Vì vậy phải đòi hỏi vừa chăm sóc, vừa giáo dục, đối với trẻ ở trường mầm non trẻ được vui chơi, hoạt động với đồ vật, trong đó hoạt động vui chơi đóng vai trò chủ đạo, không vì thế mà ch
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI : “LÀM THẾ NÀO GIÚP TRẺ 5-6 TUỔI HỌC TỐT GIỜ HỌC TOÁN “ĐẾM ĐẾN 8, NHẬN BIẾT CÁC NHÓM
CÓ 8 ĐỐI TƯỢNG, NHẬN BIẾT CHỮ SỐ 8”
1 PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết việc chăm sóc trẻ mầm non những thế hệ tương lai của đất nước là trọng trách của toàn xã hội, song việc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện về nhận thức, nhân cách đó là một vấn
đề khoa học, được coi như một công trình nghệ thuật đòi hỏi mỗi người chúng ta phải có những tri thức sâu sắc, thiết thực, một tâm hồn rộng mở và yêu quý con người
Chúng ta là những cô giáo mầm non, là người mẹ hiền thứ hai của trẻ
Vì vậy phải đòi hỏi vừa chăm sóc, vừa giáo dục, đối với trẻ ở trường mầm non trẻ được vui chơi, hoạt động với đồ vật, trong đó hoạt động vui chơi đóng vai trò chủ đạo, không vì thế mà chúng ta cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản, sớm hình thành cho trẻ khả năng tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh, mối quan hệ tự nhiên, xã hội qua các lĩnh vực phát triển nhận thức của trẻ là một việc làm khó, vì thế đòi hỏi giáo viên chúng ta biết sử dụng mọi hình thức để truyền thụ kiến thức cho trẻ một cách nhẹ nhàng mà đưa lại hiệu quả cao
“Làm quen với toán” là môn học không thể thiếu trong việc phát triển toàn diện cho trẻ Nó đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực của đời sống xã hội hiện nay, đòi hỏi con người phải có vốn hiểu biết toán học nhất định Mà
Trang 2bất kỳ ở lĩnh vực khoa học nào muốn phát triển đi sâu thì phải có một nền tảng, một tiền đề ngay từ đầu
Làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng là cơ hội tốt sớm hình thành ở trẻ khả năng quan sát, so sánh phân tích, phát triển ngôn ngữ và tư duy logic Bên cạnh đó quá trình hình thành các biểu tượng toán ban đầu về toán đó giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ thuở ấu thơ Song
để phát huy được vai trò đó thì không thể thiếu được sự giúp đỡ, hướng dẫn của người lớn, đặc biệt là cô giáo
Vậy làm thế nào để giúp trẻ phát huy những biểu tượng toán sơ đẳng một cách có hiệu quả tốt nhất Điều đó khiến tôi trăn trở, suy nghĩ, để tìm ra một số biện pháp nhằm Tổ chức tiết dạy "Đếm đến 8, nhận biết các nhóm
có 8 đối tượng nhận biết chữ số 8” có hiệu quả
1.2: Điểm mới của đề tài:
Đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân tôi mới viết lần đầu, điểm mới của đề tài là giáo viên chủ động xây dựng kế hoạch, tạo điều kiện và cơ hội cho trẻ phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ
Đổi mới phương pháp dạy học luôn lấy trẻ làm trung tâm, cô giáo chỉ
là người hướng dẫn, gợi mở Để trẻ hoạt động tích cực, phát huy được trí tưởng tượng của trẻ, tránh dạy áp đặt, rập khuôn, hướng dẫn theo thông tin một chiều
Qua hoạt động cho trẻ làm quen với toán giúp trẻ phát huy tính tư duy, luyện đếm, đồng thời hình thành nên ở trẻ tính ham học hỏi, tò mò, những phẩm chất, năng lực tốt Bên cạnh đó còn giúp tôi có thêm kỹ năng trong việc lập kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ, lựa chọn phương pháp truyền thụ kiến thức phù hợp với đặc điểm, tâm sinh lý trẻ, có thêm kinh nghiệm trong thiết kế bài giảng, nhằm tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động
Trang 31.3: Phạm vi áp dụng đề tài.
Làm quen với biểu tượng toán rất quan trọng áp dụng trong giảng dạy
để giúp cho giáo viên có những sáng kiến để dạy trẻ học tốt môn toán Chính
vì thế nên tôi đã chọn đề tài: “Làm thế nào để giúp trẻ 5 - 6 tuổi học tốt giờ học toán” được áp dụng rộng rãi trong trường mầm non "Đếm đến 8, nhận biết các nhóm có 8 đối tượng nhận biết chữ số 8” để viết sáng kiến kinh nghiệm
2 NỘI DUNG:
2.1 Thực trạng nội dung cần nghiên cứu:
Năm học 2014 - 2015 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi thực hiện theo chương trình đổi mới, với số trẻ trong lớp là 31 trẻ Trong quá trình giảng dạy ở lớp tôi gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:
*Thuận lợi:
Trường mầm non chúng tôi được xây dựng khang trang sạch đẹp, đảm bảo vệ sinh môi trường
Có sở vật chất nhà trường khá đầy đủ, đảm bảo cho việc chăm sóc giáo dục trẻ, được sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn của ban giám hiệu nhà trường về cơ sở vật chất cũng như điều kiện đứng lớp đối với bản thân
Bản thân tôi đã được trải nghiệm thực tế trên lớp với trẻ, đồng thời được tham gia học hỏi kinh nghiệm qua bạn bè đồng nghiệp nên cũng học được một số kinh nghiệm trong phương pháp củng như cách tổ chức các tiết dạy cho trẻ
Qua các năm học được bồi dưỡng chuyên môn, dự giờ đồng nghiệp và đặc biệt hàng tháng được ban giám hiệu dự giờ, góp ý để đúc rút kinh nghiệm, đó là điều kiện thuận lợi để tôi dạy tốt môn học này Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi cũng không thể tránh khỏi những khó khăn
Trang 4* Khó khăn:
Hầu hết trẻ đều là con của những gia đình làm nông nên các cháu không được phụ huynh đưa đến trường từ tuổi nhà trẻ chưa được đồng đều Tuy trẻ cùng một độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ không đồng đều nên ảnh hưởng đến việc tiếp thu kiến thức trên lớp
Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của trẻ
* Quá trình điều tra thực tiển
Để nắm bắt được tình hình học tập của trẻ đạt được mức độ nào thì vào đầu năm học tôi lên kế hoạch khảo sát chất lượng đầu vào để có giải pháp giảng dạy, bồi dưỡng trẻ trong thời gian tiếp theo
Với kết quả khảo sát đầu năm tôi nhận thấy việc cho trẻ “Làm quen với toán là một vấn đề quan tâm Vì vậy bản thân tôi phải tìm tòi nghiên cứu
để tìm ra các biện pháp phù hợp với trẻ Dạy trẻ làm quen với toán Đặc biệt
là "Đếm đến 8, nhận biết các nhóm có 8 đối tượng, nhận biết chữ số 8” có hiệu quả cao
2.2 Các giải pháp
2.2.1: Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ:
Để thực hiện giờ học cho trẻ làm quen với các biểu tượng về tập hợp
số lượng cho trẻ được tốt thì bản thân tôi phải tham gia đầy đủ các buổi tập huấn do nhà trường tổ chức, tích cực tìm tòi, nghiên cứu các tài liệu sách báo, tài liệu liên quan đến chương trình giáo dục mầm non, dự các giờ dạy mẫu của đồng nghiệp, đồng thời lắng nghe sự chỉ đạo sát sao của ban giám
Trang 5hiệu nhà trường, trực tiếp dạy các giờ thực hành để đúc rút kinh nghiệm và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân
Ngoài ra bản thân tôi phải xây dựng kế hoạch cụ thể theo từng tháng, từng chủ đề, phù hợp với tình hình, đặc điểm của lớp mình phụ trách Thường xuyên học hỏi để đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong công tác giảng dạy như: soạn giáo án điện tử, khai thác trên mạng Internet để tìm những thông tin, những hình ảnh phù hợp để đưa vào giờ học gây hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động
Tôi nghĩ muốn giúp trẻ làm quen với một số biểu tượng toán đạt kết quả cao không chỉ dạy đầy đủ các bước theo một cách rập khuôn, mà cần phải có sự linh hoạt sáng tạo, gây hứng thì cho trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực bằng nhiều biện pháp Chính vì thế mà tôi rút ra được một
số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với biểu tượng toán đạt hiệu quả
2.2.2: Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
Đối với trẻ mầm non cần thiết nhất là được tiếp cận với đồ dùng trực quan, vì thế làm tốt công tác tuyền truyền với các bậc phụ huynh về đặc thù của trẻ mầm non “học mà chơi, chơi mà học” Từ đó phối kết hợp với các bậc phụ huynh mua sắm về đồ dùng đồ chơi, tìm kiếm nguyên vật liệu sẳn
có ở địa phương để phục vụ cho bộ môn toán
Như chúng ta biết trẻ mầm non nói chung và lứa tuổi mẫu giáo 5 - 6 tuổi nói riêng tư duy trực quan hành động phát triển mạnh và chiếm ưu thế, khi trẻ làm quen về số lượng hoặc kích thước, hình dạng thì trẻ phải được nhìn cụ thể vật đó, đối với việc làm quen về số lượng có rất nhiều tiết có sự lặp lại giống nhau nhưng chỉ khác nhau về số lượng, nếu chuẩn bị đồ dùng
sơ sài, đơn điệu thì dẫn tới trẻ học kết quả không cao do trẻ nhàm chán
Trang 6Vì vậy bản thân tôi phải chuẩn bị đồ dùng cho trẻ học, đồ dùng phải phù hợp với chủ đề, đồ dùng phải bền, đẹp đảm bảo tính thẩm mỹ an toàn cho trẻ
Trên cơ sở chuẩn bị đồ dùng như vậy, cô cần hướng dẫn cho trẻ thao tác cất lấy sắp xếp hợp lý, nhanh gọn, thông qua việc sử dụng đồ dùng để củng cố khắc sâu kiến thức cho trẻ mà không nhàm chán từ đó mà thu hút được sự chú ý của trẻ để tiết học đạt kết quả cao
2.2.3: Thực hiện tốt giờ hoạt động chung dạy trẻ làm quen với toán về số lượng, nhận biết chữ số:
Đã từ lâu bộ môn toán học được coi là khô khan, song từ chổ khô khan đó tôi đã suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo các bài dạy dưới mọi hình thức để gây hứng thú cho trẻ, mỗi phần trong tiết học đều phải có tình huống, lời dẫn
và sự lôi cuốn trẻ khác nhau
Ví dụ: Bài dạy "Đếm đến 8, nhận biết các nhóm có 8 đối tượng, nhận biết chữ số 8” chủ đề (Thế giới thực vật)
* Mục tiêu:
- Trẻ biết đếm đến 8, nhận biết các nhóm trong phạm vi 8
- Trẻ nhận biết được chữ số 8, phát âm đúng chữ số 8
- Rèn khả năng ghi nhớ, chú ý, phát triển tư duy cho trẻ
- Rèn kỷ năng đếm, tạo nhóm của trẻ
- Biết chơi các trò chơi đúng cách chơi, luật chơi
- Trẻ biết trật tự trong giờ học
- Giáo dục trẻ biết chăm sóc, bảo vệ các loại rau, biết ăn nhiều rau, củ, quả
- Trẻ học đạt 90-95%
* Chuẩn bị:
Trang 7+ Đồ dùng của trẻ: 8 bông hoa, 8 cái chậu, các thẻ số từ 1-8, bảng học toán
+ Đồ dùng của cô giống trẻ nhưng kích thước to hơn
+ Máy tính, ti vi có hình ảnh về các loại rau
+ 3 cây có gắn quả để chơi trò chơi
* Tiến hành:
Hoạt động 1: Ổn định, gây hứng thú
- Xung quanh chúng ta có rất nhiều loại rau, có rau ăn lá, có loại rau
ăn củ, có loại rau ăn quả Và các loại rau đó đều rất có ích cho cơ thể của chúng ta, cung cấp cho chúng ta rất nhiều vitamin và muối khoáng, bây giờ các con hãy cùng cất cao lời ca tiếng hát nói về các loại rau nào! (Trẻ hát
“em ra vườn rau”)
Hoạt động 2: Nội dung
* Phần 1: Ôn luyện số lượng 7
- Xung quanh lớp mình có rất nhiều các loại rau các con hãy lên đếm
và đặt số biểu thị cho cô nào!
+ Cho trẻ lên đếm 7 củ cà rốt
(1,2,3,4,5,6,7, tất cả có 7 củ cà rốt Gắn chữ số 7 biểu thị)
Mời trẻ lên đếm và nói số lượng của nhóm (mời cá nhân đếm lại)
+ Trẻ khác lên xếp 7 củ su hào ( mời cả lớp đếm lại đặt số biểu thị số
7 cả lớp đọc số 7)
* Phần 2: (Phần trọng tâm) Dạy trẻ "Đếm đến 8, nhận biết các nhóm có
8 đối tượng, nhận biết chữ số 8”
Các con đã đếm được một số loại rau và đã đặt đúng số biểu thị rồi, vậy giờ học hôm nay cô cùng các con " "Đếm đến 8, nhận biết các nhóm có
8 đối tượng, nhận biết chữ số 8”
Trang 8Cô mang tặng các con rất nhiều hoa và cô muốn các con hãy xếp các bông hoa thành một hàng ngang từ trái sang phải thật đẹp
Muốn các bông hoa xanh tốt thì các con hãy xếp dưới mỗi bông hoa là một cái chậu cũng xếp từ trái sang phải ( xếp 7 cái chậu)
+ Các con xem số lượng hoa và số lượng chậu như thế nào với nhau? (không bằng nhau)
+ Số lượng nhóm nào nhiều hơn?
+ Nhiều hơn mấy?
+ Số lượng chậu và số lượng hoa số lượng nào ít hơn?
+ Số lượng chậu ít hơn mấy?
+ Cho trẻ đếm số lượng chậu, số lượng hoa
+ Muốn số lượng chậu bằng số lượng hoa phải làm thế nào?
Cho trẻ thêm vào 1 cái chậu
+ Trẻ đếm số lượng 2 nhóm
Số lượng hoa và số lượng chậu bằng nhau chưa? và bằng số lượng mấy? đều bằng 8)
Cô giới thiệu chữ số 8 Cả lớp đọc số 8
+ Trẻ tìm đồ vật xung quanh lớp có số lượng 8 và đếm
+ Bớt dần và đặt số biểu thị
* Phần 3: Luyện tập
Thế giới thực vật thật phong phú và đa dạng phải không các con, không chỉ mang đến cho chúng ta thật nhiều các loại rau, quả mà con đem đến cho chúng ta rất nhiều các trò chơi nữa đấy
+ TC: Ô cửa bí mật
- Cách chơi: Các ô cửa có các loại rau khác nhau, cô mời trẻ chọn ô
cửa có loại rau mà các con thích, khi ô cửa mở ra thì xuất hiện các loại rau, các con đếm số lượng rau trong ô cửa đó
Trang 9+ TC: Hái quả
- Cách chơi: Cho các đội thi nhau hái quả theo yêu cầu của cô, đội nào
hái quả đúng và có số lượng theo yêu cầu của cô nhiều hơn thì đội đó thắng cuộc
Hoạt động 3: Kết thúc
- Cũng cố: Hôm nay các con học bài học gì?
- Giáo dục trẻ biết chăm sóc cây, biết ăn nhiều rau xanh đễ tốt cho sức khỏe
- Nhận xét- tuyên dương trẻ: Cho trẻ cắm hoa bé ngoan
2.2.4: Lồng ghép tích hợp môn học làm quen toán số lượng về nhận biết, đếm ở mọi lúc, mọi nơi:
Việc tích hợp toán vào các môn học khác cô giáo phải có dự định trước và lựa chọn đưa vào một cách hợp lý, hấp dẫn trong từng bài dạy, mục đích giúp trẻ cũng cố, nhận thức, ôn luyện thành thạo các kỷ năng, thao tác,
tư duy cần thiết theo quan điểm tích hợp lấy trẻ làm trung tâm, trẻ thực sự được hoạt động, được trải nghiệm một cách tích cực chủ động sáng tạo mà giáo viên chỉ là người đưa ra hình thức tổ chức cho trẻ học, gợi mở cho trẻ hoạt động và cuối cùng là hệ thống lại kiến thức, chính xác đưa lại những thông tin mà trẻ đã tiếp nhận được, giáo viên cần phải tận dụng mọi cơ hội cho trẻ làm quen với toán và các môn học khác
Ví dụ:
+ Lĩnh vực phát triển thể chất: Bật tách chân khép chân vào 7 ô thì cô
gắn các con số vào các ô vẽ từ 1-7 khi thực hiên bài tập thì trẻ nhận xét các ô
vẽ này có gì đặc biệt sau đó cho trẻ đếm các ô, gọi tên các số từ 1-7 Hoặc
“bò dích dắc qua 7 điểm” thì cô gắn các con số ở các điểm và cho trẻ đếm số
ở các điểm đó(1-7)
Trang 10+ Lĩnh vực phát triển nhận thức về khám phá khoa học: Làm quen với một số loại quả thì cô giáo cho trẻ đếm số lượng quả
+ Lĩnh vực phát triển thẫm mĩ: Vẽ bông hoa, cho trẻ đếm xem trẻ vẽ được mấy bông hoa, bông hoa có mấy cánh So sánh xem bạn bên cạnh xem
ai vẽ được nhiều hơn, ai vẽ ít hơn?
Trên đây là ví dụ cụ thể về từng lĩnh vực, đối với các môn học như Văn học, âm nhạc, thể dục thì toán cũng đưa vào tích hợp một cách phong phú đa dạng
Cũng cố, ôn luyện và khắc sâu kiến thức, kỹ năng cho trẻ lĩnh hội tri thức toàn vẹn thì giáo viên cần phải tổ chức tốt và tập luyện dưới nhiều hình thức như hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi, hoạt động chiều, sau buổi học vào các hoạt động trong ngày thường xuyên dạy trẻ ôn lại kiến thức đã học
Ở bất kỳ hoạt động nào có liên quan đến kiến thức toán sơ đẳng tôi thường đưa ra câu hỏi gợi mở để hỏi trẻ
- Hoạt động ngoài trời: Ví dụ: quan sát hàng cây, cho trẻ đếm cây, cho
trẻ đếm hoa dùng phấn viết các chữ số đã học
"Cho trẻ nhặt lá sân trường" Yêu cầu trẻ nhặt và đếm đủ số lượng 8 chiếc lá mang đến cho cô
- Hoạt động dạo chơi xung quanh: cho trẻ đếm các đồ vật xung quanh
- Hoạt động vui chơi:
Cho trẻ đến góc học tập để trẻ được hoạt động với các đồ vật có liên quan đến toán như xếp hột hạt, tô màu các đồ vật có số lượng đã học
2.2.5: Phân chia trẻ theo đối tượng:
Trong lớp tôi mặc dù trẻ 1 độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ không đồng đều, có trẻ tiếp thu nhanh, có trẻ tiếp thu chậm và có trẻ cá biệt…Từ số liệu
Trang 11khảo sát ban đầu tôi đã phân chia trẻ lớp tôi ra thành các nhóm để có biện pháp dạy tốt
Ví dụ: Những trẻ tiếp thu bài nhanh tôi chỉ nói qua và đặt câu hỏi sau
đó cho trẻ thực hành để phát huy tính sáng tạo của trẻ, đối với những trẻ yếu tôi phải dạy và hướng dẫn cho trẻ kỷ hơn trong các tiết học, trong các hoạt động mọi lúc, mọi nơi như giờ hoạt động góc tôi thường xuyên cho trẻ đến góc học tập để trẻ có nhiều cơ hội được ôn luyện toán hoặc trong giờ học toán có những trẻ tiếp thu bài chưa tốt tôi ghi lại ở sổ theo dõi các hoạt động hàng ngày của trẻ để có kế hoạch dạy trẻ học toán tốt hơn
2.2.6: Phối kết hợp với phụ huynh:
Để trẻ luôn cũng cố khắc sâu các biểu tượng toán, tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh kèm cặp thêm cho trẻ học ở nhà vào các thời điểm đón trả trẻ, ở góc tuyên truyền các bậc cha mẹ, ở các buổi họp phụ huynh, trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ, để phụ huynh kèm trẻ thêm ở nhà và làm quen dần với bài mới
Động viên đến mỗi gia đình quan tâm đến con em mình hơn, mua thêm
một số đồ dùng ở nhà để trẻ thực hành như bộ đồ dùng học toán để trẻ đếm trẻ đếm nhiều nhóm khác nhau, so sánh nhận xét sự khác biệt về số lượng giữa 2 nhóm, que tính, hột hạt để trẻ tập đếm, hoặc yêu cầu trẻ đếm và đặt, các số biểu thị tương ứng vào các nhóm, khích trẻ hỏi về số lượng đồ dùng, hình dạng của một số đồ dùng ở nhà, và đọc được các chữ số trên các thẻ, một số tranh, ảnh…
* Kết quả đạt được:
- Qua thực tế áp dụng sáng kiến này và thực hiện các phương pháp “Làm quen với toán” cho trẻ cùng với sự chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trường, sự góp ý chân tình của đồng nghiệp cũng như sự quan tâm của cha mẹ học sinh và sự nổ lực phấn đấu