Quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế ở Việt Nam

Chính vì vậy qua quá trình làm việc thực tế nhiều năm ở công ty TNHH Thiết bị y tế Thăng Long là một công ty đã có 14 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh thiết bị y tế thông qua ph

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

VŨ THỊ THÚY HÀ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG

ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ Ở VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - Năm 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

VŨ THỊ THÚY HÀ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG

ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ Ở VIỆT NAM

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu trong luận văn là trung thực

Những kết luận khoa học của luận văn chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất

kỳ một công trình nào khác

Học viên

Vũ Thị Thúy Hà

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ iii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do lựa chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Câu hỏi nghiên cứu 2

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ 4

1.1 Tổng quan nghiên cứu 4

1.2 Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế 6

1.2.1 Khái quát về quản lý nhà nước về đấu thầu trang thiết bị y tế 6

1.2.2 Vai trò quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế 11

1.2.3 Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế 13

1.2.4 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế 15

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 17

2.1 Công tác thu thập và xử lý số liệu 17

2.2 Phương pháp định lượng 18

2.3 Phương pháp định tính 18

2.4 Phương pháp tổng hợp 19

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ Ở VIỆT NAM 20

3.1 Khái quát về thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang

thiết bị y tế ở Việt Nam 20

3.2 Thực trạng hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại Việt Nam (phân tích trường hợp Công ty TNHH TBYT Thăng Long và một số doanh nghiệp khác)25 3.2.1 Khái quát hoạt động của Công ty TNHH Thiết bị y tế Thăng Long 25

3.2.2 Tình hình thực hiện đấu thầu tại Công ty TNHH thiết bị y tế Thăng Long 29

3.2.3 Tình hình thực hiện đấu thầu tại Công ty TNHH Thành An 38

3.2.4 Tình hình thực hiện đấu thầu tại Công ty CP Đầu tư – Sản xuất và Thương mại Việt Nam 42

3.3 Đánh giá về công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT trong thời gian qua 46

3.3.1 Những thành tựu nổi bật 46

3.3.2 Những tồn tại trong công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT 49

CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ Ở VIỆT NAM 60

4.1 Sự cần thiết quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế 60

4.1.1 Đảm bảo cạnh tranh công bằng 60

4.1.2 Đảm bảo công khai, minh bạch trong đấu thầu 60

4.1.3 Đảm bảo công bằng trong đấu thầu 61

4.1.4 Đảm bảo hiệu quả của công tác đấu thầu 62

4.1.5 Đảm bảo cho quá trình hội nhập kinh tế 62

4.2 Một số giải pháp 63

4.2.1 Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu 63 4.2.2 Hoàn thiện việc lập kế hoạch đấu thầu và lựa chọn hình thức đấu thầu 65

4.2.3 Hoàn thiện hình thức lựa chọn gói thầu và lựa chọn công nghệ 68

4.2.4 Nâng cao năng lực tư vấn 70

4.2.5 Tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu đối với chủ đầu tư 71

4.2.6 Tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các nhà thầu 75

4.2.7 Hoàn thiện các chính sách hỗ trợ và ưu đãi của nhà nước 76

4.3 Kiến nghị 79

KẾT LUẬN 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO 82

PHỤ LỤC

DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT

(Ngân hàng phát triển Châu Á)

12 TTBYT Trang thiết bị y tế

(Tổ chức thương mại thế giới)

DANH MỤC CÁC BẢNG

Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty

CP Đầu tư – Sản xuất và Thương mại Việt Nam

49

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Trong nền kinh tế thị trường xuất hiện nhiều thành phần kinh tế tham gia do đó lĩnh vực y tế có nhiều vấn đề nảy sinh cần được nghiên cứu giải quyết Theo cơ chế quản lý cũ, vấn đề mua sắm thiết bị y tế diễn ra theo phương thức đơn giản, nguồn chi cho mua sắm thiết bị y tế rất nhiều nhưng chất lượng của các thiết bị vẫn không tốt

Trong bối cảnh đó việc đổi mới phương thức quản lý đầu tư cho mua sắm thiết bị y tế là điều rất cần thiết và đấu thầu xuất hiện là một tất yếu để dần thay thế cho phương thức chỉ định thầu không còn phù hợp với cơ chế thị trường cũng như thông lệ quốc tế Hình thức đấu thầu ban đầu chỉ được áp dụng trong lĩnh vực xây dựng nhưng sau này do tính chất đặc điểm cũng như hiệu quả của nó đối với nền kinh tế người ta đã áp dụng nó trong nhiều lĩnh vực như: tư vấn, mua sắm thiết bị hàng hóa Trong lĩnh vực mua sắm, sử dụng các trang thiết bị y tế hiện nay cũng tiến hành áp dụng phương thức đấu thầu đối với mọi dự án, gói thầu về cung cấp trang thiết bị cho các cơ sở y tế công lập nhằm đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh trong việc cung cấp các loại hàng hóa có chất lượng, có giá trị cao cho người sử dụng

Trong những năm qua, việc thực hiện công tác đấu thầu là quá trình vừa làm vừa rút kinh nghiệm để hoàn thiện, nên còn bộc lộ nhiều hạn chế, vướng mắc và những bất cập Công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu nói chung và công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực đấu thầu trang thiết

bị nói riêng trong thời gian qua vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, hạn chế Các văn bản pháp luật quy định về công tác này vẫn còn thiếu và chưa hoàn chỉnh Trong việc thực hiện công tác quản lý các hoạt động đấu thầu TTBYT, đôi lúc vẫn còn gặp phải những chồng chéo giữa các ngành, cơ quan có liên quan

Những quy định về trách nhiệm của các đơn vị trong hoạt động này đôi lúc còn chưa rõ ràng

Chính vì vậy qua quá trình làm việc thực tế nhiều năm ở công ty TNHH Thiết bị y tế Thăng Long là một công ty đã có 14 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh thiết bị y tế thông qua phương thức đấu thầu, tôi đã

quyết định chọn vấn đề : “Quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang

thiết bị y tế ở Việt Nam (lấy ví dụ ở công ty TNHH Thiết bị y tế Thăng Long)”

dụ về trường hợp Công ty TNHH thiết bị y tế Thăng Long (Đồng thời, tham khảo và so sánh với 02 doanh nghiệp cùng ngành) Qua đó nhận định một số tồn tại, nguyên nhân trong công tác đấu thấu trang thiết bị y tế hiện nay

- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế

3 Câu hỏi nghiên cứu

- Công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT hiện nay như thế nào?

- Tại sao phải tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT trong thời gian tới?

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT ở Việt Nam trong thời gian qua (lấy ví dụ trường hợp Công ty TNHH thiết bị y tế Thăng Long & so sánh với 02 doanh nghiệp cùng ngành)

- Về không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu thí điểm về công tác quản lý nhà nước ở một số đơn vị, trong đó có phân tích sâu đến công tác quản lý hoạt động đấu thầu TTBYT tại một số doanh nghiệp có chức năng cung cấp các trang TBYT …

- Về thời gian: Luận văn tập trung nghiên cứu từ năm 2012 đến 2014 Trong đó, đối với các số liệu về thực trạng tại Việt Nam, tác giả cũng tiến hành tham khảo một số các tài liệu cũ hơn do việc cập nhật và công khai các thông tin, số liệu của các cơ quan quản lý nhà nước chưa đầy đủ

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 04 chương như sau:

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ Ở VIỆT NAM

Chương 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ Ở VIỆT NAM

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ

LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU

TRANG THIẾT BỊ Y TẾ 1.1 Tổng quan nghiên cứu

Đấu thầu là một trong những phương thức mua sắm hàng hoá, dịch vụ trong đời sống xã hội loài người Nó ra đời và phát triển cùng với phương thức sản xuất phát triển dựa trên chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất Cùng với

sự phát triển của khoa học - kỹ thuật, sự cạnh tranh gay gắt và các cuộc khủng hoảng đã dẫn đến sự ra đời của CNTB độc quyền và CNTB nhà nước vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20

Kể từ đầu thập niên 1990 đến nay, với tầm quan trọng của công tác lựa chọn nhà thầu trong kinh tế thị trường nên Nhà nước đã từng bước xây dựng

và hoàn thiện khung pháp luật, chính sách để điều chỉnh, quản lý hoạt động đáu thầu và lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng Từ Quy chế đấu thầu ban hành theo các Nghị định số 43/CP năm 1996, số 88/CP năm 1999 của Chính phủ đến Luật Xây dựng năm 2003, Luật Đấu thầu năm 2005 và mới nhất năm 2013 Quốc hội khóa 13 đã thông qua Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 Đây là quá trình hoàn thiện các quy định pháp luật trong quản

lý đấu thầu trên cơ sở tổng kết các kinh nghiệm từ thực tiễn quản lý công tác đấu thầu kết hợp với việc vận dụng các quy định về đấu thầu theo thông lệ quốc tế

Nghiên cứu về công tác đấu thầu, hiện nay đã có một số công trình, luận án, đề tài lựa chọn để nghiên cứu, có thể kể đến như sau:

- Tác giả Trịnh Hoà Bình [1] đã nghiên cứu vấn đề tài chính và khả

năng cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khoẻ của các bệnh viện tư Nghiên cứu chỉ ra rằng y tế tư nhân có tốc độ phát triển mạnh mẽ và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân Tuy nhiên, nhóm này không được hưởng

những ưu đãi cần thiết, đặc biệt là ưu đãi về tài chính Tác giả khuyến cáo cần tăng cường các chính sách khuyến khích về kinh tế nhằm thúc đẩy sự phát triển của các bệnh viện tư Tuy nhiên trong nghiên cứu cũng chưa chỉ rõ công tác đấu thầu TTBYT được thực hiện như thế nào

- Đánh giá về thu hút các nguồn lực ngoài ngân sách đầu tư vào y tế,

tác giả Đặng Thị Lệ Xuân [18] đã đưa ra những nhận định về những hiệu quả

đem lại khi thu hút các nguồn lực tư nhân vào lĩnh vực này Nghiên cứu mới

tập trung bàn về khía cạnh tài chính mà chưa bàn một cách toàn diện về chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ y tế Do vậy đây vẫn là mảng trống cần tiếp tục nghiên cứu, làm cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách ngành y tế Trong đó vai trò của công tác quản lý nhà nước cũng cần được

làm rõ và nổi bật hơn nhưng chưa được nhắc tới

- Tác giả Trương Bảo Thanh [11] đã trình bày rất rõ những cạnh tranh trong việc lựa chọn cung ứng các dịch vụ y tế thông qua đấu thầu tại Việt Nam chịu sự tác động của công tác quản lý như thế nào Tác giả đã đưa ra được lý thuyết về chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ y tế bao gồm các hoạt động dịch vụ khám,chữa bệnh tại các bệnh viện,phòng khám, phòng mạch, dịch vụ cung ứng thuốc chữa bệnh, cơ sở vật chất và các trang thiết bị y

tế Dựa trên khung lý thuyết đã được trình bày, tác giả đã phân tích đánh giá thực trạng chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ y tế ở Việt Nam, trên

cơ sở đó đề xuất hệ thống các quan điểm và các giải pháp hoàn thiện chính sách cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ y tế ở Việt Nam Tuy vậy, giải pháp

để nâng cao vai trò của công tác quản lý nhà nước vẫn chưa được tập trung

- Nhiều nghiên cứu khác cũng đã bước đầu đề cập được vấn đề lý luận chung về đấu thầu và tổ chức lập giá dự thầu trong hoạt động mua bán của doanh nghiệp Để từ đó có những phân tích điển hình tại những doanh nghiệp kinh doanh thiết bị y tế cụ thể và đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác lập

giá dự thầu, công tác đấu thầu Tuy nhiên những tài liệu chỉ mang tính chất tham khảo về những vướng mắc, khó khăn trong việc tham gia thầu trong lĩnh vực y tế do nội dung nghiên cứu còn nhiều điểm khác biệt Đồng thời, các vấn

đề về khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT chưa được đề cập nhiều

Thực tiễn công tác tổ chức và quản lý nhà nước về các hoạt động đấu thầu và lựa chọn nhà thầu những năm qua cho thấy còn có nhiều vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu để bổ sung hoàn thiện về cơ chế, chính sách cũng như trong tổ chức thực hiện các cuộc thầu nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động đấu thầu và lựa chọn nhà thầu Tại Việt Nam, số lượng các công trình nghiên cứu về hoạt động đấu thầu thường tập trung nghiên cứu đối với hoạt động đấu thầu xây dựng cơ bản, đối với các nghiên cứu về đấu thầu mua sắm trang thiết bị đặc biệt trong lĩnh vực mua sắm trang thiết bị y tế vẫn còn nhiều hạn chế

1.2 Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế

1.2.1 Khái quát về quản lý nhà nước về đấu thầu trang thiết bị y tế

1.2.1.1 Khái quát về trang thiết bị y tế

- Ngăn ngừa, kiểm tra, chẩn đoán, điều trị, làm giảm nhẹ bệnh tật hoặc

bù đắp tổn thương;

- Kiểm tra, thay thế, sửa đổi, hỗ trợ phẫu thuật trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh;

- Hỗ trợ hoặc duy trì sự sống;

- Kiểm soát sự thụ thai;

- Khử trùng trong y tế (không bao gồm hoá chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn dùng trong gia dụng và y tế);

- Vận chuyển chuyên dụng phục vụ cho hoạt động y tế;

- Cung cấp thông tin cho các mục đích y tế hoặc chẩn đoán bệnh bằng các phương tiện kiểm tra trong ống nghiệm các mẫu vật có nguồn gốc từ cơ thể con người và không đạt được tác động chính dự định của nó trong hoặc trên cơ thể con người bằng các phương tiện dược, miễn dịch hoặc trao đổi chất, nhưng

có thể được hỗ trợ chức năng dự định của nó bằng phương tiện đó

- Trong trường trang hợp thiết bị y tế có thể được phân loại vào hai hoặc nhiều mức độ rủi ro, thì mức độ rủi ro cao nhất theo phân loại sẽ được chọn để áp dụng đối với thiết bị y tế đó

- Trong trường hợp trang thiết bị y tế được thiết kế để được sử dụng kết hợp với một trang thiết bị y tế khác, mỗi trang thiết bị y tế phải được phân loại mức độ rủi ro riêng biệt

- Trong trường hợp trang thiết bị y tế có hai hoặc nhiều mục đích sử dụng, trang thiết bị y tế đó sẽ được xếp vào loại các trang thiết bị y tế có liên quan đến mục đích rộng nhất của trang thiết bị y tế đó

1.2.1.2 Khái quát quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu

a Khái niệm

Đấu thầu là một hoạt động tương đối mới ở Việt Nam nhưng đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều nơi khác trên thế giới Kinh nghiệm cho thấy rằng đấu thầu nếu được thực hiện có thể tiết kiệm được đáng kể so với những phương pháp giao thầu Có thể nói đấu thầu là một trong những yếu tố chính bảo đảm sự thành công của các dự án Đấu thầu nói chung là một phạm trù kinh tế, nó gắn liền với sự ra đời của sản xuất và trao đổi hàng hoá, không có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì không có đấu thầu

Theo Luật đấu thầu sửa đổi năm 2013, “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi

tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế”.1

* Quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu

Công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu bao gồm:

- Ban hành, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các văn bản quy

phạm pháp luật và chính sách về đấu thầu Việc ban hành các văn bản hướng

dẫn được thực bởi các cơ quản quản lý nhà nước, Quốc hội ban hành Luật Đấu thầu đối với tất cả các hoạt động đấu thầu diễn ra trên lãnh thổ Việt Nam Sau đó các cơ quan có liên quan như Bộ Kế hoạch Đầu tư ban hành các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thực hiện Luật đấu thầu trên phạm vị cả nước Tại

các địa phương, UBND các tỉnh, thành phố, trong phạm vi quyền hạn của mình tiếp tục ban hành các văn bản có liên quan để áp dụng, triển khai đối với các lĩnh vực, các loại hình đơn vị, tổ chức tham gia đấu thầu

- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác đấu thầu Nhằm

mục đích tăng cường công tác quản lý nhà nước về đào tạo, bồi dưỡng nghiệp

vụ đấu thầu từng bước đi vào nề nếp, Nhà nước tổ chức các hoạt động đào tạo, nghiệp vụ cho các cán bộ, công chức làm công tác đấu thầu đảm bảo chất lượng hơn Đội ngũ này có trách nhiệm hướng dẫn các tổ chức tham gia hoạt động đấu thầu theo đúng quy định của Nhà nước

- Tổng kết, đánh giá, báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu

Hằng năm, các địa phương phải có trách nhiệm báo cáo tổng kết tình hình thực hiện công tác đấu thầu trong năm về Bộ Kế hoạch Đầu tư Trong đó tập trung báo cáo các nội dung về tình hình phổ biến, quán triệt việc thực hiện Luật đấu thầu; thực hiện phân cấp trong đấu thầu; năng lực của đội ngũ cán

bộ tham gia hoạt động đấu thầu tại đơn vị; tình hình triển khai các hoạt động thanh tra, kiểm tra về đấu thầu và một số nội dung có liên quan khác

- Quản lý hệ thống thông tin về đấu thầu trên phạm vi cả nước bao gồm

tờ báo về đấu thầu, trang thông tin điện tử về đấu thầu và hệ thống mạng đấu thầu quốc gia Các trang thông tin điện tử về hoạt động đấu thầu phải được cấp phép của các cơ quan quản lý nhà nước

- Hợp tác quốc tế về đấu thầu Nhà nước có các hướng dẫn và kiểm

soát các hoạt động đấu thầu có sự tham gia của các tổ chức nước ngoài Đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức trong nước tham gia đấu thầu quốc tế

- Kiểm tra, thanh tra, giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo trong đấu

thầu và xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu theo quy định của Luật đấu thầu

và quy định của pháp luật có liên quan Công tác kiểm tra, thanh tra đấu thầu

được tiến hành đối với tổ chức, cá nhân liên quan bởi các thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực đấu thầu Tổ chức và hoạt động của thanh tra đấu thầu được thực hiện theo quy định của pháp luật về thanh tra Việc giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tổ cáo về các vấn đề liên quan trong quá trình đấu thầu được thực hiện theo quy định của pháp luật

Theo đó trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu như sau:

- Chính phủ thống nhất quản lý công tác đấu thầu trên phạm vi cả nước

- Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện quản lý công tác đấu thầu

- Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ quản lý nhà nước về đấu thầu trong phạm vi và trách nhiệm của mình, đồng thời cử một Thứ trưởng hoặc các cấp phó tương ứng( ở cơ quan ngang Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ) trực tiếp chỉ đạo công tác đấu thầu

- Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân quận, huyện, thị xã và Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường, xã, thị trấn quản lý nhà nước về đấu thầu đối với các gói thầu thuộc quyền quản lý của mình, đồng thời cử một cấp phó trực tiếp chỉ đạo công tác đấu thầu

Đây là một số nội dung mà các cơ quan Nhà nước quản lý về đấu thầu Ngoài các quy định trên thì các nội dung khác theo sự thoả thuận của các bên trong đấu thầu Điều này đảm bảo sự tự do trong đấu thầu cho các bên

b Mục tiêu

Qua nghiên cứu, tác giả nhận thấy mục tiêu của công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT ở Việt Nam:

- Đảm bảo được sự cạnh tranh cho các doanh nghiệp cung cấp thiết bị, giúp cho các cơ sở y tế mua được các loại hàng hoá, vật tư có chất lượng tốt

mà giá cả hợp lý nhưng vẫn phù hợp với các quy định của nhà nước

- Đảm bảo sư công bằng cho các doanh nghiệp tham gia, mọi doanh nghiệp đều phải đưa ra các loại mặt hàng, thiết bị tốt nhất đến với các đơn vị

có nhu cầu

- Đảm bảo tính công khai minh bạch để mọi doanh nghiệp đều nắm được thông tin, tham gia đấu thầu theo đúng quy trình của các cơ quan quản lý

1.2.2 Vai trò quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế

1.2.2.1 Đối với các nhà thầu

- Đối với nhà thầu, thắng thầu đồng nghĩa với việc mang lại công ăn việc làm cho cán bộ công nhân viên, nâng cao uy tín của nhà thầu trên thương trường, thu được lợi nhuận, tích luỹ thêm được nhiều kinh nghiệm và quản lý, đào tạo được đội ngũ cán bộ, nhân viên có kinh nghiệm tham gia lựa chọn các loại hàng hóa trên thị trường

- Hoạt động đấu thầu được tổ chức theo nguyên tắc công khai và bình đẳng nhờ đó các nhà thầu sẽ phát huy được tính năng động trong tìm kiếm cơ hội tham gia dự thầu Họ phải tích cực tìm kiếm các thông tin mời thầu trên các phương tiện thông tin đại chúng, gây dựng mối quan hệ tốt với các tổ chức trong

và ngoài nước Tự tìm cách tăng cường uy tín của mình để có cơ hội dự thầu và trúng thầu tạo công ăn việc làm và phát triển sản xuất kinh doanh

- Việc tham gia đấu thầu, trúng thầu và thực hiện dự án đầu tư theo hợp đồng làm cho nhà thầu tập trung đồng vốn của mình, từ đó có quyết định đúng tăng năng lực cung cấp máy móc thiết bị khi yêu cầu của các chủ đầu tư là khác nhau

- Tham gia đấu thầu là một quá trình phức tạp, những yêu cầu của chủ đầu tư và công việc như lắp đặt bảo hành, chuyển giao công nghệ sẽ giúp cho

các nhà thầu hoàn thiện về tổ chức quản lý, tổ chức sản xuất kinh doanh, nâng cao trình độ và năng lực của cán bộ công nhân viên của mình

- Nhờ hoạt động đấu thầu còn giúp nhà thầu mở rộng thị trường tiêu thụ phát triển các mối quan hệ tốt với khách hàng Đồng thời bảo đảm an toàn và hạn chế rủi ro bán một cách có lợi nhất

1.2.2.2 Đối với chủ đầu tư

- Thông qua đấu thầu, chủ đầu tư sẽ lựa chọn nhà thầu có khả năng đáp ứng được tốt nhát các yêu cầu tài chính giá cả, kỹ thuật, tiến độ đặt ra của hàng hoá Trên cơ sở đó giúp cho chủ đầu tư vừa sử dụng hiệu quả, tiết kiệm vốn đầu tư, đồng thời vẫn bảo đảm được chất lượng và tiến độ giao hàng Vì trong đấu thầu có sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhà thầu, chỉ một mặt hàng nhưng lại có nhiều nhà thầu tham gia và nhiều khi giữa các nhà thàu sự chênh lệch về khả năng là không đáng kể nên cạnh tranh càng gay gắt Do đó chủ đầu tư chọn nhà thầu nào có giá thấp nhất mà vẫn đảm bảo chất lượng và tiến

độ Hình thức này giúp chủ đầu tư nắm được quyền chủ động hoàn toàn tránh tình trạng phụ thuộc vào một nhà thầu Chỉ khi đã có sự chuẩn bị đầu tư kỹ lưỡng về tất cả mọi mặt chủ đầu tư mới mời thầu và tiến hành đấu thầu cung cấp hàng hoá thiết bị

- Thông qua đấu thầu, chủ đầu tư phải đánh giá các hồ sơ dự thầu Điều này đòi hỏi các cán bộ thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư phải tự nâng cao trình độ về mọi mặt để đáp ứng yêu cầu thực tế Kết quả là nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ công nhân viên

- Thông qua đấu thầu, chủ đầu tư sẽ lựa chọn được các nhà thầu có khả năng đáp ứng được tốt nhất các yêu cầu kinh tế, kỹ thuật, đảm bảo yêu cầu Trên cơ sở đó giúp cho chủ đầu tư vừa sử dụng hiệu quả, tiết kiệm vốn đầu tư, đồng thời vẫn đảm bảo được chất lượng của các gói thầu

- Thông qua đấu thầu, chủ đầu tư cũng sẽ nắm bắt được quyền chủ động, quản lý có hiệu quả và giảm thiểu được các rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện dự án đầu tư do toàn bộ quá trình tổ chức đấu thầu và thực hiện kết quả đấu thầu được tuân thủ chặt chẽ theo quy định của pháp luật và

sau khi chủ đầu tư đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ về mọi mặt

1.2.2.3 Đối với Nhà nước

- Đấu thầu góp phần nâng cao hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước

về đầu tư và xây dựng, quản lý sử dụng vốn một cách có hiệu quả, hạn chế và loại trừ được các tình trạng như: thất thoát lãng phí vốn đầu tư đặc biệt là vốn ngân sách, các hiện tượng tiêu cực phát sinh trong xây dựng cơ bản

- Đấu thầu tạo nên sự cạnh tranh mới và lành mạnh trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết bị và hoạt động tư vấn thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế hàng hoá trong ngành cũng như trong nền kinh tế quốc dân

- Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực mua sắm trang thiết bị nói riêng và toàn nền kinh tế nói chung

- Đấu thầu tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ Đây là động lực to lớn thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế nước ta và tạo điều kiện ứng dụng khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ, từng bước hội nhập với khu vực và thế giới

1.2.3 Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế

1.2.3.1 Công tác quản lý

- Quản lý chặt chẽ hoạt động đấu thầu sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng đưa các hoạt động đấu thầu mua sắm sử dụng vốn nhà nước dần đi vào nề nếp; góp phần thiết lập môi trường minh bạch, cạnh tranh cho các hoạt động đấu thầu phù hợp với thông lệ quốc tế, tạo cơ sở để chủ đầu tư lựa chọn được

nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm cung cấp hàng hóa, dịch vụ, công trình, giúp tiết kiệm nguồn vốn có hạn của nhà nước

- Bảo đảm tính thống nhất, minh bạch của hệ thống pháp luật có liên quan đến lĩnh vực đấu thầu, đặc biệt đầu thầu mua sắm trang thiết bị trong lĩnh vực y tế

- Tăng cường công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu sẽ giúp cho các cơ quan chức năng giám sát, kiểm tra và xử lý các vi phạm trong hoạt động đấu thầu Tạo tính chủ động, linh hoạt cho chủ đầu tư trong việc lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu có quy mô, tính chất khác nhau

1.2.3.2 Yêu cầu về mặt kỹ thuật

- Việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về đấu thầu nhằm mục đích đảm bảo các thiết bị y tế trên thị trường đạt chất lượng, an toàn cho cộng đồng khi được đưa vào sử dụng Đồng thời tạo ra sự thuận lợi cho đơn vị kinh doanh và cơ quan quản lý

- Thông qua công tác đấu thầu sẽ giúp cho các chủ đầu tư lựa chọn được các loại thiết bị có chất lượng kỹ thuật tốt, đảm bảo yêu cầu về mặt kỹ thuật Đối với các loại thiết bị có kỹ thuật cao, cấu tạo phức tạp cần phải thông qua các hoạt động này để lựa chọn nhà cung cấp tốt nhất

1.2.3.3 Khả năng về nguồn lực tài chính

- Trong hoạt động đấu thầu mua sắm trang thiết bị y tế hiện nay, đặc biệt đối với các dự án từ nguồn ngân sách nhà nước, với mức kinh phí còn nhiều hạn chế nên việc thông qua hoạt động đấu thầu để lựa chọn các nhà cung cấp có mức giá phù hợp, đảm bảo khả năng chi trả của chủ đầu tư và phù hợp với định mức của nhà nước là cần thiết

- Khi tham dự đấu thầu, năng lực về tài chính của nhà thầu được chủ đầu tư đánh giá qua các mặt như nguồn vốn chủ sở hữu, khả năng huy động vốn và hiệu quả sử dụng vốn Thông qua hoạt động đấu thầu giúp các doanh

nghiệp nâng cao năng lực tài chính, khắc phục các hạn chế về tín dụng trong quá trình thực hiện.

1.2.4 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế

Qua nghiên cứu và tham khảo các tài liệu có liên quan, tác giả đưa ra một số tiêu chí để đánh giá hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT như sau:

- Việc ban hành Hệ thống văn bản pháp luật về đấu thầu từ cấp Trung ương đến địa phương phải được xây dựng hoàn thiện, đồng bộ;

- Việc phân công, phân cấp trách nhiệm cho các chủ thể tham gia một cách rõ ràng làm tăng tính trách nhiệm giải trình, tạo tính chủ động cho cơ sở, giảm bớt thời gian, thủ tục hành chính trong đấu thầu, đáp ứng được những đòi hỏi trong đời sống xã hội và hướng đến phù hợp với hệ thống pháp luật quốc tế tạo thuận lợi trong việc lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, đảm bảo phù hợp với yêu cầu của từng nguồn vốn và hình thức đầu tư

- Thực hiện tốt công tác đào tạo, tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về đấu thầu Đồng thời tổ chức và tiến hành cấp Chứng chỉ về đấu thầu kịp thời cho các đơn vị, doanh nghiệp theo đúng quy định Thường xuyên tổ chức bồi dưỡng kiến thức về đấu thầu cho cán bộ, công chức, viên chức làm công tác đấu thầu

- Giải quyết triệt để các vấn đề khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về hoạt động đấu thầu Các cơ quan chức năng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về hoạt động đấu thầu tại các địa phương, đơn vị nhằm đảm bảo hoạt động diễn ra theo đúng trình tự

- Cung cấp các dịch vụ hướng dẫn chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu, nhà đầu tư thực hiện đấu thầu qua các hình thức theo quy định và đăng ký, đăng tải thông tin công khai trên các phương tiện thông tin báo chí

- Kịp thời xử lý các tình huống phát sinh trong đấu thầu chƣa đƣợc quy định cụ thể, rõ ràng trong pháp luật về đấu thầu Việc xử lý tình huống phải bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế

- Thực hiện việc giám sát hoạt động đấu thầu nhằm bảo đảm quá trình lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tƣ tuân thủ theo quy định của pháp luật

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để phục vụ kết quả nghiên cứu của luận văn, tác giả đã sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau, trong đó một số phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng bao gồm:

2.1 Công tác thu thập và xử lý số liệu

Nghiên cứu về công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT không phải là một chủ đề mới tuy nhiên các nghiên cứu về vấn đề này hiện nay còn chưa nhiều, vì vậy các tài liệu, công trình tham khảo vẫn còn rất hạn chế Tác giả tập trung tìm hiểu các văn bản pháp lý có liên quan đến vấn đề này Bên cạnh đó, tác giả tìm đọc các bài viết, bài bình luận của các tác giả đánh giá, nhận định về công tác quản lý tại các địa phương hiện nay như thế nào để có thể đưa ra một số những gợi mở ban đầu

Việc thu thập các tài liệu, công trình nghiên cứu để làm rõ một số nội dung sau:

+ Khái quát về công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu hiện nay như thế nào? Trong đó tập trung làm rõ về quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT ra sao?

+ Hoạt động đấu thầu TTBYT diễn ra ở một số địa phương như thế nào? + Những hoạt động đấu thầu TTBYT nổi bật đã diễn ra trong thời gian qua?

+ Những tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT bao gồm những gì?

Với những lý thuyết nghiên cứu đã tìm hiểu được, tác giả lựa chọn để đối chứng với những kết quả thực tiễn về thực công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT, để từ đó rút ra những đánh giá, phân tích và nhận định của cá nhân về kết quả này

Bên cạnh đó, do thời gian và kinh nghiệm nghiên cứu còn hạn chế nên tác giả không phân tích sâu vào công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu nói chung mà sẽ đưa ra một số dẫn chứng khi triển khai các hoạt động đấu thầu TTBYT tại một số doanh nghiệp có liên quan, đặc biệt tại Công ty TNHH TBYT Thăng Long – nơi tác giả đang công tác Vì vậy, với việc sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp thông qua các báo cáo, tài liệu về kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty, đặc biệt là các tài liệu có liên quan đến hoạt động đấu thầu của Công ty (các hợp đồng, các gói thầu đã trúng và giá trị của các gói thầu…) và của một số đối thủ cạnh tranh để tiến hành xử lý

và phân tích Bên cạnh đó, tác giả còn tìm kiếm các bài viết, bài nghiên cứu trên Internet và các tạp chí khoa học nói về chủ đề đấu thầu mua sắm trang thiết bị Một số bài bình luận của các tác giả trong nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế cũng là những nguồn tham khảo phong phú được tác giả sử dụng

2.2 Phương pháp định lượng

Phương pháp này tác giả tiến hành thống kê lại các số liệu từ các báo cáo để từ đó tiến hành tính toán, vẽ sơ đồ, bảng biểu nhằm minh họa cụ thể các chỉ tiêu đã đạt được trong những năm qua của công ty Để người đọc dễ theo dõi, việc thể hiện diễn biến qua các bảng số liệu là việc cần thiết Khi so sánh đối chiếu qua các năm trên biểu số liệu sẽ tiện theo dõi

2.3 Phương pháp định tính

Phân tích báo cáo, nhận xét, bình luận, ý kiến… Qua các báo cáo, các bảng biểu số liệu đã thu thập được và diễn biến thay đổi của các chỉ tiêu qua các năm, tác giả tiến hành so với với các chỉ tiêu gốc, các kế hoạch đã đề ra xem kết quả và hiệu quả đạt được của các yếu tố đó Đồng thời, đưa ra các quan điểm riêng của mình về hiệu quả đạt được trong công tác đấu thầu của công ty

2.4 Phương pháp tổng hợp

Tác giả sử dụng kết hợp các phương pháp đã sử dụng trên Qua các báo cáo, các bảng biểu số liệu đã thu thập được và diễn biến thay đổi về các kết quả đạt được, đồng thời so sánh với các đối thủ cạnh tranh xem họ đã đạt được những gì, còn tồn tại những vấn đề nào để từ đó rút ra những kết quả đã đạt được của Công ty, đồng thời chỉ ra những điểm còn chưa được, từ đó làm căn cứ thực hiện cho các giải pháp được đề xuất

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HOẠT ĐỘNG

ĐẤU THẦU TRANG THIẾT BỊ Y TẾ Ở VIỆT NAM

3.1 Khái quát về thực trạng quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế ở Việt Nam

Trong giai đoạn hiện nay, hệ thống y tế cả nước đã và đang đầu tư nâng cấp nhằm phục vụ các nhu cầu thiết yếu trong xã hội Nhà nước tập trung đầu

tư các trang thiết bị cho các cơ sở thuộc các lĩnh vực: y tế dự phòng, khám chữa bệnh, y dược học cổ truyền, đào tạo nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ sản xuất thuốc và trang thiết bị y tế Ðặc biệt nhiều cơ sở y tế tại

Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai ứng dụng nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật mới, áp dụng nhiều phương tiện hiện đại trong khám, chữa bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân

Có thể nói, công tác quản lý nhà nước về trang thiết bị y tế nói chung

và công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu TTBYT trong thời gian qua đã được tăng cường và đẩy mạnh Việc sớm ban hành Nghị định về quản

lý trang thiết bị y tế theo hướng tạo cơ chế, chính sách khuyến khích, đẩy mạnh sản xuất trang thiết bị y tế trong nước; khuyến khích sử dụng trang thiết

bị y tế trong nước đã sản xuất được; đồng thời tăng cường công khai, minh bạch trong công tác quản lý đấu thầu, mua sắm trang thiết bị y tế đã giúp cho các ngành, các địa phương có căn cứ để thực hiện

Việc hỗ trợ phát triển sản xuất trang thiết bị y tế trong nước thông qua các chính sách ưu đãi để tăng cường thương mại hóa các sáng chế, giải pháp hữu ích trong lĩnh vực máy móc, trang thiết bị y tế đã giúp cho hoạt động đấu thầu lựa chọn được nhiều đơn vị sản xuất trong nước có chất lượng, có uy tín, giá thành phù hợp, giảm bớt áp lực cho ngân sách nhà nước

Việc thường xuyên cập nhật, rà soát bổ sung, điều chỉnh danh mục trang thiết bị y tế trong nước đã sản xuất được giúp cho các bệnh viện tại các

địa phương có căn cứ để lựa chọn và đề xuất các danh mục hàng hóa phù hợp khi tiến hành đấu thầu Kết quả các cuộc đấu thầu được đăng tải công khai trên trang tin cổng thông tin đấu thầu quốc gia giúp tăng cường tính minh bạch của công tác này

Chính phủ đã công khai việc cấp phép nhập khẩu trang thiết bị y tế đã giúp mở ra các cơ hội kinh doanh mới cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, tạo sự cạnh tranh công bằng trong hoạt động đấu thầu Đồng thời, việc công khai các doanh nghiệp, cơ sở y tế vi phạm trong việc kinh doanh và sử dụng trang thiết bị y tế cũng giảm bớt các đơn vị tham gia đấu thầu có năng lực không tốt

Tại các địa phương, nhiều bệnh viện các tuyến đã tập trung đầu tư đổi mới các TTBYT hiện có như: chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm sinh hoá, phòng mổ và hồi sức cấp cứu… nhằm nâng cao vị thế và hiệu quả khám chữa bệnh của cơ sở Các thiết bị hiện đại như máy CT-scanner, máy X-quang cao tần - tăng sáng truyền hình, máy siêu âm, máy nội soi, máy xét nghiệm sinh hoá nhiều chỉ số… được các doanh nghiệp và tổ chức nhập từ nước ngoài về

để cung cấp cho các bệnh viện, cơ sở có nhu cầu sử dụng các loại thiết bị này

Được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, nhiều bệnh viện tuyến dưới đã

có khả năng thực hiện nhiều kỹ thuật chuyên sâu giảm bớt tình trạng quá tải cho các bệnh viện TW, kịp thời khám chữa bệnh cho người dân và xử lý kịp thời các trường hợp khẩn cấp do không phải di chuyển bệnh nhân với các quãng đường vận chuyển dài Cùng với đó, Nhà nước đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức từng bước đổi mới công tác quản lý, sắp xếp và kinh doanh, xuất nhập khẩu trang thiết bị y tế Nhiều nhà máy, xí nghiệp sản xuất trang thiết bị y tế đã được đầu tư chiều sâu đổi mới công nghệ và đã sản xuất được nhiều trang thiết bị y tế thông thường, thiết bị nội thất bệnh viện

Với dân số lớn và kinh tế đang trên đà tăng trưởng nên nhu cầu đầu tư, nâng cấp TTBYT cũng tăng theo, tạo ra sức hút hấp dẫn với thị trường TTBYT Ngành Y tế vốn được coi là ngành có tính chất sự nghiệp công, nên

hệ thống y tế Nhà nước chiếm vai trò chi phối và nhà nước đảm nhiệm trách nhiệm đầu tư chính cho y tế (bao gồm cả kinh phí trả lương và một phần kinh phí hoạt động) Trong những năm gần đây, ngân sách đầu tư cho việc mua sắm máy móc, TTBYT liên tục tăng

Bảng 3.1 Chi y tế qua các năm (tính bằng % của GDP)

Năm Tổng số chi y tế/GDP NSNN chi y tế/GDP Ngoài NSNN chi y tế/GDP

Viện trợ, vay, đầu tư ngoài nhà nước/GDP

Do tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các đơn vị, cơ sở, đồng thời phân cấp, ủy quyền từng bước trong quy trình mua sắm, đấu thầu đã tạo hiệu quả trong việc thực hiện công tác đấu thầu, lựa chọn được các gói thầu

có chất lượng, đơn vị cung cấp có uy tín Việc đánh giá hồ sơ dự thầu và xét

công nhận trúng thầu được thực hiện theo từng mặt hàng trong mỗi gói thầu

và các nhà thầu có thể tham gia một, nhiều hoặc tất cả các mặt hàng thuốc, vật

tư y tế trong một gói thầu mà nhà thầu có khả năng cung cấp

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu mua sắm các TTBYT ở Việt Nam hiện nay vẫn còn tồn tại một số vấn đề:

* Trong công tác lập kế hoạch đấu thầu:

- Số lượng TTBYT dự kiến mua trong kế hoạch lập chưa sát với nhu cầu dẫn đến nhiều trường hợp thực hiện mua trong năm đạt thấp hoặc có nhiều trường hợp có mặt hàng đưa vào kế hoạch đấu thầu nhưng thực tế không mua, ngược lại cũng có trường hợp vượt cao so với kế hoạch đã lập

- Giá của một số TTBYT trong kế hoạch đấu thầu chủ yếu được các Bệnh viện và Sở Y tế (đối với đấu thầu tập trung) xây dựng trên cơ sở giá trúng thầu của năm trước cộng với tỷ lệ trượt giá hoặc chủ yếu trên cơ sở giá chào hàng của các doanh nghiệp mà không tham khảo giá trúng thầu trong thời gian không quá 12 tháng Vì vậy, dẫn đến tình trạng giá không phù hợp với tình hình thực tiễn

* Trong công tác lập hồ sơ mời thầu (HSMT):

- Tiêu chuẩn đánh giá trong HSMT không hợp lý hoặc chứa đựng nhiều yếu tố có khả năng làm giảm tính cạnh tranh trong đấu thầu, làm tăng yếu tố chủ quan trong lựa chọn nhà thầu

- Đối với một số vật tư TTBYT đặc thù, kỹ thuật cao, nhiều bệnh viện

đã ghi rõ tên, chủng loại, xuất xứ vật tư cần mua sắm trong HSMT nhưng không kèm theo cụm từ "hoặc tương đương", vi phạm quy định tại khoản 5 Điều 12 của Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thực hiện

* Trong việc xét công nhận trúng thầu:

- Nhiều cơ sở y tế tiến hành lập kế hoạch đấu thầu và hồ sơ mời thầu toàn bộ danh mục TTBYT dự kiến mua Tuy nhiên đến khi xét công nhận trúng thầu lại lựa chọn theo từng mặt hàng thiết bị, vật tư y tế

- Việc xét trúng thầu theo nguyên tắc bù trừ giữa giá dự thầu của các mặt hàng TTBYT khác nhau trong gói thầu theo nguyên tắc tổng giá trúng thầu thấp hơn giá gói thầu là không phù hợp, gây thất thoát kinh phí mua sắm TTBYT Khi những mặt hàng trúng thầu giá cao thì được mua nhiều, trong khi những mặt hàng trúng thầu giá thấp thì nhà thầu lại mua với khối lượng thấp hơn nhiều so với khối lượng mời thầu hoặc không mua

* Về đấu thầu, mua sắm TTBYT:

- Nhiều trang thiết bị được mua sắm hiện nay trên thị trường đều có nguồn gốc xuất sứ ở nước ngoài, nhiều mặt hàng TTBYT chưa được sản xuất

ở trong nước Tuy nhiên, chủ đầu tư, các đơn vị thẩm định giá và cơ quan phê duyệt dự toán mua sắm TTBYT lại không căn cứ vào báo giá của nhà sản xuất hoặc đơn vị phân phối thiết bị của nhà sản xuất đến Việt Nam và các chi phí có liên quan khác để xây dựng dự toán theo đúng quy định

- Xuất hiện tình trạng một số đơn vị tham gia thầu tham khảo giá của một số nhà cung cấp ở trong nước có khả năng nhập khẩu các TTBYT đó nhưng tại thời điểm báo giá các doanh nghiệp này chưa sở hữu thiết bị dẫn đến tình trạng giá mua không sát với thị trường

* Một số tồn tại khác qua công tác kiểm tra cho thấy:

- Khi mua TTBYT theo kiểu chỉ định thầu, nhiều đơn vị chỉ nộp các bản báo giá chiếu lệ “cho có”, vì bản báo giá được chọn thì có chữ ký của chủ doanh nghiệp, còn các bản báo giá khác thì không dẫn đến sai tính trung thực của hồ sơ thầu tham dự

- Nhiều hợp đồng mua bán hàng hóa không ghi rõ quy cách, kích thước

và nguồn gốc xuất xứ hàng hóa

- Với hình thức chào hàng cạnh tranh và đấu thầu rộng rãi, một số đơn

vị đã không cung cấp được tờ khai hải quan, hoặc nộp các tờ khai hải quan bị tẩy xóa phần giá trị tính thuế và phần thuế nhập khẩu

- Nhiều loại TTBYT có nhãn mác, nguồn gốc xuất xứ sai với hợp đồng

đã ký kết

3.2 Thực trạng hoạt động đấu thầu trang thiết bị y tế tại Việt Nam (phân tích trường hợp Công ty TNHH TBYT Thăng Long và một số doanh nghiệp khác)

3.2.1 Khái quát hoạt động của Công ty TNHH Thiết bị y tế Thăng Long

a Khái quát chung

Công ty TNHH Thiết bị y tế Thăng Long được thành lập ngày 18/5/2001 tại Hà Nội Công ty hoạt động kinh doanh những lĩnh vực chủ yếu như sau:

- Kinh doanh xuất nhập khẩu trang thiết bị y tế, Máy nội soi dạ dày đại tràng, Máy nội soi video phế quản, Máy nội soi video tiêu hoá của Hãng Fujifilm - Nhật Bản các thiết bị nội soi và dụng cụ phẫu thuật của Hãng Nopa, Lawton - Đức, MGB - Đức, máy siêu âm Hitachi, Máy xét nghiệm sinh hoá, Đèn mổ, Bàn mổ, Bàn đẻ, Máy soi cổ tử cung, Máy kéo dãn cổ và cột sống, Nồi hấp tiệt trùng và các dụng cụ y tế dùng trong can thiệp tim mạch của Công ty Johnson & Johnson, Qualimed-Đức, Umbra-Mỹ, Bolton-Tây Ban Nha, Smiths medical, SMI…

Bên cạnh đó, Công ty còn kinh doanh một số ngành nghề khác như:

- Buôn bán máy móc, phụ tùng, thiết bị, vật tư phục vụ ngành công nghiệp, nông nghiệp (không bao gồm thuốc bảo vệ thực vật), giao thông, vận tải, xây dựng, mỏ, cơ khí, điện, điện tử, bưu chính viễn thông và tin học; dụng

cụ y tế; Buôn bán và sửa chữa thiết bị điện, điện lạnh, điều hòa, thiết bị đo lường, tự động hóa

- Cho thuê, sửa chữa, lắp ráp, mua bán ô tô, xe máy các loại phụ tùng thay thế của chúng

- Kinh doanh các ngành nghề khác theo quy định của pháp luật

Ngoài ra Công ty còn làm dịch vụ hậu cần cho các chương trình viện trợ của các tổ chức quốc tế và phi Chính phủ cho Việt Nam Dự trữ và phân phối các thiết bị dụng cụ, hoá chất cho phòng chống dịch bệnh và thảm họa thiên tai Từ năm 2006 Công ty đã từng thực hiện các chương trình của Tổng cục Dân số Kế hoạch hoá gia đình do nguồn vay của Ngân hàng thế giới và tái thiết Đức tài trợ

b Cơ cấu tổ chức

Công ty sở hữu đội ngũ cán bộ công nhân viên với kiến thức sâu rộng, dày dạn kinh nghiệm, có trình độ đại học và trên đại học trong nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau Với lòng nhiệt tình, tính sáng tạo cũng như tính hiệu quả cao trong công việc, đội ngũ nhân viên của công ty đảm bảo sẽ đem đến niềm tin, sự hài lòng và có thể đáp ứng mọi yêu cầu của khách hàng một cách tốt nhất

Hình 3.1 Sơ đồ tổ chức của Công ty

(Nguồn : Phòng Tổ chức hành chính)

* Đặc điểm về lao động.

Hiện nay, Công ty TNHH Thiết bị y tế Thăng Long có tổng số 46 cán

bộ công nhân viên Trong đó Ban giám đốc Công ty gồm 3 người chiếm 6,5% (100% đã qua đại học) Trong số 46 cán bộ công nhân viên, số người có trình đại học, kỹ sư là 37 người chiếm 81,25%, trình độ sơ cấp là 6 người chiếm 12,5%, trung cấp 3 người chiếm 6,25%

Bảng 3.2 Cơ cấu lao động của Công ty

TT Cán bộ chuyên

môn nghiệp vụ Số lượng

Tỷ trọng (%)

Thâm niên công tác

c Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh

Qua bảng báo cáo tài chính kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong 3 năm qua đã chỉ ra rằng, hoạt động kinh doanh của công ty hiện này là

có hiệu quả, có những dấu hiệu tăng trưởng tốt qua các năm:

Bảng 3.3 Kết quả kinh doanh của Công ty giai đoạn 2012 - 2014

3.2.2 Tình hình thực hiện đấu thầu tại Công ty TNHH thiết bị y tế Thăng Long

Với kinh nghiệm hoạt động của mình cùng với uy tín sẵn có của tập thể Công ty cùng với sự linh động trong việc triển khai công tác lập giá dự thầu nên Công ty đã tham dự nhiều gói thầu và đã trúng thầu nhiều gói thầu có giá trị

a Kết quả đạt được

Để có thể thực hiện được các gói thầu có giá trị và khẳng định được uy tín của Công ty, công ty đã xây dựng một quy trình thực hiện đấu thầu riêng, tương đối chặt chẽ và bài bản, gồm các bước sau:

- Thu thập thông tin;

- Lập báo cáo trình Ban Giám đốc;

- Quyết định của Ban Giám đốc;

- Mua hồ sơ mời thầu hoặc Hồ sơ sơ tuyển;

- Chuẩn bị Hồ sơ;

- Kiểm tra Hồ sơ;

- Trình Ban giám đốc xem xét và phê duyệt Hồ sơ;

- Nộp Hồ sơ và tham dự lễ mở thầu;

- Kết quả đấu thầu;

- Thương thảo và ký hợp đồng;

- Giao nhiệm vụ thực hiện hợp đồng;

Trong thời gian qua việc vận dụng hình thức kinh doanh thông qua dự thầu đã được Công ty triển khai tích cực theo quy chế đấu thầu do Chính phủ ban hành Trước những ảnh hưởng của bối cảnh kinh tế suy thoái, là một doanh nghiệp xuất nhập khẩu do vậy Công ty cũng gặp phải không ít khó khăn khi tham gia dự thầu, nhiều gói thầu không trúng do giá dự thầu quá cao Những năm gần đây, hoạt động dự thầu của Công ty đã có sự cải thiện tích cực Trước những cạnh tranh quyết liệt của các hãng cùng kinh doanh thiết bị

y tế trên thị trường đã gây ảnh hưởng đến thị phần của Công ty Nhưng với kinh nghiệm hoạt động cùng với uy tín sẵn có của tập thể Công ty cùng với sự linh động trong việc tham gia các hoạt động đấu thầu mà trong năm 2013 Công ty đã tham dự nhiều gói thầu và đã trúng thầu nhiều gói thầu có giá trị lớn điển hình: Sở Y tế Quảng Nam – 3,5 tỷ; Bệnh viện Bạch Mai 2,1 tỷ; Sở y

tế Lạng Sơn 950 triệu; Bện viện đa khoa Hà Đông 875 triệu

Đặc biệt với mặt hàng xe cứu thương, ô tô Toyota hầu như khi tham gia

dự thầu Công ty cũng thắng Góp phần đáng kể vào hoạt động dự thầu của Công ty là Công ty đã thắng thầu các chương trình quốc gia, điều này phần nào đã thể hiện uy tín rất lớn của Công ty so với các nhà thầu khác Đây là

những gói thầu mang lại giá trị lớn nhất cho Công ty như: chương trình hỗ trợ

y tế có giá trị trúng thầu 5,1 tỷ, riêng đối với mặt hàng hoá chất trong năm

2013 Công ty đã tham gia 4 chương trình và đã thắng thầu cả 4 với tổng giá trị là 1.102.704 USD Tình hình dự thầu và kết quả trúng thầu của Công ty trong năm 2014 được thể hiện ở hai biểu dưới đây:

Bảng 3.4 Chương trình đấu thầu trúng năm 2013

(Đơn vị tính: USD)

Bảng 3.5 Báo cáo kết quả đấu thầu năm 2014

TT Tên đơn vị gói thầu Tên hàng tham

gia thầu

Trị giá trúng thầu

(triệu đồng)

Kết quả Ghi chú