Việc thực hiện Quy chế văn hóa công sở tại các cơ quan Hành chính Nhà nước là vô cùng cần thiết. Trong điều kiện hội nhập, cạnh tranh văn hóa công sở càng trở nên quan trọng, cần phải được chú trọng nhiều hơn nữa ở các công sở, cơ quan hành chính nhà nước và các doanh nghiệp.
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
Việc thực hiện Quy chế văn hóa công sở tại các cơ quan Hành chính Nhà nước là vô cùng cần thiết Kêt quả thực hiện trong những năm qua đạt góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị, tạo sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức, ý thức trách nhiệm về tu dưỡng rèn luyện, chấp hành chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của
nhà nước của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Có thể thấy Quy chế
văn hóa công sở là một quy chế hợp với lòng dân, thể hiện bản chất ưu việt của nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân
Tuy nhiên, vẫn còn đó tình trạng bộ máy công quyền độc đoán, chuyên quyền đã làm giảm sút niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, ảnh hưởng đến trật tự xã hội, làm xuống cấp nét đẹp văn hóa công sở
Chính vì vậy, việc lập lại trật tự kỷ cương; xây dựng phong cách ứng xử chuẩn mực của CBCC trong hoạt động công vụ là một đòi hỏi vừa khách
quan vừa cấp bách
Trong điều kiện hội nhập, cạnh tranh văn hóa công sở càng trở nên quan trọng, cần phải được chú trọng nhiều hơn nữa ở các công sở, cơ quan hành chính nhà nước và các doanh nghiệp Xuất phát từ lý do đó, tác giả
lựa chọn đề tài: "Nâng cao hiệu quả thực hiện quy chế văn hóa công sở tại một số cơ quan Hành chính Nhà nước huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau” làm
tiểu luận chuyên đề tự chọn
Tiểu luận này tác giả tập trung nghiên cứu việc thực hiện quy chế văn hóa công sở tại 12 phòng trực thuộc Ủy ban nhân dân huyện Phú Tân Trên
cơ sở phân tích thực trạng văn hóa công sở tại một số cơ quan Hành chính huyện Phú Tân, từ đó đưa ra giải pháp thực hiện hiệu quả Quy chế này
Trang 2PHẦN NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận và pháp lý của vấn đề
1 1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Một số khái niệm có liên quan
- Công sở là nơi cán bộ công chức (CBCC) hàng ngày tiếp xúc và giải
quyết những công việc liên quan đến người dân Vì vậy, từ nề nếp đến phong cách làm việc và thái độ tiếp cận của đội ngũ CBCC đều ảnh hưởng đến hiệu quả công việc và hiệu lực quản lý nhà nước
- Văn hóa công sở được hiểu là những quy tắc, chuẩn mực ứng
xử giữa CBCC - người đại diện cho cơ quan hành chính nhà nước với công dân và giữa CBCC với nhau, nhằm phát huy tối đa năng lực để đạt hiệu quả cao nhất trong hoạt động công vụ
- Cơ quan hành chính nhà nước là một loại cơ quan trong bộ máy nhà
nước được thành lập theo hiến pháp và pháp luật, để thực hiện quyền lực nhà nước, có chức năng quản lý hành chính nhà nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Cơ quan hành chính nhà nước mang đầy đủ đặc điểm của cơ quan nhà nước nói chung tuy nhiên bên cạnh đó cơ quan hành chính nhà nước cũng có những đặc điểm riêng biệt giúp phân biệt với các
cơ quan khác trong bộ máy nhà nước
1.1.2 Vai trò của văn hóa công sở
Văn hóa công sở có vai trò to lớn trong việc xây dựng một nề nếp làm việc khoa học, kỷ cương và dân chủ Nó đòi hỏi các thành viên trong cơ quan hành chính nhà nước phải quan tâm đến hiệu quả công việc chung của công sở, giúp cho mỗi cán bộ, công chức tự nhìn lại, đánh giá mình, chống lại những biểu hiện thiếu văn hóa như: tham ô, móc ngoặc, quan liêu, hách
Trang 3dịch, cửa quyền, cơ hội Bên cạnh đó, yếu tố văn hóa còn giúp cho mỗi thành viên trong công sở phải tôn trọng kỷ luật, danh dự của công sở, quan
hệ thân ái, đoàn kết, hợp tác vì sự nghiệp chung của công sở
Môi trường văn hóa công sở tốt đẹp sẽ tạo được niềm tin của cán bộ công chức với cơ quan, với nhân dân góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của công sở Tính tự giác của cán bộ công chức trong công việc sẽ đưa công sở này phát triển vượt hơn lên so với công sở khác
Văn hóa công sở hướng các cán bộ công chức đến một giá trị chung, tôn trọng những nguyên tắc, quy tắc và chuẩn mực văn hóa của công sở, từ
đó giúp cho cán bộ công chức tự hoàn thiện mình
1.1.3 Biểu hiện của văn hóa công sở
Văn hóa nơi công sở không chỉ thể hiện đạo đức, phẩm chất của cán
bộ, công nhân viên chức trong khi thực thi nhiệm vụ mà còn thể hiện trình
độ văn hóa của mỗi người Để bảo đảm tính trang nghiêm và hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước
Gắn liền với trình độ học vấn và trình độ văn minh trong hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước Một nền văn minh mới xuất hiện đã thể hiện ở sự hình thành các tiêu chí, chuẩn mực trong hoạt động công sở, quan hệ ứng xử và môi trường chính trị mang đậm màu sắc văn hóa nhân văn, nhân ái và nhân bản, với các giá trị chân, thiện, mỹ Việc các công sở khuyến khích, thậm chí bao cấp việc học tập cho các thành viên là nhằm thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các công sở hiện nay
Một số quốc gia trên thế giới quy định cán bộ, công chức khi đến công sở phải mặc đồng phục, đây được coi là trách nhiệm cao dù không cần một lời tuyên thệ nào Điều này làm cho mỗi cán bộ, công chức tự khép
Trang 4mình vào kỷ luật và khuôn phép, coi kỷ luật công sở là hòn đá tảng của tinh thần văn hóa dân tộc Tài sản vô hình ở các công sở hiện nay bao gồm các yếu tố như: thông tin khoa học - công nghệ, tổ chức bộ máy và nghệ thuật quản lý, sự tín nhiệm của nhân dân đối với cán bộ, công chức nhà nước Những điều này có thể coi là sự chuyển hóa các năng lượng tinh thần của con người vào hoạt động công sở, đó chính là văn hóa công sở
1.2 Cơ sở pháp lý
Ngày 02/8/2007 Thủ tướng chính phủ ban hành Quy chế văn hóa công sở kèm theo Quyết định số 129/2007/QĐ-TTg Quy chế gồm: 03 chương, 16 điều quy định chi tiết các nội dung, phạm vi, đối tượng điều chỉnh và các nguyên tắc thực hiện; quy định việc thực hiện văn hoá công sở phải tuân thủ theo các nguyên tắc: Phù hợp với truyền thống, bản sắc văn hoá dân tộc và điều kiện kinh tế – xã hội; phù hợp với định hướng xây dựng đội ngũ CBCC chuyên nghiệp, hiện đại; phù hợp với các quy định của pháp luật và mục đích, yêu cầu cải cách hành chính, chủ trương hiện đại hoá nền hành chính nhà nước Theo Quy chế này, các nhân viên cơ quan nhà nước
từ trung ương đến địa phương trong khi làm việc, tiếp xúc với dân, giao tiếp, ứng xử phải hết sức nghiêm túc, lịch sự, biết tôn trọng người dân; quy định cụ thể về trang phục; việc đeo thẻ khi thực hiện nhiệm vụ; việc bố trí phòng làm việc, treo biển hiệu cơ quan Ngoài ra, Quy chế còn quy định các hành vi cấm đối với CBCC như: cấm hút thuốc lá, không được nói tục, không sử dụng đồ uống có cồn tại công sở (trừ trường hợp được sự đồng ý của thủ trưởng cơ quan)
Trang 5II THỰC TRẠNG THỰC HIỆN QUY CHẾ VĂN HÓA CÔNG
SỞ TẠI MỘT SỐ CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC HUYỆN PHÚ TÂN, TỈNH CÀ MAU
2.1 Đôi nét về cơ quan hành chính huyện Phú Tân
Huyện Phú Tân được thành lập theo Nghị định của Chính phủ số 138/2003/NĐ-CP ngày 17/11/2003, do tách ra từ huyện Cái Nước Toàn huyện có tổng diện tích là 44.595 ha (446 km²), với dân số 109.642 người,
Về cơ cấu tổ chức:
- Các phòng trực thuộc UBND có tổng số 110 biên chế: Văn phòng
HĐND&UBND huyện (21 biên chế); Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (10 biên chế); Phòng Tài chính - Kế hoạch (9 biên chế); Phòng Kinh tế và Hạ tầng (9 biên chế); Phòng Tài nguyên và Môi trường (7 biên chế); Phòng Giáo dục và Đào tạo (11 biên chế); Phòng Văn hóa và thông tin (7 biên chế); Phòng Lao động - Thương binh và xã hội (11 biên chế); Phòng Tư pháp (5 biên chế); Thanh tra (6 biên chế); Phòng Y tế (4 biên chế); Phòng Nội vụ (10 biên chế)
- Các xã, thị trấn (8 xã, 1 thị trấn): Thị trấn Cái Đôi Vàm, Xã Tân
Hải, Xã Rạch Chèo, Xã Tân Hưng Tây, Xã Nguyễn Việt Khái, Xã Phú Thuận, Xã Phú Mỹ, Xã Phú Tân, Xã Việt Thắng
- Các ban, ngành, tổ chức: Công an huyện, Ban chỉ huy quân sự
huyện, Đồn Biên phòng Cái Đôi Vàm, Chi cục thuế, Chi cục thống kê, Ban quản lý dự án xây dựng huyện
2.2 Triển khai, tổ chức thực hiện Quy chế văn hóa công sở tại các
cơ quan Hành chính Nhà nước huyện Phú Tân
Trang 6Thực hiện Quyết định số 129/2007/QĐ-TTg ngày 02/8/2007 của Thủ tướng Chính phủ, Văn phòng Ủy ban nhân dân huyện Phú Tân đã ban hành Công văn số 141/VPUB ngày 27/3/2008 yêu cầu tất cả cán bộ, công chức, viên chức tổ chức quán triệt, học tập và thực hiện các nội dung quy định trong Quy chế văn hóa công sở
Trên cơ sở đó, các phòng, bộ phận trực thuộc Văn phòng đã triển khai, quán triệt đến CBCCVC của đơn vị bằng nhiều hình thức Trong đó, nhấn mạnh mục đích, ý nghĩa của việc thực hiện Quy chế văn hóa công sở nhằm tạo ý thức và chuyển biến tích cực trong giao tiếp và ứng xử khi thi hành nhiệm vụ; tổ chức rà soát cơ sở vật chất, trang thiết bị và bài trí trụ sở
để phù hợp với quy định
Việc triển khai, tổ chức thực hiện Quy chế văn hóa công sở dưới nhiều hình thức
Thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện Quy chế văn hóa công sở, kết quả thực hiện được sử dụng làm căn cứ, tiêu chuẩn để xét thi đua, khen thưởng cuối năm
2.3 Thực trạng văn hóa công sở tại một số cơ quan hành chính huyện Phú Tân
2.3.1 Về quy chế làm việc và việc thực hiện quy chế làm việc nơi công sở
Phần lớn CBCC đều thực hiện tốt và nghiêm túc nội quy, quy chế làm việc của cơ quan
2.3.2 Về thời gian làm việc và việc sử dụng thời gian làm việc
Đảm bảo thời gian làm việc 8 giờ/1 ngày (tương đương 48h/tuần)
Trang 7Phần lớn công chức sử dụng thời gian công sở cho việc thực thi công
vụ Tuy nhiên vẫn còn một bộ phận làm việc rieng trong giờ hành chính
2.3.3 Về cách bài trí công sở và nơi làm việc
- Quốc kỳ được treo thường xuyên, trang trọng trước trụ sở cơ quan, đảm bảo đúng các tiêu chuẩn về kích thước, màu sắc; không để xảy ra trường hợp treo quốc kỳ bị cũ, phai màu sắc hoặc bị hư hỏng;
- Biển tên cơ quan được đặt tại cổng chính và nhà chính Biển tên cơ quan ghi đúng quy định;
- Bố trí, sắp xếp phòng làm việc theo quy định, khuôn viên cơ quan được bố trí cây cảnh hài hòa, thông thoáng, xanh sạch tạo môi trường làm việc tốt đối với CBCCVC cũng như đối với khách liên hệ công tác;
- Bố trí khu vực để phương tiện giao thông miễn phí cho CBCCVC và
cá nhân, tổ chức đến liên hệ công tác
2.3.4 Về trang phục, lễ phục của cán bộ, công chức, viên chức
- Các cơ quan thực hiện đồng phục vào sáng thứ hai hàng tuần: đối với nữ là áo dài hoặc đồng phục cơ quan, nam là áo sơ mi quần tây
- 100% CBCCVC thực hiện đeo thẻ khi làm việc, tiếp xúc công dân,
tổ chức Thẻ được đính trực tiếp bằng kim trên túi áo hoặc trang bị thêm dây đeo
2.3.5 Về giao tiếp, ứng xử, quan hệ trong công sở
- CBCCVC chấp hành nghiêm các quy định tại Điều 8, 9, 10, 11 Quy chế; chấp hành tốt các quy định về những việc phải làm và những việc không được làm theo quy định của pháp luật;
- Ngôn ngữ giao tiếp rõ ràng, không nói tục, nói tiếng lóng;
Trang 8- Đối với bộ phận CBCCVC thường xuyên tiếp xúc với người dân, bộ phận một cửa thì luôn có thái độ nhã nhặn, giải thích và hướng dẫn rõ ràng,
cụ thể; thực hiện đúng quy định của Chỉ thị số 02/2009/CT-UBND ngày 05 tháng 02 năm 2009 của Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ về việc chấn chỉnh một số hoạt động trong thực hiện thủ tục hành chính và Chỉ thị số 01/2012/CT-UBND ngày 05 tháng 01 năm 2012 của UBND thành phố về việc chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao ý thức trách nhiệm trong thi hành công vụ của cán bộ, công chức, viên chức;
- Tổ chức khảo sát mức độ hài lòng của tổ chức, công dân khi tiếp xúc với Văn phòng để rút kinh nghiệm, kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn
2.3.6 Về các hành vi cấm:
- Treo biển cấm “hút thuốc lá” tại những nơi khách thường xuyên liên
hệ để khuyến khích mọi người cùng thực hiện; treo biển cấm trong phòng làm việc để thực hiện đúng quy định về cấm hút thuốc lá đối với CBCCVC;
- Triển khai các văn bản về việc cấm hút thuốc lá đến toàn thể CBCCVC
- Không lập bàn thờ, thắp hương, không đun nấu trong phòng làm việc
Sau thời gian triển khai thực hiện Quy chế văn hóa công sở, các cơ quan Hành chính Nhà nước huyện Phú Tân đã được quan tâm đầu tư điều kiện và phương tiện làm việc tốt hơn, đầu tư nâng cấp phòng tiếp dân, nơi giải quyết thủ tục hành chính tạo thuận lợi hơi cho người dân đến giao dịch công việc; phong cách và thái độ làm việc của CBCC ở nhiều cơ quan đã có những chuyển biến tích cực, hầu hết CBCC đeo thẻ khi làm việc, các công
sở đều bố trí người và nơi trông giữ xe cho người dân khi đến giao dịch và
Trang 9liên hệ giải quyết công việc… vì thế, có thể thấy Quy chế văn hóa công sở là một quy chế hợp với lòng dân, thể hiện bản chất ưu việt của nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân
2.4 Một số tồn tại, nguyên nhân
* Hạn chế trong thực hiện quy chế văn hóa công sở trong một số co quan Hành chính Nhà nước huyện Phú Tân
Bên cạnh những kết quả đạt được, ở nhiều một số cơ quan Hành chính Nhà nước vẫn còn nhiều hạn chế trong thực hiện Quy chế văn hóa công sở
Tại một số nơi, môi trường làm việc và bài trí trong công sở vẫn chưa thể hiện được một nền hành chính dân chủ, hiện đại và gần dân Ở không ít công sở còn diễn ra cảnh tượng nơi làm việc nhếch nhác, lộn xộn, thiếu biển chỉ dẫn lối đi, sơ đồ hướng dẫn các bộ phận giải quyết công việc của
cơ quan, không bố trí người giữ xe; cổng vào của công sở vẫn còn tấm biển khô cứng, thiếu thiện cảm
Không ít CBCC với thái độ làm việc thiếu nghiêm túc, trang phục phản cảm; tác phong công tác tuỳ tiện, tính kỷ luật yếu kém, hiện tượng
“Sáng cắp cặp đi, tối cắp cặp về” vẫn diễn ra; tình trạng CBCC làm việc riêng trong giờ làm việc (uống trà, tán chuyện vặt, chơi game, lướt web,…) còn diễn ra thường xuyên; bớt xén thời gian làm việc, đùn đẩy trách nhiệm,
Trang 10sử dụng lãng phí tài sản công như: gọi điện thoại “chùa”, dùng điện, nước
vô tội vạ; giải quyết công việc sai quy định hoặc thiếu thờ ơ, vô cảm trong việc tiếp công dân vẫn còn tồn tại ở nhiều nơi
Trong thực hiện công vụ vẫn còn tình trạng CBCC lợi dụng chức quyền trục lợi các nhân, gây phiền hà, xách nhiễu người dân
* Nguyên nhân hạn chế
Thực trạng trên cho thấy, nhận thức về văn hóa công sở của các ngành, các cấp, các địa phương chưa đầy đủ, không thấy được mối liên hệ qua lại giữa trình độ văn hóa công sở với hiệu quả, năng suất của công việc tại công sở Chúng ta còn thiếu các chuẩn mực về văn hóa công sở và các chế tài xử lý vi phạm, thiếu đào tạo, bồi dưỡng về văn hóa công sở Thiếu
sự quan tâm của lãnh đạo một số đơn vị,chưa đánh giá đúng vai trò, tầm quan trọng của văn hóa công sở đối với hiệu quả công việc và hình ảnh của chính quyền trong mắt nhân dân
2.5 Bài học kinh nghiệm
Trên cơ sở học tập kinh nghiệm về văn hóa công sở ở một số nước tiên tiến, cũng như quá trình thực hiện văn hóa công sở tại địa phương, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:
- Trang bị trụ sở cơ quan Hành chính hiện đại, thông thoáng, gọn gàng, sạch đẹp
- Thái độ tiếp dân: Khi người dân đến các cơ quan nhà nước, nhân viên phải đứng lên chào niềm nở, tươi cười, sau đó mời người dân ngồi Chỉ sau khi người dân ngồi thì nhân viên nhà nước mới được ngồi Ngoài
ra, luôn có các nhân viên hướng dẫn người dân đến bàn làm việc nào,
Trang 11phòng nào, thủ tục hành chính ra sao, chứ không để người dân tự tìm đến nơi cần giải quyết như ở chúng ta hiện nay
- Xưng hô đúng chức danh, vị trí làm việc, tránh tình trạng xưng hô theo lối tình cảm như: anh, chị, chú, bác,…
- Quy trình tiếp dân, xử lý công việc cần phải được chuẩn bị kỹ, chu đáo, tránh tình trạng qua loa, đại khái, chiếu lệ
- Các cán bộ đón tiếp khách cần ăn mặc rất lịch sự, chào hỏi và tươi cười với khách Về nội dung buổi tiếp hoặc làm việc đều được các cán bộ chuẩn bị kỹ
III GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN QUY CHẾ VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI MỘT SỐ CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ TÂN
- Tuyên truyền nâng cao nhận thức về văn hóa công sở cho cán bộ lãnh đạo, đội ngũ CBCC và nhân dân
- Các cơ quan công sở cần ban hành quy chế văn hóa với nội dung cụ
thể, rõ ràng mang tính khả thi cao; có bản cam kết thực hiện của mỗi phòng ban, đơn vị trực thuộc; có kiểm tra, tổng kết, đánh giá định kỳ
- Để quy chế văn hóa công sở đạt hiệu quả cao trước hết cần phải xây dựng quy chế một cách cụ thể, chi tiết, rõ ràng và phải phù hợp với điều kiện của từng cơ quan, tổ chức để mọi người phấn đấu; cần có quy định
về thưởng, phạt đúng mức đối với những CBCC làm tốt và chưa tốt
- Xây dựng chiến lược và lập kế hoạch hoạt động, xây dựng và vận hành một cơ cấu tổ chức hợp lý, quản lý và phát triển đội ngũ CBCC
- Giám sát và kiểm tra hoạt động của đơn vị và cá nhân, xây dựng và quản lý hệ thống thông tin quản lý, tổ chức hoạt động giao tiếp (trong nội