Hiểu biết về tai biến mạch máu não và nhu cầu tìm kiếm những thông tin của người nhà bệnh nhân tại khoa thần kinh bệnh viện lão khoa năm 2015

- Ngành sâu đi vào trong nưo... Có th ch y máu nhi u v trí trong nưo nh vùng bao trong, vùng nhân xám trung ng, thu não, ti u não.

HI U BI T V TAI BI N M CH MÁU NÃO VÀ NHU C U

TÀI T T NGHI P C NHÂN H VLVH

HÀ N I - 2015

L IăCÁMă N

Tôi xin g i l i c m n t i ng y, Ban giám hi u, Phòng đào t o tr ng

i h c Th ng Long đã t o m i đi u ki n cho tôi trong quá trình h c t p khóa h c

V i t t c lòng kính tr ng và bi t n sâu s c, tôi xin g i l i c m n chân thành t i Th c s Tr n ình Th ng, khoa H i s c tích c c B nh vi n Lão khoa Trung ng đư t n tâm dìu d t, h ng d n cho tôi trong h c t p, nghiên c u và hoàn thành lu n v n

Tôi xin chân thành cám n ng y, Ban giám đ c, Phòng k ho ch t ng

h p B nh vi n Lưo khoa Trung ng, T p th cán b - nhân viên Khoa tâm th n kinh n i tôi đang công tác và th c hi n đ tài

Tôi xin đ c g i l i c m n đ n các th y cô đư gi ng d y trong ch ng trình

h c C nhân i u d ng t i i h c Th ng Long nh ng ng i đư truy n đ t cho tôi

nh ng ki n th c h u ích v ngành đi u d ng làm c s cho tôi th c hi n t t lu n

v n này

Tôi xin c m n quý đ ng nghi p và các đ i t ng nghiên c u đư nhi t tình

c ng tác đ tôi có đ c s li u cho công trình nghiên c u này

Cu i cùng tôi xin g i l i bi t n sâu s c đ n gia đình đư luôn t o

đi u ki n t t nh t cho tôi trong su t quá trình h c t p c ng nh nghiên c u và

th c hi n lu n v n

Xin trân tr ng c m n

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u khoa h c c a tôi

Các s li u, k t qu nghiên c u trong lu n v n là trung th c và ch a t ng

đ c ai công b trong b t k công trình nào khác, n u sai tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m

Tác gi Lu n v n

NG TH KIM NHUNG

CÁC CH VI T T T

PHCN Ph c h i ch c n ng

TBMMN Tai bi n m ch máu não

TCYTTG T ch c Y t th gi i

M C L C

T V Nă 1

CH NGă1: T NG QUAN TÀI LI U 3

1.1 c đi m d ch t h c c a tai bi n m ch máu não 3

1.1.1 c đi m gi i ph u tu n hoàn não 3

1.1.2 nh ngh a tai bi n m ch máu não 5

1.1.3 Phân lo i tai bi n m ch máu não 6

1.1.4 Tình hình tai bi n m ch máu não trên Th gi i và Vi t Nam 6

1.2 Tình hình di ch ng và tàn t t do tai bi n m ch máu não 7

1.2.1 Trên th gi i 7

1.2.2 T i Vi t Nam 8

1.3 PHCN cho b nh nhân li t n a ng i do TBMMN 8

1.3.1 nh ngh a 8

1.3.2 M c đích c a ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não 8

1.3.3 Nguyên t c ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não 8

1.3.4 Nhu c u ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não 9

1.4 Tình hình nghiên c u v hi u bi t c a ng i dân v tai bi n m ch máu não trong n c và th gi i 10

1.5 Quy trình ch m sóc b nh nhân b TBMMN 10

1.5.1 Nh n đ nh 10

1.5.2 Ch n đoán đi u d ng 10

1.5.3 L p k ho ch ch m sóc 11

1.5.4 Th c hi n k ho ch ch m sóc( theo k ho ch đư đ ra) 11

1.5.5 L ng giá 11

C H NGă2: IăT NGăVÀăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 12

2.1 a đi m nghiên c u 12

2.2 Th i gian nghiên c u 12

2.3 i t ng nghiên c u 12

2.3.1 i t ng 12

2.3.2 Tiêu chu n l a ch n và lo i tr 12

2.4 Ph ng pháp nghiên c u 12

2.4.1 Thi t k nghiên c u 12

2.4.2 C m u và cách ch n m u 13

2.5 Các bi n s và ch s nghiên c u 13

2.6 K thu t và công c thu th p s li u 14

2.7 Qu n lý, x lý và phân tích s li u 14

2.8 H n ch sai s 15

2.9 o đ c nghiên c u 15

CH NGă3: K T QU NGHIÊN C U 16

3.1 Thông tin chung v đ i t ng nghiên c u 16

3.2 ánh giá hi u bi t c a ng i nhà ch m sóc b nh nhân v b nh TBMN 18

3.2.1 Hi u bi t v đ nh ngh a nguyên nhân TBMMN 18

3.2.2 Hi u bi t v y u t nguy c c a b nh TBMMN 19

3.2.3 Hi u bi t v các bi n pháp d phòng b nh 20

3.2.4 Hi u bi t v d u hi u c nh báo và x trí khi g p b nh nhân TBMMN 21

3.3 i t ng ch đ ng tìm hi u thông tin v TBMMN 23

CH NGă4: BÀN LU N 25

4.1 c đi m chung c a đ i t ng nghiên c u 25

4.2 ánh giá hi u bi t c a đ i t ng nghiên c u v TBMMN 25

4.2.1 Hi u bi t đúng v đ nh ngh a nguyên nhân TBMMN 25

4.2.2 Hi u bi t v l a ch n y u t nguy c cao b nh TBMMN 26

4.2.3 Hi u bi t v nh ng d u hi u c nh báo và x trí khi g p b nh nhân TBMMN 27

4.2.4 Hi u bi t v d phòng TBMMN 28

4.2.5 Hi u bi t v ch m sóc b nh nhân t i b nh vi n và gia đình 29

4.3 Mong mu n, nhu c u ti p c n ki n th c và nâng cao hi u bi t v TBMMN c a ng i thân b nh nhân 29

K T LU N 32

KHUY N NGH 33 TÀI LI U THAM KH O

DANHăSÁCHăNG I NHÀ B NH NHÂN NGHIÊN C U T I KHOA TÂM

TH N KINH B NH VI NăLÃOăKHOAăTRUNGă NG

DANH M C CÁC B NG

B ng 3.1 M t s thông tin chung v đ i t ng nghiên c u 16

B ng 3.2 Hi u bi t v phân lo i nguyên nhân b nh 18

B ng 3.3 c đi m liên quan hi u bi t đúng phân lo i nguyên nhân b nh v i trình đ h c v n và gi i tính c a ng i nhà BN 18

B ng 3.4 Phân b l a ch n các y u t nguy c c a b nh TBMMN 19

B ng 3.5 Phân b l a ch n nh ng bi n pháp d phòng TBMMN 20

B ng 3.6 Hi u bi t v nh ng bi n ch ng n ng sau TBMMN 22

B ng 3.7 Ngu n cung c p thông tin b nh TBMMN 23

B ng 3.8 Nh ng n i dung thông tin c n thi t cung c p 24

DANH M C CÁC BI Uă

Bi u đ 3.1: Hi u bi t v m c đ nguy hi m c a b nh TBMMN 19

Bi u đ 3.2: Hi u bi t v kh n ng d phòng b nh TBMMN 20

Bi u đ 3.3: T l hi u bi t v nh ng d u hi u c nh báo c n TBMMN 21

Bi u đ 3.4: T l hi u bi t v cách x trí khi g p đ i t ng có d u hi u TBMMN 21

Bi u đ 3.5: Hi u bi t v ch m sóc BN t i b nh vi n và t i gia đình 22

Bi u đ 3.6: T l đ i t ng ch đ ng tìm hi u thông tin b nh TBMMN 23

Bi u đ 3.7: Nh ng ph ng pháp truy n đ t thông tin b nh TBMMN hi u qu 24

DANH M CăCÁCăS ă , HÌNH NH

Hình nh 1: Gi i ph u tu n hoãn não 3

Hình nh 2: Hình nh t n th ng m ch não gây tai bi n 5

t qu có nhi u tri u ch ng lâm sàng và c n lâm sàng Trong đó, li t

n a ng i là tri u ch ng hay g p và c ng là nguyên nhân ch y u gây ra các

bi n ch ng th phát nguy hi m khác

Trong đi u tr tai bi n m ch não, v n đ đ t ra không ch kéo dài s

s ng, mà ph i nâng cao ch t l ng cu c s ng Mu n v y, ngoài vi c luy n t p

th ch t, tinh th n, ng i b nh còn ph i lo b o v s c kho ch ng b nh t t

Ngày nay v i s ti n b không ng ng c a y h c, nhi u ph ng ti n

ch n đoán và ph ng pháp đi u tr hi n đ i đư giúp cho vi c d phòng, đi u

tr và ph c h i ch c n ng có hi u qu cao h n, c i thi n đáng k tiên l ng

c a ng i b nh Tuy nhiên, kh n ng d phòng và ph c h i c a ng i b nh

ph thu c r t nhi u vào nh n th c c a b nh nhân và ng i thân trong gia đình trong vi c hi u bi t nh ng ki n th c v tai bi n m ch máu não ph c v cho

vi c ch m sóc và phòng ng a b nh c bi t, vi c hi u bi t c a thân nhân

b nh nhân v b nh lý này s giúp có nh ng ph n ng x trí đúng đ n trong

tr ng h p phát hi n ng i b nh tai bi n m ch máu não t i c ng đ ng, gi m thi u nguy c t vong và nh ng di ch ng n ng n sau tai bi n m ch não

Hi n nay, trong chuyên ngành đi u d ng ch a có nhi u nghiên c u v

nh n th c c a ng i thân b nh nhân Vì v y, đ đánh giá s hi u bi t c a thân

nhân ng i b nh, đ ng th i nh m nâng cao ch t l ng ch m sóc, phòng b nh trong c ng đ ng, chúng tôi ti n hành đ tài nghiên c u: “HI U BI T V TAI BI N M CH MÁU NÃO VÀ NHU C U TÌM KI M THÔNG TIN

C AăNG I NHÀ B NH NHÂN T I KHOA TÂM TH N KINH B NH

VI NăLÃOăKHOAăN Mă2015’ăv i hai m c tiêu:

1 Mô t s bi u bi t v b nh TBMMN c a ng i nhà b nh nhân t i khoa Tâm th n kinh B nh vi n Lưo khoa trung ng

2 Mô t nhu c u tìm ki m thông tin c a ng i nhà b nh nhân v b nh

lý tai bi n m ch não

3

T NG QUAN TÀI LI U

1.1.ă căđi m d ch t h c c a tai bi n m ch máu não

1.1.1 c đi m gi i ph u tu n hoàn não [2]

Hình nh 1: Gi i ph u tu n hoãn não[2]

* Não đ c t i máu b i 2 h đ ng m ch:

+ H đ ng m ch c nh cung c p máu cho kho ng 2/3 tr c c a bán c u đ i nưo ng m ch c nh trong chia làm 4 ngành t n: đ ng m ch nưo tr c, đ ng m ch não gi a, đ ng m ch thông sau và đ ng m ch m ch m c tr c M i lo i đ ng m ch

l i chia 2 lo i ngành:

- Ngành nông cung c p máu cho v não

- Ngành sâu đi vào trong nưo Có 2 nhánh sâu quan tr ng là đ ng m ch Hubuer (nhánh c a đ ng m ch nưo tr c) và đ ng m ch th vân ngoài còn g i là

đ ng m ch Charcot (nhánh c a đ ng m ch não gi a)

c đi m quan tr ng c a h đ ng m ch này là h th ng nông và sâu đ c l p

nhau Các nhánh nông có n i thông v i nhau, còn các nhánh sâu có c u trúc nh nhánh t n

+ H đ ng m ch s ng n n: H đ ng m ch này phân b máu cho thân não,

ti u não, m t d i c a thu thái d ng và thùy ch m

* Phân b máu cho thân não, g m 3 nhóm:

- Nhóm các đ ng m ch trung tâm đi vào sâu theo đ ng gi a

- Nhóm các đ ng m ch vòng ng n đi vào theo đ ng tr c bên

- Nhóm các đ ng m ch vòng dài đi bao quanh m t bên c a thân nưo và đi sâu theo đ ng sau bên

* Phân b máu cho ti u não g m 3 đ ng m ch:

- H th ng t o đa giác Willis g m đ ng m ch thông tr c, đ ng m ch não

tr c, đ ng m ch thông sau và đ ng m ch não sau

- H th ng quanh v não v i s n i thông gi a các nhánh nông c a các

đ ng m ch não

* c đi m sinh lý và chuy n bi n c a tu n hoàn não

+ Tiêu th oxy và glucose c a não: Não tiêu th O2 trung bình 3,3 –3,8ml/100g/phút, tiêu th glucose c a não trung bình 5,6mg/100g não/phút

+ L u l ng tu n hoàn não: L u l ng tu n hoàn não trung bình ng i l n là: 49,8 ± 5,4ml/100g nưo/ phút Trong đó, ch t xám là 79,7 ± 10,7/100g não/ phút, ch t tr ng là 20,5± 2,5ml/100g não/ phút

+ c đi m chuy n hoá c a nưo và đi u hoà tu n hoàn não

- Khi l ng máu qua não xu ng 20ml/100g/1phút v lâm sàng ch a có d u

hi u gì, t d i 20ml/100g/1 phút thì ion K+ thoát ra kh i t bào não và ion Na+,

t ng gây toan hóa vùng thi u máu và s làm hu ho i t bào não

- Khi x y ra thi u máu c c b não, s gây dãn các vi m ch t i vùng thi u máu do các ch t chuy n hoá gây ra Lúc này l ng máu não bi n đ i theo huy t áp toàn thân H u qu là n u huy t áp h thì làm máu lên não gi m làm t ng thêm thi u máu c c b và n u huy t áp t ng, máu lên nưo nhi u s làm t ng quá trình th m

th u c a hàng rào máu não gây phù não ho c bi n đ i nh i máu lúc đ u thành

nh i máu xu t huy t

1.1.2 nh ngh a tai bi n m ch máu não

Theo T ch c Y t Th gi i: “ Tai bi n m ch máu não là d u hi u phát tri n nhanh trên lâm sàng c a m t r i lo n khu trú ch c n ng c a não kéo dài trên 24 gi

th ng do nguyên nhân m ch máu Nh v y trên lâm sàng đây là nh ng bi u hi n

b nh lý bao g m ph n l n các tr ng h p ch y máu trong não, ch y máu d i

nh n, nh i máu nưo và không đ c p đ n tr ng h p thi u máu não thoáng qua ho c

b nh lý m ch máu não lan to kh i đ u l ng l ” [8]

Hình nh 2: Hình nh t n th ng m ch não gây tai bi n[2]

1.1.3 Phân lo i tai bi n m ch máu não

Tai bi n m ch máu não g m hai lo i chính:

* Nh i máu ho c thi u máu c c b :

Là tình tr ng khi m t m ch máu b t c ngh n, khu v c não mà m ch máu đó cung c p b thi u máu và ho i t

Phân ra 3 lo i thi u máu não c c b : + C n thi u máu não thoáng qua: Tai bi n ph c h i trong 24 gi + Thi u máu não c c b h i ph c: Tai bi n ph c h i trên 24 gi và không đ

l i di ch ng

+ Thi u máu não c c b : Th i gian ph c h i kéo dài, đ l i di ch ng ho c

t vong

* Ch y máu não:

Là m t d ng TBMMN do m ch máu b v d n t i máu thoát kh i m ch máu

ch y vào nhu mô não Có th ch y máu nhi u v trí trong nưo nh vùng bao trong, vùng nhân xám trung ng, thu não, ti u não

1.1.4 Tình hình tai bi n m ch máu não trên Th gi i và Vi t Nam

* Th gi i

Tai bi n m ch máu não là m t b nh th ng g p, theo T ch c đi u tr d phòng TBMMN Châu Âu (1993) s ng i m c TBMMN l n đ u dao đ ng trong

ph m vi t 141- 219/ 100.000 dân [5]

Theo Hi p h i Tim m ch Hoa K (1999) c tính m i n m có kho ng

500.000 ng i M b tai bi n m ch não l n đ u ho c tái phát, trong đó có kho ng 150.000 tr ng h p t vong, chi m 1/10 t ng s t vong do m i nguyên nhân Chi phí đi u tr PHCN tai bi n m ch máu não Hoa K x p x 40 t đô la M [3], [5], [13]

T i Pháp, t l m c tai bi n m ch máu não ng i tr t 10-30/100.000 dân/

n m, chi m 5% toàn b các tr ng h p tai bi n m ch máu não Châu Á, nhi u nghiên c u cho th y các n c có n n công nghi p phát tri n cao nh : Nh t B n, Hàn Qu c, có t l b nh nhân b tai bi n m ch máu nưo t ng đ ng v i các

n c phát tri n châu Âu, M Còn các n c khác tình hình tai bi n m ch máu não đang t ng lên, có n i m c nghiêm tr ng [27]

7

Theo tài li u c a TCYTTG ( Murray,1996), n m 1990 c tính có t i 2,1 tri u

ng i t vong vì TBMMN t i châu Á, bao g m 1,3 tri u ng i Trung Qu c, 448.000 ng i n [7]

* Vi t Nam

Trong nh ng n m g n đây, n c ta TBMMN đang có chi u h ng gia

t ng, c p đi sinh m ng c a nhi u ng i ho c đ l i di ch ng n ng n gây thi t h i

to l n cho gia đình và xã h i

Theo Nguy n V n ng, t i khoa Th n kinh B nh vi n B ch Mai t 1991

đ n n m 1993 có 631 tr ng h p tai bi n m ch máu nưo, t ng g p 2,5 l n so v i

th i k 1986-1989 và t l m i m c là 53,2/100.000 dân/n m.[3]

Theo Lê V n Thành, Ph m Ng c Rao là 44,4%, t l t vong do TBMMN là 21,4%, còn theo Ngô ng Th c, t n m 1981 - 1983 s b nh nhân TBMMN t ng lên 2,3 l n [12]

1.2 Tình hình di ch ng và tàn t t do tai bi n m ch máu não

1.2.1 Trên th gi i

Theo TCYTTG có t 1/4 – 2/3 s ng i s ng sót sau tai bi n m ch máu não

tr thành tàn t t v nh vi n, còn theo Hakett (1992) cho bi t 61% ng i b nh s ng sót sau tai bi n m ch máu nưo đ l i di ch ng, 50% s ng i ph i ph thu c vào

ng i khác trong sinh ho t hàng ngày [9]

Theo Davies các di ch ng th ng g p trong tai bi n m ch máu nưo nh :

au kh p vai bên li t do không c đ ng đ c h t t m chi m 45% b nh nhân li t

n a ng i

G p kh p khu u do c g p khu u ng n l i chi m 73%, g p kh p c tay phía lòng bàn tay do m t ch c n ng, g p phía l ng bàn tay và du i các ngón tay chi m 92%, quay s p c tay bên li t chi m 75%

Kh p g i bên li t luôn du i gây đi l i khó kh n chi m 88%

Gân Achille ng n l i gây “bàn chân r ” chi m 94% [1],[10]

Theo Dombovy (1986), 40% ng i b nh kh n ng m c trung bình, 40%

ng i b nh gi m kh n ng n ng, 10% ph i lâu dài trong các trung tâm PHCN

1.3 PHCN cho b nh nhân li t n aăng i do TBMMN

1.3.2 M c đích c a ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não

- Giúp b nh nhân t mình di chuy n và đi t n i này đ n n i khác, bao g m

c vi c h ng d n ng i b nh s d ng các d ng c tr giúp cho v n đ ng và đi

- Giúp b nh nhân t làm đ c nh ng công vi c trong đ i s ng và sinh ho t hàng ngày

- Giúp b nh nhân thích nghi v i nh ng di ch ng còn l i

- Giúp b nh nhân tr l i v i ngh c , ho c có ngh m i thích h p v i hoàn

c nh hi n t i c a b nh nhân

1.3.3 Nguyên t c ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não

- PHCN nên b t đ u càng s m càng t t sau TBMMN, khi tình tr ng toàn thân cho phép

- T p v n đ ng ph i cân x ng 2 bên, không s d ng v n đ ng bên lành bù

tr ho c thay th cho bên li t

đ ng Sau khi ra vi n ng i b nh c n ti p t c t p luy n t i nhà v i s giúp đ c a

ng i thân trong gia đình

1.3.4 Nhu c u ph c h i ch c n ng b nh nhân tai bi n m ch não

Tai bi n m ch máu não là m t trong các b nh đ l i nhi u di ch ng và gây tàn ph nhi u nh t Do v y nhu c u PHCN c a ng i b nh này r t l n

Bao g m nh ng ch c n ng c b n mà ng i tàn t t không th th c hi n đ c

ph i ph thu c m t ph n ho c toàn b vào ng i khác, trong khi nh ng ng i cùng

tu i, cùng gi i, cùng hoàn c nh có th th c hi n đ c Nh nh ng nhu c u t ch m sóc trong sinh ho t hàng ngày ( n, u ng, m c ), nhu c u giao ti p (nói, ra hi u,

vi t), nhu c u v n đ ng (ng i, đi, đ ng), nhu c u h i nh p xã h i (tham gia các ho t

đ ng gia đình và xư h i )

* Tiêu chu n phân lo i nhu c u ph c h i ch c n ng

Ng i tàn t t có 23 nhu c u ph c h i, TCYTTG đư chia thành các nhóm sau: Nhóm nhu c u ph c h i ch c n ng trong sinh ho t: Kh n ng có th t n

u ng, t m gi t, v sinh cá nhân

Nhóm nhu c u ph c h i ch c n ng v v n đ ng: T đ ng lên, ng i xu ng,

v n đ ng tay chân, đi l i trong nhà và quanh ph

Nhóm nhu c u ph c h i ch c n ng v giao ti p: Có th giao ti p đ c qua nói, đ c, s d ng các d u hi u

Nhóm nhu c u ph c h i ch c n ng trong h i nh p xã h i: ây là nhóm nhu

c u cao nh t c a con ng i, ng i tàn t t có th tham gia các ho t đ ng c a gia đình và c ng đ ng, có vi c làm và có thu nh p, đ c m i ng i trong gia đình và

xã h i tôn tr ng

1.4 Tình hình nghiên c u v hi u bi t c aăng i dân v tai bi n m ch máu não trongăn c và th gi i

V Anh Nh và c ng s nghiên c u trên thân nhân và b nh nhân TBMMN

t i khoa Th n kinh b nh vi n Ch R y n m 2003 cho th y đư s là l n tu i, t ng huy t áp, đái tháo đ ng, hút thu c, t ng lipid máu, ti n c n TBMMN và béo phì là các y u t nguy c 72% tr l i nưo là c quan t n th ng b nh nhân TBMMN, 13.5% ngh r ng TBMMN là do ngã, 32,5% không bi t TBMMN là do t c hay v

m ch máu và nhi u ng i không bi t TBMMN có th phòng ng a [14]

Linda S Williams và c ng s (Khoa Th n kinh - i h c Y khoa n nghiên c u 67 b nh nhân đ c ph ng v n; 96% đư có m t đ t qu thi u máu c c b

và 4% xu t huy t não M c dù 38% b nh nhân nh n bi t đ c nh ng d u hi u c nh báo đ t qu , ch có 25% chính xác gi i thích các tri u ch ng c a h B nh nhân b

đ t qu tr c khi có nhi u kh n ng đ gi i thích m t cách chính xác các tri u

ch ng c a h (45% so v i 5%; P = 0,03) nh ng không có kh n ng trình bày (8%

so v i 39%; P = 0,35) 86% các b nh nhân trình bày h n 3 gi sau khi kh i phát đ t

qu ngh r ng tri u ch ng c a h không nghiêm tr ng 9% (n = 5) đ n c s y t

s m b ng xe c u th ng (81% so v i 38%; P = 003) [15]

1 5ăQuyătrìnhăch măsócăb nh nhân b TBMMN

1.5.1 Nh n đ nh

+ Toàn tr ng: DHST, th tr ng, BMI, m c đ ý th cầ + Hô h p: nh p th , đ ng th , ki u th , xem BN có t th đ c hay ko + Tim m ch: HA, xem có r i lo n nh p tim, t n s

+ Tiêu hóa: có c ng ch ng b ng ko?, t n đ c hay n qua sonde d d y + Ti t ni u: có đái a t ch ko, có đ t sonde đái hay ko

+ Th n kinh, tâm th n: có li t th n kinh s hay các dây th n kinh khác ko?;

y u hay li t n a ng i 1 bên, r i lo n ngôn ng ko?;

11

+ Kh n ng nu t b t n th ng liên quan đ n t n th ng các dây th n kinh s não + Nguy c nh h ng trao đ i khí liên quan đ n đ ng d ch ti t

+ Giao ti p b ng l i b nh h ng liên quan đ n c n tr ngôn ng

+ Nguy c táo bón liên quan đ n n m b t đ ng kéo dài

Ng i thân b nh nhân đang ch m sóc b nh nhân TBMMN đang đ c đi u tr

t i khoa Tâm Th n Kinh, B nh vi n Lão khoa TW trong th i gian nghiên c u

2.3.2 Tiêu chu n l a ch n và lo i tr

* Tiêu chu n l a ch n

- Các b nh nhân có ng i nhà đ c l a ch n đ m b o đư đ c ch n đoán theo

các tiêu chu n c a b nh TBMMN

- L a ch n ng i nhà b nh nhân là ng i đang ch m sóc b nh nhân đ c và

có m t t i khoa trong th i đi m ti n hành nghiên c u thu th p s li u

- Ng i nhà b nh nhân có khi m khuy t v thính l c, th l c và ngôn ng

- Ng i nhà không tr c ti p tham gia ch m sóc b nh nhân th ng xuyên (< 3 l n/tu n)

2.4 Ph ngăphápănghiênăc u

2.4.1 Thi t k nghiên c u

Nghiên c u quan sát mô t c t ngang

M c tiêu Bi n s Ch s /phân lo i/đ nhăngh a

Thông tin chung

Hi u bi t các y u t nguy c c a b nh

T l % m i 1 y u t nguy

c /t ng s ch n (do là câu h i nhi u l a ch n)

án đ c l a ch n

Hi u bi t cách x trí khi T l % m i bi n pháp x trí/

T l % ng i thân BN có

ch đ ng tìm hi u thông tin TBMMN

Ngu n cung c p thông tin

T l % các ngu n thông tin chính

Mong mu n cung c p thông tin cho b n thân

2.6 K thu t và công c thu th p s li u

S d ng phi u ph ng v n khuy t danh tính

B câu h i g m các ph n:

- Ph n A: Các thông tin chung v đ i t ng nghiên c u

- Ph n B: Các câu h i liên quan đ n hi u bi t chung đ i t ng nghiên c u v

b nh TBMMN Bao g m các y u t kh o sát là: nh ngh a b nh TBMMN,

hi u bi t v các y u t nguy c c a b nh, hi u bi t v các d u hi u c nh báo

b nh TBMMN, hi u bi t đúng v các bi n pháp x trí, và các bi n pháp d phòng b nh

- Ph n C : Nhu c u tìm hi u thêm ngu n thông tin chính xác v b nh c a các

đ i t ng đ ng th i đ xu t hình th c cung c p thông tin v b nh hi u qu

2.7 Qu n lý, x lý và phân tích s li u

S li u đ c làm s ch b ng ph n m m Epidata 3.1

h n ch sai s c a nghiên c u, các b c ti n hành nghiên c u đ u c

g ng đ c chu n hóa, ki m tra l i t chu n b b công c ph ng v n đ n khâu thu

th p và x lý s li u đ gi m thi u sai sót thi u thông tin

M i đ i t ng nghiên c u đ c ph ng v n viên tr c ti p h i, theo dõi và

ki m tra đ chính xác và tin c y c a đáp án tr l i sau đó đ c ghi l i vào phi u nghiên c u Các th c m c v n i dung c a ý h i s đ c gi i đáp k p th i đ đ m

b o ch t l ng c a phi u đi u tra

2.9 oăđ c nghiên c u

i t ng tham gia nghiên c u đ c cung c p đ y đ thông tin v m c đích

và n i dung c a nghiên c u khi ti n hành đi n phi u đi u tra

i t ng tham gia nghiên c u hoàn toàn t nguy n đ ng ý tham gia nghiên

c u, không ép bu c, đ i t ng t ch i ho c ng ng tham gia nghiên c u gi a ch ng

Thông tin cá nhân c a đ i t ng nghiên c u đ c đ m b o bí m t

Các thông tin thu th p đ c m t cách trung th c, khách quan, ch đ c s

d ng cho m c đích nghiên c u, không s d ng cho m c đích nào khác

Nghiên c u đư xin phép và thông qua Ban lưnh đ o Khoa phòng và B nh Vi n

CH NGă3

K T QU NGHIÊN C U

3.1 Thông tin chung v đ iăt ng nghiên c u

B ng 3.1 M t s thông tin chung v đ iăt ng nghiên c u

iăt ng nghiên c u (n= 38)