Theo: Quyết định số 305/BGD ngày 26/3/1996 của Bộ giáo dục trong chương VIII, về quản lý nhà trường trung học, tổ chuyên môn có chức năng: “Giúp hiệu trưởng điều hành và thực hiện các h
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐỖ THỊ NGUYỆT
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LIÊN TRUNG, HUYỆN ĐAN PHƯỢNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI
GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐỖ THỊ NGUYỆT
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LIÊN TRUNG, HUYỆN ĐAN PHƯỢNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI
GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Ngọc Bích
HÀ NỘI – 2015
Trang 3Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí Trưởng, phó phòng, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đan Phượng; cảm ơn các đồng chí cán bộ quản
lý và giáo viên trường trung học cơ sở Liên Trung đã tham gia đóng góp ý kiến, cung cấp thông tin cho tôi trong suốt thời gian nghiên cứu
Xin chân thành cảm ơn gia đình, đồng nghiệp và bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Thị
Ngọc Bích - người cô đã tận tâm hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu,
hoàn thành luận văn
Do thời gian và khả năng có hạn, luận văn khó có thể tránh khỏi những hạn chế Kính mong được sự đóng góp, chỉ bảo của các thầy cô trong hội đồng khoa học, bạn bè và đồng nghiệp
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nôi, tháng 10 năm 2015
Tác giả luận văn
Đỗ Thị Nguyệt
Trang 5
iii
MỤC LỤC
Lời cảm ơn i
Danh mục chữ viết tắt ii
Mục lục iii
Danh mục bảng vii
Danh mục sơ đồ viii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 7 1.1 Sơ lược về các nghiên cứu liên quan 7
1 2 Các khái niệm cơ bản 8
1 2.1 Quản lý và chức năng quản lý 8
1 2 2 Quản lý giáo dục 11
1 2 3 Quản lý nhà trường 11
1 3 Trường trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân 12
1 3.1.Vị trí của trường trung học cơ sở 12
1.3 2 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở 12
1.3.3 Những yêu cầu đổi mới đối với trường trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay 13
1.4 Tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 15
1.4.1.Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở 15
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở 17
1.4 3 Người tổ trưởng chuyên môn trong trường trung học cơ sở 32
1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý của tổ chuyên môn37 1 5.1 Yếu tố khách quan 37
1 5.2 Yếu tố chủ quan 40
Tiểu kết chương 1 42
Trang 6iv
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LIÊN TRUNG, HUYỆN ĐAN
PHƯỢNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 43
2.1 Đặc điểm kinh tế-xã hội xã Liên Trung 43
2.1.1 Vị trí địa lý, dân số xã Liên Trung 43
2.1.2 Tình hình kinh tế, chính trị xã Liên Trung 43
2.1.3.Văn hoá xã hội xã Liên Trung 43
2.2 Vài nét khái quát về GD-ĐT xã Liên Trung 44
2.2.1 Ưu điểm 44
2.2.2 Hạn chế 45
2.2.3 Quy mô giáo dục của nhà trường 45
2.2.4.Tình hình đội ngũ giáo viên trong nhà trường 46
2.2.5 Các thành tích phát triển giáo dục của nhà trường 47
2.3 Thực trạng tổ chức và hoạt động các tổ chuyên môn tại trường trung học cơ sở Liên Trung 51
2.3.1 Cơ cấu tổ chức 51
2.3.2 Đặc điểm hoạt động tổ chuyên môn tại trường trung học cơ sở Liên Trung 52
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trường trung học cơ sở Liên Trung 53
2.4.1.Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của tổ chuyên môn 54
2.4.2 Thực trạng bồi dưỡng đội ngũ giáo viên 55
2.4.3.Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở của tổ chuyên môn 56
2.4.4.Thực trạng quản lý hoạt động Thi đua- Khen thưởng 58
2.4.5 Thực trạng quản lý hoạt động sinh hoạt của tổ chuyên môn 59
2.4.6 Thực trạng quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoá của tổ chuyên môn 62
Trang 7v
2.4.7.Thực trạng quản lý xây dựng môi trường văn hoá, thân thiện của tổ
chuyên môn 63
2.5 Đánh giá chung 64
2.5.1 Điểm mạnh 64
2.5.2 Điểm yếu 66
2.5.3 Thời cơ 67
2.5.4 Thách thức 67
Tiểu kết chương 2 68
CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LIÊN TRUNG, HUYỆN ĐAN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 69
3.1 Định hướng phát triển phát triển của trường và các nguyên tắc đề xuất biện pháp 69
3.1.1 Định hướng phát triển của trường trung học cơ sở Liên Trung 69
3.1.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý 69
3.2 Các biện pháp quản lý cụ thể 71
3.2.1 Chỉ đạo tổ chuyên môn quản lý hoạt động dạy học 71
3.2.2 Đổi mới quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên trong tổ
chuyên môn 73
3.2.3 Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp 75
3.2.4 Biện pháp quản lý Thi đua- Khen thưởng của tổ chuyên môn 76
3.2.5 Đổi mới quản lý hoạt động sinh hoạt của tổ chuyên môn 77
3.2.6 Đổi mới quản lý xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn 81
3.2.7 Biện pháp đổi mới quản lý xây dựng môi trường văn hoá, thân thiện trong tổ chuyên môn 85
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 86
Trang 8vi
3.4 Thăm dò mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 88
Tiểu kết chương 3 93
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 94
1 Kết luận 94
2 Khuyến nghị 95
2.1 Đối với Phòng Giáo dục và đào tạo huyện Đan phượng 85
2.2 Đối với trường trung học cơ sở Liên Trung 96
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 97
PHỤ LỤC 99
Trang 9vii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Tình hình đội ngũ giáo viên trong nhà trường 46
Bảng 2.2 Kết quả xếp loại hạnh kiểm 47
Bảng 2.3 Kết quả xếp loại học lực 47
Bảng 2.4 Kết quả thi học sinh giỏi các cấp 48
Bảng 2.5 Kết quả giáo viên dạy giỏi đạt giải các cấp 49
Bảng 2.6 Kết quả xếp loại sáng kiến kinh nghiệm các cấp 49
Bảng 2.7 Kết quả thi đua 50
Bảng 2.8 Kết quả tốt nghiệp trung học cơ sở 50
Bảng 2.9 Kết quả thi vào trung học phổ thông 50
Bảng 2.10 Các nhóm chuyên môn và số lượng giáo viên trong nhóm chuyên môn 51
Bảng 2.11 Kết quả khảo sát hoạt động dạy học 54
Bảng 2.12 Kết quả quản lý bồi dưỡng giáo viên 55
Bảng 2.13 Kết quả khảo sát quản lý hoạt động đánh giá xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp 56
Bảng 2.14 Kết quả khảo sát hoạt động Thi đua- Khen thưởng của tổ chuyên môn 58
Bảng 2.15 Kết quả khảo sát quản lý hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn 59
Bảng 2.16 Kết quả khảo sát quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn 62
Bảng 2.17 Kết quả khảo sát thực trạng xây dựng môi trường văn hoá, thân thiện của tổ chuyên môn 63
Bảng 3.1 Kết quả khảo sát về mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trường trung học cơ sở Liên Trung 88
Bảng 3.2 Kết quả khảo sát về mức độ khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở Liên Trung 90
Trang 10viii
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1 Mô hình về quản lý 9
Sơ đồ 1.2 Mối quan hệ giữa ác cức năng quản lý 10
Sơ đồ 1.3.Vị trí của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 15
Sơ đồ 3.1.Mối quan hệ giữa các biện pháp 87
Trang 11
1
MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài
Lịch sử phát triển giáo dục về cả thực tiễn và lý luận đã cho thấy có mối quan hệ biện chứng giữa sự phát triển giáo dục với sự phát triển kinh tế-
xã hội và khoa học – công nghệ Trong xu thế hội nhập, sự phát triển mạnh
mẽ của khoa học công nghệ, nền kinh tế tri thức và toàn cầu hoá hiện nay, việc phát triển con người trở thành yêu cầu tất yếu của giáo dục Để phát triển con người chỉ có thể thông qua giáo dục mà cụ thể là các thế hệ nhà giáo tâm huyết với “Sự nghiệp trồng người” Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã khẳng định: “Phát triển GD - ĐT là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH – HĐH đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội ” Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 khóa VIII của Ban chấp hành Trung ương Đảng nêu rõ: “Giáo dục- Đào tạo hiện nay phải có một bước chuyển nhanh và hiệu quả về số lượng và quy mô đào tạo, nhất là chất lượng dạy học trong các nhà trường nhằm nhanh chóng đưa Giáo dục- Đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất nước” Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương ngày 4 tháng
11 năm 2013 khẳng định: “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đáp ứng
nhu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, cấp THCS có nhiệm vụ giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả giáo dục tiểu học, có trình độ học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật, hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động Để thực hiện tốt nhiệm vụ đã đề ra, các nhà quản lý giáo dục THCS đã tìm ra được giải pháp mang tính then chốt thực hiện thành công đổi mới giáo dục là đổi mới đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục trong các nhà trường nói chung và tổ chuyên môn nói riêng
Thực tế đã chứng minh: Một nhà trường chỉ có thể thay đổi và phát triển
Trang 12và quản lý hoạt động của tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nói chung và giáo dục THCS nói riêng là yếu tố hàng đầu quyết định sự thành công của nhà trường góp phần thực hiện thành công các công văn, nghị quyết của ngành giáo dục đã đề ra
Mặt khác, đổi mới quản lý hoạt động của tổ chuyên môn còn có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục người giáo viên về vai trò, nhiệm vụ, chức năng của mình đồng thời giáo dục ý thức tự học và tự bồi dưỡng của người giáo viên nhằm nâng cao trình độ về mọi mặt đáp ứng tình hình đổi mới giáo dục hiện nay Do vậy muốn hoạt động dạy và học ổn định, đảm bảo chất lượng điều đầu tiên cần làm tốt công tác quản lý, chỉ đạo đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn; thực hiện hiệu quả hoạt động dạy học do tổ chuyên môn phụ trách Tổ chuyên môn là một bộ phận của tổ chức chính quyền, là đơn vị trực tiếp triển khai các hoạt động chuyên môn Theo: Quyết định số 305/BGD ngày 26/3/1996 của Bộ giáo dục trong chương VIII, về quản lý nhà trường
trung học, tổ chuyên môn có chức năng: “Giúp hiệu trưởng điều hành và thực
hiện các hoạt động nghiệp vụ sư phạm Trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong tổ” Quyết định số 1955/QĐ-BGDĐT ngày 30/5/2014 về Khung
kế hoạch thời gian năm học 2014-2015 của Bộ GD-ĐT hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2014-2015 đã chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục
trung học là: Tập trung phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo
dục về năng lực chuyên môn, kỹ năng xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh; năng lực đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá; quan tâm phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn; chú trọng đổi mới sinh hoạt chuyên môn…[8]
Trang 133
Theo đánh giá tổng kết của trường THCS Liên Trung, trong hai năm qua, hoạt động của tổ chuyên môn ở trường đã đạt được những thành quả đáng khích lệ như: kết quả dạy học sinh giỏi cấp huyện, cấp thành phố các môn học tổ phụ trách đều tăng cao, chất lượng học sinh đại trà có chuyển biến tích cực Hàng năm, tỉ lệ học sinh đỗ vào cấp 3 tăng so với năm học trước…đặc biệt là công tác bồi dưỡng giáo viên giỏi, giúp đỡ giáo viên hạn chế về phương pháp dạy học Cụ thể, kết quả học sinh giỏi cấp huyện năm học 2013-2014 là 8 học sinh, giáo viên dự thi giáo viên dạy giỏi đạt giải ba cấp huyện môn lịch sử và giải nhất môn hoá học và tỷ lệ học sinh đỗ vào cấp
ba là 65% năm học 2014-2015 số lượng học sinh giỏi cấp huyện và cấp thành phố là 12 học sinh; giáo viên dạy giỏi cấp huyện là hai đồng chí; tỷ lệ học sinh thi đỗ vào cấp ba là 68% … thành tích đạt được như vậy là sự nỗ lực cố gắng của đội ngũ giáo viên trong tổ và công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn
Tuy đã có nhiều thành tích và đang trên đà phát triển song theo đánh giá của phòng GD-ĐT huyện Đan Phượng và ban giám hiệu nhà trường, hoạt động tổ chuyên môn vẫn gặp nhiều khó khăn, thách thức và chưa mang tính
ổn định về công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy học; về công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên hay công tác theo dõi thi đua giáo viên trong tổ
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, tác giả chọn đề tài " Quản lý
hoạt động của tổ chuyên môn tại trường trung học cơ sở Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay " làm đề tài luận văn tốt nghiệp chuyên ngành thạc sĩ quản lý giáo
dục
2.Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
Trang 144
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài sẽ tập trung vào các nhiệm vụ sau:
3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, đặc biệt coi trọng những đặc thù quản lý hoạt động của tổ chuyên môn của trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
3.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà nội
3.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý khả thi nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý của tổ chuyên môn trong nhà trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động của tổ chuyên môn tại trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
4.2 Đối tượng nghiên cứu
- Các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
5 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu hoạt động quản lý của tổ chuyên môn tại trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội năm học 2013-2014 và năm học 2014- 2015
6 Câu hỏi nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trường THCS Liên
Trung, huyện Đan Phượng , thành phố Hà Nội có những ưu điểm và hạn chế gì? Nếu có thì vì sao? Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay tổ trưởng chuyên môn cần có những biện pháp quản lý như thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn tại trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
Trang 155
7 Giả thuyết khoa học
Theo các đánh giá, thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường đang gặp phải những bất cập về: năng lực quản lý của
tổ trưởng; chiến lược và chính sách phát triển, hỗ trợ của các cấp quản lý lãnh đạo cao hơn; văn hóa nhà trường, các điều kiện hỗ trợ và năng lực của giáo viên Nếu xác định được rõ các nguyên nhân và có những giải pháp khoa học, khả thi thì quản lý tổ chuyên môn nói chung và tại trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội có thể được cải thiện nhằm phát triển đội ngũ giáo viên và thực hiện được các nhiệm vụ theo yêu cầu đổi mới của các cấp phù hợp trong giai đoạn hiện nay, nâng cao hiệu quả dạy học của trường
8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Đề xuất một số biện pháp quản lý để nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay
9 Phương pháp nghiên cứu
9.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Thu thập các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt về quản
lý hoạt động chuyên môn của tổ; phân tích, phân loại, xác định các khái niệm
Trang 166
cơ bản; đọc sách, tham khảo các công trình nghiên cứu có liên quan để hình thành cơ sở lý luận cho đề tài
9.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến đánh giá công tác quản lý hoạt
động của tổ chuyên môn ở trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
- Điều tra bằng bảng hỏi: Phiếu trưng cầu gồm các câu hỏi đóng/mở về vấn
đề quản lý hoạt động tổ chuyên môn Đối tượng khảo sát sẽ là giáo viên và
ban giám hiệu
- Phỏng vấn: Kỹ thuật nghiên cứu này nhằm thu thập những thông tin sâu về
vấn đề cốt lõi của đề tài Nhóm đối tượng phỏng vấn sẽ tập trung vào giáo viên và cán bộ quản lý
9.3 Phương pháp xử lý thông tin, dữ liệu nghiên cứu
Dựa trên các số liệu thống kê được về chất lượng học lực của học sinh ở các bộ môn tổ giảng dạy qua từng năm học gần đây; về thực trạng quản lý hoạt động dạy học các bộ môn của tổ chuyên môn qua các nguồn số liệu, nhằm đưa ra những nhận định, phân tích, đánh giá thực trạng và giải pháp QL hoạt động dạy học của tổ chuyên môn ở nhà trường
10 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được cấu trúc gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong bối
cảnh đổi mới giáo dục hiện nay
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trường
THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trường
THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay
Trang 177
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 1.1 Sơ lược về các nghiên cứu liên quan
Vấn đề quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường đã có nhiều công trình nghiên cứu Nhiều nhà sư phạm đi sâu nghiên cứu một cách toàn diện về vai trò, vị trí, nhiệm vụ, tổ chức quá trình dạy học của người giáo viên nói riêng và vấn đề quản lý hoạt động của tổ chuyên môn nói chung trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng GD Tuy nghiên cứu ở nhiều góc
độ khác nhau, các cấp học khác nhau nhưng các tác giả đều đi đến một kết luận chung nhất đó là khẳng định được vị trí, vai trò của TCM trong nhà trường, chỉ rõ quản lý hoạt động của TCM trong nhà trường là một yếu tố không thể thiếu và quyết định đến chất lượng giáo dục và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn nhằm mang lại hiệu quả thiết thực cho đơn vị mình
Có thể kể đến các luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD có một số tác
giả viết về đề tài này như:
- “Biện pháp quản lý của tổ trưởng chuyên môn đối với hoạt động dạy học tại
các trường Tiểu học quận Cầu Giấy-Hà Nội của tác giả Hoàng Phương An, năm 2012 Qua đề tài nghiên cứu, tác giả đã chỉ rõ người TTCM giữ vai trò
quản lý trực tiếp trong việc chỉ đạo, quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường tiểu học
- Đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS quận Ninh Kiều,
Cần Thơ, luận văn thạc sĩ của tác giả Võ Hồng Lam, năm 2011; Tác giả Võ
Hồng Lam đã khẳng định yếu tố then chốt quyết định đến hướng đi và hiệu quả dạy học của nhà trường chính là người quản lý và chủ thể quản lý đó chính là TTCM
- Đề tài “Quản lý đội ngũ giáo viên các trường THPT trên địa bàn huyện
Văn Lâm tỉnh Hưng Yên theo chuẩn Nghề nghiệp của tác giả Bùi Thị Ngọc,
Trang 188
lớp 2 K12 Đề tài của tác giả Bùi Thị Ngọc đã nêu rõ người Hiệu trưởng trong
nhà trường muốn đẩy mạnh thương hiệu của tổ chức mình chỉ có một hướng
đi đúng đắn nhất đó là đổi mới quản lý đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề
Có thể thấy thành quả của các công trình nghiên cứu nêu trên đã chỉ rõ
được vấn đề đổi mới công tác quản lý TCM sẽ là khâu đột phá hình thành nên thương hiệu của nhà trường đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay Kết quả mà các tác giả đã chỉ ra sẽ là những tri thức làm tiền đề cho tác giả tiếp tục thực hiện nghiên cứu và viết luận văn về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trường THCS nhằm tìm hiểu rõ thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường, chỉ rõ hoạt động trọng tâm của tổ là nâng cao chất lượng dạy học; bồi dưỡng giáo viên; công tác tổ chức thực hiện đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, hoạt động thi đua khen thưởng của tổ chuyên môn và thực hiện hiệu quả sinh hoạt tổ- nhóm chuyên môn …đặc biệt nêu rõ chủ thể quản lý là tổ trưởng chuyên môn ở trường THCS Liên Trung, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
1.2 Các khái niệm cơ bản
1.2.1.Quản lý và chức năng quản lý
1.2.1.1 Khái niệm quản lý
Khái niệm quản lý (management) là khái niệm rất chung, tổng quát, có rất nhiều định nghĩa khác nhau:
Theo từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”
- F.W.Taylor cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người
Trang 199
khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất
và rẻ nhất”.(Trích trong sách của tác giả Trần Khánh Đức [15 Tr327])
- Theo các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí, khái niệm
về quản lý được định nghĩa như sau: “Quản lý là tác động có định hướng, có
chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [9 Tr.22]
Tác giả Trần Khánh Đức khẳng định "Quản lý là hoạt động có ý thức
của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người, hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất." [15,
tr.328]
Từ những quan niệm của các học giả đã nêu, chúng ta thấy rằng bản chất của hoạt động quản lý là hoạt động được tiến hành trong một tổ chức; với các tác động có tính hướng đích của chủ thể quản lý nhằm phối hợp nỗ lực của các cá nhân để thực hiện mục tiêu của tổ chức; nhằm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lượng mới
Có thể mô tả mối quan hệ giữa các thành tố cơ bản của hệ thống quản lý qua sơ đồ sau:
Sơ đồ 1.1: Mô hình về quản lý[11.tr.71]
Chủ thể quản lý
Công cụ quản lý
Đối tượng quản lý
Mục tiêu quản lý
Quyết định
Xác lập
Thực hiện
Trang 2010
Như vậy, quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất
1.2.1.2 Chức năng của quản lý
Cũng như bất kỳ một thực thể xã hội nào khác, các thiết chế giáo dục là một tổ chức, vì vậy phải được quản lý trên cơ sở phân chia hoạt động quản lý nói chung thành những hoạt động có tính chuyên biệt hoá, hay thường gọi là chức năng quản lý Sau đây là những chức năng quản lý cơ bản mà bất cứ chủ thể quản lý nào, ở bất cứ lĩnh vực hay ngành nào, ở bất cứ cấp quản lý nào đều phải thực hiện Chúng ta gọi là chức năng quản lý cơ bản
Có 4 chức năng quản lý cơ bản:
- Chức năng kế hoạch hoá
- Chức năng tổ chức
- Chức năng điều hành (chỉ đạo)
- Chức năng kiểm tra
Các chức năng của hoạt động quản lý có quan hệ mật thiết với nhau, đan xen vào nhau, phối hợp với nhau tạo thành một chu trình quản lý Trong chu trình đó, chủ thể quản lý sử dụng thông tin như một công cụ quản lý khi thực hiện chức năng quản lý và ra quyết định quản lý
Sơ đồ 1 2.Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý [11.tr.48]
Kế hoạch hoá
Thông tin
Điều hành (Chỉ đạo)
Trang 21Đối với cấp vi mô:
- QLGD được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lượng xã hội trong
và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu GD của nhà trường
Trang 2212
- Khái niệm quản lý nhà trường
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường
lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý GD để tiến tới mục tiêu GD, mục tiêu đào tạo đối với ngành GD với thế hệ trẻ và từng HS” [10.tr.34]
Theo tác giả M.I.Kônđacôp : “Quản lý nhà trường là một hệ thống xã
hội- sư phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt kinh tế-xã hội, tổ chức- sư phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ đang lớn”.(Trích trong sách của
tác giả Đặng Xuân Hải, Nguyễn Sĩ Thư [16.tr.373])
Quản lý trường học là quản lý con người là GV và HS, quản lý trường học là quản lý hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, lấy hoạt động học của HS là trọng tâm Ngoài ra cần có sự hỗ trợ của các lực lượng trong nhà trường như nhân viên, tài vụ, đoàn đội… nhằm thực hiện tốt quá trình dạy và học trong trường đạt kết quả Muốn làm tốt quản lý nhà trường cần phải xây dựng được đội ngũ cán bộ quản lý đúng về cơ cấu, đủ về
số lượng, mạnh về khả năng chuyên môn để thực hiện tốt nhiệm vụ nhà trường đạt tới mục tiêu đề ra Chính vì vậy việc đào tạo đội ngũ cán bộ quản
lý có đủ năng lực phẩm chất đạo đức, văn hoá, quản lý, có lý luận, có tầm nhìn, có khả năng điều hành cơ sở giáo dục đạt tới mục tiêu là vô cùng quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3 Trường trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3 1 Vị trí của trường trung học cơ sở
Trường trung học cơ sở là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục
quốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng
1.3 2 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở
Trường trung học cơ sở có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục
Trang 2313
tiêu, chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục
2 Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật
3 Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản
lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo
4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công
5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục
6 Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của Nhà nước
7 Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội
8 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục
9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật
1.3.3 Những yêu cầu đổi mới đối với trường trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay
Thứ nhất: Công văn số 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng 9 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học phù hợp với chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình giáo dục phổ thông, phù hợp với thời lượng dạy học và điều kiện thực tế của nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục Điều chỉnh nội dung theo hướng tinh giảm các nội dung để giáo viên và học sinh dành thời gian cho các nội dung khác, tạo thêm điều kiện cho giáo viên đổi mới PPDH theo yêu cầu của chương trình
Thứ hai: Kết luận số 51-KL/TW ngày 29/10/2012 Hội nghị lần thứ sáu
khóa XI đã chỉ rõ: “Quản lý giáo dục, đào tạo còn nặng về hành chính, chưa
Trang 24và tài chính, đặc biệt trong quản lý nhà nước về giáo dục mầm non, phổ thông” Chương trình hành động nêu: “Triển khai thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông; tiếp tục thực hiện đổi mới giáo dục nghề nghiệp, đại học và một số nhiệm vụ của giai đoạn 1 với các điều chỉnh bổ sung; tập trung củng cố và nâng cao chất lượng giáo dục.”[7]
Thứ tư: Thực hiện kế hoạch số 140/KH-UBND ngày 6/8/2014 của UBND thành phố Hà Nội về việc thực hiện nghị quyết số 44/NQ-CP ngày 9/6/2014 của chính phủ và chương trình hành động số 27-CTr/TƯ ngày 17/02/2014 của thành uỷ Hà Nội về việc thực hiện Nghị quyết số29 –NQ/TW ngày 04/11 hội nghị lần thứ Tám, BCH TW khoá XI về: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” Một trong những khâu quan trong thực hiện kế hoạch đó chính là đổi mới PPDH, đổi mới công tác quản lý và cán bộ quản lý Điều đó chỉ được diễn ra trong các nhà trường khi có đối tượng quản lý và chủ thể quản lý Cuối cùng là đặc thù lao động của nghề dạy học: Sản phẩm của trường học là những con người có nhân cách theo mục tiêu dự kiến Do đó đòi hỏi người GV và nhà quản lý trường học cần hiểu rõ chức năng của trường học với tư cách là một tổ chức làm cho tri thức giáo dục mang lại hiệu quả cao Thực tế đã cho thấy tri thức luôn vận hành và biến đổi theo thời gian nên trường học cần phải thường xuyên diễn ra sự đổi mới là tất yếu Có như vậy mới tạo điều kiện cho trường học hoà nhập với cuộc sống xã hội đang diễn ra
Trang 2515
sôi động xung quanh Vì vậy đổi mới quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường là vấn đề cấp thiết
1.4 Tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở
1.4.1 Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở
1.4.1.1.Vị trí của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở
Sơ đồ 1.3 Vị trí của tổ chuyên môn ở trường THCS[11.tr.71]
1.4.1.2.Vai trò của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở
- Tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở nhỏ nhất trong bộ máy chính quyền nhà trường, là nơi nghiên cứu, xây dựng kế hoạch giảng dạy chung của tổ, của từng thành viên trong tổ- những người thực hiện toàn bộ các hoạt động giáo dục của nhà trường tới học sinh
- Tổ chuyên môn còn là nơi đánh giá trực tiếp kết quả giảng dạy và giáo dục của mọi thành viên trong tổ trên cơ sở đó giới thiệu nguồn TTCM, tổ phó CM cho BGH, là nơi chịu trách nhiệm trực tiếp về chất lượng giảng dạy của từng giáo viên
và chất lượng học tập của học sinh Vì vậy tổ chuyên môn là bộ phận không thể thiếu được trong cơ cấu tổ chức của nhà trường Tổ chuyên môn có vai trò giúp hiệu trưởng điều hành và thực hiện các nghiệp vụ sư phạm
- Tổ chuyên môn còn là tổ ấm của mỗi giáo viên Nơi đó họ có thể trao đổi tâm tư nguyện vọng, chia sẽ những niềm vui, nỗi buồn, những khó khăn, thuận lợi của
Trang 2616
mình với thành viên trong tổ Họ được chia sẻ kinh nghiệm, được giúp đỡ, động viên và bồi dưỡng học tập về chuyên môn, nghiệp vụ và cả về cuộc sống
1.4.1.3.Chức năng của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở
Theo Quyết định 305/BGD ngày 26/3/1996 của Bộ giáo dục trong chương
VIII, về quản lý nhà trường trung học, tổ chuyên môn có chức năng:“Giúp
hiệu trưởng điều hành và thực hiện các hoạt động nghiệp vụ sư phạm Trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong tổ”
Tổ chuyên môn là nơi tập hợp giáo viên để trau dồi nghề nghiệp, phát huy sáng kiến, áp dụng kinh nghiệm sư phạm, đồng thời phát hiện những lệch lạc trong chuyên môn để kịp thời sửa chữa.Tổ chuyên môn trực tiếp chịu trách nhiệm về chất lượng dạy và học môn học mà tổ phụ trách Ngoài việc quản lý hoạt động dạy của thầy còn phải quản lý được hoạt động học của trò mới có thể đảm bảo được chất lượng giáo dục
1.4.1.4.Nhiệm vụ của tổ chuyên môn
Theo Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học ban hành theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ GD&ĐT, tại khoản 1 điều 14 chương II có quy định tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau:
- Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch các nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các quy định của Bộ GD- ĐT
- Thực hiện hiệu quả hoạt động dạy học các môn học do tổ phụ trách
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên, cán bộ
nguồn
- Tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ dạy học của giáo viên theo kế hoạch của nhà trường phù hợp với yêu cầu chuẩn nghề nghiệp
- Thường xuyên đổi mới công tác sinh hoạt tổ-nhóm chuyên môn
- Đề xuất khen thưởng và kỷ luật đối với GV
- Tổ chức tổng kết, học tập kinh nghiệm, sáng kiến sư phạm
Trang 2717
Ngoài những nhiệm vụ cơ bản về chuyên môn trên đây, tổ chuyên môn còn là đơn vị thi đua, nên còn có nhiệm vụ hưởng ứng các phong trào thi đua dưới sự chỉ đạo của hội đồng thi đua nhà trường; là nơi đề xuất khen thưởng
và kỷ luật đối với giáo viên trong tổ
Như vậy, tính chất hoạt động chủ yếu của tổ chuyên môn là chuyên sâu
về nghề nghiệp sư phạm, thể hiện một sự tích tụ cao về chuyên môn như một
tổ chức nghề nghiệp của giáo viên trong trường học Tổ chuyên môn quản lý trực tiếp lao động của giáo viên nên nội dung hoạt động chuyên môn rất phong phú
1.4.2.Nội dung quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trung học cơ
sở
1.4.2.1 Quản lý hoạt động dạy học
Hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn được minh chứng bằng hiệu quả hoạt động dạy học Chất lượng hoạt động dạy học ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục của nhà trường Như vậy, quản lý tốt hoạt động dạy học của tổ chuyên môn sẽ góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng học tập của học sinh và chất lượng giảng dạy của giáo viên nói riêng
Để thực hiện tốt quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở nhà trường TTCM cần nắm vững các nội dung sau:
- Quản lý hoạt động dạy của thầy
+ Quản lý việc thực hiện chương trình
Chương trình dạy học là pháp lệnh của nhà nước, do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành cho cả nước, các cán bộ quản lý và giáo viên phải thực hiện nghiêm túc TTCM cần nắm vững những quan điểm chỉ đạo đổi mới THCS của ngành giáo dục, những đổi mới về mục tiêu, đổi mới nội dung chương trình, đổi mới về phương pháp giảng dạy, đổi mới kiểm tra, đánh giá, đổi mới sách giáo khoa… Chỉ đạo triến khai và cung cấp cho giáo viên đầy đủ các văn bản, nội dung chỉ đạo của các cấp về yêu cầu đổi mới chương trình, nội
Trang 2818
dung, phương pháp giáo dục phổ thông và đổi mới dạy học Tổ chức hoạt động giúp giáo viên thực hiện chương trình dạy học phải đúng và đủ chương trình cả về mặt tiến độ thời gian và chất lượng của chương trình TTCM cần chỉ đạo rất cụ thể cho giáo viên trong tổ lập kế hoạch dạy học bộ môn Trong
kế hoạch phải xây dựng được lịch học kỳ, phản ánh những hoạt động cần lưu
ý trong chương trình(kiểm tra định kỳ, thực hành, ôn tập, tổng kết, ngoại khoá nhất là trong giai đoạn hiện nay có sự chỉ đạo thực hiện giảm tải chương trình do Bộ Giáo dục yêu cầu) kế hoạch dạy học của giáo viên được trao đổi trong tổ chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn và hiệu trưởng góp ý, duyệt kế hoạch nhằm đảm bảo phù hợp với đối tượng học sinh trong nhà trường Tổ trưởng chuyên môn cần có biên bản sinh hoạt của tổ về chương trình
Tuy nhiên trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, nhiệm vụ của các trường THCS là phải tự xây dựng chương trình môn học có giảm tải để phù hợp với tình hình địa phương, phù hợp với đối tượng học sinh tại trường mình Đây là một khó khăn lớn trong công tác quản lý của tổ trưởng
+ Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giáo viên
Lập kế hoạch bài giảng là việc làm quan trọng nhất của giáo viên cho giờ lên lớp, tuy bài soạn chưa phải đã dự đoán hết các tình huống trên lớp nhưng cũng phần nào giúp giáo viên chủ động xử lý các tình huống xảy ra theo dự kiến Soạn bài là lao động sáng tạo của giáo viên Bài soạn là thể hiện sự lựa chọn của giáo viên về nội dung; phương pháp giảng dạy; hình thức tổ chức dạy học …và dự định những thiết bị dạy học cần chuẩn bị Những sự lựa chọn này phải phù hợp với nội dung từng bài, đúng với yêu cầu của chương trình quy định, sát với đối tượng học sinh và phù hợp với điều kiện của nhà trường Soạn bài và chuẩn bị bài lên lớp là một khâu quan trọng của dạy học Soạn bài và chuẩn bị bài lên lớp tốt sẽ quyết định một phần quan trọng thành công của giờ lên lớp Tổ trưởng chuyên môn cần chỉ đạo giáo viên, tổ chuyên môn
tổ chức tốt khâu soạn bài, giúp đỡ giáo viên soạn các bài khó và chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho giờ lên lớp
Trang 2919
+ Quản lý giờ lên lớp
Giờ lên lớp là hình thức dạy học chủ yếu ở các trường học từ xưa tới nay Giờ lên lớp đóng một vai trò quan trọng quyết định chất lượng dạy học, giúp học sinh thu nhận kiến thức một cách hệ thống đầy đủ Tổ trưởng chuyên môn cần đề nghị với ban giám hiệu tạo điều kiện cho giáo viên thực hiện giờ lên lớp có hiệu quả bằng cách chỉ đạo phối hợp các lực lượng trong nhà trường
để giúp giáo viên thực hiện giờ lên lớp đạt kết quả tốt thực hiện được mục tiêu của bài học Sử dụng chuẩn giờ lên lớp để kiểm tra, đánh giá TTCM phải chú ý đến những điểm riêng biệt của mỗi loại bài học Mỗi loại bài học giờ lên lớp sẽ diễn ra khác nhau, bài giảng kiến thức mới phải khác với bài
ôn tập, bài luyện tập và bài thực hành Để quản lý giờ lên lớp TTCM cần dựa vào chuẩn giờ lên lớp được xây dựng theo quy định chung của ngành và hoàn cảnh riêng của nhà trường Đó là những chuẩn mực cần thiết để quản lý giờ lên lớp Tổ trưởng chuyên môn sử dụng chuẩn giờ lên lớp để kiểm tra, đánh giá từng loại giờ lên lớp vì vậy chuẩn giờ lên lớp không chỉ có ý nghĩa về mặt
lý luận mà quan trọng hơn là ý nghĩa thực tiễn Xây dựng nền nếp giờ lên lớp cho thầy trò, dựa vào việc sử dụng thời khoá biểu, thời khoá biểu là lịch dạy học cho từng lớp Giờ lên lớp đóng vai trò quyết định chất lượng dạy học Giáo viên và cán bộ quản lý nhà trường đều quan tâm đầu tư thích đáng cho giờ lên lớp Để quản lý tốt giờ lên lớp cần xây dựng một chuẩn giờ lên lớp dựa trên quy định chung của ngành và phù hợp với điều kiện nhà trường + Chỉ đạo quản lý dự giờ và phân tích bài học sư phạm
Giờ học trên lớp là phần cơ bản của hoạt động dạy học, đây là trung tâm chú ý trong quản lý tổ chuyên môn Để kiểm tra giờ lên lớp của các thành viên trong tổ, tổ trưởng chuyên môn phải có kế hoạch thường xuyên dự giờ Qua dự giờ, không chỉ tìm ra những nhược điểm, những thiếu sót của giáo viên mà còn phát hiện những kinh nghiệm, những sáng tạo của giáo viên để phổ biến những kinh nghiệm, những sáng tạo đó cho tập thể tổ Cung cấp cho giáo viên, học sinh những lời khuyên về giảng dạy, học tập Phân tích tình
Trang 3020
hình giờ lên lớp sau một thời gian, tổ chuyên môn có những nhận xét khách quan, trung thực về tình hình giờ lên lớp để có những quyết định quản lý phù hợp cho công tác quản lý giờ lên lớp của mình Các hình thức dự giờ: Giáo viên và tổ trưởng chuyên môn có thể dự giờ các giáo viên cùng bộ môn để so sánh trình độ chuyên môn của họ, phát hiện những ưu nhược điểm chính của mỗi người Đồng thời cũng phát hiện ra vấn đề về phương pháp dạy và học
bộ môn của giáo viên và học sinh trong nhà trường, trong tổ nhóm chuyên môn Quy trình dự giờ: Khi dự giờ cần tiến hành theo một quy trình dự giờ gồm các bước: Chuẩn bị- dự giờ-phân tích, trao đổi- đánh giá- kiến nghị + Quản lý về thực hiện áp dụng phương pháp dạy học
Phương pháp dạy học là một thành tố của quá trình dạy học Trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng yêu cầu người giáo viên lựa chọn và sử dụng hợp lý, sáng tạo và có hiệu quả phương pháp dạy học của mình Để thực hiện tốt điều
đó đòi hỏi mỗi giáo viên cần thay đổi cách xác định mục tiêu bài học theo hướng chỉ rõ mức độ học sinh cần đạt được sau bài học về kiến thức, kĩ năng, thái độ đủ để làm căn cứ đánh giá kết quả bài học, chú ý tới mục tiêu xây dựng phương pháp học tập, đặc biệt là tự học Thay đổi cách soạn giáo án, chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt động của thầy sang thiết kế các hoạt động của trò, tăng cường các công tác độc lập hoặc theo nhóm bằng các phiếu hoạt động học tập, tăng cường giao tiếp thầy-trò, mở rộng giao tiếp trò-trò Nâng cao chất lượng các câu hỏi trong tiết học và đề kiểm tra, giảm
số câu hỏi tái hiện sự kiện, tăng tỉ lệ câu hỏi yêu cầu tư duy tích cực, sáng tạo; chú trọng nhận xét, sửa chữa các câu trả lời của học sinh Tổ trưởng chuyên môn chủ động nghiên cứu nắm vững bản chất của phương pháp dạy học tích cực, tìm hiểu những khả năng vận dụng vào môn học Tổ trưởng chuyên môn cần có thái độ trân trọng ủng hộ, khuyến khích mỗi sáng kiến, cải tiến của giáo viên Hướng dẫn, giúp đỡ giáo viên vận dụng phương pháp dạy học thích hợp với môn học, làm cho phong trào đổi mới phương pháp dạy học càng rộng rãi, thường xuyên và có hiệu quả hơn Việc đổi mới phương pháp
Trang 3121
dạy học cũng cần có sự hỗ trợ của các phương tiện kĩ thuật Đây cũng chính
là điều các nhà trường cần quan tâm để trang bị đầy đủ phương tiện phục vụ giảng dạy Trong công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay Sự đổi mới về mục tiêu, nội dung dạy học đòi hỏi những đổi mới về phương pháp dạy học
+ Quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập
Hoạt động dạy của thầy bao gồm cả việc tổ chức, hướng dẫn tốt học sinh học tập Hướng dẫn học sinh trong giờ học và hướng dẫn học sinh học ở nhà Giáo viên bộ môn có trách nhiệm phải hướng dẫn học sinh phương pháp học
bộ môn và hướng dẫn học sinh từng bài học và làm bài Có như vậy mới có thể giúp đỡ các em có học lực yếu vượt lên đạt mức trung bình, khá Để đánh giá việc hướng dẫn học tập của giáo viên bộ môn đối với học sinh, TTCM quan sát xem trong khi lên lớp giáo viên bộ môn có hướng dẫn học sinh phương pháp học hay không, giáo viên có chú ý đến đối tượng học sinh có học lực yếu, kém để kèm cặp giúp đỡ hay không, hay những học sinh khá, giỏi
có phương pháp bồi dưỡng tạo nguồn không Thầy dạy tốt phải biết hướng dẫn học sinh học tập ở lớp và ở nhà Tổ trưởng chuyên môn có thể kiểm tra hoạt động này qua quan sát giờ dạy hoặc tìm hiểu qua học sinh
+ Quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh
Tổ trưởng chuyên môn cần nắm vững được tình hình giáo viên kiểm tra và đánh giá kết quả học tập bộ môn của học sinh thế nào thông qua việc dự giờ, xem xét hồ sơ của giáo viên như: chương trình dạy học, bài kiểm tra của học sinh, sổ lưu điểm kiểm tra, đáp án chấm và nhận xét sau khi chấm bài của
GV, số đầu điểm của môn học do GV phụ trách giáo viên có vận dụng cho điểm đánh giá học sinh khi học sinh trả lời vấn đáp xây dựng bài một cách thoả đáng, động viên được tinh thần học tập của học sinh hay không ?
+ Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên
Hồ sơ của giáo viên cần có những loại sau :
Kế hoạch dạy học
Giáo án
Trang 3222
Lịch báo giảng hay sổ báo giảng
Các loại sổ: sổ dự giờ, sổ họp nhóm chuyên môn, sổ ghi điểm, sổ chủ nhiệm (nếu là chủ nhiệm)
Thời khoá biểu
Sách giáo khoa, sách hướng dẫn giảng dạy
Phân phối chương trình bộ môn
TTCM cần phổ biến về mẫu sổ, cách ghi chép các lại hồ sơ Mỗi học kỳ nhà trường phối hợp với tổ trưởng chuyên môn kiểm tra hồ sơ của GV, qua kiểm tra hồ sơ các loại sẽ nắm được tình hình giảng dạy của giáo viên về việc thực hiện tiến độ chương trình, quy chế kiểm tra đánh giá, khâu chuẩn bị bài giảng của giáo viên
- Quản lý hoạt động học của trò
Hoạt động học của HS cùng với hoạt động dạy của giáo viên hình thành nên quá trình dạy học Do vậy quản lý hoạt động học của học sinh là khâu quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý dạy học Để hoạt động học tập của học sinh tiến triển tốt cần quản lý các vấn đề sau : + Giáo dục tinh thần, thái độ, động cơ học tập
+ Dạy phương pháp, kĩ năng học cho học sinh
+ Tổ chức các hoạt động học tập, lao động, vui chơi giải trí
+ Quản lý học động học ở nhà, tự học của học sinh
1.4.2.2.Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Việc bồi dưỡng, huấn luyện sau khâu kiểm tra, đánh giá là rất quan trọng
để nâng cao, cải thiện kỹ năng đối với toàn bộ giáo viên nhằm hoàn thành tốt hơn những công việc đang thực hiện Vì vậy, công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ là hoạt động không thể thiếu của tổ chuyên môn Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ chuyên môn được tổ chức bằng nhiều hình thức khác nhau, ở nhiều cấp khác nhau, cụ thể: Tự bồi dưỡng; tổ chức bồi dưỡng cho tập thể giáo viên trong tổ thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn; đọc và thảo luận tạp chí; tổ chức chuyên đề; tham gia
Trang 33Để công tác quản lý bồi dưỡng giáo viên, cán bộ nguồn đạt hiệu quả, người quản lý cần tập trung các vấn đề sau :
- Lựa chọn nội dung và chương trình bồi dưỡng
- Tổ chức nhân lực thực hiện hoạt động bồi dưỡng: TTCM và CBQL cần xác định rõ đối tượng được bồi dưỡng, nội dung bồi dưỡng theo từng đối tượng cụ thể, xác định giảng viên hoặc báo cáo viên các lớp bồi dưỡng (nếu có)
-Tổ chức các điều kiện và phương tiện kỹ thuật cho hoạt động bồi dưỡng
-Tổ chức hoạt động bồi dưỡng: TTCM và CBQL triển khai theo kế hoạch
đã có nhằm thực nhiện nội dung và chương trình bồi dưỡng Trong đó thực hiện việc giảng dạy lý thuyết, tổ chức các hoạt động thực hành, đánh giá kết quả học tập của người được bồi dưỡng (theo các hình thức đã định)
- Đánh giá và triển khai kết quả bồi dưỡng
1.4.2.3 Quản lý hoạt động đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở
* Chuẩn nghề nghiệp và yêu cầu về chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học là hệ thống các yêu cầu cơ bản đối với giáo viên trung học về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ
Trang 34có đạo đức nghề nghiệp và thực hiện các quy định của ngành, thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ của người giáo viên, thương yêu, tôn trọng, đối xử công bằng với học sinh, đoàn kết, hợp tác với đồng nghiệp, có ý thức xây dựng tập thể, có lối sống lành mạnh, có tác phong mẫu mực, làm việc khoa học
- Về năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục: Có phương pháp thu thập và xử lý thông tin thường xuyên về nhu cầu và đặc điểm của học sinh, sử dụng các thông tin thu được vào dạy học, giáo dục Có phương pháp thu thập và xử lý thông tin về điều kiện giáo dục trong nhà trường và tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương, sử dụng các thông tin thu được vào dạy học, giáo dục
- Về năng lực dạy học: Các kế hoạch dạy học được xây dựng theo hướng tích hợp dạy học với giáo dục, thể hiện rõ mục tiêu, nội dung phương pháp dạy học, phù hợp với đặc điểm môn học, đặc điểm học sinh và môi trường giáo dục, phối hợp hoạt động học với hoạt động dạy theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh Đảm bảo nội dung dạy học chính xác, có hệ thống, vận dụng hợp lý các kiến thức liên môn theo yêu cầu cơ bản, hiện đại, thực tiễn Thực hiện nội dung dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về thái độ được quy định trong chương trình môn học Vận dụng các phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh, phát triển năng lực tự học và tư duy của học sinh Sử dụng các phương tiện dạy học làm tăng hiệu quả dạy học Tạo dựng môi trường học tập dân chủ, thân thiện, hợp tác, thuận lợi, an toàn và lành mạnh Xây dựng bảo quản, sử dụng hồ sơ dạy học theo quy định Kiểm tra, đánh giá kết quả học
Trang 35tế Thực hiện nhiệm vụ giáo dục tư tưởng, tình cảm, thái độ qua việc giảng dạy môn học và tích hợp nội dung giáo dục khác trong các hoạt động chính khóa và ngoại khóa Thực hiện nhiệm vụ giáo dục qua các hoạt động cộng đồng Đánh giá kết quả rèn luyện đạo đức của học sinh một cách chính xác, khách quan, công bằng và có tác dụng thúc đẩy sự vươn lên của học sinh
- Năng lực hoạt động chính trị, xã hội: Phối hợp với gia đình học sinh
và cộng đồng trong hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng để phát triển nhà trường Tham gia các hoạt động chính trị, xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm phát triển nhà trường và cộng đồng
- Năng lực phát triển nghề nghiệp: Tự đánh giá, tự học và tự rèn luyện
về phẩm chất chính trị, đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học và giáo dục Phát hiện và giải quyết những vẫn đề nảy sinh trong thực tiễn hoạt động nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu mới trong giáo dục
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS gắn với những yêu cầu chi tiết về năng lực phẩm chất mà giáo viên trung học cần p hấn đấu trong hoạt động nghề nghiê ̣p trong thời gian dài mới đạt được Đó chính là bộ công cụ đánh giá phức tạp đòi hỏi cần có thời gian để giáo viên và CBQL quen dần, tiếp tục hoàn thiện để sử dụng lâu dài Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học đã được ban hành phù hợp với những quy định đối với giáo viên trong các văn bản pháp quy hiện hành của Việt Nam Kết quả đánh giá giáo viên theo chuẩn là căn cứ để lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên, tập huấn chuyên môn
Trang 36- Hiệu trưởng đánh giá
Kết quả đánh giá xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học là căn cứ để tổ chức điều chỉnh và bồi dưỡng đội ngũ hàng năm
Quản lý hoạt động đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cần tiến hành khoa học theo quy trình:
- Phổ biến, triển khai văn bản chỉ đạo các cấp về đánh giá giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học
- Tổ chức cho giáo viên tự đánh giá, đánh giá chéo và đánh giá công khai trong tổ
- Kiểm tra minh chứng giáo viên tự đánh giá
- Công khai kết quả xếp loại, đánh giá
- Lập kế hoạch bồi dưỡng cho những giáo viên chưa đạt Chuẩn
1.4.2.4 Quản lý hoạt động theo dõi thi đua, đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên trong tổ
Theo dõi công tác thi đua khen thưởng trong các trường trung học được thực hiện trực tiếp ở các tổ chuyên môn Quá trình tổ chức cho từng GV đăng
ký thi đua và việc bình xét các danh hiệu thi đua cá nhân được thực hiện từ cấp tổ chuyên môn Mỗi tổ chuyên môn sau khi bình xét sẽ lựa chọn cá nhân xứng đáng để giới thiệu với Chi bộ, Hội đồng trường và Hội đồng thi đua khen thưởng của trường Quá trình tổ chức và bình xét các danh hiệu thi đua tại các tổ chuyên môn được thực hiện theo đúng Luật Thi đua - Khen thưởng, các văn bản hướng dẫn của cấp trên và văn bản hướng dẫn chung theo nghị quyết của nhà trường đã xây dựng sau khi tổ chức hội nghị cán bộ công chức đầu năm
Trang 3727
Do vậy quản lý công tác thi đua, khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên trong tổ chuyên môn cần được thực hiện theo chuẩn Cụ thể: Căn cứ văn bản chỉ đạo các cấp, các ngành về thi đua, khen thưởng, kỷ luật, CBQL hoạt động của tổ chuyên môn tổ chức các cuộc thảo luận, trao đổi và các cuộc họp thống nhất tiêu chuẩn đánh giá thi đua đối với giáo viên trong tổ Trên cơ sở
có tiêu chí thi đua, giáo viên đối chiếu để lập kế hoạch thi đua cho bản thân, đăng ký danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng cho tổ chuyên môn TTCM tổng hợp những danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng do giáo viên tự đăng ký làm căn cứ đối chiếu cuối năm học Cuối mỗi năm học, các tổ chuyên môn tiến hành bình xét thi đua, bình bầu những cá nhân được khen thưởng đề xuất lên Hội đồng thi đua khen thưởng của trường theo tiêu chí đã quy định
1.4.2.5 Quản lý sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
Nhiệm vụ của tổ chuyên môn là nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường Để có thể thực hiện tốt nhiệm vụ đó đòi hỏi tổ, nhóm chuyên môn phải thường xuyên sinh hoạt để trao đổi, thống nhất các bài dạy có nội dung khó nhất là trong yêu cầu của ngành GD hiện nay là xây dựng chương trình học phù hợp với đặc điểm từng địa phương, từng trường theo công văn số 5842/BGD&ĐT.Vì vậy TTCM cần tập trung vào các nội dung chủ yếu sau:
- Quản lý, điều hành trực tiếp đội ngũ giáo viên
+ Quản lý thực hiện ngày công, giờ công;
+ Quản lý việc thực hiện chương trình, kế hoạch DH, kế hoạch GD; + Quản lý học tập, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, để nâng cao chất lượng giảng dạy
+ Quản lý chất lượng DH và kết quả của các lớp được phân công giảng dạy
-Quản lý xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn và hồ sơ chuyên môn
Trang 3828
Kế hoạch của tổ chuyên môn phải bám sát vào các văn bản chỉ đạo của cấp trên; kế hoạch phát triển chiến lược của nhà trường; định hướng năm học của nhà trường; tình hình thực tế của tổ bộ môn, điểm mạnh, điểm yếu của tổ chuyên môn … Kế hoạch tổ chuyên môn là sự cụ thể hóa các hoạt động của
tổ chuyên môn trong năm học, như chỉ tiêu phấn đấu, chất lượng giảng dạy, chất lượng giáo dục, nâng cao chất lượng đội ngũ …và các giải pháp thực hiện để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra Tổ trưởng phải quản lý việc phân công giảng dạy của tổ bộ môn, việc phân công nhiệm vụ của từng thành viên trong tổ, có những điều chỉnh hợp lý phù hợp với năng lực của từng người, đảm bảo phát huy hết tiềm năng, năng lực của từng cá nhân Tổ trưởng quản
lý việc xây dựng hệ thống hồ sơ, biểu mẫu theo dõi việc thực hiện các công việc theo định kì, xây dựng hệ thống giám sát đến giáo viên; thực hiện kiểm tra thường xuyên, liên tục, đối chiếu những công việc đã thực hiện với kế hoạch đặt ra để nắm bắt công việc; đảm bảo kế hoạch cụ thể, chi tiết, rõ ràng
để có những điều chỉnh kịp thời
- Quản lý việc thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục của tổ chyên môn
Để đảm bảo chất lượng dạy học do tổ phụ trách, tổ trưởng phải chỉ đạo sát sao các nhóm chuyên môn chủ động, linh hoạt trong việc thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục thông qua việc đối chiếu, rà soát nội dung giữa các môn học để điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng tích hợp, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường và địa phương, đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng
Hướng dẫn nhóm chuyên môn xây dựng kế hoạch dạy học, phân phối chương trình chi tiết theo khung thời gian 37 tuần thực học, trong đó: học kỳ I:
19 tuần, học kỳ II: 18 tuần, phù hợp với điều kiện của địa phương và của nhà trường trên cơ sở đảm bảo thời gian kết thúc học kì I, kết thúc năm học thống nhất trong cả nước, có đủ thời lượng dành cho luyện tập, ôn tập, thí nghiệm, thực hành và kiểm tra định kì
-Quản lý công tác sinh hoạt chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém
Trang 3929
Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi; lựa chọn các giáo viên có năng lực tham gia ôn luyện; thảo luận các nội dung ôn luyện Đối với học sinh yếu, kém tổ trưởng chuyên môn chỉ đạo giáo viên chủ động xây dựng kế hoạch, lựa chọn nội dung phụ đạo cho học sinh Các
kế hoạch, nội dung bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, kém sau khi
tổ chuyên môn thảo luận thống nhất trình cho Hiệu trưởng phê duyệt và tổ chức triển khai thực hiện
- Quản lý hoạt động sinh hoạt chuyên đề đổi mới PPDH và kiểm tra, đánh giá
Việc đổi mới PPDH không thể thành công nếu không đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá Đổi mới đồng bộ PPDH, kiểm tra đánh giá theo hướng khoa học, hiện đại, tăng cường mối quan hệ thúc đẩy lẫn nhau giữa các hình thức và phương pháp tổ chức hoạt động dạy học- giáo dục, đánh giá trong quá trình dạy học – giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục Bởi vậy, Hiệu trưởng cần quản lý chỉ đạo tổ chuên môn họp thảo luận xây dựng bộ tiêu chí đánh giá về đổi mới phương pháp gắn với đặc trưng các bộ môn, gắn nội dung thực hiện đổi mới PPDH vào việc dự giờ, thanh tra, kiểm tra giáo viên đặc biệt là trong các tiết thao giảng
Quản lý chỉ đạo giáo viên thực hiện nghiêm túc việc xây dựng ma trận
đề kiểm tra cho mỗi chương và cả chương trình môn học; tăng cường ra câu hỏi kiểm tra để bổ sung cho thư viện câu hỏi của trường Khi chấm bài kiểm tra phải có phần nhận xét, động viên sự cố gắng tiến bộ của học sinh Việc cho điểm có thể kết hợp giữa đánh giá kết quả bài làm với theo dõi sự cố gắng, tiến
bộ của học sinh Chú ý hướng dẫn học sinh đánh giá lẫn nhau và biết tự đánh giá năng lực của mình
-Quản lý hoạt động sinh hoạt nghiên cứu khoa học và viết sáng kiến kinh nghiệm của giáo viên
Tổ chuyên môn có nhiệm vụ tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học,
viết sáng kiến kinh nghiệm, đề tài nghiên cứu khoa học, biên soạn chuyên đề, ứng dụng và phát triển những đề tài, sáng kiến kinh nghiệm vào giảng dạy
Trang 4030
nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn về nghiên cứu khoa học giáo viên nâng cao được kiến thức chuyên môn, khả năng nghiên cứu khoa học của bản thân góp phần nâng cao chất lượng các giờ dạy
Hướng dẫn HS nghiên cứu khoa học là nội dung trong sinh hoạt chuyên môn của tổ chuyên môn Bên cạnh việc phát triển năng lực cho học sinh, hoạt động triển khai nghiên cứu khoa học - kỹ thuật còn tạo động lực, thúc đẩy giáo viên nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi, bồi dưỡng kiến thức, từ đó nâng cao năng lực, kinh nghiệm nghiên cứu khoa học - kỹ thuật Qua đó giúp nâng cao chất lượng các đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, sáng kiến cải tiến; hỗ trợ đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng tăng cường trao đổi, thảo luận
về dự án nghiên cứu của học sinh, những khó khăn vướng mắc cần tháo gỡ, giải quyết
- Quản lý hoạt động tổ chuyên môn qua dự giờ thăm lớp, thao giảng, hội giảng
Đây là hoạt động trọng tâm trong quản lý hoạt động dạy học của nhà trường Để quản lý việc dự giờ và rút kinh nghiệm giờ dạy có hiệu quả, TTCM cần quản lý thực hiện tốt các yêu cầu:
- Xây dựng kế hoạch dự giờ, hội giảng, thao giảng của nhà trường trong năm học Những yêu cầu về số tiết tối thiểu, số tiết ứng dụng công nghệ thông tin … Xây dựng tiêu chí đánh giá giờ dạy theo hướng đổi mới
- Chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch dự giờ theo tháng, tuần
- Tổ chức thực hiện kế hoạch đã đề ra, đánh giá, rút kinh nghiệm giờ dạy
1.4.2.6 Quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn
Để thực quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn, tổ trưởng chuên môn cần chia quá trình thực hiện thành 4 giai đoạn: giai đoạn tiền kế hoạch (giai đoạn xác định mục tiêu), giai đoạn lập kế hoạch, giai đoạn triển khai thực hiện kế hoạch, giai đoạn kiểm tra, đánh giá, tổng kết việc thực hiện kế hoạch