Bài tập cá nhân hình sự đề số 7

Bình luận ý kiến nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản : Giả sử nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản, thì hành vi của nhóm được coi là tội phạm khi thỏa mãn các

Mục Lục

Mục Lục 1

1 Có ý kiến cho rằng nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản, hãy bình luận ý kiến trên và đưa quan điểm cá nhân về tội danh của bốn người này? 3

a Bình luận ý kiến nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản : Giả sử nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản, thì hành vi của nhóm được coi là tội phạm khi thỏa mãn các dấu hiệu cơ bản để cấu thành tội phạm này Cụ thể như sau: 3

b Tội danh của S, N, H, K: 4

Bài 7

Vào dịp lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, thấy nhiều người đi chơi quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm có nhu cầu gửi xe máy S liền nảy ra ý định chiếm đoạt tài sản S rủ N, H, K vào lúc trời chập choạng tối lấy dây thừng và cọc tre quây quanh một đoạn vỉa hè làm bãi nhận trông giữ xe máy Sau khi nhận được 5 chiếc xe máy gửi vào bãi, chúng bèn nhanh chóng dắt xe đi tẩu tán Năm chiếc xe được xác định trị giá 150 triệu đồng

Hỏi:

1 Có ý kiến cho rằng nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản, hãy

bình luận ý kiến trên và đưa quan điểm cá nhân về tội danh của bốn người này

(4 điểm)

2 Giả sử H và K chỉ mới 15 tuổi thì hai người này có phải chịu TNHS về hành

vi chiếm đoạt tài sản nêu trên không? Tại sao? (3 điểm)

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:

1 Có ý kiến cho rằng nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản, hãy bình luận ý kiến trên và đưa quan điểm cá nhân về tội danh của bốn người này?

a Bình luận ý kiến nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản : Giả sử

nhóm S, N, H, K đồng phạm về tội trộm cắp tài sản, thì hành vi của nhóm được coi là tội phạm khi thỏa mãn các dấu hiệu cơ bản để cấu thành tội phạm này Cụ thể như sau:

Về chủ thể, Tội phạm là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ

tuổi theo quy định của BLHS Tình huống không xác định rõ tuổi của tội phạm nên ta mặc định tội phạm là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của BLHS

Về khách thể, Hành vi xâm phạm đến quan hệ sở hữu được pháp luật bảo vệ

và không xâm phạm đến quan hệ nhân thân như các tội phạm có tính chiếm đoạt

khác Nhóm S, N, H, K đã có hành vi “tẩu tán”,“Năm chiếc xe máy được xác

định trị giá 150 triệu đồng” mà nhóm này nhận trông giữ Việc làm này đã xâm

phạm đến quyền sở hữu đối với tài sản của người quản lý tài sản

Về mặt chủ quan, Tội phạm được thực hiện với Lỗi cố ý trực tiếp: Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra (Điều 9 BLHS) Cả S, N, H, K

đều thỏa mãn năng lực chủ thể nên hoàn toàn có thể nhận biết việc chiếm đoạt tài sản không thuộc sở hữu của mình là trái pháp luật, gây thiệt hại về tài sản cho

người chủ sở hữu, người quản lý tài sản mà vẫn mong muốn hành vi được thực

hiện Vì lẽ đó, nhóm này đã có hành vi làm bãi trông xe để chiếm đoạt tài sản năm chiếc xe được xác định trị giá 150 triệu đồng của những người khách gửi xe.

Về mặt khách quan, đối với tội trộm cắp tài sản chỉ có một hành vi khách

quan duy nhất là “chiếm đoạt” tài sản bằng hình thức lén lút Người phạm tội thường sử dụng một số thủ đoạn như lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của người quản lý tài sản, không trông giữ cẩn thận hoặc lợi dụng vào hoàn cảnh khách quan (chen lấn, xô đẩy) nhằm tiếp cận tài sản để thực hiện hành vi chiếm đoạt mà người quản lý tài sản không biết Điều này có nghĩa là việc lén lút chiếm đoạt tài sản được thực hiện giấu giếm và tài sản bị trộm cắp sẽ bị “tẩu tán” nhanh chóng Tuy nhiên, trên thực tế, có nhiều trường hợp hành vi có dấu hiệu tội phạm này nhưng

lại phạm tội khác Bởi lẽ các tội phạm xâm phạm sở hữu có tính chiếm đoạt có dấu hiệu hành vi về cơ bản là gần giống nhau, nên rất dễ gây nhầm lẫn cho việc xác

định tội danh Đối với tình huống, khi đã nhận được 5 chiếc xe máy “chúng bèn

nhanh chóng dắt xe đi tẩu tán” Mặc dù có dấu hiệu “nhanh chóng” song hành vi

nhanh chóng tẩu tán này, lại được thực hiện khi mà người chủ sở hữu, người quản

lý tài sản đã giao tài sản cho tội phạm Điều này có nghĩa là tội phạm thực hiện

hành vi không hề “lén lút chiếm đoạt tài sản” mà bằng một cách nào đó, tội phạm

đã đánh lừa chủ sở hữu, người quản lý tài sản giao tài sản cho mình rồi mới thực hiện hành vi chiếm đoạt

Cách mà tội phạm dùng để đánh lừa người chủ sở hữu, người quản lý tài sản

để chiếm đoạt được tài sản là nhóm S, N, H, K đã nhân cơ hội “lúc trời chập

choạng tối lấy dây thừng và cọc tre quây quanh một đoạn vỉa hè làm bãi nhận trông giữ xe máy” Việc làm này diễn ra trước khi tội phạm được chủ sở hữu

(người quản lý tài sản) giao cho tài sản Có nghĩa hành vi làm bãi trông xe chỉ là

thủ đoạn gian dối để S, N, H, K đánh lừa những người khách có nhu cầu gửi xe

Người chủ sở hữu, người quản lý tài sản khi giao tài sản cho tội phạm, nghĩ rằng việc giao tài sản cho người phạm tội như vậy là hoàn toàn hợp pháp nên họ mất cảnh giác và tự nguyện giao tài sản: gửi xe máy vào bãi trông xe của S, N, H, K Chỉ sau khi tài sản đã bị chiếm đoạt thì họ mới phát hiện là mất tài sản Nhờ đó,

mà tội phạm đã có điều kiện “nhận được 5 chiếc xe máy gửi vào bãi” và “nhanh

chóng dắt xe đi tẩu tán”

Có thể thấy, mặc dù cùng để thực hiện mục đích “chiếm đoạt tài sản”

nhưng khi tội phạm dùng những thủ đoạn, hành vi khác nhau thì sẽ phạm những

tội khác nhau Như trong tình huống thì tội phạm đã dùng thủ đoạn gian dối nhằm

đánh lừa chủ sở hữu, người quản lý tài sản tự nguyện giao tài sản, chứ không hề

có hành vi lén lút của Tội trộm cắp tài sản Do đó, ý kiến nhóm S, N, H, K là

những người đồng phạm về Tội trộm cắp tài sản là không đúng mà đây là Đồng

phạm về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 139 BLHS.

b Tội danh của S, N, H, K:

Hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản được thực hiện với Lỗi cố ý do cả 4 người S, N, H, K cùng thực hiện, là đồng phạm theo quy định tại khoản 1 Điều 20

“Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm” Pháp luật quy định về nguyên tắc “cá thể hóa hình phạt” Điều này có

nghĩa là mỗi người phạm tội trong đồng phạm sẽ bị truy cứu TNHS ở mức độ

tương ứng với vai trò của họ trong Đồng phạm Theo đó, người phạm tội thực hiện Đồng phạm với những vai trò cụ thể như: Người tổ chức, người thực hành, người

xúi giục và người giúp sức “Người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội

phạm Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm Người giúp sức là người tạo những điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm” (Khoản 2 Điều 20 BLHS) Dựa vào cơ sở pháp lý như

trên, thấy rằng:

- S là người “nảy ra ý định chiếm đoạt tài sản” đầu tiên ngay khi thấy nhiều

người đi chơi quanh khu vực hồ Hoàn Kiếm và để thực hiện mục đích đó, S đã “rủ

N, H, K” cùng thực hiện tội phạm Nói cách khác, S chính là người chủ mưu, cầm

đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm với vai trò là người tổ chức.

- Cả 4 người S, N, H, K đều cùng phối hợp với nhau, trực tiếp thực hiện Tội trộm cắp tài sản Do đó, cả 4 người đều tham gia vào đồng phạm với vai trò người thực hành

2 Giả sử H và K chỉ mới 15 tuổi thì hai người này có phải chịu TNHS về hành vi chiếm đoạt tài sản nêu trên không? Tại sao?

Nếu H và K phạm tội khi chỉ mới 15 tuổi, thì H và K không phải chịu

TNHS về hành vi chiếm đoạt tài sản.

Điều 12 BLHS quy định về Tuổi chịu trách nhiệm hình sự “Người từ đủ 16

tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm; Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng” Trên cơ sở đó, chủ

thể của Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định như sau: người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi không phải chịu TNHS về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thuộc trường hợp tội phạm ít nghiêm trọng quy định tại khoản 1 Điều 139 và tội phạm nghiêm trọng tại khoản 2 Điều 139 Nếu người phạm tội rất nghiêm trọng theo quy định tại khoản 3 Điều 139 hoặc phạm tội đặc biệt nghiêm trọng theo khoản 4 Điều

139 thì người phạm tội chỉ cần đủ 14 tuổi là phải chịu TNHS Hành vi phạm tội

của nhóm này là có tổ chức, đã gây ra hậu quả là “chiếm đoạt” được “tài sản trị

giá 150 triệu đồng” Được quy định là tình tiết định khung tăng nặng tại điểm a,

điểm e khoản 2 Điều 139 BLHS với khung hình phạt áp dụng là phạt tù từ hai

năm đến bảy năm Nên tội phạm của nhóm này thực hiện là tội nghiêm trọng theo

quy định tại khoản 3 Điều 8 BLHS H và K khi thực hiện tội phạm mới chỉ 15 tuổi

nên không phải chịu TNHS với tội phạm nghiêm trọng.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1 Bộ luật hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009), Nxb CTQG

2 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật hình sự Việt Nam tập 1, Nxb CAND, Hà Nội, 2009

3 Đinh Văn Quế, Bình luận khoa học Bộ luật hình sự, Phần các tội phạm Tập 1 Các tội phạm xâm phạm sở hữu, Nxb TPHCM

4 Bộ luật hành sự và những văn bản hướng dẫn thi hành, Nxb.CTQG, Hà Nội, 2001