Bài giảng phân loại, thu gom,vận chuyển, lưu giữ chất thải rắn y tế nguyễn đỗ quốc thống

Nguyễn Đỗ Quốc Thống Khoa Sức khỏe Môi TrườngPHÂN LOẠI, THU GOM, VẬN CHUYỂN, LƯU GIỮ CHẤT THẢI RẮN Y TẾ 1 Tiền Giang Tháng 5/2014... Thực hiện được việc thu gom CTYT tại các khoa/phòngTh

Nguyễn Đỗ Quốc Thống Khoa Sức khỏe Môi Trường

PHÂN LOẠI, THU GOM,

VẬN CHUYỂN, LƯU GIỮ

CHẤT THẢI RẮN Y TẾ

1

Tiền Giang

Tháng 5/2014

u khi học xong bài này, học viên có thể:

Liệt kê và phân biệt được 5 nhóm chất thải y tế (CTYT).

Nêu được những tiêu chí của dụng cụ, bao bì, thùng đựng CTYT.

Nêu được những tiêu chí của dụng cụ đựng chất thải sắc nhọn.

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Bài giảng Dự án Hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện _ World Bank

Thực hiện được việc thu gom CTYT tại các khoa/phòng

Thực hiện được việc vận chuyển CTYT bên trong cơ sở

y tế (nội bộ)

Thực hiện được việc vận chuyển CTYT ra bên ngoài cơ

sở y tế

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Bài giảng Dự án Hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện _ World Bank

Thực hiện được việc lưu giữ CTYT tại khu vực lưu giữ

của cơ sở y tế

Thực hiện được việc làm sạch, khử trùng các phương tiện, thùng chứa CTYT.

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

Bài giảng Dự án Hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện _ World Bank

nh/chị hãy:

Phân nhóm các loại CTYT

Xác định mã màu, biểu tượng

của từng loại chất thải sau đây

10

9 8

7

6 5

4 3

18

20

2 phần: bơm tiêm, đầu kim tiêm 11 Chất thải từ xạ trị

thai, v.v) Chất thải từ khoa lây: khi có dịch 

CHẤT THẢI Y TẾ

ỊNH NGHĨA chất thải y tế (CTYT)

CTYT là:

 Chất thải từ chăm sóc sức khỏe

phát sinh từ

các thiết bị nghiên cứu, các phòng thí nghiệm.

 nguồn ‘nhỏ’ hoặc ‘rải rác’.

chăm sóc sức khỏe tại nhà

(thẩm tách máu tiêm insulin v v )

Độc hại: 10% - 25%

có thể tạo ra nhiều nguy cơ sức khỏe.

CTYT là:

 Vật chất ở thể rắn, lỏng và khí

 Thải ra từ các cơ sở y tế

CTYT nguy hại

Chất thải thông thường

Quy chế Quản lý CTYT số 43/2007/QĐ-BYT

TYT NGUY HẠI

Chứa yếu tố nguy hại

an toàn

ác ĐẶC TÍNH của CTYT Nguy hại

Thải các CTYT nguy hại

chưa được xử lý, tiêu hủy

đạt tiêu chuẩn vào môi trường.

Xử lý và tiêu hủy CTYT nguy hại

không đúng quy trình kỹ thuật

và không đúng nơi quy định.

Quy chế Quản lý CTYT số 43/2007/QĐ BYT

ác hành vi bị nghiêm cấm

Chuyển giao CTYT

cho tổ chức, cá nhân không có tư cách pháp nhân

hoạt động trong lĩnh vực quản lý chất thải.

Buôn bán chất thải nguy hại.

Tái chế CTYT nguy hại.

Quy chế Quản lý CTYT số 43/2007/QĐ-BYT

ác hành vi bị nghiêm cấm

CHẤT THẢI Y TẾ

HÀNH PHẦN CHẤT THẢI Y TẾ

Cục Khám chữa bệnh; Bộ Y tế; Viện Kiến trúc Q hoạch đô thị à nông thôn Bộ Xâ d ng 2010

THÀNH PHẦN CTR Y TẾ

DỰA TRÊN ĐẶC TÍNH LÝ, HÓA

Kết quả điều tra của dự án hợp tác giữa Bộ Y tế và WHO, 2009

SỰ BIẾN ĐỘNG KHỐI LƯỢNG CTYT NGUY HẠI

PHÁT SINH TẠI CÁC LOẠI CƠ SỞ Y TẾ KHÁC NHAU

Đơn vị tính: kg/giường bệnh/ngày

Bộ Y tế, 2010

CHẤT THẢI LÂY NHIỄM (CTLN)

- Mô, cơ quan

- Rau thai, bào thai

- Xác động vật thí nghiệm

4

CHẤT THẢI LÂY NHIỄM (CTLN)

- Mô, cơ quan

- Rau thai, bào thai

4

Chỉ phát sinh ở KHOA XÉT NGHIỆM

CHẤT THẢI HÓA HỌC NGUY HẠI

Chất thải phóng xạ

rắn, lỏng và khí

Từ

chẩn đoán, điều trị, nghiên cứu và sản xuất.

CHẤT THẢI PHÓNG XẠ

Danh mục thuốc phóng xạ và hợp chất đánh dấu

dùng trong chẩn đoán và điều trị

ban hành kèm theo

QĐ 33/2006/QĐ BYT ngày 24/10/2006

CHẤT THẢI THÔNG THƯỜNG

Sinh hoạt

từ buồng bệnh

Hoạt động chuyên môn

Công việc hành chính

- Chai lọ thủy tinh

- Chai huyết thanh

- Vật liệu nhựa

- Bột bó trong gãy xương kín.

THẢO LUẬN NHÓM

NHÓM 1

nh/chị hãy:

Trình bày quy trình chuẩn thu gom CTR

tại cơ sở y tế anh/chị đang làm việc

Nêu bật những yêu cầu quan trọng

trong quy trình thu gom

Cho biết những khó khăn trong thực tế

khi thu gom so với quy trình chuẩn

KHI NÀO, TẦN SUẤT

PHƯƠNG TIỆN THU GOM

NGƯỜI LÀM PHÁT SINH CHẤT THẢI

ÂN LOẠI SAI, CÁCH XỬ LÝ

LÀ GÌ?

HU GOM

ĐEM ĐI LƯU GIỮ Ở ĐÂU QUY ĐỊNH KHI THU GOM

NHÓM 2

nh/chị hãy:

Trình bày quy trình VẬN CHUYỂN CTR

tại cơ sở y tế anh/chị đang làm việc

Nêu bật những yêu cầu quan trọng

trong quy trình vận chuyển

Cho biết những khó khăn trong thực tế

khi vận chuyển so với quy trình chuẩn

KHI NÀO

PHƯƠNG TIỆN VẬN CHUYỂN

VẬN CHUYỂN ĐI ĐÂU ĐẾN NƠI THÌ LÀM GÌ

VẬN

(Tùy vào giải pháp xử lý CTR y tế tại đơn vị)

NHÓM 3

nh/chị hãy:

Trình bày quy trình LƯU GIỮ CTR

tại cơ sở y tế anh/chị đang làm việc

Nêu bật những yêu cầu quan trọng

trong quy trình lưu giữ

Cho biết những khó khăn trong thực tế

khi lưu giữ so với quy trình chuẩn

THỜI GIAN LƯU GIỮ

SỔ SÁCH, CHỨNG TỪ

ƯU GIỮ

NHỮNG YÊU CẦU CHUNG

ĐỐI VỚI KHU VỰC LƯU GIỮ

•TẠI KHOA/PHÒNG (lưu giữ tạm)

•TẠI KHU VỰC LƯU GIỮ TẬP TRUNG CỦA BV

ỨNG PHÓ SỰ CỐ

NHÓM 4

nh/chị hãy xem một quy trình phân loại, thu gom,

ận chuyển, xử lý CT GIẢI PHẪU sau đây, sau đó:

Trình bày những điểm sai trong quy trình

Bổ sung thành một quy trình hoàn chỉnh

?

TIÊU CHUẨN CÁC  DỤNG CỤ, BAO BÌ ĐỰNG

Những quy định CHUNG về:

MÃ MÀU

LÂY NHIỄM HÓA HỌC NGUY HẠI

NG THƯỜNG

H ÁP SUẤT NHỎ TÁI CHẾ PHÓNG XẠ

Vạch 3 / 4

Dòng chữ

“ KHÔNG ĐƯỢC ĐỰNG QUÁ VẠCH NÀY”

NHÃN chỉ tên từng loại chất thải tương ứng

VD: “Chất thải gây độc tế bào”

VẠCH ¾, DÒNG CHỮ

ĐỰNG CHẤT THẢI

KHÔNG ĐƯỢC ĐỰNG QUÁ VẠCH NÀY

CHẤT THẢI LÂY NHIỄM

DÂY BUỘC

Trước khi

thu gom, vận chuyển

• Có thể dùng dây rời

• Thiết kế sẵn trên túi

Vạch 3/4

KHÔNG ĐƯỢC ĐỰNG QUÁ VẠCH NÀY

CHẤT THẢI GÂY ĐỘC TẾ BÀO

KHÔNG ĐƯỢC ĐỰNG QUÁ VẠCH NÀY

CHẤT THẢI Y TẾ

CÓ THỂ TÁI CHẾ

KHÔNG ĐƯỢC ĐỰNG QUÁ VẠCH NÀY

CHẤT THẢI THÔNG THƯỜNG KHÔNG có BIỂU TƯỢNG

nh/chị hãy:

Phân nhóm các loại CTYT

Xác định mã màu, biểu tượng

của từng loại chất thải sau đây

10

9 8

7

6

5

4 3

# Nhóm chất thải Mã màu Biểu tượng Ghi chú

4, 5, 7, 9, 10, 19 Lây nhiễm

10 Lây nhiễm cao #1: bơm tiêm

Sắc nhọn #1: đầu kim tiêmKhông sắc nhọn

Giải phẫu

17 Hóa học nguy hại

Kim loại nặngGây độc tế bào

Phóng xạ

Bình áp suấtThông thường Không dính máu

á hế dí h hấ

CHẤT THẢI SẮC NHỌN

DỤNG CỤ ĐỰNG CHẤT THẢI SẮC NHỌN

PHÙ HỢP VỚI

ƠNG PHÁP TIÊU HỦY CUỐI CÙNG CÓ THỂ TÁI SỬ DỤNG

VỆ SINH, KHỬ KHUẨN

theo QUY TRÌNH KHỬ KHUẨN của BỘ Y TẾ

ĐẢM BẢO CÁC TÍNH NĂNG BAN ĐẦU

sau khi khử khuẩn

ĐIỀU KIỆN ?

Nắp đóng

mở dễ dàng

DỤNG CỤ ĐỰNG CHẤT THẢI SẮC NHỌN

Kích thước phù hợp

Quai/

kèm hệ thống cố định

Dòng chữ

Vạch 3 / 4

u vàng

DỤNG CỤ ĐỰNG CHẤT THẢI SẮC NHỌN

ĐỰNG CHẤT THẢI

Thùng và túi bên  trong phải đồng 

PHÂN LOẠI

Nhà lưu giữ

CT THÔNG THƯỜNG

Nhà lưu giữ

CT THÔNG THƯỜNG Căng nhỉ,

làm sao

đây

Nhà lưu giữ

CT THÔNG THƯỜNG

Lấy túi rác VÀNG ra

Số còn lại vẫn xử lý dưới dạng CT thông thường

rong trường hợp này

 KHÔNG phân loại lại

 TOÀN BỘ lượng rác có trong nhà lưu giữ

được xem là CT lây nhiễm

 PHẢI XỬ LÝ dưới dạng CT LÂY NHIỄM

HÂN LOẠI SAI dẫn đến

THU GOM

THU GOM

CHẤT THẢI RẮN Y TẾ

Có hướng dẫn cách phân loại, và thu gom

• Thu gom theo mã màu quy định

• Phải có nhãn hoặc ghi tên nơi phát sinh CT bên ngoài túi

• Không để lẫn CTYT nguy hại trong CT thông thường

• Trường hợp để lẫn thì xử lý như CTYT nguy hại

Lượng CT chứa trong mỗi túi chỉ đầy tới 3 / 4 túi, sau đó buộc cổ túi lại

CT có nguy cơ LÂY NHIỄM CAO

Xử lý ban đầ tr ớc khi th gom

VẬN CHUYỂN

VẬN CHUYỂN CTYT

1 Bên trong

2 Bên ngoài

VẬN CHUYỂN CTYT

bên trong cơ sở y tế

VẬN CHUYỂN CTYT TRONG CƠ SỞ Y TẾ

VẬN CHUYỂN

CHẤT THẢI RẮN Y TẾ

Vận chuyển bằng xe chuyên dụng RIÊNG đối với CTYT NGUY HẠI và CT THÔNG THƯỜNG

• Phải quy định đường vận chuyển và giờ vận chuyển

 Rơi vãi CT, nước thải

 Phát tán mùi hôi trong quá trình vận chuyển

VẬN CHUYỂN CTYT

ra bên ngoài cơ sở y tế

Trường hợp địa phương chưa có cơ sở đủ

tư cách pháp nhân, cơ sở y tế phải báo cáo với chính quyền địa phương để giảiquyết

Trước khi vận chuyển tới nơi tiêu hủy

phải:

• Đóng gói trong các thùng

• Tránh bị bục vỡ trên đường vận chuyển

Trước khi vận chuyển đi tiêu hủy phải:

• Đựng trong 2 lượt túi màu vàng

• Đóng riêng trong thùng hoặc hộp

• Dán kín nắp

• Ghi nhãn “CHẤT THẢI GIẢI PHẪU”

HỒ SƠ THEO DÕI, VẬN CHUYỂN

CHẤT THẢI

THEO DÕI LƯỢNG CT

ÁT SINH HÀNG NGÀY

CHỨNG TỪ

CTYT NGUY HẠI, CT THÔNG THƯỜNG

ĐƯỢC CHUYỂN ĐI TIÊU HỦY

(theo mẫu quy định tạiThông tư 12/2011/TT-BTNMT)

CHỨNG TỪ VẬN CHUYỂN

CHẤT THẢI NGUY HẠI RA NGOÀI CƠ SỞ Y TẾ

N, ĐỊA CHỈ, SỐ ĐIỆN THOẠI CỦA CHỦ NGUỒN THẢI

(bệnh viện, cơ sở y tế)

N, ĐỊA CHỈ, SỐ ĐIỆN THOẠI CỦA CHỦ HÀNH NGHỀ

ẢN LÝ CTNH (Cơ sở vận chuyển, tái sử dụng, xử lý, tiêu

hủy CTNH)

TÊN CTR Y TẾ NGUY HẠI

MÃ CTR Y TẾ NGUY HẠI

KHỐI LƯỢNG CTR Y TẾ NGUY HẠI

PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ

KÝ XÁC NHẬN

(chủ nguồn thải, chủ hành nghề quản lý CTNH)

LƯU GIỮ

Theo TCVN 6707:2009 ích thước ít nhất 30cm mỗi chiều

uản lạnh (dựa trên thời gian

lưu chất thải tại cơ sở)

LƯU GIỮ CHẤT THẢI RẮN

LƯU GIỮ TRONG CÁC BUỒNG RIÊNG BIỆT

LƯU GIỮ CHẤT THẢI RẮN

NƠI LƯU GIỮ

THỜI GIAN LƯU GIỮ

Nhà lưu giữ CTphải có:

LƯU GIỮ CHẤT THẢI RẮN

NƠI LƯU GIỮ

THỜI GIAN LƯU GIỮ

ĐƯỜNG VẬN CHUYỂN

PHƯƠNG TIỆN VỆ SINH,

BẢO HỘ LAO ĐỘNG

Bảo quản lạnh: ≤ 72 giờ

CT GIẢI PHẪU phải chuyển đi chôn/tiêu hủy hàng ngày.

Bảo quản thường: ≤ 48 giờ

Đối với các cơ sở y tế có lượng CTYT nguy hại phát sinh dưới 5kg/ngày, thu gom tối thiểu 2

lầ /t ầ

LƯU GIỮ CHẤT THẢI RẮN

NƠI LƯU GIỮ

THỜI GIAN LƯU GIỮ

SỔ SÁCH, CHỨNG TỪ CHẤT THẢI

TÀI LIỆU LƯU GIỮ CTNH

KẾ HOẠCH ỨNG PHÓ SỰ C

ĐỔ TRÀN CHẤT THẢI

BIÊN BẢN KIỂM TRA

KHO LƯU HÀNG TUẦN

ÊN BẢN SỬ DỤNG, SỬA CHỮA,

THAY THẾ CÁC THIẾT BỊ

CÁC BẢNG BIỂU THAM KHẢO THÔNG TƯ

12/2011/TT-BYT

LÀM SẠCH, KHỬ TRÙNG

Làm sạch, khử trùng hàng ngày

Phải có quy trình vệ sinh

cho nhân viên làm sạch

Bảo dưỡng định kỳ

các thiết bị và phương tiện

dùng trong quá trình vận chuyển

Một số hóa chất khử trùng chứa clo

Cloramin B 25-30% clo hoạt tính

Nhân viên làm sạch phải rửa tay

PHỤ LỤC 1

ẤT HÓA HỌC NGUY HẠI THƯỜNG ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG Y TẾ

hành kèm theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT ngày 30 tháng 11 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Y tế)

 Các thuốc mê bốc hơi: halothane (Fluothane), enflurane (Ethrane), isoflurane (Forane)

 Các hợp chất không có halogen: xylene, acetone, isopropanol, toluen, ethyl acetate, acetonitrile, benzene

PHỤ LỤC 2

ỘT SỐ THUỐC GÂY ĐỘC TẾ BÀO THƯỜNG SỬ DỤNG TRONG Y TẾ

VÀ NHIỆT ĐỘ TỐI THIỂU ĐỂ TIÊU HỦY THUỐC GÂY ĐỘC TẾ BÀO

(Ban hành kèm theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT ngày 30 tháng 11 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Y tế)

PHỤ LỤC 4

NH MỤC CHẤT THẢI ĐƯỢC PHÉP THU GOM PHỤC VỤ MỤC ĐÍCH

CHẾ

n hành kèm theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BYT ngày 30 tháng 11

m 2007 của Bộ trưởng Bộ Y tế)

Các vật liệu thuộc chất thải thông thường

nguy hại, chất phóng xạ, thuốc gây độc tế bào)

ợc phép thu gom phục vụ mục đích tái chế.

Chai nhựa đựng các dung dịch không có chất hóa học nguy hại như: dungdịch NaCl 0,9%, glucose, natri bicacbonate, ringer lactat, dung dịch cao phân

ử, dịch lọc thận và các chai nhựa đựng dung dịch không nguy hại khác

Các vật liệu nhựa khác không dính các thành phần nguy hại

hủy tinh:

Chai thủy tinh đựng các dung dịch không chứa các thành phần nguy hại

Lọ thủy tinh đựng thuốc tiêm không chứa các thành phần nguy hại

iấy: Giấy, báo, bìa, thùng các-tông, vỏ hộp thuốc và các vật liệu giấy

im loại: các vật liệu kim loại không dính các thành phần nguy hại