăáo,ăch n,ăg i )

- Chu nă b ă tr căngàyăph uăthu t:ăyêuăc uăng iăb nhăph iăđ că ăl iăb nhă

vi năđ căch măsócăvàăng ăngh ăt iăb nh vi n

- Chu năb ătr căkhiăti năhànhăph uăthu t:ăyêuăc uătuy tăđ iăkhôngăđ că n,ă

u ngăho căs ăd ngăv tăd ngăchoăvi că n,ănu t.ăLo iăb ăcácănguyăc ă nhăh ngăđ nă

đ ngăth ă(s c,ăngh n )

- V tălýătr ăli uătr căph uăthu t:ă

bi năch ng

bàiăt păluy nănu tătránhăs cătránhăcácăbi năch ng

o V ă sinhă cáă nhân:ă chu nă b ă v tă d ngă c nă thi tă choă tr căvàăsauă m ă i uă

d ngăc năh ngăd năchoăng iăb nhăcáchăch măsócăr ngămi ng,ăcáchăt mă

tr căm ăvàăsauăm

Sau ph u thu t:

- Nh năđ nh sauăph uăthu t

- Xácăđ nhătoànătr ngăng iăb nh

- Xácăđ nhăcácăd uăhi uănhi mătrùngăv tăm

- Theo dõi tìnhă tr ngă ph că h iă s că kh e (v tă m ,ă đ ngă th ): Xác đ nhă tìnhă

tr ngăs căkh eăđ ăcóăk ăho chăh ngăd năt pănu tăc ăth ăchoănh ngăb nhănhân

- Theo dõi k ătheoăk ăho chăvàănh năđ nhăkh ăn ngănu tăth că n

Tu n đ u sau ph u thu t

- Ho tăđ ng:ătránhăho tăđ ngăm nhăcóăth ă nhăh ngăđ năv tăm ănh ăxìăm i,ă

h tăh i

- Ch ăđ ă nău ng,ăvàăl păk ăho chăt pănu tăchoăb nhănhân

năđ c,ăth că năd ăgâyăkíchă ngănh :ăs c,ăh tăh i

đ năs căkh eăc aăb năm iăngày

nghiăc aăc ăth

Khi ng i b nh xu t vi n

T ăv năcho ng iăb nhăvàăng iănhàăb nhănhânăv ăcáchănu t,ăt pănu tăvàă

ph ngăphápăv ăsinhăsauăkhiă n,ăT ăv năv ăs căkh e,ătinhăth năđ ăb nhănhânăd ăhòaă

nh păv iăcu căs ngăgiaăđìnhăvàăxưăh i,ăt ătinătrongăcu căs ng,ăcóăth ăti păt căcôngă

vi căđưălàmănh ngătránhălàmăcácăvi căn ng

- H ngăd năchoăng iăb nhăcáchăt ăch m sóc v tăm ;

ch măsócăb nhăUTTQănh măphòngătránhăbi năch ngăc aăb nh; c pănh tăcácăthôngătinăv ăcácăk ăthu tăt ăch măsócăb năthânăchoăng iăb nh [6],[11],[13]