105 phân tích khái niệm, bản chất, đặc trưng của thỏa ước lao động tập thể

Bài làm Như chúng ta đã biết cùng với nền phát triển của cơ chế thị trường và tính chất mới của mối quan hệ lao động thì nhà nước ta ban hành rất nhiều văn bản qui định về thỏa ước lao đ

Bài làm

Như chúng ta đã biết cùng với nền phát triển của cơ chế thị trường và tính chất mới của mối quan hệ lao động thì nhà nước ta ban hành rất nhiều văn bản qui định

về thỏa ước lao động tập thể, ngay sau khi Nghị định số 18/CP ra đời thì thỏa ước lao động tập thể đã có sự thay đổi tích cực không chỉ là sự thay đổi về tên gọi từ

“hợp đồng lao động bằng thỏa ước lao động tập thể” mà còn là sự thay đổi căn bản

về tính chất và nội dung, để tìm hiểu rõ về thỏa ước lao động tập thể bài viết dưới đây em phân tích khái niệm, bản chất, đặc trưng của thỏa ước lao động tập thể

1 Khái niệm thỏa ước lao động tập thể.

Tùy theo từng thời kỳ, từng nơi mà thỏa ước lao động tập thể có những tên gọi khác nhau như: tập hợp khế ước, cộng đồng hiệp ước lao động, hợp đồng lao động tập thể, thỏa ước lao động tập thể Nhưng xét về thực chất thỏa ước lao động tập thể là những quy định nội bộ của doanh nghiệp, trong đó bao gồm những thỏa thuận giữa tập thể lao động và người sử dụng lao động về những vấn đề có liên quan đến quan hệ lao động

Theo quy định tại Điều 44 Bộ luật lao động thì thỏa ước lao động tập thể là văn bản thỏa thuận giữa tập thể lao động và người sử dụng lao động về các điều kiện lao động và sử dụng lao động, quyền lợi và nghĩa vụ của hai bên trong quan hệ lao động.

Ta có thể thấy rằng định nghĩa về thỏa ước lao động tập thể qui định trong Bộ luật lao động khá là rõ ràng, theo đó TƯLĐTT trước hết là một văn bản pháp lý thể hiện sự thoả thuận của các bên tham gia thương lượng và kết quả của quá trình thương lượng Sự thương lượng, thoả thuận và ký kết TƯLĐTT mang tính chất tập thể, thông qua đại diện của tập thể lao động và người người sử dụng lao động (SDLĐ) Nội dung của TƯLĐTT chỉ giới hạn trong việc quy định những điều kiện lao động và SDLĐ, giải quyết các mối quan hệ lao động giữa người SDLĐ và người lao động Từ khái niệm trên cho thấy TƯLĐTT có tác dụng như là một công

cụ để cụ thể hoá các quy định của pháp luật phù hợp với tính chất đặc điểm của doanh nghiệp, làm cơ sở pháp lý để doanh nghiệp thực hiện việc giao kết hợp đồng lao động (HĐLĐ) với người lao động; tạo nên sự cộng đồng trách nhiệm giữa hai bên trong việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh trên sở cở pháp luật lao động; đồng thời là cơ sở pháp lý quan trọng bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp,

chính đáng của các bên quan hệ lao động Do đó, thỏa ước lao động tập thể chính

là sự thỏa thuận của hai bên, là nhân tố ổn định quan hệ lao động trong phạm vi một đơn vị kinh tế cơ sở, một ngành và có tác dụng rất quan trọng về kinh tế xã hội

2 Bản chất của thỏa ước lao động tập thể

1 Thỏa ước lao động tập thể là một sự tiến bộ xã hội, thừa nhận quyền của mọi người làm công ăn lương, được thông qua người đại diện của mình là công đoàn để xác định một cách tập thể những điều kiện lao động, đặc biệt là những điều kiện có lợi hơn cho người lao động so với quy định của pháp luật lao động, đó la một trong những tiêu chí cơ bản của vấn đền nhân quyền Thông qua thỏa ước lao động tập thể sẽ thống nhất hóa được chế độ lao động đối với những người lao động cùng một ngành nghề, công việc, trong cùng một doanh nghiệp, một vùng, một ngành (nếu là thỏa ước vùng, ngành) Như vậy sẽ loại trừ được sự cạnh tranh không chính đáng, nhờ sự đồng hóa các đảm bảo phụ xã hội trong các bộ phận doanh nghiệp, trong các doanh nghiệp cùng loại ngành nghề, công việc (nếu là thỏa ước ngành)

Về bản chất pháp lý, thỏa ước lao động tập thể có bản chất pháp lí song hợp sự

song hợp này thể hiện ở việc thỏa ước lao động tập thể: vừa có tính chất là một

hợp đồng, vừa có tính chất là một văn bản có tính pháp quy.

Là một hợp đồng vì thỏa ước lao động tập thể được giao kết dựa trên sự thỏa thuận của các bên dưới hình thức một văn bản viết

Có tính chất pháp quy vì nó không chỉ bắt buộc thực hiện đối với các thành viên ký kết, mà còn đối với cả những bên không cùng tham gia ký kết hoặc thậm chí không thuộc tổ chức của các bên (như công nhân không phải là đoàn viên công đoàn hoặc công đoàn viên nhưng không tham gia thảo luận ký kết) vẫn phải thực hiện theo quy định của thỏa ước Mặt khác tính chất pháp quy của thỏa ước lao động tập thể còn thể hiện ở chỗ sau khi ký kết, thỏa ước lao động tập thể phải được đăng ký tại

cơ quan lao động có thẩm quyền mới phát sinh hiệu lực, nếu thỏa ước lao động tập thể đã có hiệu lực rồi thì mọi quy định và thỏa thuận khác trong doanh nghiệp không được trái với thỏa ước trừ những thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động

1 Chương 5: thỏa ước lao động tập thể - ThS Diệp Thành Nguyên

3 Đặc trưng của thỏa ước lao động tập thể

Cùng với bản chất pháp lí song hợp, thỏa ước lao động tập thể còn có đặc trưng hết sức riêng biệt đó là tính tập thể của thỏa ước thể hiện trong chủ thể và nội dung của thỏa ước:

Về chủ thể: một bên của thỏa ước bao giờ cũng là đại diện của tập thể lao động Đại diện tập thể lao động tham gia thương lượng thỏa ước không phải là lợi ích cá nhân, hay một số NLĐ mà là vì tất cả lợi ích của tất cả NLĐ trong doanh nghiệp Cũng tùy theo qui định hay tập quán của mỗi nước mà đại diện cho các tập thể lao động nói trên là tổ chức công đoàn(nghiệp đoàn) hoặc các đại diện cho các thành viên bầu ra.và pháp luật nước ta thừa nhận tổ chức công đoàn là đại diện chính thức cho tập thể lao động tham gia thương lượng và kí kết thỏa ước với NSDLĐ

Về nội dung: các thỏa thuận trong thỏa ước bao giờ cũng liên quan đến quyền, nghĩa vụ và lợi ích của tập thể lao động trong đơn vị Nó không chỉ có hiệu lực đối với các bên kết ước, các thành viên hiện tại của doanh nghiệp mà còn có hiệu lực đối với các thành viên tương lai của doanh nghiệp, kể cả những người không phải

là thành viên của tổ chức công đoàn Vì thế tranh chấp về thỏa ước lao động bao giờ cũng được xác định là tranh chấp lao động tập thể

Như vậy cùng với qui định tương đối hoàn chỉnh về thỏa ước lao động trong Bộ luật lao động thì một số qui định vẫn còn nhiều điểm hạn chế như việc kí kết thỏa ước còn mang tính bắt buộc, cơ chế giải quyết tranh chấp còn có sự phân biệt giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tuy nhiên cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường thì những qui định đó cũng dần hoàn chỉnh

Danh mục tài liệu tham khảo

1 Trường đại học Luật Hà Nội, giáo trình luật lao động, nxb CAND, Hà Nội 2010

2 Website

http://www.luathoc.cafeluat.com

http:// www.laodong.com.vn