Nghiên cứu mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và chính sách cổ tức của các công ty cổ phần việt nam

Nghiênăc uăc aăKevinăC.K.ăLamăvƠăc ngăs ă2012ătìmăth yăr ngăcácăcôngătyă v iăt ătr ngăv năch ăs ăh uăthu cănhƠăn căcaoăth ngăcóăkhuynhăh ngăchiătr ăc ă t căti năm tăcaoăh năvƠăchiătr ăc

TR NGă IăH CăTÀIăCHệNH-MARKETING

NGUY NăTH ăTHUăTH Y

NGHIểNăC UăM IăQUANăH ăGI AăC UăTRÚCăS ăH Uă VÀăCHệNHăSỄCHăC ăT CăC AăCỄCăCỌNGăTYăC ăPH Nă

VI TăNAM

LU NăV NăTH CăS ăTÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

THÀNHăPH ăăH ăCHệăMINH - 2016

TR NGă IăH CăTÀIăCHệNH-MARKETING

………

NGUY NăTH ăTHUăTH Y

NGHIểNăC UăM IăQUANăH ăGI AăC UăTRÚCăS ăH Uă VÀăCHệNHăSỄCHăC ăT CăC AăCỄCăCỌNGăTYăC ăPH Nă

VI TăNAM

Chuyên ngành : Tài chính ngân hàng

Mƣăs ăchuyênăngƠnhă : 60.34.02.01

LU NăV NăTH CăS ăTÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Ng iăh ngăd năkhoaăh c TS.ăLêăTh ăKhoaăNguyên

THÀNHăPH ăH ăCHệăMINHă- 2016

L IăCAMă OAN

Tôiăcamăđoanăr ngălu năv nă“ăNghiênăc uăm iăquanăh ăgi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ă t căc aăcácăcôngătyăc ăph nă Vi tăNam”ălƠăcôngătrìnhănghiênăc uădoăchínhătácăgi ăth căhi n.ăCácăs ăli u,ăk t qu ănêuătrongălu năv nălƠătrungăth căvƠăch aă

t ngăđ căđ căaiăcôngăb ătrongăb tăk ăcôngătrìnhănƠoăkhác

Tácăgi ăxinăcamăđoanănh ngăl iănêuătrênălƠăhoƠnătoƠnăđúngăs ăth t

Nguy năTh ăThuăTh y

L IăC Mă N

Tôi xin chân thƠnhăbƠyăt ălòngăbi tă năđ năcácăQuỦăTh yăCôăđƣăt nătìnhăgi ngă

d yăvƠătruy năđ tănh ngăki năth căquỦăbáoătrongăsu tăquáătrìnhăh căt păvƠănghiênăc uă

t iătr ngăđ iăh căTài Chính ậ Marketing

Trơnătr ngăc mă năBanăGiámăHi u,ăquỦăTh yăCôăkhoaăSauă iăH cătr ngăđ iă

h căTƠiăChínhăậ Marketingăđƣăgiúpăđ ăvƠăt oăm iăđi uăki năthu năl iăgiúpăchúngătôiăhoƠnăthƠnhălu năv nănƠy

căbi tăv iălòngăkínhătr ngăvƠăbi tă năsơuăs c,ătôiăxinăđ căbƠyăt ălòngăbi tă nă

t iăCôăậ TS.ăLêăTh ăKhoa Nguyên đƣăch ăd năt nătìnhăvƠăkhuy n khích cho tôi trong

su tăth iăgianăth căhi nănghiênăc uănƠy.ă

Tôiăc ngăg iăl iăc mă năđ năt tăc ăcácăđ ngănghi păvƠăb năbèăđƣăcóănh ngăđóngăgóp,ăđ ngăviênătôiătrongăsu tăth iăgianăhoƠnăthƠnhănghiênăc uănƠy

CỄCăCH ăVI TăT TăTRONGăLU NăV N

HOSE : SƠnăgiaoăd chăch ngăkhoánăTp.ăH ăChíăMinh

HNX : SƠnăgiaoăd chăch ngăkhoánăHƠăN i

OLS : Ph ngăphápăbìnhăph ngăbéănh t

VIF : H ăs ăphóngăđ iăph ngăsai

M&M : Miller và Modigliani (1961)

DYIELD : Su tăsinhăl iăc ăt c

STATE : S ăh uăc ăđôngănhƠăn c

FOREIGN : S ăh uăc ăđôngăn căngoƠi

MAN : S ăh uăc ăđôngăqu nălỦ

INST : S ăh uăc ăđôngăt ăch c

ROA : L iănhu năsauăthu ăchoăc ăđôngăm ătrênăt ngătƠiăs n DEBT : T ăl ăn

INVEST : T ăl ăt ngătr ngăc aătƠiăs n

SIZE : Qui mô công ty

CASH : L ngăti năm t

RISK : R iăroăkinhădoanh

GROWTH : T ăl ăt ngătr ngăc aădoanhăthu

M CăL C

CH NGă1 1

1.1ăV Nă ăNGHIÊNăC U 1

1.2ăM CăTIÊUăNGHIÊNăC U 2

1.3ăPH MăVIăVĨă IăT NGăNGHIÊNăC U 2

1.4ăPH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U 3

1.5ăụăNGH AăVĨă NGăD NGăC Aă ăTĨI 3

1.6ăB ăC CăC AăLU NăV N 3

CH NGă2:ăC ăS ăLÝăTHUY T 5

2.1.ăChínhăsáchăc ăt c 5

2.1.1ăKháiăni m 5

2.1.2ăCácăkỦăthuy tăliênăquanăđ năchínhăsáchăc ăt c 5

2.2ăM iăquanăh ăgi aăc ăđôngăvƠăchínhăsáchăc ăt c 9

2.3ăCácăy uăt ăkhácătácăđ ngăđ năchínhăsáchăc ăt c 14

2.4ăCácănghiênăc uătr căv ăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt c 17

CH NGă3:ăPH NGăPHỄPăVÀ MÔ HÌNH NGHIểNăC U Error! Bookmark not defined 3.1ăMôăhìnhănghiênăc u 21

3.2ăPh ngăphápăphơnătíchăh iăquy 24

3.3ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u 30

3.3.1ă iăt ngănghiênăc u 30

3.3.2ăPh măviănghiênăc u: 30

3.3.3ăM uănghiênăc u 31

3.3.4ăD ăli uănghiênăc u 31

3.3.5ăPh ngăphápăx ălỦăs ăli u 32

CH NGă4ă:ăPHÂNăTệCHăVÀăTH OăLU NăK TăQU 34

4.1ăTh ngăkêămôăt ăcác bi năđ nhătính 34

4.2ăMôăt ăcácăbi năđ nhăl ng 34

4.3 K tăqu ămôăhìnhăh iăquy 37

4.3.2ăKi măđ nhăm căđ ăphùăh păc aămôăhình 39

4.4ăPhơnătíchăỦăngh aăc aăcácăh ăs ăh iăqui 43

CH NGă5 50

K TăLU NăVÀăKI NăNGH 50

CH NGă1

Th ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNamăchínhăth căho tăđ ngăt ăn mă2000,ăm tăth ă

tr ngăđangăphátătri năvƠăc ngălƠăm tăkênhăhuyăđ ngăv năhi uăqu ăc aăcácăcôngătyăthu hútănhi uănhƠăđ uăt ăthamăgiaăth ătr ng,ăđ căbi tă ăgiaiăđo năbùngăn ăt ăcu iăn mă2006ăđ năgi aăn mă2008.ăM tătrongănh ngăchínhăsáchăquanătr ngănh tămƠăc ăđôngăluônăquanătơmălƠăchínhăsáchăc ăt c.ă ăcácăcôngătyăc ăph năVi tăNam,ăh iăđ ngăqu nătr ăcông ty đ ăxu tăchínhăsáchăc ăt căvƠătrìnhăbƠyăđ iăh iăđ ngăc ăđôngăbi uăquy tăthôngăqua.ăCácălo iăc ăđôngăthìăcóănh ngăph năquy năl iăvƠăl iăíchăkhácănhau.ăCh ngăh nă

nh ăc ăđôngăqu nălỦ,ăh ăv aălƠăc ăđôngăc aăcôngăty,ăv aălƠănh ngăng iăqu nălỦăcôngăty,ăn uăl iăíchămangăl iăt ăvi căđi uăhƠnhăcôngătyănhi uăh năl iăích ăvaiătròăc ăđông,ă

h ăs ăngh ăv ăl iăíchăcáănhơnăh năl iăíchăc aăcôngăty.ăVìăv yăh ăkhôngămu nătr ăc ăt căchoăc ăđông Ho căc ăđôngălƠăcácăt ăch căđ uăt ,ăkhôngăthamăgiaăđi uăhƠnhăt iăcôngătyă

nh ngă l iă mu nă nh nă c ă t că caoă đ ă ph că v ă choă vi că s nă xu tă kinhă doanhă c aă h ă

Nh ngăđi uăđóălƠmăchoătácăgi ăđ tăraăcơuăh iăli uăcóăm iăquanăh ăgi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt căcácăcôngătyăc ăph năVi tăNamăhayăkhông?

Nghiênăc uăv ăm iăquanăh ăgi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt căđƣăđ că

th căhi nănhi uăn cătrênăth ăgi iăc ngănh ă ăVi tăNamănh ngăk tăqu ăch aăth ngă

nh t.ă

V iănh ngălỦădoănêuătrên,ătácăgi ăquy tăđ nhăch năđ ătƠiă“ăNghiênăc uăm iăquană

h ăgi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt căc aăcác côngătyăc ăph năVi tăNam”ălƠmă

đ ătƠiănghiênăc uăc aămình

Chínhăsáchăc ăt călƠăm tătrongănh ngăchínhăsáchăquanătr ngănh tăc aăcôngătyăă

b ătácăđ ngăb iănhi uăy uăt ănh ăkh ăn ngăsinhăl iăc aăcôngăty,ăt ăl ăn ,ăc ăh iăt ngă

tr ng,ăr iăroăkinh doanh, quy mô c aăcôngătyă(ăHoƠngăKimăHu ,ă2011),ăngoƠiăraătheoă

nh ngănghiênăc uă ăn căngoƠiăch ăraăr ngăchínhăsáchăc ăt căcònăb ătácăđ ngăb iăc uătrúcăs ăh uăc aăcôngăty.ăKhiăxemăxétăm tăs ăcôngătyăniêmăy tătrênăHOSEăth yăr ngăchínhăsáchăc ăt căb ăchiăph iăb iăăm tănhómăc ăđôngăho căcácăc ăđôngăsángăl păc aăcông ty (VIC, HAG, KAC, ST8,ăNNC).ăKhiăđóăquy tăđ nhăchínhăsáchăc ăt căph ăthu că

hoƠnătoƠnăvƠoăcácănhómăc ăđôngănƠy,ătrongăkhiăđóă nhăh ngăc aănhómăc ăđôngăkhácă

r tăy uănênăquy năl iăc aăh ăkhôngăđ căb oăv

H năn a,ă ăVi tăNamăcóănhi uăcôngătyăc ăph năt ăcácădoanhănghi pănhƠăn c.ăChoă nênă ngoƠiă vaiă tròă nh ă cácă c ă đôngă khác,ă c ă đôngă nhƠă n că s ă cóă vaiă tròă đ nhă

h ngăphátătri năth ătr ng.ăKhiăđó,ăc ăđôngănhƠăn căs ăcóătácăđ ngănh ăth ănƠoăđ iă

v iăchínhăsáchăc aăcôngăty?ăH năn a,ătheoălỦăthuy tăcôngătyăc aăjensen & Meckling (1976)ăthìăquy năl iăc aăcácănhƠăqu nălỦăvƠăquy năl iăc aăcácăc ăđôngăkhácănhau.ăVìă

l iăíchăc aămình,ăcácănhƠăqu nălỦăcóăs ăd ngăquy năc aămìnhăđ ăgơyăthi tăh iăchoăcôngăty.ăVìăv y,ăv năđ ămƠătác gi ămu nănghiênăc uălƠăs ăd ngăngu năd ăli uăth ăc păc aăcácăcôngătyăc ăph năVi tăNamăđ ăxácăđ nhăm iăquanăh ăgi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt cătrongăgiaiăđo năt ăn mă2010-2014

1.2 M CăTIểUăNGHIểNăC U

Trungătơmăc aănghiênăc uănƠyălƠătìmăm iăquanăh ăgi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt căc aăcôngătyăc ăph n.ăV năđ ănghiênăc uănƠyăs ăh ngăđ năvƠămongămu nă

đ tăđ căk tăqu ăsau:

- Xácăđ nhătácăđ ngăc aăc uătrúcăs ăh uăvƠăcácănhơnăt ăn iăt iăđ iăv iăchínhăsáchă

c ăt căc aăcácăcôngătyăniêmăy tătrênăTTCKăVi tănamătrongăgiaiăđo năt ăn mă2010ăđ năn mă2014

Cácănghiênăc uăth căhi năđ ăđ tăđ căm cătiêuănghiênăc uănh ăv aăđ ăc pălƠă

n iădungăquanătr ngăvƠăxuyênăsu tătrongătoƠnăb ălu năv n

ătƠiăt pătrungăxemăxétă nhăh ngăc a t ngălo iăc ăđôngălênăchínhăsáchăc ăt că

ti năm tăc aăcácăcôngătyăniêmăy tătrênăsƠnăHOSEătrongăgiaiăđo nă2010-2014.ă ătƠiă

ch năchínhăsáchăc ăt căti năm tăđ ănghiênăc uăb iăvìă ăthìătr ngăVi tăNamăr tăkhóăđ ăphơnăbi tăcácăcôngătyănƠoăs ăd ngăc ăphi uăd i hìnhăth căc ăt c,ăc ăphi uăth ngă

ho căc ăphi uătáchăđ ătr ăchoăc ăđông.ăC ăphi uăd ngăc ăt căthìăđ cătríchăt ătƠiăkho nă

l iănhu năcôngătyăc aăn mătƠiăchính;ăc ăphi uăth ngăđ cătríchăt ăngu năth ngăd ă

v n,ăl iănhu năgi ăl iăc aăcácăn mătr căho căcácăqu ăđƣătríchătr c;ăc ăphi uătáchă

đ cătáchăt ăc ăphi uăg căđ ăt ngătínhăthanhăkho năchoăc ăphi u.ăH năn a,ăc ăphi uă

th ngăkhôngăth căhi năliênăt că(b tăth ng)ăvƠăkhôngăxácăđ nhăt ăngu năl iănhu nă

ho căth ngăd ăv năc aăn mătƠiăchínhănƠo,ălƠmăchoăd ăli uănghiênăc uăb ăl chăl căgi aăcácăn m.ăVìăv y,ăđ ătƠiăch ăt pătrungătìmăhi uăm iăquanăh ăgi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt căti năm tăc aăcácăcôngătyătrênăsƠnăHOSE

ătƠiăs ăd ngăph ngăphápăđ nhăl ngăd aătrênăngu năd ăli uăth ăc păc aă200 côngătyăniêmăy tătrênăsƠnăHOSEătrongăgiaiăđo nă2010-2014.ăD ăli uănghiênăc uăđ căthuăth păt ăbáoăcáoătƠiăchính,ăbáoăcáoăth ngăniênăvƠăcácăwebsideăđi năt ăc aăcácăcôngăty.ăC ăth ,ăd ăli uăk ătoánăđ căthuăth păt ăcácăbáoăcáoătƠiăchínhăđƣăđ căki mătoán,ă

s ăh uăc ăđôngăđ căthuăth păt ăcácăbáoăcáoăth ngăniênăc aăcôngăty,ăd ăli uăc ăt căthuăth pătrênătrangăwedăwww.cophieu68.com,ăcafef.vnăvƠăcácăd ăli uătrênăWebsiteăc aăcácăcôngătyăniêmăy t

Vi căth căhi năđ ătƠiănghiênăc uănƠyăcóăỦăngh aăquanătr ngăv ăm tăkhoaăh că

c ngănh ăth căti n.ă

V ăm tăkhoaăh c: đ ătƠiăcungăc păm tănghiênăc uăth cănghi măv ăm iăquanăh ă

gi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt că ăth ătr ngăVi t Nam ch aăcóănhi uănghiênă

c uăchuyênăsơuăv ăl nhăv cănƠy.ă

V ăm tăth căti n: k tăqu ănghiênăc uănƠyăr tăh uăíchăchoăcácăđ iăt ngănh ăcácănhƠă ho chă đ nhă chínhă sách,ă cácă côngă tyă niêmă y t,ă cácă nhƠă đ uă t ă c ngă nh ă cácă c ăđông.ăQuaăđó,ăc ăđôngăvƠănhƠăđ uăt ăcó th ăd ăđoánăchínhăsáchăc ăt căcôngătyămƠăh ăđangăđ uăt ăho căd ăđ nhăđ uăt ăNghiênăc uănƠyăcóăth ăgiúpăcácănhƠăqu nătr ăcôngătyă

đ aăraăchínhăsáchăphùăh păđ ăgi ăchơnăcácăc ăđông,ăthuăhútăcácănhƠăđ uăt ăvƠăt ngăgiáă

tr ăcôngăty

1.6ăB ăC CăC AăLU NăV N

B ăc călu năv năg mă5ăch ngăvƠăđ cătrìnhăbƠyăătheoăth ăt ăsau:

Ch ngă1: Gi iăthi uăt ngăquátăv ăđ ătƠiăg m:ălỦădoăch năđ ătƠi,ăv năđ ănghiênăc u,ă

m cătiêuănghiênăc u,ăph măviănghiênăc u,ăd ăli uăvƠăph ngăphápănghiênăc u,ăỦăngh aăvƠă ngăd ngăc aăđ ătƠi,ăcu iăcùngălƠăb ăc căc aălu năv n

Ch ngă2: C ăs ălỦăthuy tăv ăchínhăsáchăc ăt c,ăvaiătròăc aăc ăt căti năm t,ăxơyăd ngă

cácăgi ăthuy tănghiênăc uăvƠăcu iăcùngătrìnhăbƠyăcácănghiênăc uătr căcóăliênăquan

Ch ngă 3: Xơyă d ngă khungă ti pă c nă nghiênă c uă vƠă môă hìnhă nghiênă c u.ă Trong

ch ngă nƠyă c ngă s ă trìnhă bƠyă rõă ph ngă phápă nghiênă c u,ă cáchă th că ch n m uă vƠăcáchăđoăl ngăcácăbi nătrongănghiênăc u.ă

Ch ngă4: Th ăhi năk tăqu ănghiênăc uăvƠănh ngăth oălu năt ăk tăqu ănghiênăc u.ă

Trongăch ngănƠy,ăcácăgi ăthuy tănghiênăc uătrongăch ngă2ăs ăđ căch pănh năhayăbácăb ăvƠăgi iăthíchăcácăy uăt ătácăđ ngăđ năchínhăsáchătr ă ăt c

Ch ngă5:ăK tălu n,ăcácăh năch ătrongăđ ătƠiăvƠăđ ăxu tăh ngănghiênăc uăti pătheo

CH NGă2:ăC ăS ăLÝăTHUY T

Ch ngă2ăs ătrìnhăbƠyăcácăn iădungănh ăcácălỦăthuy tăv ăchínhăsáchătr ăc ăt c,ăxơyă

d ngăcácăgi ăthuy tănghiênăc uăvƠăcu iăcùngătrìnhăbƠyăcácănghiênăc uătr căcóăliên quan

2.1 Chính sách c t c

2.1.1 Khái ni m

TheoăLeaseăvƠăctgă(2000),ăchínhăsáchăc ăt călƠăm tăcôngăvi cămƠănhƠăqu nălỦă

ph iăđ a raăquy tăđ nhăv ăm cătr ăc ăt căc ngănh ăhìnhăth căphơnăph iăl iănhu năchoă

c ăđông.ăChínhăsáchăc ăt căc aăcôngătyăph thu căvƠoănhi uăy uăt ănh ăhi uăqu ,ăho tă

đ ngăkinhădoanh,ăc ăh iăđ uăt ,ăđ căđi măc aăcôngăty,ăc ăc uăs ăh uăc aăc ăđông và nhi uăy uăt ăkhác

Chínhăsáchăc ăt călƠăm tătrongăcácăchínhăsáchătƠiăchínhăquanătr ngăc aădoanhănghi p.ăC ăt căđ c xem lƠăm tăkho năph năth ngădƠnhăchoăc ăđôngăvìăgiáătr ăc aă

nh ngăkho năđ uăt ăc aăh ăvƠăr iăroămƠăh ăph iăgánhăch uăkhiăn măgi ăc ăphi uăc aădoanhă nghi p.ă C ă t că c ngă đ că xemă lƠă m tă ph ngă ti nă giámă sátă ho tă đ ngă c aădoanhă nghi pă b iă thôngă quaă t ă l ă s ă h uă c aă mình,ă cácă nhƠă đ uă t ă cóă th ă yêuă c uădoanhănghi păth căhi năcácăchínhăsáchăc ăt căkhácănhau,ăquaăđóălƠmăthayăđ iăm căđ ămâu thu n đ iădi n

nhăh ngăc aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt căb tăngu năt ăl pălu năv ă

b tăcơnăx ng thôngătinăvƠămơuăthu năđ iădi năt năt iăti mătàngătrongănh ngăcôngătyăcóă

s ătáchăbi tăgi aăs ăh uăvƠăquy năqu nălỦ.ă ăgi măb tămau thu nănƠy,ănhƠăqu nălỦă

côngătyănênăs ăh uăm tăt ăl ăđángăk ăv năc ăph năcôngătyăđ ăt ăđóăg năbóăl iăíchăc aă

h ăv iăl iăíchăc ăđôngă(JensenăvƠăMeckling,ă1976),ăho cănhƠăqu nălỦ thông qua chính sáchăc ăt căđ ăgi măb tăv năđ ăb tăcơnăx ngăthôngătină(ăBhattacharya,ă1979,ăMillerăvƠă

Rock,ă1985)ăho căcácănhƠăđ uăt ăbênăngoƠi,ăthôngăquaăquy năbi uăquy tăc aămình,ăcóă

th ăyêuăc uănhƠăqu nălỦăthayăđ iăchínhăsáchăc ăt cănh măgi măv năđ ădòngăti năt ădoă(Jensen, 1986)

2.1.2 Các ký thuy t liên quan đ n chính sách c t c

Lý thuy t c t c làm gi m r i ro cho nhà đ u t (‘ bird – in – hand’ theory)

M tăl pălu năv ăm iăquanăh ăgi aăgiáătr ăcôngătyăvƠăc ăt călƠătơmălỦăkhôngăthíchă

r iăroăc aăcácănhƠăđ uăt ăGordonă(1963)ăchoăr ngăm cătr ăc ăt căc aăcôngătyăs ălƠmăthayăđ iăm căđ ăr iăroăc aănhƠăđ uăt ăvìăth ălƠmăthayăđ iăsu tăchi tăkh uămƠănhƠăđ uă

t ăs ăd ngăđ ăđ nhăgiáăcôngăty.ăC ăt căcaoălƠmăgi măs ăkhôngăch căch nădòngăti nătrongăt ngălaiăc a c ăđông.ăC ăđôngăs ăchi tăkh uăthuănh păt ngălaiăc aăcôngătyăth pă

h năvƠăs ălƠmăt ngăgiáătr ăc aăcôngătyăvƠ ng căl i.ăGi ăthuy tănƠyăđ căh ătr ăb iăcácănghiênăc uăc a Gordon và Shapiro (1956), Gordon (1959) Gordon (1963), Lintner ( 1962) và Walter (1963)

FriendăvƠăPuckettă(1964)ăchoăr ngăcácăcôngătyăph iăđ iăm tăv iăr iăroăc aădòngă

ti nătrongăt ngălaiăth ngăcóăxuăh ngătr ăc ăt căth p,ăcònăRozeffă(1982)ăđƣătìmăth yă

m iă quană h ă ng că chi uă gi aă c ă t că vƠă r iă roă c aă côngă tyă khiă nghiênă c uă th cănghi m.ă D aă vƠoă cácă nhă h ngă c aă thu ă lênă chínhă sáchă c ă t c,ă Litzenbergeră vƠăRamaswamyă(1979)ăđƣăphátătri năăm tăgi ăthuy tăv ăchínhăsáchăc ăt căchoăraăk tăqu ă

ng căl i

Lý thuy t v hi u ng khách hàng lên c t c ( clientele theary)

M&Măđ nhăngh aăxuăh ngănhƠăđ uăt ăb ăthuăhútăb iăăm tălo iăc ăphi uăăcóătr ă

c ăt căđ căg iălƠăhi uă ngăkháchăhƠngălênăc ăt c.ăTuyănhiên,ăh ănh năm nhăr ngădùăcôngă tyă c ă g ngă thayă đ iă chínhă sáchă c ă t că đ ă thuă hútă nhƠă đ uă t ă nh ngă trongă th ă

tr ngăhoƠnăh oăthìăaiăc ngăt tănh ăaiănênăgiáătr ăc aăcôngătyăkhôngăb ă nhăh ng

Trongăth căt ,ăcácănhƠăđ uăt ăph iăch uăcácălo iăthu ăkhácănhauăđ iăv iăcácăthuă

nh păt ăc ăt c,ăl iăv năvƠăcácăchiăphíăgiaoăd ch.ăD aăvƠoăhoƠnăc nhăkhácănhauăc aă

t ngănhƠăđ uăt ,ăthu ăvƠăchiăphíăgiaoăd chăcóăth ăt oăraăcácănhómănhƠăđ uăt ăNh ngănhƠăđ uăt ănƠyăs ăb ăthuăhútăb iănh ngăcôngătyăcóăchínhăsáchăc ăt căphùăh păv i hoàn

c nhăc aămìnhăc ngănh ăcácăcôngătyăthuăhútănhómăkháchăhƠngăcôngănghi păth ngăcóă

m căt ngătr ngăcaoăthìăs ăthuăhútănhómăkháchăhƠngă aăthíchăthuănh păt ăl iăíchăv n.ă

Ng căl i,ăcácăcôngătyădùngăm tăph năl năthuănh păc aămìnhăđ ătr ăc ăt căl iăthuăhút

nh ngănhƠăđ uăt ăthíchăthuănh păt ăc ăt căl năh năph năl iăv nă(ănh ngănhƠăđ uăt ăxemăthuănh păt ăc ăt călƠăkho năthuănh păchínhăc aăh )

Hi uă ngăkháchăhƠngădoă nhăh ngăc aăthu :ădoăcáchătínhăthu ătrênăthuănh păt ă

c ăt căvƠăph năl iăv năkhácănhauăcóăth ă nhăh ngăđ năs ăthíchăc aănhƠăđ uăt ătheoă

nh ngăcáchăkhácănhau.ă ơyăchínhălƠăn iădungăc tălõiăc aăgi ăthuy tăhi uă ngăkháchăhƠngădoăthu ăgơyăra.ăVíăd :ăKhiănhƠăđ uăt ăcóăthuănh păth ngăxuyênăvƠă năđ nhăn mătrongăkhungăthu ăxu tăth păs ăcóăxuăh ngăb ăthuăhútăb iănh ngăcôngătyăcóătr ăc ăt căcaoăvƠă năđ nh.ăNg căl i,ăcácănhƠăđ uăt ăcóăthuănh păth ngăxuyênăn mătrongăkhungăthu ăsu tăcaoăthìăcóăxuăh ngăđ uăt ăvƠoăcácăcôngătyăgi ăl iăph năl năthuănh păc aăh ă

đ ăt ngătr ngătrong t ngălai.ăCácănhƠănghiênăc uăth cănghi măv ăhi uă ngăkháchăhƠngădoă nhăh ngăc aăthu ănh ăHanăvƠăctgă(1999),ăăDhaliwalăvƠăctgă(1999)ăvƠăShortă

và ctg (2002)

Hi uă ngăkháchăhƠngădoă nhăh ngăc aăchiăphíăgiaoăd chă:ăChínhăsáchăc ăt căcóă

th ăt oăraă nhăh ngăkhácănhauăđ năkháchăhƠngăthôngăquaăchiăphíăgiaoăd ch.ăCh ngă

h nănh ăcácănhƠăđ uăt ănh ă(ăng iăv ăh u,ănh ngănhƠăđ uăt ăch ngăkhoánăđ ăcóăthuă

nh păđ ăchiăphíăchoătiêuădùng…)ăb ăthuăhútăb iăcácăc ăphi uătr ăc ăt căcaoăvƠă năđ nhă

b iă vìă chiă phíă giaoă d chă bánă c ă phi uă cóă th ă t ngă đáng k ă đ iă v iă nhƠă đ uă t ă nƠy.ă

Ng căl i,ăm tăs ănhƠăđ uăt ă(ng iăgiƠuăcó),ăkhôngăl ăthu căvƠoădanhăm căđ uăt ăc ăphi uăđ ăđápă ngănhuăc uătiêuădùng,ăthíchănh ngăcôngătyăcóăl iănhu năcaoămƠătr ăc ă

t căth păđ ătránhăcácăchiăphíăgiaoăd chăliênăquanătáiăđ uăt ăti năt ăc ăt cămƠăh ăch aă

c năs ăd ngăbơyăgi

M tăỦăngh aăkhácăc aăgi ăthuy tăv ăhi uă ngăkháchăhƠngălƠăkhiăthayăđ iăchínhăsáchăc ăt căthìăc ăc uăs ăh uăc aăc ăđôngăcóăth ăc ngăthayăđ iătheo.ăT ăđơyăchoăth yăcácăcôngătyăc năápăd ngăchínhăsáchăc ăt că năđ nhăđ ătránhăcácăc ăđôngăthayăđ iădanhă

m că đ uă t ă c aă mình.ă Cácă nghiênă c uă th că nghi mă trênă đƣă cungă c pă nh ngă b ngă

ch ngăđ ăh ătr ăchoăs ăt năt iăc aăcácăgi ăthuy tăhi uă ngăkháchăhƠngăg m:ăHajajăvƠăVijh (1990), Ang và ctg (1991) và Denis và ctg (1994)

Lý thuy t tín hi u (Signal theory)

M tătrongănh ngăgi ăđ nhăc aălỦăthuy tăM&MălƠăthôngătinăc aăcácănhƠăđ uăt ă

đ uănh ănhau.ăTuyănhiênătrongăth căt ăluônăluônăt năt iănh ngăthôngătinăb tăcơnăx ng

gi aăcácăbênătrongă(ăng iăqu nălỦ)ăvƠăng iăbênăngoƠiă(ăc ăđông bên ngoài) Các nhà

qu nălỦ,ăl nhăđ oăcôngătyăth ngăcóănhi uăthôngătinăh năv ătìnhăhìnhăhi năt iăvƠătri nă

v ngăphátătri năcôngătyăh năcácăc ăđôngăbênăngoƠiăcóăth ăgơyăraăs ămùăm ăv ăcácăgiáă

tr ăth tăc aăcôngăty.ăDoăđó,ăgiáăc ăphi uăkhôngăph iălúcănƠoăc ngăph năánhăchínhăxácăgiáătr ăc aăcôngăty

Nhi uănhƠănghiênăc uăchoăr ngăc ăt căcóăth ăch aăcácăthôngătinăv ătri năv ngă

c aăcôngăty.ăNóiăcáchăkhác,ăc ăt căcóăth ătruy năđ tăthôngătinăv ăti măn ngăthuănh pă

t ngălaiăc aăcôngăty.ă ơyăc ngălƠăn iădungăchínhăc aălỦăthuy tătínăhi u,ăcácănhƠăđ uă

t ăcóăth ăsuyăraăthôngătinăv ăthuănh păt ngălaiăc aăm tăcôngătyăthôngăquaăcácătínăhi uă

đ năt ăthôngăbáoătr ăc ăt c.ă ăgi ăthuy tănƠyăt năt i,ăcácănhƠăqu nălỦăph iăcóăthôngătină

v ătri năv ngăc aăcôngătyăvƠăcóăđ ngăc ăđ ătruy năđ tăthôngătinănƠyăraăth ătr ng.ăH nă

n a,ătínăhi uăph iălƠăđúng,ăm tăcôngătyăcóăthuănh păkémătrongăt ngălaiăthìăkhôngăth ă

g iătínăhi uătíchăc căchoăth ătr ngăb ngăcáchăt ngăm cătr ăc ăt c.ăNgoƠiăra,ăth ătr ngă

ph iăcóăkh ăn ngăd aăvƠoătínăhi uăđ ăphơnăbi tăgi aăcôngătyăt t,ăcôngătyăx u.ăNh ngă

đi uăki nănƠyăđ căđápă ngăthìăth ătr ngăs ăph năánhăt tăv iăcácăthôngătinătr ăc ăt căvƠăng căl i

M tăcôngătyătr ăc ăt căcaoăs ăph năánhăcôngătyăs ăcóăl iănhu nă năđ nhătrongă

t ngălai,ădoăđóăgiáăc ăphi uăs ăph năánhătíchăc căv iăthôngătinănƠy.ăNg căl i,ăvi că

c tăgi măc ăt căcóăth ăxemănh ăm tătínăhi uăx uăv ăs ăs tăgi măthuănh pătrongăt ngălai,ăgiáăc ăphi uăs ăgi mătheoăkhiăti pănh năthôngătinănƠy.ăVìăv y,ăcácănhƠăqu nălỦă

th ngăkhôngămu năcôngăb ăthôngătinăc tăgi măc ăt c.ăMôăhìnhătínăhi uăđ cătríchă

d nănhi uănh tăcóăth ătìmăth yătrongăcácănghiênăc uăc aăBhattachryaă(1979),ăJohnăvƠăWillams (1985) và Miller và Rock (1985)

Lý thuy t v chi phí đ i di n và dòng ti n t do ( agency cost theory)

Trong lý thuy tăc aăM&Măcóăm tăgi ăđ nhălƠăkhôngăcóăxungăđ tăl iăíchăgi aănhƠăqu nălỦăvƠăc ăđông.ăTrongăth căt ,ăquy năl iăc aăc ăđôngăvƠăquy năl iăc aănhƠăđ uă

t ăqu nălỦăkhácănhau.ăCácănhƠăqu nălỦăcóăth ădùngănh ngăquy năl căc aămìnhăđ ăgơyă

t năkémăchoăcácăc ăđôngănh ăvi căphơnăb ăquáănhi uăti năvƠoăl ng,ăth ngăho căđ uă

t ăvƠoăcácăd ăánăkémăhi uăqu ăVìăv y,ăcácăc ăđôngăph iăch uăm tăchiăphíăg iălƠăchiăphíăđ iădi năliênăquanăđ năvi căqu nălỦ,ăgiámăsátăhƠnhăviăc aănhƠăqu nălỦ.ăChiăphíăđ iă

di nălƠăchiăphíăti mă năgơyăraăxungăđ tăl iăíchăgi aăc ăđôngăvƠănhƠăqu nălỦ.ăVìăv y,ă

vi că tr ă c ă t că choă c ă đôngă cóă th ă lƠmă gi mă v nă đ ă đ iă di nă Rozeffă (1982);ăEasterbrook (1984); Jensen (1986); Alli và ctg (1993)

Easterbrookă(1984)ăchoăr ngăc ăt căti năm tălƠăm tăcôngăc ăđ ăgi mădòngăti nă

t ădoămƠănhƠăqu nălỦăcóăth ăs ăs ngăđ ăph căv ăl iăíchăchoăb năthơnăh ăNgoƠiăra, tác

gi ăchoăr ngăvi cădùngădòngăti năt ădoăđ ătr ăc ăt căchoăc ăđôngăbu căcácănhƠăqu nălỦă

ph iăti păc năcácăngu năv năbênăngoƠiăđ ăđ uăt ăvƠoăcácăd ăán.ăKhiăđó,ăcácăch ăn ăs ă

t ngăc ngăgiámăsátăcácăho tăđ ngăc aănhƠăqu nălỦ,ăchiăphíăđ iădi năgi mămangăl iăl iăíchăchoăc ăđông.ăTuyănhiên,ăEasterbrookă(1984)ăc ngăchoăr ngăvi căc ăt căcaoăcóăth ă

bu căcácănhƠăqu nălỦăt ngăđònăb yătƠiăchínhăđ ăđ uăt ăvƠoăcácăd ăánămƠăđôiăkhi làm

t ngăr iăroăchoăc ăđông

Jensenă(1986)ăđƣăđ aăraăm tăcáchăgi iăthíchăkhácăchoăvi cătr ăc ăt căd aătrênălỦăthuy tăv ăchiăphíăđ iădi n,ăJensenăchoăr ngăcácăcôngătyăcóădòngăti năd ăth aăcóăth ăd nă

đ năcóăth ăd năđ năcácănhƠăqu nălỦăs ăd ngăvìăl iăíchăriêngămƠăkhôngăcóăl iăchoăc ăđôngăh ămu năm ăr ngăquyămôăđ ăt ngăquy năki măsoátăcôngătyă(GaverăvƠăGaver,ă1993).ăCôngătyăcóănhi uăti năm tănhƠnăr i thìăv năđ ăđ uăt ăquáăm căs ăth ăhi nărõă

h n,ăcóăth ăđ uăt ăvƠoănh ngăd ăánăkhôngăhi uăqu ă.ăDoăđó,ăvi cătr ăc ăt căcaoăs ălƠmăphơnăgi m chiăphíăđ iădi năJensenăchoăr ngăn ăc ngăcóăvaiătròăt ngăt ănh ăc ăt cătrongăvi căgi măchiăphíăđ iădi n

M&Măchoăr ngăchínhăsáchăc ăt căđ căl păv iăchínhăsáchăđ uăt ăTuyănhiên,ăgi ăthuy tădòngăti năt ădoănh năm nhăr ngăchínhăsáchăc ăt căvƠăchínhăsáchăđ uăt ăliênăquanăv iănhauăd aătrênăl pălu nătr ăc ăt căcaoăs ălƠmăgi măcácăv năđ ăv ăđ uăt ăquáă

m c,ăkhôngăhi uăqu ătrongăkhiăcácăy uăt ăkhácăkhôngăthayăđ iăvƠăs ălƠmăt ngăgiáătr ăcôngătyă(LangăvƠăLitzenberger,ă1989)ă.ăH năn a,ăkhiăcôngătyătr ăc ăt căcaoăcácăqu ă

đ uăt ăs ăgi m.ădoăđóăđ ăm ăr ngăs năxu tăkinhădoanhăbu căcácănhƠăqu nălỦăph iăđiătìmăvayăn ăKhiăđó,ăc ăđôngăs ăcóănh ngăr iăroăvƠăph iăch uăm căthu ăcaoădoănh nă

th căc ăt căcao.ăVìăvơy,ăc ăđôngăph iăcơnăb ngăgi aăl iăíchăvƠ chiăphíăc aăvi căđòiăh iă

m căc ăt căcao

2.2ăM iăquanăh ăgi aăc ăđôngăvƠăchínhăsáchăc ăt c

2.2.1 C đông nhà n c & chính sách c t c

Ng căv iăcácăgi ăthuy tătr căđơyăchoăr ngăchiătr ăc ăt călƠăcôngăc ălƠmăgi măhƠnhăviăđ iădi năc aăcácănhƠăqu nătr ă(ăJensen,ă1986)ăvƠăđ căxemălƠăcôngăc ătruy năt iătínă hi uă v ă vi nă c nhă t ngă laiă c aă côngă tyă t iă các c đôngă (ă Bhattacharya,ă 1980),

Chenă etă ală (2009)ă choă r ngă chiă tr ă c ă t că ti nă m tă đ că cácă c ă đôngă l nă ă cácă th ă

tr ngăm iăn iă aăthíchăh năvìătácăđ ngăng m c aănó.ăVìăh uăh tăcácăcôngătyăniêmăy tăăth ătr ngăm iăn iălƠăt ăc ăph năhóa,ăngh aălƠăph năl nănh ngăcôngătyănƠyăbanăđ uă

đ căhìnhăthƠnhăt ăm tăph nătƠiăs năho cănh ngăchiănhánhăc aăcácădoanhănghi pănhƠă

n c vƠăh ăch năcáchăniêmăy tăđ ăthuăhútăcácănhƠăđ uăt ăho căc ăph năhóaătheoălu tă

đ nh M tănghiênăc uăg năđơyăc aăWeiăvƠăc ngăs ăn mă2004ăchoăth yăr ngăcácăcôngătyăTrungăQu căv iăt ăl ăv năch ăs ăh uăthu cănhƠăn căn măquy năki măsoátăcƠngăcaoăthìăth ătr ngăchiătr ăc ăt căti năm tănhi uăh năvƠăcácăch s ăh uăthu cănhƠăn cănƠyăthìăd ngănh ăt ăb ăquy năth căhi nămuaăc ăphi uănhi uăh n.ăTh căti năchiătr ăc ăt călƠăt ngăt ănh ăcáchăth căchuy nănh ngăc ăph năt ănhƠăn căsangăc ăđôngăthi uăs ăkhácăv iăgiáăchuy nănh ngăcaoăh năgiáăth ngăl ngăn uătr căti păbánăc ăph nă(ăđơyă

đ căg iălƠătácăđ ngăng măậ tunnelingăeffect).ăTrongăgiaiăđo nănghiênăc uăc aătácăgi :ă

c ăph năthu căs ăh uănhƠăn călƠănh ngăc ăph năkhôngăt ădoăchuy nănh ng.ăChúngă

ch ăđ cămuaăho căbánăthôngăquaăgiáăth ngăl ngăv iăcácăc ăđôngăkhácăkhiăcóăs ă

ch păthu năđ căbi tăt ăchínhăph ă(ăWeiăetăal,ă2004)

Nghiênăc uăc aăKevinăC.K.ăLamăvƠăc ngăs ă(2012)ătìmăth yăr ngăcácăcôngătyă

v iăt ătr ngăv năch ăs ăh uăthu cănhƠăn căcaoăth ngăcóăkhuynhăh ngăchiătr ăc ă

t căti năm tăcaoăh năvƠăchiătr ăc t căc ăph năth păh n,ăđi uănƠyăch ăraăr ngătácăđ ngă

ng mă tăh năv tătr iăh nătácăđ ngăphátătínăhi uă ănh ngăcôngătyăcóăt ăl ăv năch ăs ă

h uăthu cănhƠăn căcaoăh n

Guleră(2003)ănghiênăc uăm iăquanăh ăgi aăchínhăsáchăc ăt c,ăc uătrúcăs ăh uăvƠăki măsoátăt iăcácăcôngătyăÚcătrongăkho ngăth iăgianăt ă1991ăậ 1999.ăK tăqu ănghiênă

c uăch ăraăr ngănh ngăcôngătyăđ căki măsoátăb iăc ăđôngănhƠăn căth ngăh aăh nă

m tăt ăl ăchiătr ăc ăt căcaoăvƠăđ uăđ năh năcácăcôngătyăđ căki măsoátăb iăgiaăđình

Naser và ctg (2004) và Al ậ Malkawaă(2007)ăchoăr ngă ănh ngăth ătr ngăm iă

n i,ăs ăh uănhƠăn căcóăm tăvaiătròăquanătr ngătrongăquy tăđ nhăchínhăsáchăc ăt c.ăGulăvƠăKealeyă(1999)ătìmăth yăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăt ăl ăs ăh uănhƠăn căvƠă

c ăt c,ăvìăcácăcôngătyăs ăh uănhƠăn căcaoăthìăcácăd ăánăđ uăt ăthu năl iăh n.CácăcôngătyănƠyănh năđ cănhi uă uăđƣiăh năt ăcácăchínhăsáchănhƠăn c,ăvƠăcóănhi uătƠiăs nă

c ngănh ăm iăquanăh ăt tăv iăngơnăhƠngăă(ăm tăt ăch căđ căchiăph iăb iănhƠăn c)ă

nênăvi căti păc năcácăngu năv năbênăngoƠiăs ăd ădƠngăh năcácăcôngătyăt ănhơnănênăkh ă

n ngătr ăc ăt căchoăc ăđôngăcaoăh n.ăNgoƠiăra,ăNaserăvƠăctgă(2004)ăcònăchoăr ngăth ă

tr ngăm iăn i,ăs ăb oăv ăc aăphápălu tăđ iăv iăth ătr ngăcònăh năch ,ăvìăv yăc ăđôngănhƠăn c cònăcóăvaiătròăđ uătƠuătrongăvi căho chăđ nhăđ ăxơyăd ngăm tăth ătr ngăchúngăkhoánăphátătri nă năđ nh,ăb oăv ăl iăíchăc aăc ăđôngăb ngăcáchătr ăc ăt căcao.ăNgoƠiă ra,ă m tă nguyênă nhơnă khácă mƠă c ă đôngă mongă mu nă m că c ă t că caoă vìă ă th ă

tr ngăđangăphátătri năcácăkho năthuănh pătrongăt ng laiăc aăcôngătyăs ătìmă nănhi uă

r iăroăh năsoăv iănh ngăn căphátătri n D aătrênănh ngăl pălu nătrên,ăđ ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tănghiênăc uăth ănh tănh ăsau:

H1: Công ty có t l s h u c đông nhà n c càng nhi u thì nhi u kh n ng tr c

t c và tr m c cao

2.2.2 C đông n c ngoài và chính sách c t c

Nghiênăc uăg năđơyăc aăKevinăC.K.LamăvƠăc ngăs ă(2012),ănh măkhámăpháă

li uăcóăs ăkhácăbi tănƠoătrongăchínhăsáchăc ăt că ăcácăcôngătyăcóăcácăđ căđi măs ăh uăkhácănhau.ăS ăd ngăd ăli uăb ngăg mă7519ăquanăsátăt ă1712ăcôngăth ngăm iăniêmă

y tăcôngăkhaiătrênăsƠnăch ngăkhoánăTh ngăH iăvƠăsƠnăShenzhenăt ă2001-2006 ( trong đóăcóă33ăcôngătyăđ căniêmăy tăchéoătrênăsƠnăHongăKong,ă27ăcôngătyăniêmăy tătrênăsƠnăch ngăkhoánăc aăM ,ă5ăcôngătyăniêmăy tăchéoă ăLondonăvƠă1 côngătyăniêmăy tăchéoă ăSingapore).ăTrongănghiênăc uănƠy,ătácăgi ăđ căbi tănh năm nhăvaiătròăc aăch ă

s ăh uăn căngoƠi,ăniêmăy tăchéoăvƠăs ăh uănhƠăn căđ iăv iăchínhăsáchăc ăt că ăcácăcôngătyăTrungăQu c.ăB ngămôăhìnhăh iăquyăOLSăh tăh păh iăquy Tobit và ki mătraăđ ă

nh y,ăKeivinăC.K.LamăvƠăc ngăs ătìmăth yăb ngăch ngăchoăr ngăt ătr ngăv năch ăs ă

h uăvƠăc ăđôngăn căngoƠiăcóătácăđ ngăng căchi uăcóăỦăngh aăth ngăkêăv iăchiătr ăc ă

t căti năm t,ăđi uănƠyăđ ngănh tăv iăquanăđi măv ăphátătínăhi uăvƠăquanăđi mălàm

gi măchiăphíăcácăho tăđ ngăng măc aăcácăcôngătyăv iăkh ăn ngăt ngăv năt ăbênăngoƠiăăTrungăQu c.ăNgh aălƠ,ăs ăcóăm tăc aăcácăc ăđôngăn căngoƠiăho căđ căniêmăy tăchéo raăn căngoƠiătruy năt iăm tătínăhi uăt tăv iăth ătr ngăv ăvi năc nhăt ngălaiăc aă

côngăty.ăThêmăvƠoăđó,ăc ăđôngăn căngoƠiăđóngăvaiătròăgiámăsátăho tăđ ngăc aăbană

qu nătr ăt tăh năc ăđôngătrongăn c,ăvìăv yănh ngăcôngătyăcóăt ăph năs ăh u thu c nhà

đ uăt ăn căngoƠiăcƠngăcaoăthìăcóăth ăgi măb tăvaiătròăgiámăsátăc aăc ăt căvƠădoăđóăt ă

l ăchiătr ăc ăt căti năm tăcóăth ăgi m

Cácăc ăđôngăn căngoƠiăth ngăg pănh ngăb tăl iăv ăthôngătinăh nălƠăcácănhƠă

đ uăt ătrongăn c.ăVìăv y,ăkhiăcôngătyăs ăh uăn căngoƠiănhi uăs ăyêuăc uăv ăvi căcôngăb ăthôngătinăh n,ăkhiăđóăv năđ ăthôngătinăb tăcơnăx ngăgi aăc ăđôngăbênătrongăvƠă

c ăđôngăbênăngoƠiăgi m,ăv năđ ăcôngătyăc ngăs ăgi mătheo.ăTheoăSamiă&ăZhouă(2004),ăăTrungăQu c,ăvi căcôngăb ăthôngătinăc aăcôngătyă ăth ătr ngăc ăphi uăBă(ăth ătr ngăchoă cácă nhƠă đ uă t ă trongă n c).ă Vi că côngă b ă thôngă tină k ă toán c aă côngă tyă ă th ă

tr ngăAătheoănh ngăchu năm căk ătoánătrongăn c,ătrongăkhiăđóăvi căcôngăb ăthôngătinăk ătoánăc aăcácăcôngătyătrênăth ătr ngăBătheoătiêuăchu năqu căt ăChoănênăcôngătyăcóăs ăh uăn căngoƠiăcƠngănhi u,ăcácănhƠăqu nălỦăcôngătyăch uăápăl c cƠngăl n.ăH ăkhôngădámăđ uăt ăvƠoănh ngăd ăánăkémăhi uăqu ,ăchoăphíăđ iădi năs ăgi m

NgoƠiăra,ăcácăc ăđôngăn căăngoƠiălƠănh ngănhƠăđ uăt ăchuyênănghi p,ătíchăc căthamăgiaăki măsoátăcácăho tăđ ngăc aăcôngăty,ă ngăd ngăkhoaăh căhi năđ iănênăcóăth ă

ki măsoátăvƠăng năch nănh ngăhƠnhăđ ngăgơyăthi tăh iăchoăc ăđôngăng iăqu nălỦ,ă

ho căphátăhi nănh ngăhƠnhăviă“ălƠmăđ p”ăs ăsáchăc aănhƠăqu nălỦ,ăgi măthi uăv năđ ăcôngăty.ăTheoănghiênăc uăc aăVinhă(2010)ăv ăs ăh uănhƠăđ uăt ăn căngoƠiătrênăsƠnăHOSEăt ăn mă2007-2009ăphátăhi năr ngăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăthíchăđ uăt ăvƠoă

nh ngăcôngătyăl n,ăt ăl ăv năhóaăth ătr ngătrênăv năch ăs ăh uăcaoăvƠăcóăt ăl ăn ă

th p.ăH năn a,ăcácăc ăđôngănƠyăkhôngăthíchăđ uăt ăvƠoănh ngăcôngătyăcóăc ăđôngăchiă

ph iămƠăthíchăđ uăt ăvƠoănh ngăcôngătyămƠăh ăcóăth ăt oă nhăh ngălênăcácăchínhăsáchăcôngătyăđ ăgi măthôngătinăb tăcơnăx ng.ăJeonăvƠăctgă(2011)ăkhiănghiênăc uă ăHƠnă

Qu căth yăr ngăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăthíchănh ngăcôngătyăl n,ă năđ nh,ăcóănhi uă

c ăh iăđ uăt ăh n.ăTrongănh ngăcông tyăđó,ăh ăthíchănh ngăcôngătyăcóăm cătr ăc ăt că

th păh nănh ngăcôngătyătr ăc ăt căcao

H2: S h u n c ngoài có m i quan h ng c chi u v i m c chi tr c t c cho c đông

2.2.3 C đông qu n lý và chính sách c t c

Jensenă(1986)ăl pălu năr ngăcácănhƠăqu nălỦăthíchăgi ăl iăl iănhu năthayăvìăchiăchoăcácăc ăđôngăd iăd ngăc ăt c.ăCácănhƠăqu nălỦăthíchăgi ăl iă cácăngu năl cătƠiă

chínhăs ăd ngăchoăm cătiêuăt ngătr ngăt ngălaiăc aăcôngătyăc ngănh ănh măph căv ăchoăl iăíchăcácănhơnăc aăh ăN uăcácănhƠăqu nălỦăkhôngămu năt iăđaăhóaătƠiăs năc aăc ăđông,ăh ăs ăn măgi ăti năm tănhi uăh nănh măt ngătƠiăs năd iăquy năki măsoátăc aămìnhăvƠăt ăđó,ăgiaăt ngăquy năqu nălỦ.ăTrongătr ngăh pănƠy,ăchiăphíăn măgi ăti năm tă

s ăt ngălênăvƠăbaoăg măc ăchiăphíăđ iădi năđ iăv iădòngăti năn măd iăquy năđ nhăđo tă

c aănhƠăqu nălỦ.ă Jensen (1976)ăchoăr ngăt ăl ăs ăh uăc ăph năc aănhƠăqu nălỦăgiúpăl iăíchăc aăch ăs ăh uăvƠănhƠ qu nălỦăth ngănh tăv iănhauăh n.ăDoăv y,ăs ăkhôngăcóăchiăphíăđ iădi năđ iăv iănh ngăcôngătyăcóăcácăc ăđôngăđ ng th iălƠănhƠăqu nălỦă(ăcôngătyăgiaăđình).ăLu nălu nănƠyăđ că ngăh ăchoăquanăđi măt năt iăm iăquanăh ăngh chăbi nă

gi aăt ăl ăv năch ăs ăh uăthu căbanăqu nătr ăvƠăc ăt căc aăcôngăty

EckboăvƠăVermaă(1994),ăphơnătíchăth cănghi măchínhăsáchăc ăt căvƠăc uătrúc s ă

h uăcácăcôngătyă ăCanadaăvƠăđƣăphátăhi năr ngăt ăl ăchiătr ăc ăt căgi măkhiăt ătr ngă

v năs ăh uăc aănhƠăqu nătr ăt ng,ăđ ngăth iăk tăqu ăc aănghiênăc uăc ngăth yăr ng khi cácănhƠăqu nălỦă(vƠănh ngăng iăliênăquan)ăn măđ căquy năbi uăquy tătuy tăđ iăki măsoátăthìăt ăl ăchiătr ăc ăt căti năm tălƠăb ngăkhông.ăNghiênăc uăth cănghi măc aăHamidăUllah,ă Asmaă Fidaă &ă Shafiullahă Khană (2012)ă 70ă côngă tyă niêmă y tă trênă sƠnă KSEă t ă2003-2010ăc aăPakistanăthôngăquaămôăhìnhăh iăquyătuy nătínhăt ngăph n,ăchoăk tăqu :ă

t năt iăm iăquanăh ăngh chăbi năgi aăt ăl ăchiătr ăc ăt căvƠăc ăc uăc aăv năs ăh uănhƠă

qu nălỦ.ăNh ăv y,ăn uăt ăl ăv năs ăh uăc aănhƠăqu nătr ăcƠngăcaoăthìăt ăl ăchiătr ăc ăt că(ăti năm t) cƠngăth p

DemsetzăvƠăLehnă(1985)ăchoăr ngăt ăl ăs h uăquáăl năc aănhƠăqu nălỦăcóăth ălƠmăchoăh ăluônăngh ăv ăl iăíchăc aămìnhăh năl iăíchăc aăc ăđôngăbênăngoƠi,ădoăđóălƠmă

gi măgiáătr ăc aăcôngăty.ăL pălu nănƠyăđ căh tr ăb iăcácănghiênăc uăc a Lloyd và ctg (1985);ă Jensenă vƠă ctgă (1992);ă Agrawală vƠă jayaramană (1994),ă Moh’dă và ctg (1995), Manos (2002), Short và ctg (2002), Sulong và Nor (2008); Harada và nguyen (2001), tìmăth yăm iăquanăh ăng căchi uăgi aăc ăt căvƠăs ăh uăc aănhƠăqu nălỦ.ăV iănh ngă

l pălu nătrên,ăđ ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tănghiênăc uăth ăba:

H3: công ty có t l s h u c a c đông qu n lý càng nhi u thì ít kh n ng tr c t c

và tr m c th p

2.2.4 C đông t ch c và chính sách c t c

Jensenă(1986)ăd aătrênăgi ăthuy tăv ădòngăti năt ădoăchoăr ngăc ăđôngăt ăch căcóăkh ăn ngăgiámăsát,ăki măsoátăcácăho tăđ ngăc a côngătyăt tăh năcácăc ăđôngăcáănhơn.ăH ăluônăbi tăt oănh ngă nhăh ngăđ năcácăquy tăđ nhăcôngătyăh n,ăc ăth ăquy tă

đ nhătr ăc ăt căchoăc ăđông.ăH ăbu căcácănhƠăqu nălỦăph iătr ăc ăt căchoăc ăđôngăđ ă

gi măl ngăti nănhƠnăr iămƠăh ăcóăth ăs ăd ngăchoăl iăíchăcáănhơn.ăKhiăđóăc ăt căđ că

s ăd ngănh ăm tăcôngăc ăđ ăt ngăc ngăgiámăsátăho tăđ ngăc aănhƠăqu nălỦ.ăB iăvì,ăthôngăquaăhìnhăth cătr ăc ăt căchoăc ăđôngăđ ăgi măl ngăti năm tăc aăcôngăty,ămƠănhƠăqu nălỦăcóăth ăs ăd ngăvƠoăm căđíchăkhácăkhôngăđemăl iăl i íchăchoăc ăđôngăvƠă

đ ngăth iăbu căcácănhƠăqu nălỦăph iăti păc năcácăngu năv năt ăbênăngoƠi.ăKhiăđóăcácănhƠăqu nălỦăph iăch uăthêmăs ăgiámăsátăt ăcácăch ăn ă(ăShleiferăvƠăVishny,ă1986)ă.ăKhiăcácăc ăđôngăt ăch căth ăhi năt tăvaiătròăgiámăsátăc aămình,ăchiăphíăđ iădi năs ăgi m,ăkhiăđóăcóăth ăt năt iăm tăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăc ăt căvƠăt ăl ăs ăh uăc aăc ăđôngăt ăch c.ăEckboăvƠăVermaă(1994)c ngăchoăr ngăc ăđôngăc ăđôngăt ăch căthíchăc ă

t căti năm tăđ ăgi măchiăphíăđ iădi năc aădòngăti năt ădo.ăM iăt ngăquanăcùngăchi uă

gi aăc ăđôngăt ăch căvƠăc ăt căđ cătìmăth yătrongăcácănghiênăc uăc aăMoh’dăvƠăctgă(1995), Short và ctg (2002); Manos (2002); Khan (2006); Abdelsalam và ctg (2008), Bicharaă(2008).ăM iăquanăh ăng căchi uăgi aăc ăt căvƠăt ăl ăs ăh uăc aăc ăđôngăt ă

ch căđ cătìmăth yătrongăcácănghiênăc uăc aăKoukiăvƠăGuzaniă(2009),ăD aătrênănh ngă

l pălu nătrên,ăđ ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tăc aănghiênăc uăth ătu:

H4; Công ty có t l s h u c a c đông t ch c càng nhi u thì có nhi u kh n ng tr

c t c ti n m t và m c cao

2.3ăCácăy uăt ăkhácătácăđ ngăđ năchínhăsáchăc ăt c

NgoƠiătácăđ ngăc aăcácălo iăc ăđông,ăchínhăsáchăc ăt căc aăcôngătyăcònăb ătácă

đ ngăb iăcácă y uăt ănh :ăL iănhu n,ăquyămô,ăl ngăti năm t,ăr iăroăvƠăc ăh iăt ngă

tr ngăc aăcôngăty…ăH năn a,ăm iăngƠnhăcóăm tăđ căđi măriêngănênăc ngăcóănh ngăchínhăsáchăc ăt căkhácănhauăchoăc ăđông.ăVƠăcu iăcùng,ăcácă y uăt ăv ămôăc ngăcóă

nh ngătácăđ ngăđênăchínhăsáchăc ăt căc aăcôngăty,ăvíăd ănh ăchínhăsáchăđánhăthu ăthuă

nh păcáănhơnălênăc ăt călƠmă nhăh ngăđ năchínhăsáchătr ăc ăt căchoăc ăđông,ăcácăy uă

t ăv ămôănh ăălƣiăsu t, l măphát,ă…ăSauăđơy,ăđ ătƠiătìmăhi uăm tăs ăy uăt ăchínhă(y uăt ă

n iăt iăc aăcôngăty)ăcóăth ăcóătácăđ ngăđ năchínhăsáchăc ăt căc aăcácăcôngătyă ăth ă

qu ăc aăcácănghiênăc uănƠyăđ căh ătr ăb iălỦăthuy tătínăhi uăc ăt c.ăD aătrênăcácăl pă

lu năvƠăk tăqu ăc aăcácănghiênăc uătr c,ăđ ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tănghiênăc uăth ăn m:

H5: Có m i quan h cùng chi u gi a chính sách c t c và l i nhu n công ty

2.3.2 T l n

T ăl ăn ălƠăm tătrongănh ngăy uăt ătácăđ ngăm nhăm ănh tăđ năchínhăsáchăc ă

t c.ăCôngătyăcóăt ăl ăn caoăcóănhi uănguyăc ăpháăs n,ăchiăphíăs ăd ngăv năcaoăđóă

c ngălƠănguyênănhơnăt iăsaoăcácăcông tyănƠyătr ăm căc ăt căth p.ăL pălu nănƠyăd aătrênălỦăthuy tăcôngătyăv ăc ăt c.ăH năn a,ăcácănghiênăc uăc aăJensenăvƠăctgă(2003);ăWeiăvƠăXiaoă(2009),ăLamăvƠăctgă(2012),ăth yăr ngăcóăm iăquanăh ăng căchi uăgi aă

c ăt căvƠăn ăTuyănhiên,ătráiăv iăl pălu nănƠy,ăc ngăquanăđi măchoăr ngăt ăl ăn ăcóă

m iăquanăh ăcùngăchi uăv iăchínhăsáchăc ăt căc aăcôngăty.ăL pălu nănƠyăđ căh ătr ăă

b iălỦăthuy tătínăhi uăc ăt c.ăChangăvƠăRheeă(1990)ăphátăhiênăcácăcôngătyătr ăc ăt căcaoăcóăxuăh ngătƠiătr ăt ăn ,ăcácăcôngătyăcóăm căc ăt căth păcóăxuăh ngătƠiătr ăt ă

v n.ă ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tăth ăsau:

H6: Công ty có t l n càng cao thì ít kh n ng tr c t c và tr m c th p

2.3.3 Quy mô công ty

Fama và French (2001), Allen và Michaely (2002) và Aivazian và ctg (2003) choăr ngăcácăcôngătyăcóăquyămôăl nălƠănh ngăcôngătyătr ngăthƠnh,ăcóăthuănh pă nă

đ nhăvƠăcóănhi uătƠiăs nănênăd ădƠngăti păc năcácăngu năv năbênăngoƠiăh n.ăSawickiă

(2005)ăchoăr ngăvi cătr ăc ăt călƠăm tăgi iăphápăgiánăti păđ ăt ngăs ăgiámăsátăđ iăv iănhƠăqu nălỦ ăcácăcôngătyăl n.ăCácăcôngătyăl năs ăcóănhi uăthôngătinăb tăcơnăx ngădoăquy năs ăh uăb ăphơnătán,ăhi uăqu ăgiámăsátăc aăc ăđôngăv iăcácăho tăđ ngăc aăcôngătyăgi m,ăv năđ ăcôngătyăt ng.ăChoănênăvi cătr ăc ăt căcaoăchoăc ăđôngăcóăth ălƠăm tă

gi iăphápăđ ăgi iăquy tăv năđ ătrên,ăb iăvìătr ăc ăt căcaoăbu căcácănhƠăqu nălỦăph iăs ă

d ngăcácăngu năv năbênăngoƠi,ăs ăgiámăsátăc aăch ăn ăđ iăv iăcácăho tăđ ngăc aăcôngătyăt ng,ăchiăphíăđ iădi năgi măvƠăc ăđôngăcóăth ăđ cănh năc ăt căcaoăh n.ăTuyănhiên,ăGugler và Yurtogluă(2003)ăvƠăFarinhaă(2003)ătìmăth yăk tăqu ăng căl i,ăt călƠăm iăquanăh ăng căchi uăgi aăc ăt căvƠăquyă môăc aăcôngătyă.ă ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tănghiênăc uăth ăb y:

H7: Có m i quan h cùng chi u gi a quy mô công ty và chính sách c t c

su tăsinhăl iăc ăt că ăNh t B n.ăNh ngăcôngătyăkhôngăcóăc ăh iăt ngătr ngăthìătr ăc ă

t că ăm căcaoăđ ăh năch ăcácănhƠăqu nălỦăs ăd ngăkho năti nănƠyăđ ăđ uăt ăvƠoănh ngă

d ăánăkémăhi uăqu ăD aătrênăcácăl pălu nănƠy,ăđ ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tănghiênăc uăth ătám:

H8: Có m i quan h ng c chi u gi a c h i t ng tr ng và chính sách c t c

Rozeffă(1982)ăth yăr ngăcôngătyătr ăc ăt căchoăc ăđôngă ăm căth păkhiăh ăg pă

r iăroăkinhădoanhăcao.ăCôngătyăcóănhi uăr iăroăkinhădoanhăthìăcóănhi uăkh ăn ngăăpháă

s n,ădoăđóăh ăth ngătr ăc ăt că ăm căth păđ ăh năch ăr iăro.ăH năn a,ăcôngătyăcóăr iăroăkinhădoanhăcao,ăkhiăđóăchiăphíăs ăd ngăv năcaoăbu căcácăcôngătyănƠyăph iăs ăd ngăcácăngu năv năbênătrong,ăc ăt că ă m căth p.ăAivazianăvƠăctgă(2003),ăWeiăvƠăXiaoă(2009)ăchoăth yăr ng m iăquanăh ăng căchi uăgi aăc ăt căvƠăr iăroăkinhădoanh,ăcôngătyăcóănhi uăr iăroăs ăb tătr cătrongăkinhădoanhăthìăvi cătr ăc ăt că ăm căth păh năcácăcôngătyăkinhădoanhăthu năl i.ăM iăquanăh ănƠyăđ căl pălu năd aătrênăgi ăthuy tăcôngătyăc aăchínhăsáchăc t c.ă ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tăănghiênăc uăth ăchín:

H9: Công ty có r i ro kinh doanh cao thì ít có kh n ng tr c t c và tr m c th p

2.3.6 L ng ti n m t

Ti nă m tă lƠă m tă y uă t ă quană tr ngă nhă h ngă đ nă vi că tr ă c ă t că ti nă m t.ă

Nh ngăcôngătyăcóăs năti năm tăcaoăh năs ătr ăc ăt căcaoăh năsoăv iăcácăcôngătyăh nă

ch ăti năm t.ăM iăquanăh ătíchăc cănƠyăđ căh tr ăb iălỦăthuy tătínăhi uăc aăchínhăsáchăc ăt c.ăCácănghiênăc uăc aăHoă(2003),ăLieă(2001),ăWeiăvƠăXiaoă(2009),ăLamăvƠăctgă(2012)ăc ngăphátăhi năra m iăquanăh ănƠy.ă ătƠiăđ aăraăgi ăthuy tănghiênăc uăth ă

m iăv ăm iăquanăh ănƠy:

H10: Có m i quan h cùng chi u gi a chính sách c t c ti n m t và l ng ti n m t

c a công ty

2.4ăCácănghiênăc uătr căv ăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt c

2.4.1 Các nghiê n c u trên th gi i

JensenăvƠăctgă(1992),ăd aătrênăd ăli uăchéoăđ ăxemăxétăcácăy uăt ăquy tăđ nhă

đ năs ăh uăbênătrong,ăn ăvƠăchínhăsáchăc ăt c.ănghiênăc uăphátăhi năraăr ngăcôngătyăcóă

s ăh uăăbênătrongăcaoăs ăch năm căn ăvƠăm cătr ăc ăt căth păsoăv iăcácăcôngătyăcóăs ă

h uă bênă trongă th p.ă ă h ă tr ă choă k tă qu ă c aă Jensenă vƠă ctgă (1992),ă Agrawală vƠăJayaramană(1994)ăc ngăphátăhi nănh ngăcôngătyăv iăt ăl ăs ăh uăc aănhƠăqu nălỦăcôngătyăcƠngăcaoăthìăm cătr ăc ăt căcƠngăth p

Manosă(2002)ăs ăd ngămôăhìnhăOLSăvƠăh iăquyă Tobităđ ăphơnătíchăk tăqu ăNghiênăc uăs ăd ngăd ăli uăchéoăc aă661ăcôngătyăphiătƠiăchínhătrênăsƠnăch ngăkhoánăBombayă ă nă ăTácăgi ăxemăxétălỦăthuy tăcôngătyăv ăc ăt că ăm tăth ătr ngăm iă

n iănh ă nă ăK tăqu ătìmăth yăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăt ăl ăs ăh uăn căngoƠi,ă

s ăh uăc ăđôngăqu nălỦăăvƠăt ăl ăchiătr ăc ăt c.ăNgoƠiăra,ăk tăqu ăcònătìmăth yăm iăquanăh ăng căchi uăgi aăc ăh iăt ngătr ngăvƠăm căchiătr ăc ăt c

ShortăvƠăctgă(2002)ăs ăd ngămôăhìnhăc ăt căđ ăxemăxétăm iăquanăh ăgi aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt c.ăB ngăvi căs ăd ngăbaămôăhìnhăc ăt căc aăLintneeră(1956),ăWaudă(1996)ăvƠăFamaăvƠăBabiakă(1968),ăh ăk tălu năr ngăcóăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăchínhăsáchăc ăt căvƠăs ăh uăc aăc ăđôngăt ăch c.ăNghiênăc uăc ngăđƣătìmă

đ căm tăs ăminhăch ngăđ ăgi iăthíchăchoăm iăquanăh ăng căchi uăgi aăm cătr ăc ă

t căvƠăs ăh uănhƠăqu nălỦ

Gugluă(2003)ăxemăxétăm iăh ăgi aăc ăt c,ăc uătrúcăs ăh uăvƠăquy năsoátăcácăcôngătyă ăÁo,ănghiênăc uăs ăd ngăd ăli uăb ngătrongăgiaiăđo nă1991ăậ 1999.ăTácăgi ă

nh năth yăc uătrúcăs ăh uălƠăm tăy uăquanătr ngăquy tăđ nhăchínhăsáchăcôngăty.ăCácăcôngătyănhƠăn căth ngăthíchătr ăc ăt căvƠăh ăch ăc tăgi măc ăt căch ăkhiăb ăépăbu c.ăCôngătyăt ănhơnăkhôngăquanătơmăđ năchínhăsáchăc ăt c,ăh ăs năsƠngăc tăgi măc ăt căkhi cóăc ăh iăđ uăt ăNh ngănhƠăqu nălỦăcácăcôngătyănƠyăph nă ngătíchăc căv iăc ăh iă

đ uăt ,ănhuăc uătƠiăchínhăđ ăđi uăch nhăchínhăsáchăc ăt c.ăK tăqu ănƠyăphùăh păv iăs ă

gi iăthíchăc uălỦăthuy tăthôngătinăb tăcơnăx ngăvƠăchiăphíăđ iădi năc aănhƠăqu nălỦ.ăK tă

qu ănƠyăđangăxétătrênănh ngăcôngătyăđ uăcóănh ngăc ăh iăđ uăt ăt t.ăNgoƠiăra,ăk tăqu ănghiênăc uăcònăch ăraăr ngănh ngăcôngătyăkhôngăcóăc ăh iăđ uăt ăt tăthìăchiătr ăc ăt căcaoăchoăc ăđôngăchoădùăaiălƠăng iăki măsoátăcôngăty

DouglasăvƠăjină(2006)ătìmăhi uăm iăquanăh ăgi aăs ăh uăn căngoƠiăvƠăchínhăsáchăc ăt că ăHƠnăQu c.ăD aătrênăgi ăthuy tăchiăphíăđ iădi nă,ăh ăth yăr ngăs ăh uă

n căngoƠiăcaoăthìăs ătr ăc ăt căcao.ăH ăk tălu năr ngăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiătíchă

c căgiámă sátăcácăho tăđ ngăcôngăty,ă gi mă chiăphíăđ iădi năt ngă m căc ăt căchoăc ăđông.ăNóiătómăl i,ăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăthíchăđ uăt ăvƠoănh ngăcôngătyăl năvƠăcóă

l iănhu năcao

B ngăcáchăs ăd ngăm uăcácăcôngătyă ăM ă,ăBicharaă(2008)ăti năhƠnhănghiênă

c uăđ ăki mătraăgi ăthuy tăv ăm iăliênăh ăgi aăc ăt căvƠăc ăđôngăt ăch căb ngăvi căs ă

d ngălỦăthuy tăătínăhi uăc ăt căvƠăchiăphíăđ iădi n.ăTácăgi ăchoăr ngăc ăđôngăt ăch călƠă

nh ngănhƠăđ uăt ăthôngăminhăv iăkh ăn ngăv tătr iăvƠă nhăh ngăm nhăm ăđ năcácăquy tăđ nhăc aăcôngătyăt tăh năsoăv iănh ng nhƠăđ uăt ănh ăl ăC ăđôngăt ăch căcóăth ă

phátăhi năvƠăs aăch aănh ngăsaiăl măc aănhƠăqu nălỦ,ădoăđóăs ăcóăm tăc aăh ăđ măb oăchoăcôngătyăho tăđ ngăt tăh n.ăăH năn a,ăc ăđôngăt ăch căph nă ngătíchăc căv iăcácăthôngătinătr ăc ăt c,ăh ăs ăđi uăch nhădanhăm căđ uăt ăc aămìnhăb ngăcáchămuaăho căbánăcácăc ăphi uăs pătr ăc ăt c

KoukiăvƠăGuzaniă(2009)ăphơnătíchăm iăquanăh ăgi aăm căs ăh uăc aăc ăđôngăvƠă chínhă sáchă c ă t că c aă c aă 29ă côngă tyă ă Tunishiă trongă giaiă đo nă t ă 1995-2001 Nghiênăc uăs ăd ngăd ăli uăb ngă K tăqu ătácăgi ătìmăth yăm iăquanăh ăng căchi uă

gi aăs ăh uăc ăđôngăt ăch căv iăm căchiătr ăc ăt căvƠăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăs ă

h uănhƠăn căv iăchínhăsáchăc ăt c

WeiăvƠăXiaoă(2009),ăxemăxétăs ăthíchăc aăc ăđôngăvƠăchínhăsáchăc ăt că ăTrungă

Qu c,ă giaiă đo nă t ă n mă 1993-2006.ă Nghiênă c uă s ă d ngă môă hìnhă h iă quyă randomăăeffectsăv iăd ăli uăb ngăđ ăphơnătíchăk tăqu ă.ăK tăqu ăch ăraăr ngăkhôngăcóăm iăquană

h ăgi aăc ăđôngănhƠăn căvƠăm cătr ăc ăt căti năm tă ăcácăcôngătyă ăTrungăQu c.ăK tă

qu ăcònăchoăth y m iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăl iănhu n,ăquyămôăcôngătyăv iăm cătr ă

c ăt căti năm tăvƠăm iăquanăh ăng căchi uăăgi aăt ăl ăn ,ăr iăroăkinhădoanh,ăc ăh iă

t ngătr ngăv iăm căc ăt căti năm t

Al-Nawaiseh, M., (2013), Dividend Policy and Ownership Structure: An Applied Study on Industrial Companies in Amman Stock Exchange, Journal of Managemen.ăK tăqu ătácăgi ătìmăth yăm iăquanăh ăng căchi uăgi aăs ăh uăc ăđôngăt ă

ch că v iă m că chiă tr ă c ă t că vƠă m iă quană h ă cùngă chi uă gi aă s ă h uă nhƠă n că v iăchínhăsáchăc ăt c

JeonăvƠăctgă(2011)ăcungăc păb ngăch ngăm iăv ăm iăquanăh ăgi aăc uătrúcăs ă

h uăvƠăchínhăsáchăc ăt că ăth ătr ngăm iăn iănh ăHƠnăQu c.ăTheoătácăgi ăth yăr ngăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăthíchăđ uăt ăvƠoăcácăcôngătyăcóătr ăc ăt c.ăTrongăs ănh ngăcôngătyătr ăc ăt c,ăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăthíchăđ uăt ăvƠoăcácăcôngătyăcóătr ăc ăt că

ăm căth p.ăTácăgi ăcònăch ăraăr ng,ăvi căcôngătyămuaăl iăc ăphi uă ăm căcaoăs ăthuăhútănhi uănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăh n.ăNóiăchúng,ăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăthíchăđ uă

t ăvƠoăcácăcôngătyăcóăl iănhu năcao

LamăvƠăctgă(2012)ăXemăxétăcácălo iăch ăs ăh uăc aăc ăđôngă nhăh ngăđ năchínhăsáchăc ăt că ăm tăn năkinhăt ăm iăn iănh ăTrungăQu c.ăTh iăgianăquanăsátăt ă

n mă2001-2006.ăCácălo iăhìnhăs ăh uăđ că xemăxétătrongă nghiênă c u:ăS ăh uănhà

n c,ăs ăh uăn căngoƠi,ăs ăh uăđ iăchúngăvƠăvi căniêmăy tăchéoătrênăcácăthìătr ngăkhácănhau.ăNghiênăc uăs ăd ngămôăhìnhăOLSăvƠăTobităđ ăphơnătíchăk tăqu ăTácăgi ă

th yăr ngă ăTrungăQu c,ăcácăcôngătyăcóăt ăl ăs ăh uănhƠăn căcƠngăcaoăthìăcóănhi uă

kh ăn ngătr ăc ăt căti năm tăvƠăítăkh ăn ngătr ăc ăt căb ngăc ăphi u.ăNgoƠiăraătácăgi ă

ch ăraăr ngăc ăđôngăn căngoƠiăthíchănh ngăcôngătyătr ăc ăt căti năm tăth p

2.4.2ăNghiênăc uă ăVi tăNam

ngăThƠnhăDanhă(2013),ăphơnătíchăm iăquanăh ăgi aăm căs ăh uăc aăc ăđôngăvƠăchínhăsáchăc ăt că ăcácăcôngătyă ăVi tăNamă trongăgiaiăđo năt ă2007-2011 Nghiên

c uăs ăd ngăd ăli uăb ngă.ăK tăqu ătácăgi ătìmăth yăm iăquanăh ăng căchi uăgi aăs ă

h uăc ăđôngăt ăch căv iăm căchiătr ăc ăt căvƠăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăs ăh uă

nhƠăn căv iăchínhăsáchăc ăt c

ăTh ăB y,ăTr năTh ăH iăLỦ (2015),ăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt căc aăcácădoanhănghi păniêmăy t:ăB ngăch ngăt iăVi tăNam K tăqu ăh iăquyăchoăth yăt ăl ă

s ăh uăc ăph năc aăc ăđôngăn căngoƠiăcóăm iăt ngăquanăcùngăchi u v iăchínhăsáchăchiătr ăc ăt căti năm t

Hu nhă Th ă Xuơnă Tiênă (2013),ă C uă trúcă s ă h uă vƠă chínhă sáchă c ă t c.ă B ngă

ch ngăt iăcácăcôngătyăniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNam K tăqu ăch ăraă

r ngăkhôngăcóăm iăquanăh ăgi aăc ăđôngănhƠăn căvƠăm cătr ăc ăt căti năm tă ăcácădoanhănghi p.ăK tăqu ăcònăchoăth yăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăl iănhu n,ăquyămôăcôngătyăv iăm cătr ăc ăt căti n m tăvƠăm iăquanăh ăng căchi u gi aăt ăl ăn ,ăr iăroăkinhădoanh,ăc ăh iăt ngătr ngăv iăm căc ăt căti năm t

Tr ngă ôngăL c,ăPh măPhátăTi nă(2015),ăCácănhơnăt ă nhăh ngăđ năchínhăsáchăc ăt căc aăcácăcôngătyăniêmăy tătrênăs ăgiaoădichăch ngăkhoánăTP.HCM.ăK tăqu ănghiênăc uăchoăth yăs ăh uănhƠăn c,ăquyămôăcôngăty,ăl iănhu năcóăquanăh ăcùngăchi uăv iăchínhăsáchăc ăt c.ăN ,ăr iăroăkinhădoanhăcóătácăđ ngăng căchi uăđ năchínhăsáchăc ăt căc aăcácăcôngătyăc ăph năVi tăNamătrênăsƠnăHOSE

CH NGă3:ăPH NGăPHỄP VÀ MÔ HÌNH

NGHIểNăC U

CácălỦăthuy tăliênăquanăđ năchínhăsáchăc ăt c,ăcácănghiênăc uătr c,ăphơnătíchăvƠăđ aăraăcácăgi ăthuy tănghiênăc uăđƣătrìnhăbƠyă ăch ngă2,ătrongăch ngă3ăđ ătƠiăs ătrìnhăbƠyăcácăn iădungănh ămôăhìnhănghiênăc u,ăph ngăphápăphơnătích,ămôăt ăvƠăđoă

l ngăcácăbi n,ăph măvi nghiênăc u,ăd ăli uănghiên c u,ăph ngăphápăx ălỦăd ăli u

3.1 Mô hình nghiên c u

D a trênălỦăthuy tăchiăphíăđ iădi năvƠădòngăti năt ădo,ăcácăc ăđôngănhƠăn căthíchăc ăt căti năm tăđ ăgi mădòngăti năt ădoămƠănhƠăqu nălỦăcóăth ăs ăd ngăchoăl iăíchăcáănhơn,ăđ ngăth iăgiámăsátăăt ăbênăngoƠiăđ iăv iănhƠăqu nălỦăt ngăkhiănhƠăqu nălỦă

m năn ăt ăh ,ăkhiăđóăchiăphíăđ iădi năs ăgi m.ăNgoƠiăra,ăNghiênăc uăc aăKevinăC.K.ăLamăvƠăc ngăs ă(2012)ătìmăth yăr ngăcácăcôngătyăv iăt ătr ngăv năch ăs ăh uăthu cănhƠăn căcaoăth ngăcóăkhuynhăh ngăchiătr ăc ăt căti năm tăcaoăh năvƠăchiătr ăc ăt că

c ăph năth păh n,ăđi uănƠyăch ăraăr ngătácăđ ngăng mă tăh năv tătr iăh nătácăđ ngăphátătínăhi uă ănh ngăcôngătyăcóăt ăl ăv năch ăs ăh uăthu cănhƠăn căcaoăh n.Vìăv y,ă

đ ătƠiăk ăv ngăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăc ăt căvƠăt ăl ăs ăh uăc aăcácăc ăđôngănhƠă

n c

C ăđôngăn căngoƠiălƠănhƠăđ uăt ăthôngătin,ăcóăth ăki măsoátăt tăcácăho tăđ ngă

c aăcôngăty.ăTuyănhiên,ăh ăg pănh ngăb tăl iăv ăthôngătinăb tăcơnăx ngăsoăv iăc ăđôngătrongăn c,ăvìăv yăc ăđôngăn căngoƠiăs ăyêuăc uăcungăc păthôngătinănhi uăh năkhiăt ă

l ăs ăh uăc aăh ăt ng,ăthôngătinăb tăcơnăx ngăs ăgi m,ăchiăphíăđ iădi năc ngăs ăgi mătheo.ăTheoănghiênăc uăc aăJeonăvƠăctgă(2011)ăkhiănghiênăc uă ăHƠnăQu căth yăr ngăcácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiăthíchănh ngăcôngătyăl n,ă năđ nh,ăcóănhi uăc ăh iăđ uăt ă

h n.ă Trongă nh ngă côngă ty đó,ă h ă thíchă nh ngă côngă tyă cóă m că tr ă c ă t că th pă h nă

nh ngăcôngătyătr ăc ăt căcao.ă ătƠiăk ăv ngăcôngătyăcóăs ăh uăc ăđôngăn căngoƠiăcƠngănhi uăthìănhi uăkh ăn ngătr ăc ăt cănh ngă ăm căth p

Jensen và Mackling (1976); Rozeff (1982); Jensen và ctg (1992), và Alli và ctg (1993)ăchoăr ngăkhiăs ăh uănhƠăqu nălỦăcƠngănhi uăthìăl iăíchăc aăh ăs ăgi ngăv iăl iăíchăc aăc ăđôngălƠmăt ngăgiáătr ăc aăcôngăty,ăcóăc ăđôngăđ cătr ăc ăt cănhi uăh n.ă

Tuyănhiên,ăDemstzăvƠăLehnă(1985)ăl iăchoăr ngăt ăl ăs ăh uăquáăl năcácănhƠăqu nălỦăcóăth ălƠmăchoăh ăluônăngh ăv ăl iăíchăc aămìnhăh năl iăíchăc aăc ăđôngăbênăngoƠiălƠmă

gi măgiáătr ăc aăcôngăty.ă ătƠiăk ăv ngăcóăm iăquanăh ăng căchi uăgi aăs ăh uăc aănhƠăqu nălỦăvƠăm căc ăt căti năm t

Jensenă(1986)ăd aătrênăgi ăthuy tăv ădòngăti năt ădoăchoăr ngăc ăđôngăt ăch căcóăkh ăn ngăgiámăsát,ăki măsoátăcácăho tăđ ngăc aăcôngătyăt tăh năcácăc ăđôngăcáănhơn.ăH ăluônăbi tăt oănh ngă nhăh ngăđ năcácăquy tăđ nhăcôngătyăh n,ăc ăth ăquy tă

đ nhătr ăc ăt căchoăc ăđông.ăH ăbu căcácănhƠăqu nălỦăph iătr ăc ăt căchoăc ăđôngăđ ă

gi măl ngăti nănhƠnăr iămƠăcácănhƠăqu nălỦăcóăth ădùng choăl iăíchăcáănhơn.ăKhiăđóă

c ăt căcònăđ căs ăd ngănh ăm tăcôngăc ăđ ăt ngăc ngăgiámăsátăho tăđ ngăc aănhƠă

qu nălỦ.ăB iăvì,ăthôngăquaăhìnhăth cătr ăc ăt căchoăc đôngăđ ăgi măl ngăti năm tăc aăcôngăty,ămƠănhƠăqu nălỦăcóăth ăs ăd ngăvƠoăm căđíchăkhácăkhôngăđemăl iăl iăíchăchoă

c ăđôngăvƠăđ ngăth iăbu căcácănhƠăqu nălỦăph iăti păc năcácăngu năv năbênăngoƠi.ăKhiăđóăcácănhƠăqu nălỦăph iăch uăthêmăs ăgiámăsátăc aăh ă(shleiferăvƠăvighnyă(1986).ăC ngă

v iăl pălu nătrên,ăđ ătƠiăc ngăk ăv ngăcóăm iăquanăh ăcùngăchi uăgi aăm căc ăt căti nă

m tăvƠăs ăh uăc ăđôngăt ăch c

NgoƠiăra,ăđ ătƠiăc ngăk ăv ngăcôngătyăcóăl iănhu năcao,ăquiămôăl n,ăl ngăti nă

m tăcƠngănhi uăthìăcóănhi uăkh ăn ngătr ăc ăt căvƠătr ă ăm căcao.ăVƠăng căl iănh ngăcôngătyăcóăt ăl ăn ăcao,ăcóănhi uăcoăh iăđ uăt ăvƠăr iăroăkinhădoanhăcaoăs ăítăcóăkh ă

n ngătr ăc ăt căvƠătr ă ăm căth p

D a theo hai bài nghiênăc u v ăDividend Policy and Ownership Structure c aăWei và Xiao (2009), Al.Nawaiseh (2013) BƠiănghiênăc uăs ăd ngăph ngăphápăth ngăkêămôăt ăvƠă căl ngăMaximumălikelihoodăchoămôăhìnhăh iăquyăTobităđ ăphơnătíchă

m iăquanăh ăc aăc uătrúcăs ăh uăvƠăchínhăsáchăc ăt căc aăcácădoanhăniêmăy tătrênăth ă

tr ngăch ngăkhoánăVi tăNam

tƠiăđ aăraămô môăhìnhănghiênăc uăth cănghi măsau:

Mô hình xác đ nh các y u t tác đ ng lên m c tr c t c ti n m t c a công ty

STATE lƠăc ăđôngănhƠăn c, FOREIGN là c ăđôngăn căngoƠi, MAN là c ăđôngă

qu nălỦăvƠă INST là c ăđôngăt ăch c

lƠăđ iădi năchoăc ăh iăt ngătr ngăc aăcôngătyăIăt iăth iăđi măt

lƠăđ iădi năcho quyămôăc aăcôngătyăiă ăn măt

lƠăđ iădi năchoăr iăroăkinhădoanhăc aăcôngătyăIă ăn măt

lƠăđ iădi năchoăt ăl ăn c aăcôngătyăIă ăn măt

lƠăđ iădi năchoăsu tăsinhăl iăc aătƠiăs n,ăhayăkh ăn ngăsinhăl iăc aăcôngătyăiă ă

n măt

lƠăđ iădi năchoăl ngăti năm tă ăcu iăn mătăc aăcôngătyăi

lƠăbi năgi ăngƠnh,ăđ ăxemăxétă nhăh ngăc aăt ngăngƠnhăkhácănhauălênăchínhăsáchăc ăt c.ăTheoădanhăsáchăphơnăngƠnhăc aăsƠnăHOSEăn mă2014ăcóă15ănhómăngƠnhăl n.ăTuyănhiên,ădoăm tăs ăngƠnhăcóăs ăl ngăcôngătyăkhôngănhi uăho căd ăli uăkhôngăđ ănênătrongăđ ătìaănƠyăphơnăl iălƠmă7ănhómăngƠnhăchính:ăCôngănghi păch ăbi nă(ăC),ăs năxu tăphơnăph iăđi nă(D),ăb tăđ ngăs nă(L),ăv năt iă(H),ăbuônăbánă(G),ăxơyă

d ngă(F),ăvƠănhómăngƠnhăkhác (ăcácăngƠnhăcònăl iăg m:ănôngănghi păkhaiăkhoáng,ăcungăc păn c,ăd chăv ,ăthôngătinăvƠăkhoaăh căcôngăngh ).ăăVìăcóă7ănhómăngƠnhăchínhănênăđ ătƠiăs ăd ngă7 bi năgi ă(hă=7)ăđ ăxétă nhăh ngăc aăt ngăngƠnhăcóă nhăh ngă

nh ăth ănƠoăđ năchínhăsáchăc ăt căc aăcác công ty

lƠăbi năgi ăn m,ăđ ăxemăxétă nhăh ngăcácăy uăt ăv ămôăđ năchínhăsáchăc ă

t căc aăcôngăty.ăCácăy uăt ăv ămôănh ăthu ,ălƣiăsu t,l măphát,…ăvìăgiaiăđo nănghiênă

c uăt ăn mă2010-2014ă(5n m)ănênăđ ătƠiă5 bi năgi ăn mă(kă=5)

, nh ngăph năd ăkhôngăquanăsátăc aăcôngătyăiă ăth iăđi măt

3.2 Ph ng pháp phân tích h i quy

TheoăWooldridgeă(2002),ăkhiăd ăli uăc aăbi năph ăthu cătrongămôăhìnhăb ăki măduy t,ăt călƠăm uănghiênăc uămƠătrong đóăthôngătinăv ăbi năph ăthu căkhôngăcóăchoă

m tăs ăquanăsát,ătrongăkhiăđóăd ăli uăc aăcácăbi năđ căl păcóăđ ăth ămôăhìnhăTobină

đ căs ăd ngăvƠăchoăk tăqu ăh pălỦăh năăOLS.ăMôăhìnhăTobit s ăd ngăđ ăphơnătíchătrongălỦăthuy tăkinhăt ăl ngăl năđ uătiênăb iănhà kinhăt ăh căJameăTobinăn mă1958.ă

Mô hình Tobit đ căs ăd ngănhi uătrongăcácănghiênăc uăv ăchínhăsáchăc ăt c,ănh ănghiênăc uăc aăHanăvƠăctgă(1999),ăHaradaăvƠăNguyenă(2011),ăRamliă(2010),ăLamăvƠăctgă(2012).ăTrongănghiênăc uănƠyătácăgi ăc ngăs ăd ngămôăhìnhăh iăquyăTobit đ ăxácă

đ nhăcácăy uăt ătácăđ ngăđ năm cătr ăc ăt căc aăcôngăty

MôăhìnhăTobinăđ cătrìnhăbƠyănh ăsau:ă

=

Trongăđó:ăă *ălƠăbi nă năch aăbi tă

Môăhìnhăh iăquyăTobităcóăcácăgi ăđ nhăv ăs ăt ngăquan,ăph ngăsaiăthayăđ i,ă

nh ngăs ăkhácăbi tăv ăkhôngăgianăvƠăth iăgianăchoăt ngăquanăsátăđ uăkhôngătácăđ ngă

đ n.ăVìăv y,ătungăđ ăgóc,ăđ ăd căc aăcácăh ăs ăđ căgi ăđ nhălƠăkhôngăthayăđ iătheoăkhôngăgianăvƠăth iăgian

3.2.2.1 Bi n ph thu c

Chínhăsáchăc ăt căc aăcôngătyălƠăbi năph ăthu căvƠăđ căđoăl ngăb ngăb iăhaiăđ iă

di n.ă ătƠiăs ăd ngăsu tăsinhăl iăc ăt că(DYIELD)ălƠmăbi năđ iădi năchoăchínhăsáchă

c ăt c,ăbi nănƠyăđ căs ăd ngătrongăcácănghiênăc uăc aăHan và ctg (1999), Wei và Xiaoă(2009),ăAl.Nawaischă(2013ăvƠăBradfordăvƠăctgă(2013)ăđ ăđoăl ngăm cătr ăc ăt că

c aăcôngăty

ăth iăđi măcu iăn măc aăbáoăcáoătƠiăchínhăt.ăD ăli uăc ăt căvƠăgiáăc ăphi uăb ngăthuă

th păth ăcôngătrênăwedăcophieu68.com.vnăvƠăcafef.vn

Bi n gi i thích:

Theoăm căđíchăvƠăph măviănghiênăc u,ăđ ătƠiăt pătrungăxemăxétătácăđ ngăc aăb nălo iă

c ăđôngălênăchínhăsáchăc ăt căc a côngătyăVi tăNamătrongăgiaiăđo năt ă2010-2014,ăb nă

lo iăc ăđôngăđóălƠăc ăđôngănhƠăn că(STATE)ă;ăc ăđôngăn căngoƠiă(FOREIGN);ăc ăđôngăqu nălỦă(MAN)ăvƠăc ăđôngăt ăch că(INST).ăD ăli uăs ăh uăc aăcácălo iăc ăđôngă

đ căláyăth ăcôngăt ăbáoăcáoăth ngăniênăc aăcôngăty

S ăh uăc ăđôngănhƠăn c STATEăđ căxácăđ nhăb ngăs ăc ăph năs ăh uăb iăc ăđôngănhƠăn cătrênăt ngăs ăl ngăc ăph năc aăcôngătyăt iăth iăt iăth iăđi măcu iăn mătƠiăchính ( Wei và Xiao, 2009), Lam và ctg, 2012)

- C đông n c ngoài (FOREIGN) :ăđ căătínhăb ngăs ăc ăph năđ căs ăh uă

b iăc ăđôngăn căngoƠiătrênăt ngăs ăl ngăc ăph năc aăcôngătyă ăth iăđi mă

cu iăn mătƠiăchính.ăC ăđôngăn căngoƠiăbaoăg măc ăđôngăcáănhơnăvƠăc ăđôngă

t ăch că(ăLamăvƠăctg,ă2012)

- C đông qu n lý ( MAN)

S ăh uăc ăđông qu nălỦă(MAN)ăđ căxácăđ nhăb ngăt ngăs ăc ăph năs ăh uăb iăbanăgiámăđ c,ăk ătoánătr ngăvƠăk ăc ăcácăthƠnhăviênănƠyăđ iădi năchoăcácăc ăđôngăkhácăchiaăchoăt ngăs ăc ăphi uăc aăcôngătyă ăth iăđi măcu iăn mătƠiăchính

- C đông t ch c ( INST): đ cătáchăb ngăs ăl ngăc ăph năs ăh uăb iăc ăđôngă

t ăch că(g măc ăđôngăt ăch cătrongăn căvƠăngoƠiăn c)ăcóăs ăh uăt ă5%ăt ngă

s ăc ăph nătr ălênăchiaăchoăt ngăs ăc ăph năc aăcôngătyăt iăth iăđi măcu iăn mătƠiăchính.ă ătƠiăch năcácăc ăđôngăt ăch căcóăt ăl ăs ăh uăt ă5 %ătr ălênăb iăvìătheoălu tăch ngăkhoánăVi tăNam,ăc ăđôngăs ăh uăt ă5%ătr ălênălƠăc ăđôngăl n,ăcóăquy năbi uăquy tăvƠăcóănh ngă nhăh ngărõ r tăđ năchínhăsáchăc aăcôngătyă

h nănh ngăc ăđôngăt ăch cănh ă(ăs ăh uăd iă5%)

3.2.2.2 Bi n ki m soát

Theo các nghiênăc uătr c,ăchínhăsáchăc ăt căc aăcôngătyăcònăb ătácăđ ngăb iăcácăy uă

t ănh ăl iănhu n,ăt ăl ăn ,ăquyămô,ăc ăh iăt ngătr ng,ăr iăroăkinhădoanh,ăl ngăti nă