Bản tin tài nguyên môi trường tỉnh lai châu

Nam Bộ, đặc biệt là ĐBSCL lại có những điều kiện địa lý mang tính địa phương đã được các chuyên gia lưu ý là một trong năm vùng có nguy cơ tổn thương nhất vì có hai phía giáp biển, phần

Tác động của biến

đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu

(BĐKH) (chủ yếu là nhiệt

độ tăng cao, xuất hiện

thường xuyên hơn hiện

tượng thời tiết cực đoan,

mực nước biển dâng )

gây tác động, làm tổn thất

một cách toàn diện lên

tất cả các lĩnh vực chính

trị, kinh tế, xã hội, môi

trường và an ninh quốc

gia Khí hậu nóng không

xấu hay tốt hơn khí hậu

lạnh, nhưng vấn đề là cường độ thay

đổi trạng thái khí hậu quá nhanh sẽ gây

thảm họa sinh thái, đặc biệt là đối với

hai hệ thống sinh thái tự nhiên và xã

hội, đã hoàn toàn thích nghi với môi

trường khí hậu hàng nghìn năm qua

BĐKH với nhịp độ nhanh sẽ góp phần

gia tăng đáng kể các nguy cơ đe dọa

trực tiếp cho sự tồn vong của con người

và thế giới sinh vật, cả về quy mô địa lý

và cường độ tổn hại Việc gia tăng nguy

cơ diệt chủng các loài động, thực vật đe

dọa đa dạng sinh học, làm biến mất các

nguồn gen quí hiếm

Cho đến nay, sự hiểu biết của chúng

ta về thiệt hại kinh tế do BĐKH còn rất

hạn chế Mặt khác các dự báo về BĐKH thường dựa vào mô hình với các kịch bản giả định nên có nhiều vấn đề không chắc chắn, nhất là về mặt phát triển kinh

tế và xã hội của thế giới trong những thập niên tới đây Tuy nhiên trong số đó

có những số liệu dự đoán vẫn có giá trị cảnh báo về hậu quả BĐKH, nếu chúng

ta không có chiến lược ứng phó phù hợp ngay từ bây giờ và trong những thập niên trước mắt

Kết quả tính toán về mặt kinh tế cho thấy, mỗi tấn CO2 phát thải vào khí quyển làm thiệt hại ít nhất là 85 US$ Riêng đối với Việt Nam, mức thiệt hại

do BĐKH là 8% GDP hàng năm Như vậy, theo dự tính, năm 2050 GDP Việt

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU - NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM

TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

BBT

Nam đạt khoảng 500 tỷ US$, giá trị

thiệt hại sẽ là 40 tỷ US$, đó là một con

số tương đối lớn Trong khi đó, bão, lũ

gia tăng làm giảm nhịp độ tăng trưởng

GDP xuống 0,01 - 0,08%/năm, còn

mực nước biển dâng sẽ làm giảm GDP

giai đoạn 2046 - 2050 xuống 0 - 2,5%

Nam Bộ, đặc biệt là ĐBSCL lại có

những điều kiện địa lý mang tính địa

phương đã được các chuyên gia lưu ý

là một trong năm vùng có nguy cơ tổn

thương nhất vì có hai phía giáp biển,

phần lớn diện tích có cao trình thấp

(dưới 1 m so với mực nước biển), lại

có độ che phủ rừng thấp nhất nước,

khoảng 12,1% (Cục kiểm lâm, 2006),

cơ sở hạ tầng chưa phát triển, nguồn

nhân lực chưa mạnh, chưa có kinh

nghiệm về năng lực quản trị và chịu tác

động mạnh của sự phát triển hệ thống

các đập thủy điện chưa hợp lý trên hệ

thống sông mẹ Mê Kông, nhất là các dự

án thủy điện đều chưa được phân tích,

đánh giá đầy đủ nên các tác động đều ở

điều kiện trạng thái cực đại

Tăng cường năng lực thích ứng

với BĐKH

Biến đổi khí hậu (BĐKH) không

tác động độc lập lên các hệ thống tự

nhiên và xã hội mà diễn ra đồng thời

hoặc đan xen với nhiều áp lực khác

Các áp lực ngoài BĐKH (ô nhiễm môi

trường, thiên tai, suy giảm tài nguyên,

đói nghèo, nhận thức và hành vi ứng

xử v.v ) có thể làm trầm trọng thêm và

làm tăng khả năng tổn hại và rủi ro đối

với các hệ thống do biến đổi khí hậu

Vì vậy, trong khi cần có các biện pháp nâng cao năng lực thích ứng của các hệ thống tự nhiên và xã hội, nhất

là đối với các hệ thống có nguy cơ tổn hại cao do BĐKH thì đồng thời cần có các biện pháp làm giảm nhẹ các áp lực ngoài BĐKH lên các hệ thống đó.Lồng ghép các vấn đề thích ứng với BĐKH vào các quy hoạch phát triển

và các kế hoạch liên quan khác (kiểm soát ô nhiễm môi trường, phòng chống thiên tai, xóa đói giảm nghèo v.v ) sẽ giúp nâng cao năng lực thích ứng của các hệ thống

Đổi mới và sáng tạo trong tổ chức khai thác, sử dụng và phát triển hiệu quả tài nguyên không gian trong bối cảnh BĐKH

Sử dụng tài nguyên không gian, chủ động ứng phó BĐKH để phát triển kinh

tế, xã hội đòi hỏi phải có sự chuẩn bị

kỹ lưỡng, đặc biệt là công tác nghiên cứu điều tra các quá trình tự nhiên, xã hội, văn hóa, thị trường, BĐKH trong quá khứ và hiện tại, các nguồn lợi tài nguyên môi trường, giá trị sử dụng của chúng, triển khai tổ chức các dịch vụ công ích cho khai thác, tiến hành công tác quy hoạch phát triển, đề xuất các chính sách hỗ trợ và tăng cường năng lực quản trị… Nhưng trong việc xử lý, phân tích sâu các thông tin thu nhận được, các chuyên gia vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn do sự thiếu đồng bộ của thông tin, sự quản lý thông tin chưa

Phát triển kinh tế, xã hội phải gắn kết hài

hòa với bảo vệ môi trường, là sự nghiệp của toàn xã hội, là quyền và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức, gia đình và

cá nhân Tỉnh Lai Châu đang trên đường phát triển và hội nhập, cho nên vấn đề bảo vệ môi trường cần phải được chú trọng Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người

và sinh vật; thành phần môi trường là yếu tố vật chất tạo thành môi trường như đất, nước, không khí, sinh vật, hệ sinh thái và các hình thái vật chất khác Theo thời gian, cùng với sự phát triển của xã hội, dân số, tác động của con người và sự ô nhiễm môi trường là điều không thể tránh khỏi Đồng thời các chất gây ô nhiễm môi trường do hoạt động của con người sinh ra cũng có quá trình phát triển từ từ và lâu dài ảnh hưởng đến sức khỏe của cộng đồng

Một trong những vấn đề cần quan tâm nhất

về ô nhiễm môi trường hiện nay ở Lai Châu: rất nhiều vùng người dân còn ở nhà sàn, nhà tiêu, chuồng gia súc cạnh sông suối Từ đây phân người, phân gia súc, rác, nước thải sinh hoạt không được xử lý mà xả trực tiếp xuống sông, suối, ao, hồ nên tất cả những chất thải này cứ thế quay trở lại vòng tuần hoàn của nước Do đó bệnh tật có điều kiện để lây lan và gây ô nhiễm

BĐKH trong quản lý tài

nguyên môi trường, có thể

tạo ra những “ngộ nhận”

về giá trị tài nguyên, về vai

trò của vùng và về khả năng

quản lý phát triển kinh tế của

từng địa phương… Việc khai

thác, sử dụng hiệu quả các tài

nguyên và dịch vụ đang gặp

nhiều khó khăn do khai thác

quá mức, do những xung đột

trong các hoạt động kinh tế và

do “những thiệt hại âm thầm”

mà tác động tích lũy của các

hoạt động khác nhau gây ra,

bao gồm những thiệt hại về

năng suất và đa dạng sinh học

Khả năng và tư duy

trong vận dụng các cơ sở

khoa học, kinh tế, xã hội

phù hợp với xu thế thời đại,

về đa dạng sinh học, môi

trường, cảnh quan và văn

hóa là một trong những chìa

khóa cơ bản cho sự thành

công và thịnh vượng

NHỮNG TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC LÊN MÔI TRƯỜNG

VÀ NGUY CƠ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG

BẢO NGỌC

môi trường Đặc biệt nguy hiểm khi

nước thải bị nhiễm các vi khuẩn gây

bệnh có thể dẫn đến dịch bệnh cho

người và động vật qua nguồn nước

Việc tiếp xúc gần với nguồn nước bị

ô nhiễm còn làm tăng nguy cơ ung

thư và các bệnh hiểm nghèo khác cho

con người

Thứ nhất là ô nhiễm môi trường đất

bởi hiện nay quá trình phát triển công

nghiệp và đô thị ở Lai Châu cũng ảnh

có thể được tích lũy trong đất trong

thời gian dài gây ra nguy cơ tiềm tàng

đối với môi trường

Thứ hai là ô nhiễm môi trường

không khí: hiện nay, ô nhiễm không

khí do bụi đường là một trong những

vấn đề đáng quan tâm tại một số nơi

trên địa bàn thị xã Lai Châu Môi

trường không khí đang có nhiều biến

đổi rõ rệt và ảnh hưởng xấu đến con

người và các sinh vật Do tốc độ đô thị

hóa ngày càng cao, các công trình xây

dựng đang trong giai đoạn thi công,

các tuyến đường đang được nâng

cấp để đáp ứng nhu cầu phát triển

của tỉnh, các con đường đang bị đào

xới lên, nhiều đoàn xe tải, xe ben thi

nhau chạy để vận chuyển nguyên vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, đồng thời kết hợp với một lượng lớn các chất thải khác nhau như: chất thải sinh hoạt, chất thải từ các nhà máy làm cho hàm lượng các loại khí độc hại tăng lên nhanh chóng trong không khí gây tác hại đối với sức khỏe của con người nói chung và đối với cơ quan

hô hấp nói riêng Tác hại lâu dài và nguy hiểm nhất là các bệnh bụi phổi

Từ những vấn đề thực tế nêu trên đòi hỏi tất cả mọi người phải có một

ý thức về bảo vệ môi trường, thực hiện nghiêm chỉnh theo Luật Bảo vệ môi trường Việt Nam đã được Quốc hội thông qua ngày 29 tháng 11 năm

2005 một cách đúng đắn, đồng bộ

và hợp lý trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh ta Khi con người hủy hoại môi trường thì theo quy định nhân quả học, con người cũng phải chịu những mối đe dọa từ môi trường Những mối nguy hiểm đối với sức khỏe con người luôn xảy ra từ môi trường tự nhiên Tuy nhiên, khi con người đã kiểm soát được những mối nguy hiểm này thì những mối đe dọa

từ môi trường sẽ giảm đi rõ rệt đối với sức khỏe và sự sống của con người, góp phần giữ vững một môi trường trong sạch và duy trì một môi trường trong lành, bền vững để nâng cao sức khỏe cộng đồng./

VỆ SINH MÔI TRƯỜNG VÀ CÁCH XỬ LÝ

NGUỒN NƯỚC SAU MƯA, LŨ

BẢO NAM

Mùa mưa, lũ là thời điểm làm cho tình trạng ô nhiễm môi trường tăng cao,

đặc biệt là môi trường nước Vì vậy, để chủ động phòng, chống ô nhiễm

và các dịch bệnh xảy ra sau mưa lũ chúng ta nên thực hiện một số biện pháp và những khuyến cáo sau

Vệ sinh môi trường và xử lý nước trước khi bão lũ

Đa phần ngày nay, tại các địa phương vẫn còn sử dụng giếng đào, giếng khoan

và bể chứa nước Chính vì vậy, trước ngày mưa lũ chúng ta nên che đậy bằng cách phủ nilon bịt kín bằng dây cao su lại để tránh bụi bẩn mưa bão rơi vào

Đối với nhà vệ sinh cần có những biện pháp thực hiện ngay trước khi mùa mưa bão đến Như nhà tiêu 2 ngăn cần lấy hết phân ra rồi cho vào một hố sâu cách xa nguồn nước ủ thêm vôi bột, tro bếp để tránh lây lan ô nhiễm và lấp đất lại cẩn thận Với nhà vệ sinh tự hoại cần phải khơi thông cống nguồn thoát nước và xử lý hút

bể phốt để tránh gây đầy tràn và chuẩn bị nút đậy chặt lỗ hố tiêu

Những chuồng chăn nuôi gia súc cần thu gom phân vào một hố ga cách xa nguồn nước sau đó rắc vôi bột hoặc tro phủ toàn bộ bề mặt rồi lấp lại

Xử lý nước sinh hoạt trong ngày mưa

Nếu trong những ngày mưa chẳng may các nguồn nước dự trữ của bạn bị ngập lụt không có nước sinh hoạt các bạn cần làm phải làm trong nước bằng phèn chua

và khử trùng nước bằng hóa chất chloramine sau 30 phút rồi sử dụng

Xử lý vệ sinh môi trường và nước sau mưa lũ

Cần phải xử lý ngay về môi trường, khi nước đã rút, huy động mọi người vệ sinh môi trường như rác thải do nước đưa vào rác, cây cối, xác chết động vật cần phải thu gom chôn lấp kịp thời Bên cạnh đó thông tắc cống ngầm khơi thông dòng chảy để cho nước nhanh rút

Về nước sinh hoạt cần thực hiện xử lý ngay để có nước dùng như đối với giếng khơi cần thay rửa giếng như làm sạch vệ sinh thành giếng nạo vét hút bùn đáy giếng Sau đó làm trong nước bằng phèn chua và khử trùng nước trước khi sử dụng.Khi xử lý xong các vấn đề về môi trường đồng thời chúng ta xử lý đề phòng các dịch bệnh có thể phát triển sau mưa lũ như các bệnh về mắt, các bệnh ngoài

da, đường ruột, hay dịch bệnh sốt rét có thể xảy ra

Trên đây là một số biện pháp và khuyến cáo cho mọi người để chuẩn bị cho mùa mưa lũ, hãy nâng cao ý thức và chuẩn bị biện pháp để tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra trong mùa mưa lũ./

triển khai thực hiện việc

này, đến nay công tác

kiểm kê đất đai, lập bản

đồ hiện trạng sử dụng

đất cấp xã, cấp huyện

của Lai Châu đã hoàn thành, hiện

tại Sở TN&MT Lai Châu đang khẩn

phường, xã làm cơ sở đánh giá tình

hình quản lý đất đai trong 5 năm

qua; thực trạng tình hình quản lý,

sử dụng đất, biến động đất đai so

với kỳ kiểm kê trước; tình hình thực

hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng

đất đã được xét duyệt; Sở TN&MT

đã tham mưu UBND tỉnh Lai Châu xây dựng và triển khai kế hoạch thực hiện kiểm kê đất đai, lập bản

đồ hiện trạng sử dụng đất Để đạt kế hoạch đề ra, tỉnh Lai Châu đã kiện toàn BCĐ kiểm kê đất đai các cấp

từ tỉnh cho đến xã Ở mỗi phường,

xã thành lập 1 tổ kiểm kê đất đai (từ

2 đến 3 người), do cán bộ Địa chính làm Tổ trưởng, các thành viên gồm những người có trình độ, am hiểu

về đất đai và có khả năng làm công tác thống kê Tổ kiểm kê đất đai có nhiệm vụ trực tiếp thực hiện công

KIỂM KÊ ĐẤT ĐAI, LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG

SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LAI CHÂU

THÀNH HỮU

tác kiểm kê đất đai, lập bản đồ hiện

đơn vị xã, phường, thị trấn làm cơ

sở quản lý, sử dụng đất đạt hiệu quả

và đề xuất việc điều chỉnh chính

sách, Pháp luật về đất đai; mà còn

cung cấp số liệu để xây dựng quy

hoạch, kế hoạch sử dụng đất, niên

giám thống kê các cấp và từng bước

xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai ở các

cấp ngày càng chính xác, phục vụ

công tác quản lý nhà nước về đất

đai; phục vụ nhu cầu thông tin đất

đai cho các hoạt động kinh tế - xã

hội, quốc phòng - an ninh, nghiên

cứu khoa học, giáo dục và đào tạo,

các nhu cầu khác của Nhà nước và

xã hội trên địa bàn tỉnh Đến nay,

công tác kiểm kê đất đai, lập bản đồ

Theo ông Vũ Minh Thức, chánh

văn phòng Sở TN&MT Lai Châu,

và tư liệu, tài liệu về đất đai không nhiều, chủ yếu được thiết lập, xây dựng từ năm 2004 trở lại đây (thời điểm tách tỉnh đến nay); các tài liệu trước đó rất ít và hầu như không

có dữ liệu số hoặc quá cũ không

sử dụng được Mặc dù kinh phí

đã được Trung ương hỗ trợ 70%, nhưng do Lai Châu còn khó khăn, nên một số huyện vẫn chưa tự cân đối được số kinh phí còn lại (30%)

để thanh toán cho các đơn vị tư vấn

đã thực hiện khối lượng hoàn thành cấp huyện

Để hoàn thành công tác kiểm kê đất đai, lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỉnh Lai Châu theo kế hoạch (cấp tỉnh hoàn thành trước 31/8/2015),

Sở TNMT Lai Châu có kiến nghị với Tổng cục quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục quan tâm đến công tác tài nguyên và môi trường của tỉnh, thông qua các chương trình, dự án như: xây dựng

cơ sở dữ liệu đất đai, dự án VLAP

để hoàn thiện tư liệu đất đai phục

vụ tốt cho công tác thống kê đất đai hàng năm và kiểm kê đất đai kỳ tới (2019), cũng như công tác quản lý đất đai của địa phương

Nước là một yếu

tố không thể

thiếu cho cuộc

sống của sinh vật và

con người Trong điều

kiện hiện nay, một số

nơi còn thiếu nước sạch

để sinh hoạt nhưng theo

tính toán của các chuyên

gia bình quân mỗi một

người trong một ngày

phải sử dụng ít nhất 5

lít nước sạch để uống

và nấu thức ăn và 20 lít

nước dùng cho nhu cầu

vệ sinh tối thiểu Nhu

cầu nước uống cho gia

ta không nên đào giếng

ở nơi trước là bãi rác,

nghĩa địa, ao hồ đã lấp

Nơi đào giếng phải xa

tối thiểu là 50m đối nhà

vệ sinh, cống, chuồng gia súc, kho thuốc trừ sâu, khu nước thải, khu chứa rác, phế liệu chất độc hại Đào giếng sâu tới mạch nước ngầm, thành giếng xây gạch, miệng phải xây và đắp

bờ cao và có nắp đậy

Đáy giếng đổ thêm một lớp cát vàng dày 20cm

và một lớp đá sỏi - cuội dày 20cm Dùng gầu dây, gầu có gắn trục quay để lấy nước Thả

vài con cá nhỏ xuống giếng để kiểm tra bằng sinh vật

Xử lý nước bằng nhiều phương pháp: Lọc nước với lớp lọc dày 40

- 50cm bao gồm lớp cát

30 - 40cm và lớp sỏi 5

- 7cm Dùng thùng phun làm thùng lọc tự tạo Làm trong nước bằng phèn, có thể dùng các loại phèn chua, phèn sắt Nếu nước đục ít dùng

TRÁNH Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ TRONG NHÀ

QUỲNH TRANG

nhiễm không

khí”, đa số mọi

người đều nghĩ tới những

nguồn gây ô nhiễm từ khí

thải công nghiệp, khói xe

ô tô, rác thải v.v… trong

khi đó, rất ít người biết

ra, nhiều người cũng nghĩ

rằng không khí ngoài trời

dường như ô nhiễm hơn

không khí ở trong nhà

Nhưng thực tế lại không

hoàn toàn đúng như vậy

Theo cơ quan bảo vệ

không khí trong nhà bao

gồm: khói, khí ga, bụi

và các chất gây ô nhiễm

khác Những chất độc hại

này thường được sinh ra

từ các thiết bị hiện đại trong nhà, như điều hòa,

tủ lạnh, bếp ga, v.v

Các nhà khoa học đã phát hiện ra hàng trăm nguyên nhân gây ô nhiễm không khí trong ngôi nhà

của bạn Dưới đây là một

số nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm không khí

và cách để giữ được bầu không khí trong lành cho ngôi nhà của bạn:

* Không khí trong nhà bạn sẽ trong lành hơn, nếu bạn không sử dụng những chất khử mùi và những bình xịt thơm Vì những chất hóa học trong những sản phẩm này càng tăng mức ô nhiễm không khí trong ngôi nhà của bạn

* Không sử dụng các sản phẩm làm sạch có chứa các chất hóa học tổng hợp Thay vào đó, bạn nên sử dụng các sản

phẩm làm sạch không có chất độc hại và những sản phẩm chứa các chất

có nguồn gốc tự nhiên

* Khi làm sạch các vật dụng trong gia đình, bạn nên sử dụng khăn ướt để tránh bụi bay ra

từ những vật dụng này và

nó sẽ làm ô nhiễm không khí

* Thảm và rèm cửa trong gia đình bạn thường dễ bắt bụi nhất

Do vậy, bạn nên hút bụi cho chúng ít nhất 1 lần/tuần và thỉnh thoảng bạn cũng nên mang chúng đi giặt

* Bạn nên mua những

đồ đạc trong nhà được làm từ gỗ tự nhiên thay cho gỗ ván ép Vì gỗ ván

ép thường sinh ra chất fomanđêhyt và các chất hóa học độc hại khác sau một thời gian sử dụng

* Những hạt bụi nhỏ li ti do nấm mốc là

nguyên nhân gây ra dị ứng

hay bệnh dị ứng Những loại

nấm mốc thường phát triển rất

nhanh trong môi trường nóng

ẩm Do vậy, bạn nên lau dọn

là những nguồn gây ô nhiễm

không khí lớn nhất cho căn

cho riêng để cất chúng, như

nhà kho hay gara

* Trồng cây quanh nhà

cũng là một giải pháp giúp cho

căn nhà của bạn có một không

khí trong lành Bạn nên chọn

những loại cây có khả năng

xanh tốt quanh năm vì khả

Khử nước bằng hóa chất: Khử trùng bằng CloraminB được đóng gói dưới dạng viên hàm lượng 0,25g hoặc 1,g Loại này rất tiện lợi cho khử trùng các thể tích nhỏ như chum, vại, lu,

xô, chậu hoặc bể chứa nước nhỏ Một viên ClorminB hàm lượng 0,25 có thể khử trùng được 25 lít nước Khử trùng bằng hóa chất bột như CloraminB, Clorua vôi thường để khử trùng các nguồn nước cấp cho tập thể, các giếng nơi tập trung đông người Hòa tan lượng hóa chất cần thiết vào một gáo nước rồi đổ nước vào bể, trộn đều Múc nước lên ngửi, nếu không thấy mùi Clo trong nước thì cho thêm khoảng 1/3 muỗng canh bột hóa chất trên vào giếng và khấy đều, cho thêm đến khi nào nước giếng có mùi Clo thì thôi Nước sau khử trùng 30 phút thì được

XỬ LÝ NƯỚC DÙNG

(Tiếp theo trang 8)

Muốn phát triển bền vững thì trong phát triển phải tính đến yếu

tố môi trường Sự phân tích của tác giả theo 3 vấn đề tác động đến môi trường để chúng ta lựa chọn, xem xét cả trên bình diện quốc tế, quốc gia, vùng lãnh thổ và từng địa phương Suy cho cùng thì mỗi chúng ta cần phấn đấu cho một môi trường trong sạch, cho sự phát triển bền vững của

trong thế cân đối thống

nhất: Môi trường tự nhiên

(bao gồm cả tài nguyên

thiên nhiên) cung cấp

nguyên liệu và không

gian cho sản xuất xã hội

Sự giàu nghèo của mỗi nước phụ thuộc khá nhiều vào nguồn tài nguyên: Rất nhiều quốc gia phát triển chỉ trên cơ sở khai thác tài nguyên để xuất khẩu đổi lấy ngoại tệ, thiết bị công nghệ hiện đại, Có thể nói, tài nguyên nói riêng

và môi trường tự nhiên nói chung (trong đó có

cả tài nguyên) có vai trò quyết định đối với sự phát triển bền vững về kinh tế

- xã hội (KT-XH) ở mỗi quốc gia, vùng lãnh thổ, địa phương vì:

Thứ nhất, môi trường không những chỉ cung cấp

“đầu vào” mà còn chứa đựng “đầu ra” cho các quá trình sản xuất và đời sống.

Hoạt động sản xuất

là một quá trình bắt đầu

từ việc sử dụng nguyên,

nhiên liệu, vật tư, thiết bị

máy móc, đất đai, cơ sở

cần có phương tiện để đi

lại, cần có chỗ vui chơi

giải trí, học tập nâng cao

hiểu biết, Những cái đó

sống của con người

Hay nói cách khác: Môi

trường là “đầu vào” của

sản xuất và đời sống Tuy

nhiên, cũng phải nói rằng môi trường tự nhiên cũng

có thể là nơi gây ra nhiều thảm họa cho con người (thiên tai), và các thảm họa này sẽ tăng lên nếu con người gia tăng các hoạt động mang tính tàn phá môi trường, gây mất cân bằng tự nhiên

Ngược lại môi trường

tự nhiên cũng lại là nơi chứa đựng, đồng hóa

“đầu ra” các chất thải của các quá trình hoạt động sản xuất và đời sống Quá trình sản xuất thải ra môi trường rất nhiều chất thải (cả khí thải, nước thải, chất thải rắn) Trong các chất thải này có thể có rất nhiều loại độc hại làm ô nhiễm, suy thoái, hoặc gây ra các sự cố về môi trường Quá trình sinh hoạt, tiêu dùng của xã hội loài người cũng thải ra môi trường rất nhiều chất thải Những chất thải này nếu không được xử lý tốt cũng sẽ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

Vấn đề ở đây là phải làm thế nào để hạn chế được nhiều nhất các chất thải, đặc biệt là chất thải gây ô nhiễm, tác động tiêu cực đối với môi trường

Thứ hai, môi trường liên quan đến tính ổn định và bền vững của sự phát triển KT-XH.

Phát triển KT-XH là quá trình nâng cao điều kiện sống về vật chất và tinh thần của con người qua việc sản xuất ra của cải vật chất, cải tiến quan

hệ xã hội, nâng cao chất lượng văn hóa Phát triển

là xu thế chung của từng

cá nhân cũng như của cả loài người trong quá trình sống Giữa môi trường và

sự phát triển có mối quan

hệ chặt chẽ: Môi trường

là địa bàn và đối tượng của sự phát triển, còn phát triển là nguyên nhân tạo nên các biến đổi của môi trường

Trong hệ thống

KT-XH, hàng hóa được di chuyển từ sản xuất đến lưu

thông, phân phối và tiêu

xã hội của hệ thống môi

trường đang tồn tại trong

địa bàn đó

Tác động của con

người đến môi trường thể

hiện ở khía cạnh có lợi

là cải tạo môi trường tự

nhiên hoặc tạo ra kinh phí

cần thiết cho quá trình cải

tạo đó, nhưng có thể gây

ra ô nhiễm môi trường tự

nhiên hoặc nhân tạo

Mặt khác, môi trường

tự nhiên đồng thời cũng

tác động đến sự phát triển

KT-XH thông qua việc

làm suy thoái nguồn tài

nguyên - đối tượng của

sự phát triển KT-XH hoặc

gây ra các thảm họa, thiên

tai đối với các hoạt động

Sản xuất công nghiệp phát triển mạnh, hoạt động của quá nhiều các phương tiện giao thông vận tải đã tạo ra một lượng lớn chất thải độc hại vào môi trường (đặc biệt là khí thải) Hiện nay việc có được mua bán hay không quyền phát thải khí thải giữa các nước đang là đề tài tranh luận chưa ngã ngũ trong các hội nghị thượng đỉnh

về môi trường, các nước giàu vẫn chưa thực sự tự giác chia sẻ tài lực với các nước nghèo để giải quyết những vấn đề có liên quan tới môi trường

- Ô nhiễm do nghèo đói: Mặc dù chiếm tới 80% dân số thế giới, song chỉ sử dụng 20%

tài nguyên và năng lượng của thế giới, nhưng những người nghèo khổ

ở các nước nghèo chỉ có con đường duy nhất là khai thác tài nguyên thiên nhiên (rừng, khoáng sản, đất đai, ) mà không có khả năng hoàn phục Diễn đàn hợp tác Á - Âu (ASEM) về môi trường họp vào tháng 1/2002 tại Trung Quốc đã cho rằng nghèo đói là thách thức lớn nhất đối với công tác bảo vệ môi trường (BVMT) hiện nay Do vậy, để giải quyết vấn đề môi trường, trước hết các nước giàu phải có trách nhiệm giúp đỡ các nước nghèo giải quyết nạn nghèo đói

Như vậy, để phát triển,

dù là giàu có hay nghèo đói đều tạo ra khả năng gây ô nhiễm môi trường Vấn đề ở đây là phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển

và BVMT Để phát triển bền vững không được khai thác quá mức dẫn tới

hủy hoại tài nguyên, môi

Thứ ba, môi trường

có liên quan tới tương lai

của đất nước, dân tộc.

Như trên đã nói,

BVMT chính là để giúp

cho sự phát triển kinh tế

cũng như xã hội được

bền vững KT-XH phát

triển giúp chúng ta có

đủ điều kiện để đảm bảo

an ninh quốc phòng, giữ

vững độc lập chủ quyền

của dân tộc Điều đó lại

tạo điều kiện ổn định

chính trị xã hội để

KT-XH phát triển BVMT là

việc làm không chỉ có ý

nghĩa hiện tại, mà quan

trọng hơn, cao cả hơn là

nó có ý nghĩa cho tương

lai Nếu một sự phát

triển có mang lại những lợi ích kinh tế trước mắt

mà khai thác cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, hủy hoại môi trường, làm cho các thế hệ sau không còn điều kiện để phát triển mọi mặt (cả về kinh tế, xã hội, thể chất, trí tuệ con người ), thì

sự phát triển đó phỏng có ích gì! Nếu hôm nay thế

hệ chúng ta không quan tâm tới, không làm tốt công tác BVMT, làm cho môi trường bị hủy hoại thì trong tương lai, con cháu chúng ta chắc chắn

sẽ phải gánh chịu những hậu quả tồi tệ

Tuy còn có nhiều khó khăn về kinh tế, song Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách tích cực về công tác BVMT như: Xây dựng hệ thống pháp luật về BVMT ngày càng hoàn thiện;

xây dựng hệ thống bộ máy quản lý nhà nước

về môi trường từ trung ương đến địa phương;

tăng cường đào tạo cán

bộ khoa học kỹ thuật và cán bộ quản lý về môi trường; đầu tư nhiều chương trình, dự án phát triển kinh tế, xã hội có ý nghĩa về BVMT

Tuy nhiên, trên thực

tế cũng phải thừa nhận rằng còn nhiều điều bất cập trong công tác BVMT mà chúng ta chưa làm được: Môi trường vẫn từng ngày, từng giờ

bị chính các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của chúng ta làm cho ô nhiễm nghiêm trọng hơn, sự phát triển bền vững vẫn đứng trước những thách thức lớn lao Điều này đòi hỏi mọi người, mọi nhà, mọi địa phương trong cả nước phải thường xuyên cùng nhau nỗ lực giải quyết, thực hiện nghiêm chỉnh Luật BVMT Có như vậy chúng ta mới

có thể hy vọng vào một tương lai với môi trường sống ngày càng trong lành hơn