Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện vũ thư, tỉnh thái bình theo định hướng chuẩn nghề nghiệp

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC VŨ MINH QUYẾT PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP LUẬN VĂN THẠC SĨ Q

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

VŨ MINH QUYẾT

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

-

VŨ MINH QUYẾT

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC

HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS Đỗ Thị Thúy Hằng

HÀ NỘI – 2015

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mu ̣c chữ viết tắt ii

Mục lục iii

Danh mu ̣c bảng vii

Danh mu ̣c biểu đồ viii

Danh mu ̣c sơ đồ viii

MỞ ĐẦU 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP 10

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 10

1.2 Các khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined 1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3 Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học Error! Bookmark not defined 1.2.4 Chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined 1.2.5 Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Error! Bookmark not defined 1.3 Chức năng và nhiệm vụ của giáo dục tiểu họcError! Bookmark not defined

1.3.1 Chức năng và nhiệm vụ của Phòng GD&ĐTError! Bookmark not defined

1.3.2 Chức năng và nhiệm vụ của trường tiểu họcError! Bookmark not defined

1.4 Nội dung cơ bản của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Error! Bookmark not defined

1.5 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn nghề nghiệp

Error! Bookmark not defined

1.5.1 Phát triển phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sốngError! Bookmark not defined

1.5.2 Phát triển kiến thức giáo viên Error! Bookmark not defined 1.5.3 Phát triển kỹ năng sư phạm cho đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined

1.5.4 Kiểm tra đánh giá đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp .Error! Bookmark not defined

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo chuẩn

nghề nghiệp Error! Bookmark not defined 1.6.1 Các yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined 1.6.2 Các yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP Error! Bookmark not defined

2.1 Sơ lược đặc điểm địa lý, kinh tế, xã hội và tình hình giáo dục huyện Vũ Thư,

tỉnh Thái Bình Error! Bookmark not defined 2.1.1 Đặc điểm địa lý, kinh tế, văn hóa và xã hội huyện Vũ Thư Error! Bookmark not defined

2.1.2 Giáo dục và đào tạo của huyện Vũ Thư, tỉnh Thái BìnhError! Bookmark not defined

2.2 Giáo dục tiểu học huyện Vũ Thư, tỉnh Thái BìnhError! Bookmark not defined

2.2.1 Quy mô trường, lớp, học sinh Error! Bookmark not defined 2.2.2 Đội ngũ Error! Bookmark not defined 2.2.3 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư theo chuẩn

nghề nghiệp Error! Bookmark not defined 2.3.1 Thực trạng phát triển phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống Error! Bookmark not defined

2.3.2 Thực trạng lĩnh vực phát triển kiến thức giáo viênError! Bookmark not defined

2.3.3 Thực trạng kỹ năng sư phạm cho đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined

2.3.4 Kiểm tra đánh giá đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ

Thư, tỉnh Thái Bình Error! Bookmark not defined 2.4.1 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined 2.4.2 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined

2.5 Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ

Thư theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Error! Bookmark not defined 2.5.1 Điểm mạnh Error! Bookmark not defined 2.5.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP Error! Bookmark not defined 3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined 3.1.1 Đảm bảo tính khoa học Error! Bookmark not defined 3.1.2 Đảm bảo tính kế thừa Error! Bookmark not defined 3.1.3 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined 3.1.4 Đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined

3.2 Nội dung biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư

theo chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.1 Nâng cao nhận thức về vai trò và trách nhiệm Cán bộ quản lý , giáo viên các trường tiểu học về công tác phát triển đội ngũ theo chuẩn nghề nghiệp nhằm

nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học Error! Bookmark not defined

3.2.2 Chỉ đạo các trường nghiêm cứu, cụ thể hóa các yêu cầu phát triển đội ngũ

theo định hướng chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.3 Chỉ đạo các trường tiểu học trong việc thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ giáo viên đáp ứng theo chuẩn

nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.4 Đổi mới hoạt động đánh giá giáo viên theo các lĩnh vực và yêu cầu của

chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

3.2.5 Đổi mới hoạt động thi đua khen thưởng tạo động lực cho giáo viên trong

phát triển chuyên môn và nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu chuẩn nghề nghiệp Error! Bookmark not defined

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined

3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và khả thi của biện pháp được đề xuất

Error! Bookmark not defined 3.4.1 Mục tiêu khảo sát Error! Bookmark not defined 3.4.2 Đối tượng và nội dung khảo sát Error! Bookmark not defined 3.4.3 Phương pháp khảo sát Error! Bookmark not defined 3.4.4 Kết quả khảo sát Error! Bookmark not defined Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC 1 Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Xã hội loài người luôn vận động và phát triển Mỗi cái cũ khi không còn phù hợp thì sẽ được kế thừa, phát triển hoặc thay thế bằng cái mới Việc vận động, phát triển diễn ra nhanh hay chậm tùy thuộc vào những nỗ lực của con người và các điều kiện đi kèm Ngày nay, trong một thế giới hiện đại, với sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ đã đặt ra thách thức đòi hỏi con người phải luôn thay đổi để theo kịp yêu cầu sự phát triển đó Việc thúc đẩy sự phát triển hay kìm hãm sự phát triển có sự góp sức rất quan trọng của yếu tố quản lý Trong xu hướng toàn cầu hóa, mỗi cá nhân, mỗi Quốc gia đều phải có những con đường, những cách thức để phát triển Trong các con đường, con đường phát triển bằng kinh tế tri thức là một lựa chọn sáng suốt

Đảng ta luôn quan tâm,chú trọng phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo Đảng đã thực sự coi giáo dục và đào tạo, là quốc sách hàng đầu Nhận thức sâu sắc giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là nhân tố quyết định tǎng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển Thực hiện các chính sách ưu tiên ưu đãi đối với giáo dục và đào tạo, đặc biệt là chính sách đầu tư và chính sách tiền lương Có các giải pháp mạnh mẽ

để phát triển giáo dục

Nghị quyết 29, nghị quyết hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành trung ương đảng khóa XI đã tái khẳng định quan điểm của đảng về giáo dục, đồng thời nêu nhiệm vụ đối với phát triển đội ngũ nhà giáo: “Có chế độ ưu đãi đối với nhà giáo và cán

bộ quản lý giáo dục Việc tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ, tôn vinh nhà giáo và cán

bộ quản lý giáo dục phải trên cơ sở đánh giá năng lực, đạo đức nghề nghiệp và hiệu quả công tác…” [10, tr13 ]

Từ chủ trương của Đảng, Nhà nước đã có rất nhiều chính sách cụ thể đối với

GD&ĐT Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020, với mục tiêu tổng quát là:

“Đến năm 2020, nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện…” [17, tr8] Chiến lược cũng

đề ra 8 nhiệm vụ và giải pháp, trong đó các giải pháp 1: Đổi mới quản lý giáo dục - là giải pháp đột phá và giải pháp 2: Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục - là giải pháp then chốt

Quản lý đội ngũ nhà giáo đang ngày càng đổi mới với nhiều giải pháp được đưa ra Quản lý theo chuẩn nghề nghiệp là một giải pháp khoa học được Bộ GD&ĐT xây dựng, triển khai thực hiện Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

được ban hành theo Quyết định số 14/2007/QĐ-BGDĐT, ngày 04 tháng 05 năm

2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

Trong những năm qua Ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Vũ Thư đã đạt được một số thành tựu cơ bản, trong đó nổi bật nhất là hoàn thành sớm công tác phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở, chất lượng giáo dục có chuyển biến tích cực, chất lượng học sinh giỏi giữ vững trong nhóm các huyện dẫn đầu của tỉnh Các cấp các ngành và toàn xã hội đã tập trung chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, cơ sở vật chất các nhà trường ngày càng khang trang, 14/34 trường mầm non, 33/35 trường tiểu học, 17/30 trường trung học cơ sở đạt chuẩn Quốc gia

Đội ngũ giáo viên các bậc học của huyện từng bước được quan tâm phát triển Đội ngũ giáo viên đã có cố gắng về chuyên môn, tay nghề Tuy nhiên, đội ngũ giáo viên huyện Vũ Thư, trong đó đáng chú ý là đội ngũ giáo viên tiểu học chất lượng đội ngũ còn bất bập, hạn chế Một trong những nguyên nhân cơ bản của bất cập, hạn chế đó là chưa có nhiều nghiên cứu bài bản về cơ chế, chính sách tuyển dụng, bồi dưỡng phát triển đội ngũ giáo viên, chưa có những nghiên cứu về lý luận, thực trạng và những giải pháp khoa học, làm cơ sở cho việc phát triển đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp Đó là những lý do lựa chọn đề

tài nghiên cứu“Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình theo định hướng chuẩn nghề nghiệp” là hướng nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứ u cơ sở lý luâ ̣n và thực tiễn về việc phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học ở huyện Vũ Thư , tỉnh Thái Bình, qua đó đề xuất những biê ̣n pháp quả n

lý nhằm phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình theo định hướng chuẩn nghề nghiệp

3 Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu : Hoạt động phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

theo định hướng chuẩn nghề nghiệp

3.2 Khách thể nghiên cứu : Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

huyện Vũ Thư theo định hướng chuẩn nghề nghiệp

4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Đề tài này khảo sát nghiên cứu công tác phát triển chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học theo định hướng chuẩn nghề nghiệp trên địa bàn huyện Vũ Thư – Thái Bình trong 4 năm, từ 2011-2014

5 Giả thuyết nghiên cứu

Trong những năm qua công tác phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học của huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình đã đạt được kết quả nhất định song vẫn còn những hạn chế như: chất lượng đội ngũ giáo viên chưa đảm bảo theo các lĩnh vực của chuẩn nghề nghiệp Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo định hướng chuẩn nghề nghiệp thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học huyện

Vũ Thư, tỉnh Thái Bình

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

6.2 Khảo sát, đánh giá, phân tích thực tra ̣ng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư

6.3 Đề xuất một số biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư, tình Thái Bình, theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứ u, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hoá các tài liệu khoa học, các văn bản, các thống kê, các báo cáo liên quan đến đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi; Phương pháp quan sát các hoạt động dạy của giáo viên; Phương pháp phỏng vấn; phương pháp tổng kết kinh nghiệm

7.3 Nhóm phương pháp hỗ trợ:

Xin ý kiến chuyên gia, Phương pháp thống kê, xử lý số liệu

8 Câu hỏi nghiên cứu

4.1 Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo định hướng chuẩn nghề nghiệp dựa trên cơ sở lý luận nào?

4.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình như thế nào?

4.3 Giải pháp nào để Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình?

9 Đóng góp luận văn

Từ kết quả nghiên cứu đề ra các giải pháp góp phần phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình nói riêng và ở các địa phương trong

cả nước nói chung

10 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và khuyến nghị, phần danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục; phần nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học theo

định hướng chuẩn nghề nghiệp

Chương 2 Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ

Thư, tỉnh Thái Bình theo định hướng chuẩn nghề nghiệp

Chương 3 Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Vũ

Thư, tỉnh Thái Bình theo định hướng chuẩn nghề nghiệp

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Từ xa xưa, nghiên cứu về con người đã được phát triển, con người được đặt trong trung tâm của vũ trụ Những kế sách, chính sách về con người được các bậc hiền triết, các bậc nho gia xây dựng, hiến kế Ngày nay, trong một thế giới hiện đại, vai trò con người càng được coi trọng Các chính sách của các quốc gia đều lấy con người là trọng tâm cần hướng tới Trong bất kỳ một lĩnh vực nào của xã hội thì giáo dục cũng là lĩnh vực liên quan mật thiết nhất tới sự phát triển toàn diện con người cũng như sự phát triển bền vững của một quốc gia

Thế kỷ XX ghi nhận những thành tựu quan trọng của khoa học quản lý, nhiều mô hình nghiên cứu quản lý theo các lý thuyết sơ đồ như: Structure (cơ cấu), System (hệ thống), Strategy (chiến lược), Skiils (các kỹ năng), Style (cách thức), Shared Value (giá trị), Staff (đội ngũ) Lý luận về quản lý đã chỉ ra con đường và cách thức tiếp cận vấn đề một cách khoa học, giúp cho nhà quản lý có thể điều hành được tổ chức nhằm đạt mục tiêu

Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về con người và phát triển con người trên những lĩnh vực khác nhau Như:

Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weihrich có công trình “Những vấn

đề cốt yếu của quản lý” Công trình này đã đề cập nhiều vấn đề về lý luận, cách thức quản lý và chất lượng quản lý trong đó có quản lý con người

Leonard Nadle người Mỹ đã đề xuất sơ đồ quản lý phát triển nguồn nhân lực Trong đó chú trọng đến 3 yếu tố : Phát triển nguồn nhân lực – sử dụng nguồn nhân lực – Môi trường nguồn nhân lực