Ba tuoc mongtocrixto alexandre dumas

Sau 3 chàng lính ngự lâm, tác phẩm tiếp tục tạo dựng tên tuổi cho Alexander Dumas, đồng thời cũng được dựng thành tập phim kinh điển đã làm nức lòng thế hệ người hâm mộ của thập niên 7080: bá tước Monte crixto. Một câu chuyện tình bi kịch, 1 hành trình trả thù hoàn hảo, một kết thúc tuyệt vời. Độc giả khi gấp lại quyển sách, chắc chắn sẽ thổn thức không nguôi.

BÁ TƯỚC MÔNGTƠ CRIXTÔ

Tác giả : Alexanđrơ Đuyma

Người dịch : Mai Thế Sang

(Dich theo nguyên bản tiếng Pháp : Le

comte de Monte Cristo

Nxb Calmann Levy - Paris).

LỜI GIỚI THIỆU

Bộ tiểu thuyết Bá tước Môngtơ Crixtô đượcAlexanđrơ Đuyma viết năm 1844 Nhân vật chính là chàngthanh niên Étmông Đăngtét trở thành thuyền trưởng và sẽcưới nàng Métxêđét xinh đẹp Bỗng nhiên anh bị vu oan,

bị giam cầm và đày đoạ dưới hầm ngục của nhà tù trênđảo Íp trong suốt mười bốn năm trời

Dưới ngục sâu tăm tối anh đã được một nhà báchọc là linh mục Faria tận tình truyền lại những kiến thứccủa mình cùng với điều bí mật về một kho tàng trên mộtđảo nhỏ hoang vắng gần bờ biển nước Ý Khi linh mụcFaria qua đời Étmông Đăngtét vượt ngục và tìm được khobáu

Anh trở thành Bá tước Môngtơ Crixtô, lần lượcđền ơn và trả oán một cách thích đáng những kẻ đã làmgia đình anh tan nát, hạnh phúc của anh bị chà đạp: chủngân hàng Đăngla, nghị sĩ Moocxép (Fécnăng), quan toàVinlơpho…những đại diện tiêu biểu của bộ máy cai trị tưsản thối nát, đầy rẫy bất công

Xin trân trọng giới thiệu tiểu thuyết Bá tước

Môngtơ Crixtô với bạn đọc.

PHẦN I : MÁC XÂY

Chương I

TĂU CẬP BẾN

Ngăy 24 thâng Hai năm 1815, đăi quan sât trínnhă thờ Đức Bă bâo tin chiếc tău Pharaôn ba cột buồm từXmiíc, qua Naplơ đang trở về Theo thường lệ, viín hoatiíu lập tức rời bến ra đón tău vă cũng như mọi khi, sđnthượng của phâo đăi Thânh Giăng đê đông nghịt những

kẻ hiếu kỳ Mỗi lần có một chiếc tău cập bến lă y nhưcảng Mâcxđy có một sự kiện trọng đại, nhất lă chiếcPharaôn năy đê ra đời ở xưởng đóng tău Phôxí cổ kính vẵng chủ tău lại lă công dđn của thănh phố

Trong khi đó, chiếc tău vẫn giương đủ nhữngcânh buồm to nhỏ của mình từ từ tiến văo Nhưng đâmngười hiếu kỳ trín bến, nhìn dâng điệu buồn bê của contău, đê linh cảm được một sự rủi ro hoặc tai họa năo đó

đê xảy ra trín tău

Tău vẫn tiến văo một câch lặng lẽ dưới sự điềukhiển khĩo lĩo của một chăng trai có dâng điệu nhanhnhẹn, cặp mắt linh hoạt Chăng đứng bín cạnh viín hoatiíu, chăm chú theo dõi từng chuyển động của con tău

Nỗi lo đu lan trăn khắp đâm dđn chúng đến nỗilăm cho một người đang đứng xem không chờ cho tău kịpcập bến, vội nhảy xuống một chiếc xuồng con ra lệnhchỉo tới ngay trước mũi chiếc Pharaôn Vừa nhìn thấyngười đó, chăng thủy thủ trẻ tuổi kia liền rời khỏi đăi chỉhuy, bỏ mũ, chạy xuống đứng sât văo thănh tău Đó lămột thanh niín ảng chừng mười tâm đôi mươi, vóc cao,mảnh dẻ, đôi mắt đen đẹp đẽ vă mâi tóc mău gỗ mun.Con người anh toât ra vẻ điềm tĩnh vă quả quyết đặc biệt

của những người từng dạn dày với nguy hiểm, gian lao.

- Này anh Đăngtét - người đứng dưới xuồng hỏivọng lên - có chuyện gì xảy ra vậy? Tại sao trên tàu lại có

vẻ buồn thảm thế?

- Thưa ông Moren - chàng thủy thủ trẻ đáp - mộttai họa lớn đã xảy ra Khi tàu tới gần Xivita, ông thuyềntrưởng Lơclê dũng cảm của chúng ta đã từ trần

- Thế còn hàng hóa? - ông chủ tàu hỏi

- Thưa ông chủ, hàng hóa không suy suyển gì.Nhưng ông thuyền trưởng đáng thương

- Ông ta làm sao? Rơi xuống biển ư?

- Thưa không ạ, ông thuyền trưởng bị chết vìbệnh sốt viêm não rất đau đớn

Rồi anh thanh niên lại quay về phía các thủy thủ

và ra lệnh cho họ chuẩn bị thả neo Khi các thủy thủ đãbắt tay vào việc, anh tiếp tục nói chuyện với ông chủ tàu :

- Thưa ông, tai họa xảy ra một cách đột ngột :ông thuyền trưởng Lơclê hội đàm rất lâu với vị chỉ huycảng Naplơ Ngay sau cuộc chia tay rất xúc động đó ônglại lên cơn sốt Ba ngày sau ông qua đời Chúng tôi đãlàm lễ mai táng ông theo tục lệ : khâm liệm thi hài ôngtrong một cái võng, rồi chôn cất ở đảo Engigliô Bây giờchúng tôi đem về trả cho bà vợ góa của ông tấm huychương danh dự và thanh kiếm Thật là uổng công chiếnđấu trong suốt mười năm trời với quân đội Hoàng gia Anh

để rồi chết trên giường bệnh như một kẻ thường dân

- Biết là thế nào hơn được hả anh Étmông? Mọingười chúng ta đều rồi sẽ chết và người cũ phải nhườngchỗ cho người mới chứ! Vừa rồi anh quả quyết là số hànghóa

- Thưa ông Moren, còn nguyên vẹn và chắc chắnchuyến này ông sẽ kiếm được hai vạn rưởi frăng tiền lãi.Bây giờ mời ông lên tàu và ông Đăngla, kế toán viên, sẽcung cấp cho ông những tin tức cần thiết Còn tôi, tôibận phụ trách việc thả neo và treo cờ rủ.

Ông chủ tàu nắm sợi dây cáp của Đăngtét némcho và trèo lên tàu với động tác lanh lẹ và khéo léo củamột thủy thủ lành nghề, rồi đến gần viên kế toán Đănglavừa ở trong cabin đi ra Hắn trạc hăm lăm, hăm sáu Bộmặt u ám đầy vẻ khúm núm ti tiện đối với cấp trên, hốnghách láo xược đối với người dưới và cái chức vụ kế toáncủa hắn càng làm cho mọi người ghê tởm, trái hẳn vớiÉtmông Đăngtét, người được cả tàu yêu mến

- Thưa ông Moren - hắn nói - ông đã biết tin dữrồi chứ ạ?

- Phải, phải, ông Lơclê thật đáng thương Ông làmột thuyền trưởng dũng cảm và lương thiện

- Và là một thủy thủ xuất sắc, suốt đời sống giữatrời và biển để bảo vệ quyền lợi cho công ty Moren, mộthãng đóng tàu quan trọng

- Nhưng - ông chủ tàu vừa theo dõi Đăngtét điềukhiển việc thả neo vừa nói - anh Étmông xem ra cũng thạonghề không kém người thủy thủ già

- Vâng - Đăngla nhìn Đăngtét bằng con mắt hằnhọc - Anh ta hãy còn trẻ và chủ quan lắm Ông thuyềntrưởng vừa tạ thế, anh ta đã tự ý nắm quyền chỉ huy.Chẳng cần hỏi ý kiến ai và làm chúng tôi mất toi một ngàyrưỡi ở đảo Enbơ.- Chỉ huy chiếc tàu là quyền hạn chínhthức của anh ta, vì anh ta là thuyền phó

- Anh ta đã để mất cả một ngày rưỡi chỉ vì thích

được lên bộ, có thế thôi.

- Anh Đăngtét - ông Moren quay về phía Étmônggọi - Lại đây tôi bảo

- Xin ông chờ cho một lát - Đăngtét đáp và ralệnh thả neo

- Ông xem đấy, anh ta cứ tự tiện hành động ynhư mình đã là thuyền trưởng rồi - Đăngla nói

- Thì đúng phải như thế - ông chủ tàu nói - Tôibiết anh ta còn ít tuổi nhưng rất xứng đáng với chức vụ

đó và có nhiều kinh nghiệm trong nghề Tôi có thể giaophó công việc cho anh ta được

Nghe câu đó, bộ mặt của Đăngla tối sầm lại vàhắn lùi lại sau

- Xin lỗi ông chủ - Đăngtét lại gần - Công việc đãhoàn tất, ông gọi tôi đến có việc gì ạ?

- Tôi muốn biết tại sao anh lại cho tàu cập vàođảo Enbơ?

- Tôi chỉ thừa hành mệnh lệnh của ông thuyềntrưởng Trước khi qua đời ông ta có nhờ tôi trao choThống soái Béctơrăng một cái gói

- Anh có gặp thống soái không?

- Dạ, có ạ

Ông Moren nhìn chung quanh rồi kéo Đăngtét rachỗ khác, khẽ hỏi:

- Còn Hoàng đế (1) sức khỏe ra sao?

- Hoàng đế vẫn bình an vô sự Chính mắt tôi đãnhìn thấy ngài Lúc tôi đang nói chuyện với Thống soái thìHoàng đế vào Ngài hỏi tôi tỉ mỉ về chiếc tàu và có ý địnhmua lại của công ty ta

- Này, Đăngtét - ông Moren thân mật vỗ vai

Étmông - anh đã hành động rất đúng là tuân lệnh ôngthuyền trưởng, nhưng nếu người ta biết anh trao một cáigói cho Thống soái Béctơrăng thì có thể nguy hiểm choanh đấy.

- Tại sao lại nguy hiểm ạ? Tôi có biết trong gói có

gì đâu? Còn Hoàng đế chỉ hỏi tôi những câu thôngthường Xin ông cho tôi rút lui vì nhân viên y tế và hảiquan đã đến kia rồi

Chàng thanh niên vừa đi khỏi thì Đăngla chạyngay đến hỏi ông Moren :

- Chắc anh ta đã cho ông biết lý do tàu ghé vàođảo Enbơ?

- Đăngtét thừa hành theo mệnh lệnh ông Lơclê

- Nhưng ngoài cái gói đó ra, ông thuyền trưởngcòn trao cho anh ta một bức thư

- Sao anh biết?

- Tôi đi qua cửa buồng hé mở của ông thuyềntrưởng và liếc thấy - Đăngla đỏ mặt nói - nhưng xin ôngđừng nói cho Đăngtét biết, có lẽ tôi đã trông lầm

Giữa lúc đó Đăngtét quay lại và Đăngla bỏ đi

- Thế nào, công việc khai báo xong rồi chứ?Chiều nay anh đến ăn cơm với tôi nhé!

- Thưa ông Moren, xin ông tha lỗi, tôi phải đithăm cha tôi trước ti đó đến thăm một người mà tôi luônluôn nhớ đến

- A phải rồi, tôi quên mất là ở xóm Catalăng cómột người đang mong chờ anh không kém gì cha anh, đó

là cô Mécxêđét xinh đẹp

Đăngtét mỉm cười nói :

- Cô ấy là vợ chưa cưới của tôi

- Vậy thì tôi không dám giữ anh Anh có cần tiềnkhông?

- Thưa ông chủ, tôi đã được trả ba tháng lươngtrong cuộc hành trình này rồi và cũng đã có đủ tiền đưacho người cha nghèo khó của tôi Bây giờ, trước khi từbiệt xin ông cho tôi nghỉ phép mười lăm ngày để cưới vợ,

và sau đó còn phải đi Pari nữa

- Được lắm, nhưng anh phải sắp xếp công việclàm sao để chuyến đi tới, khi chiếc tàu Pharaôn nhổ neophải có thuyền trưởng của nó

- Thuyền trưởng của nó? - Đăngtét kêu lên, mắtsáng long lanh - ông muốn chỉ định tôi là thuyền trưởngnhư tôi hằng mơ ước ư?

- Đăngtét thân mến! Nếu chỉ có một mình tôi thìviệc này coi như xong rồi Nhưng tôi còn một người hùnvốn nữa Tôi sẽ cố nói giúp anh, anh có thể tin tưởng vàotôi

Đăngtét rơm rớm nước mắt nắm chặt lấy tay ôngchủ tàu, nói :

- Ôi ông Moren! Ông Moren! Tôi xin nhân danhcha tôi và cô Mécxêđét, gửi lời cám ơn ông

- Thế đấy, Étmông ạ, có Thượng đế cho nhữngngười có lòng tốt, và bây giờ anh hãy đi thăm cha anh và

cô Mécxêđét đi Tôi còn ở lại thanh toán với Trongchuyến đi vừa qua, anh có hài lòng về anh ấy không?

- Thưa ông Moren, đứng về tình bạn thì tôi xemchừng anh ta không ưa tôi lắm, nhất là sau một vụ xíchmích không đáng kể mà tôi đã cố gắng dàn hòa, nhưnganh ta đã khước từ Nhưng nói về công việc của một kếtoán viên, chắc ông sẽ phải hài lòng về sự chu đáo của

anh ấy.

- Anh Đăngtét, nếu anh được làm thuyền trưởnganh có giữ Đăngla ở lại làm việc với anh không?

- Thuyền trưởng hay thuyền phó, tôi cũng đối xử

tử tế với những ai được chủ tín nhiệm Ông cho phép tôidùng chiếc xuồng của ông để lên bờ chứ?

- Xin cứ tự nhiên Chúc anh may mắn!

Chàng thủy thủ trẻ tuổi nhảy xuống chiếc xuồngcon và bảo hai người giúp việc chèo vào bến Canơbia.Ông chủ tàu mỉm cười nhìn theo chàng thanh niên nhảylên bờ rồi hòa mình vào đám đông đang đi lại nhộn nhịp.Khi ông quay lại thì thấy Đăngla đã đứng ngay phía saumình, cũng đang theo dõi chàng thủy thủ trẻ tuổi nhưngvới cái nhìn khác hẳn cái nhìn của ông

Chương 2

CHA VÀ CON

Sau khi đi hết đại lộ Canơbia, Đăngtét rẽ sangmột con đường hẻm, bước vào một ngôi nhà phía bêntrái, trèo lên bốn cầu thang gác tối om rồi dừng lại phíatrước một cái cửa hé mở của một căn buồng nhỏ bé Đó làchỗ ở của cha anh Ông lão chưa hay tin chiếc tàuPharaôn đã cập bến Ông đang đứng trên cái ghế, hai bàntay run rẩy chữa lại giàn hoa lý Bỗng có ai ôm ngang lưngông và một giọng nói quen thuộc cất lên :

- Cha! Cha của con!

Ông lão liền quay lại, kêu lên một tiếng rồi ngãvào cánh tay con Ông run lên cầm cập, mặt tái nhợt làmĐăngtét hốt hoảng :

- Cha làm sao thế? Cha ốm đấy ư?

- Étmông con ơi, không đâu, chỉ là do mừng rỡ vàxúc động khi bất chợt cha nhìn thấy con đấy thôi Ôi, lạyChúa, cha mừng đến chết đi được!

- Xin cha hãy trấn tĩnh lại đi, con đã trở về vàchúng ta sắp được sung sướng rồi!

- Nếu vậy thì tốt quá! Con hãy cho cha biết sựsung sướng đó ra sao?

- Thưa cha, ông thuyền trưởng Lơclê đã tạ thế.Được sự nâng đỡ của ông Moren, con có triển vọng thay

thế ông ta Cha nghe rõ chưa? Làm thuyền trưởng khi mớihai mươi tuổi đời với số lương một trăm đồng Lu-y và cònđược chia lãi nữa, thật là vượt quá nguyện vọng của mộtngười thủy thủ nghèo xác như con Khi nào có tiền con sẽtậu cho cha một ngôi nhà nhỏ có một mảnh vườn để chatha hồ mà trồng rau Cha ơi, cha làm sao thế này?

Ông lão hầu như kiệt sức, người ngả hẳn ra phíasau nói :

- Không sao đâu!

- Nào cha ơi, cha hãy uống một cốc rượu cho tỉnhngười nhé! Rượu để đâu cha?

- Không cần nhà không còn rượu đâu con ạ!

- Sao cha? Không còn rượu à? - Đăngtét mặt biếnsắc nói - Cách đây ba tháng, trước lúc ra đi, con đã để lạicho cha hai trăm frăng kia mà?

- Nhưng con đã quên món nợ anh hàng xómCađơrút Khi anh ta đòi, cha đã trả cho anh ta một trămbốn mươi frăng

- Như vậy cha đã sống ba tháng trời chỉ với sáuchục frăng! Ôi, lạy Chúa, xin Người tha lỗi cho con! Chalàm con ân hận quá

Đăngtét kêu lên và quỳ xuống chân ông lão Ôngmỉm cười nói :

- Bây giờ thì con đã về, mọi việc coi như xongxuôi

- Vâng, con đã về - Đăngtét đáp - Với một tươnglai tốt đẹp và có tiền Đây, cha hãy cầm lấy tiền đi muamột ít thức ăn

Nói xong Étmông bày ra bàn những đồng tiềnvàng óng ánh làm cho ông lão tươi tỉnh hẳn lên

Giữa lúc đó cái đầu đen sì với bộ râu xồm xoàmcủa gã hàng xóm Cađơrút xuất hiện ở chân cầu thang Đó

là một gã thợ may, tuổi khoảng hăm lăm, hăm sáu Vớigiọng đặc sệt thổ ngữ, gã nhe răng nói chõ vào:

- Étmông, cậu đã về đấy à?

- À anh Cađơrút, tôi đã về và sẵn sàng giúp anhbất cứ việc gì để trả cái ơn anh đã cho tôi vay tiền

- Ơn với huệ quái gì, tôi cho cậu vay, đã được trảsòng phẳng Chúng ta đã thanh toán với nhau như nhữngngười hàng xóm tốt bụng Lúc nãy tôi ra phố gặp Đăngla,hắn bảo cậu đã về nên tôi đến mừng cậu

- Anh Cađơrút tốt bụng quá - ông lão nói - Anhquả có lòng yêu chúng tôi

- Ồ hẳn là thế rồi Trên đời còn được mấy ngườilương thiện! - Gã thợ may nói và liếc mắt nhìn đống tiềntrên bàn - Này, anh bạn, giờ thì anh giàu sụ rồi đấy nhỉ?

Đăngtét thoáng thấy cặp mắt thèm thuồng củaCađơrút vội nói :

- Ồ, đâu có phải là của tôi Đây là món tiền đểdành của cha tôi trong lúc tôi đi vắng Thôi cha ơi, cha cấttiền đi Nếu khi nào anh Cađơrút cần đến, chúng ta sẵnsàng cho anh ấy vay Bây giờ xin phép cha cho con đếnxóm Catalăng thăm một người

- Cô Mécxêđét phải không con? Con đi đi, cầuChúa phù hộ cho con cũng như cho vợ con

- Cụ Đăngtét ơi - Cađơrút xen vào - Cụ nhanhnhẩu quá đấy, cô Mécxêđét đã là vợ cậu ta đâu kia chứ

- Nhưng chắc chắn chỉ là nay mai thôi - Étmôngđáp

- Cậu vội vàng thế cũng phải lắm vì cô ta thật

xinh đẹp Những cô gái đẹp như thế thiếu gì người ngấpnghé Tôi xem chừng cô ta có lắm đám lắm thì phải.Nhưng cậu nên hiểu rằng cậu sắp được làm thuyền trưởngthì cô ta không từ chối cậu đâu.

- Ồ, tôi rất hiểu phụ nữ nói chung và Mécxêđétnói riêng Étmông đáp - và tôi tin rằng làm thuyền trưởnghay không, cô ấy vẫn tôi

Nói xong anh ôm hôn bố và từ biệt Cađơrút bước

ra Lát sau Cađơrút cũng cáo từ ông già Hắn gặp Đănglađang đứng chờ hắn ở đầu phố

- Thế nào, cậu đã gặp nó chưa? - Đăngla hỏi - Nó

có nói gì về chức thuyền trưởng của nó không?

- Mẹ kiếp! Hình như ông Moren đã hứa với hắnrồi thì phải, nên hắn có vẻ chắc mẩm, lại còn có vẻ láoxược Hắn hứa cho tôi vay tiền cứ y như một ông chủ nhàbăng Bây giờ thì ngài Đăngtét còn đếm xỉa gì đến ai nữa

vì sắp trở thành ông thuyền trưởng đến nơi rồi Kể ra hắnđừng làm thuyền trưởng lại tốt hơn, không thì gặp hắncũng khó nói chuyện

- Ồ nếu chúng ta muốn, nó sẽ vẫn cứ ở lại địa vị

cũ của nó, có thể còn thấp kém hơn là đằng khác - Đănglahỏi tiếp - Còn cô nàng Catalăng xinh đẹp thì sao?

- Hắn yêu cô ta mê mệt và đang chạy bổ đi tìm.Nhưng cũng còn rắc rối đấy

- Sao vậy? Cậu không ưa Đăngtét lắm phảikhông?

- Tôi không ưa những thằng huênh hoang Này,mỗi lần con bé Catalăng ấy xuống phố là có một thằng caolớn, mắt đen, tóc hung, da đỏ mà cô ta gọi là anh họ, rấtnhiệt tình bám riết bên cạnh con bé

Chương 3

XÓM CATALĂNG

Xóm Catalăng nằm phía sau một ngọn đồi trọcnham nhở Nó được một đoàn người bí mật, không rõ từđâu tới xây dựng theo một kiểu kỳ dị, nửa Môrơ nửa TâyBan Nha Họ nói một thứ tiếng lạ tai Từ bốn thế kỷ naycon cháu họ vẫn ở nguyên trên mảnh đất mà tổ tiên họđến sinh cơ lập nghiệp, họ giữ nguyên lề thói tập tụcriêng cũng như ngôn ngữ riêng của mình Họ không hềchung đụng với dân cư thành phố Mácxây Trong một dãyphố duy nhất của xóm có một ngôi nhà nhỏ được ánhnắng mặt trời nhuộm mặt ngoài thành một màu vàng úarất đẹp, còn bên trong được quét vôi trắng xóa tựa nhưnhững lâu đài Tây Ban Nha

Đứng dựa vào tường là một cô gái xinh đẹp cómái tóc đen huyền, cặp mắt nhung như mắt sơn dương,đôi cánh tay để trần rám nắng tròn trĩnh như đôi cánh taycủa thần Vệ Nữ, đôi chân thuôn thuôn và mềm mại vừathanh tân vừa khỏe mạnh được bó chặt trong đôi bít tấtsợi màu đỏ Bên cạnh cô là anh chàng thanh niên cao lớn,trạc hai mươi hai tuổi Anh ta ngồi trên một cái ghế dựa,khuỷu tay chống lên bàn, đang nhìn cô bằng cặp mắt lo

âu và tuyệt vọng, dường như van lơn

Sao kia em Mécxêđét? Chàng thanh niên nói Sắp đến lễ Phục sinh rồi, chúng ta chuẩn bịưới chứ!

Anh Fécnăng, em đã trả lời anh hàng trăm lần

rồi sao anh cứ cố tình hỏi mãi thế?

- Nào, em hãy nhắc lại nữa đi, anh van em, emhãy nhắc lại là em khước từ tình yêu của anh mà mẹ em

đã ưng thuận, là em đã đùa cợt với hạnh phúc, với cuộcđời anh Cái chết của anh chắc cũng chẳng có nghĩa lý gìđối với em Trời ơi! Em Mécxêđét, anh đã mơ ước bao nămròng được làm chồng của em và thế là bây giờ hy vọng,mục tiêu duy nhất của anh bị tiêu tan

- Nhưng anh Fécnăng, chẳng phải em đã luônluôn bảo anh rằng giữa chúng ta chỉ là quan hệ anh em.Anh đừng nên đi quá giới hạn ấy, vì trái tim em đã thuộc

về người khác rồi, anh còn nhớ chứ?

- Mécxêđét ạ, em đã nói với anh một sự thật phũphàng, nhưng em chớ có quên rằng theo phong tụcthiêng liêng của người Catalăng là trai gái chỉ kết hôn vớingười cùng họ tộc

- Anh Fécnăng, đó chỉ là một thói quen chứkhông phải một tục lệ và anh đừng nên viện cái thói quen

đó ra làm gì Em chỉ là một đứa trẻ mồ côi nghèo xác xơ,chỉ có một túp lều với mấy tấm lưới đánh cá của bố mẹ

em để lại Từ một năm nay nếu anh đi nghề chung cùngvới em chỉ vì anh là con ông bác, chúng ta đã cùng lớn lênvới nhau Hơn nữa, em sợ nếu em cự tuyệt thì anh sẽgiận

- Chẳng hề gì Mécxêđét à, mặc dầu em sốngnghèo nàn và cô độc, em cũng còn hơn chán vạn những

cô gái giàu có khác Anh chỉ cần một người vợ lươngthiện và một người nội trợ giỏi

- Anh Fécnăng, em không thể nào là lương thiệnđược nếu em lại đi lấy một người nào đó không phải là

người mà em yêu Mà một người vợ đã không lương thiệnthì không thể nào là người nội trợ giỏiược Em chỉ có thểcoi anh như một người bạn, vậy là đủ rồi.

- Em thật là tàn nhẫn và độc ác đối với anh Cáithằng thủy thủ mà em mong chờ ấy chả được bền đâu,một ngày kia biển cả sẽ chôn vùi nó

- Ôi! Anh Fécnăng, em đã lầm vì em cứ tưởngrằng anh là một người tốt bụng Anh đã nguyền rủa người

ta như thế đấy! Nhưng em nói thật, không cần giấu giếm

gì nữa : em đã yêu và đang chờ anh ấy, nếu anh ấy khôngtrở về, em cớ thể nói rằng anh ấy đã chết vì yêu em

Fécnăng đứng lên đi vòng quanh nhà, rồi quay lạivới đôi mắt u tối, nắm chặt tay hỏi :

- Mécxêđét, em nhất quyết chưa?

Em yêu Étmông Đăngtét Cô gái lạnh lùng nói Ngoài anh ấy ra, em không ưng thuận ai làm chồng em cả

-Fécnăng cúi đầu thất vọng, trút tiếng thở dàinghe thật não ruột rồi nghiến răng ken két :

- Thế nếu nó chết?

- Nếu anh ấy chết, em sẽ chết theo

- Nếu nó quên em?

Vừa lúc đó bên ngoài có tiếng gọi :

- Mécxêđét, Mécxêđét!

Cô gái hai má đỏ ửng thốt lên :

- A, anh xem đấy, anh ấy có quên em đâu, anh ấy

đã về kia rồi! Anh Étmông, có em đây!

Fécnăng mặt tái nhợt, lùi lại phía sau và ngồi phệtxuống ghế

Étmông và Mécxêđét ôm chầm lấy nhau Ánhnắng gay gắt của bầu trời Mácxây xuyên qua cánh cửa bao

trùm lấy hai người đang tràn ngập trong hạnh phúc và yêuthương.

Đột nhiên Étmông nom thấy bộ mặt đang nhănnhó và tái nhợt, đầy đe dọa trong bóng tối của Fécnăng.Tay hắn sờ vào chuôi con dao găm giắt ở thắt lưng.Étmông cau mày nói :

- Ồ, xin lỗi, tôi không nhìn thấy anh

Rồi hỏi Mécxêđét:

- Ai thế em?

- Anh Đăngtét, đây là anh họ em, người bạn của

em và cũng là người bạn của anh Anh Fécnăng là người

em yêu hơn cả sau anh đấy

- À phải - Étmông nói và chìa tay thân thiện choanh chàng Catalăng

Nhưng Fécnăng vẫn đứng ngây như phỗng với bộmặt tối tăm và đe dọa Mécxêđét nhìn thẳng vào mắt hắn

và khóe mắt như ra lệnh của cô làm hắn bị mê hoặc Hắntiến lại gần Étmông và cũng chìa tay ra Nhưng khi vừachạm vào tay Étmông, hắn đã vội bỏ chạy ra ngoài Vừachạy như bay như biến, hắn vừa bứt tóc kêu :

- Ôi! Đau khổ cho ta quá! Đau khổ cho ta quá!

- Này anh chàng Catalăng - Có tiếng gọi - nàyFécnăng, đi đâu thế?

Fécnăng đứng lại, nhìn quanh quẩn và thấyCađơrút đang ngồi uống rượu với Đăngla dưới một vòmcây

Chai rượu vẫn còn gần đầy Đăngla nói thêm Trông anh như người mất hồn, ngồi xuống đây nào!

-Fécnăng lấy tay lau mồ hôi đầm đìa trên trán rồingồi phịch xuống ghế Cađơrút nói :

- Bọn mình trông cậu như điên dại, như thằngmuốn đâm đầu xuống biển nên bọn mình muốn gọi cậuđến làm mấy hớp rượu còn hơn là uống nước mặn Trôngcậu như anh thất tình ấy!

- Úi chà! - Đăngla nói - Một con người khỏe mạnhnhư cậu ta sao mà có thể thất tình được?

- Đăngla, anh xem đấy - Cađơrút nói và nháy mắtvới bạn - Câu chuyện như sau : Fécnăng là một chàng traiCatalăng dũng cảm và tốt bụng, là dân chài có hạng củaMácxây, yêu một cô gái xinh đẹp tên là Mécxêđét, nhưngkhốn thay cô này lại đi yêu một anh thuyền phó tàuPharaôn, và hôm nay chiếc tàu lại vừa cập bến Thế là anhchàng Fécnăng bị ra rìa, tôi cho là một người Catalăng thìkhông đời nào để cho kẻ khác phỗng mất người yêu, vàkhi Fécnăng đã trả thù thì hẳn là ghê gớm lắm

Đăngla làm ra vẻ ái ngại cho Fécnăng, nói :

- Chàng trai đáng thương, cậu ta có ngờ đâuĐăngtét lại bỗng dưng trở về

- Nhưng dẫu sao - Cađơrút nói và rót thêm rượucho Fécnăng - Nó sẽ lấy cô Mécxêđét xinh đẹp Bao giờ thì

họ tổ chức lễ cưới thế?

- Chao ôi! Chưa đâu - Fécnăng lẩm bẩm nói

- Nhưng rồi sẽ cưới - Cađơrút nói như nó sẽ làmthuyền trưởng tàu Pharaôn, phải không Đăngla?

Đăngla rùng mình vì câu hỏi nhằm trúng tim đencủa hắn

- Nào chúng ta hãy nâng cốc mừng thuyềntrưởng Đăngtét, chồng của cô gái Catalăng xinh đẹp

Cađơrút đưa cốc rượu lên môi và uống cạn mộthơi, còn Fécnăng cầm cốc rượu quẳng xuống đất vỡ tan

- Này, này, cậu Fécnăng - Cađơrút nói - Mắt cậucòn tinh tường, thử nhìn xem có phải là cặp tình nhânđang dắt nhau đi ở đằng kia không?

Đăngla vẫn theo dõi tâm trạng của Fécnăng và bộmặt nhợt nhạt của hắn

- Phải đấy, chính là Étmông và Mécxêđét đang đi

về phía chúng ta

Cađơrút hơi men chếnh choáng, đứng dậy nói :

- Ồ, Đăngtét! Ồ, cô gái xinh đẹp! Lại đây nóichuyện cho chúng tôi biết bao giờ thì anh chị tổ chức lễcưới nào? Bởi cậu Fécnăng này nhất định không chịu nói

- Câm mồm đi - Đăngla nói - Phải có thái độ nhẫnnhục như Fécnăng đây này, cậu ta biết điều lắm đấy chứ!

Fécnăng bị câu nói của Đăngla kích động, đãmuốn nhảy bổ ra gây sự với tình địch, nhưng Mécxêđét đãtươi cười nhìn thẳng vào mặt hắn làm hắn run sợ và ngồiphịch xuống ghế

- Chào bà Đăngtét! - Cađơrút nói

- Đó chưa phải là tên của tôi đMécxêđét nghiêmtrang nói - Ở xứ sở chúng tôi người ta không gọi tênngười con gái bằng tên chồng chưa cưới, vì như thế sẽđem lại tai họa

Xin cô tha lỗi cho anh bạn Cađơrút của tôi Đăngla nói

Anh Đăngtét, hôn lễ sắp cử hành chưa?

- Chỉ nội ngày mai hoặc cùng lắm là đến ngày kia,anh Đăngla ạ! Chúng tôi sẽ tổ chức bữa tiệc đính hôn.Anh và anh Cađơrút đều được mời đến dự

- Sao vội vàng quá thế? - Đăngla nói - Tàu

Pharaôn mãi ba tháng nữa mới ra khơi kia mà!

- Để hưởng hạnh phúc, bao giờ người ta cũng vộivàng Vả lại tôi cũng còn phải đi Pari nữa

- A, lần đầu tiên anh đi Pari phải không? Anh đi vìviệc riêng à?

- Không, tôi thực hiện nhiệm vụ mà thuyềntrưởng Lơclê đã giao cho

- Phải, phải, tôi hiểu rồi! - Đăngla nói, nhưngtrong bụng hắn nghĩ thầm - Đi Pari để trao cho người nào

đó bức thư mà Thống soái đã ủy thác cho nó Hay lắm!Bức thư này làm ta nảy ra một ý nghĩ tuyệt vời, A ha!Đăngtét, mi đừng hòng lên được chức thuyền trưởngPharaôn!

Chương 4

ÂM MƯU

Đăngla nhìn theo Étmông và Mécxêđét cho đếnkhi cặp tình nhân đi khuất mới quay lại, thấy Fécnăng vẫnngồi trên ghế, mặt tái mét và đang run lên vì tức giận, cònCađơrút thì đang say bí tỉ và nghêu ngao hát

- Này Fécnăng - Đăngla nói - Đúng là một đámcưới chẳng được lòng ai Cậu yêu cô ta lắm thì phải Đáng

lẽ đừng ngồi mà vò đầu, bứt tai như thế, tốt hơn là cậunên tìm một phương kế để cứu chữa thì vẫn hơn chứ!

- Anh bảo tôi còn làm gì được nào? Tôi muốnđâm chết nó nhưng Mécxêđét sẽ chết theo nó và tôi cũng

sẽ chẳng sống nổi

- Tôi muốn chữa bệnh cho cậu, - Đăngla nói tiếp

- Nghĩa là ngăn cản không cho Đăngtét cưới được vợ màkhông phải khử nó

Chỉ có cái chết mới làm được chúng xa nhau Fécnăng nói

Sống xa nhau cũng chẳng khác gì chết Đănglanói - Nếu giữa Đăngtét và Mécxêđét có một nhà tù thì khácnào đó là một nấm mồ

- Nhưng khi nó ở tù ra - Cađơrút say mềm nhưnghãy còn chưa mất hết lý trí nói - Và một thằng nhưÉtmông Đăngtét tất sẽ tìm cách trả thù Vả lại nó khôngcướp của, giết người thì làm sao bỏ tù nó được

Đăngla không để ý đến câu nói của gã say rượu,

quay lại hỏi Fécnăng.

- Thế nào? Không cần phải giết nó, cậu thấykhông?

- Tôi biết anh cũng căm thù nó vì một lý do nào

đó - Fécnăng nắm chặt tay Đăngla nói - Xin anh cho biếtphải làm gì tôi sẽ tuân lệnh

- Đem giấy bút lại đây Là kế toán viên, nhữngthứ đó là công cụ của tôi

- Đem giấy bút lại đây - Fécnăng gọi

Người hầu bàn đem những thứ đó lại

- Tôi nghĩ rằng những cái này - Cađơrút nói - lại

có thể giết người chắc chắn hơn là đâm trộm ở chỗ vắng,cho nên tôi ghê sợ chúng hơn là gươm giáo

Nói xong, hắn lại uống thêm một cốc nữa Đănglanói tiếp :

- Này, tôi cứ giả thử trong chuyến đi vừa qua,Đăngtét đã ghé vào đảo Enbơ, nếu có ai tố cáo nó là taychân của Bônapác

- Tôi sẽ đi tố cáo nó - Fécnăng vội vàng nói.Đăngla dùng tay trái cầm bút viết bằng thứ chữngả, khác với lối chữ hắn viết thường ngày rồi đưa choFécnăng đọc :

“Là một kẻ trung thành với Đức vua (2) và giáohội, tôi xin báo để quan Chưởng lý biết là tên ÉtmôngĐăngtét, thuyền phó tàu Pharaôn, trước khi trở về Mácxây,sáng hôm nay đã ghé Naplơ và Poóctôferegiô để chuyểnmột bức thư của Muyara cho kẻ tiếm ngôi (3) và một mậtchỉ của kẻ tiếm ngôi cho Ủy ban Bônapác ở Pari Tội trạngnày sẽ được chứng minh sau khi nó bị bắt Bức thư nóitrên sẽ được tìm thấy trong người nó, hoặc ở nhà bố nó,

hoặc trong cabin trên tàu Pharaôn” - Tốt lắm! Thế là cậutrả được mối thù mà chả có ai oán trách được cậu, miễn làcậu bỏ bức thư tố cáo này trong phong bì và gửi choquan Chưởng lý Thế là xong.

Cađơrút tuy đã say mèm nhưng cũng hiểu rằngbức thư tố cáo đó sẽ đem lại tai họa, bèn nói :

- Phải, thế là xong, nhưng thật là xấu xa đê tiện!Nói xong hắn giơ tay muốn cầm lấy bức thư,nhưng Đăngla gạt tay hắn ra và nói :

- Tôi nói và làm đùa đấy thôi, chứ ai lại muốn hạiĐăngtét, trông đây này

Hắn cầm bức thư vò lại rồi ném vào gốc cây Hắnđứng lên nhưng vẫn nhìn Fécnăng đang ngồi nguyên tạichỗ, mắt không rời bức thư vò tròn nằm ở chỗ đó, rồi bảoCađơrút :

- Cađơrút, cậu mà nốc nữa thì đến phải ngủ lạiđây mất Ta về thôi Đưa tay đây

- Nào thì về - Cađơrút nói - Nhưng không ai phảidìu cả Còn Fécnăng, cậu có về cùng chúng tớ không?

- Không, tôi quay lại xóm Catalăng - Fécnăng đáp.Đăngla kéo Cađơrút đi về phía Mácxây Đi đượcvài chục bước, hắn ngoái cổ lại và trông thấy Fécnăng lấybức thư, bỏ vào túi và chạy vội ra khỏi quán rượu

Công việc xếp đặt thế là đâu vào đấy - Hắn nghĩbụng - Bây giờ mặc cho mọi việc tiếp diễn

Chương 5

BỮA TIỆC ĐÍNH HÔN

Ngày hôm sau, trời rất đẹp Cảnh vật chan hòaánh nắng Bữa tiệc được tổ chức cũng ở ngay quán rượu

có vòm cây đó Mặc dầu đã ấn định vào buổi trưa nhưng

từ mười một giờ khách khứa đã kéo đến Đó là các thủythủ tàu Pharaôn và mấy người bạn của Đăngtét Có tin ôngchủ tàu cũng sẽ đến dự Đó là một điều vinh dự cho Đăngtét Đăngla và Cađơrút được mời cũng xác nhận tin này.Quả nhiên một lát sau ông Moren đến và được các thủythủ vỗ tay hoan nghênh nhiệt liệt Sự có mặt của ông nhưmột lời xác nhận chính xác cho tin đồn Đăngtét sẽ đượcchỉ định làm thuyền trưởng

Một nhóm người nữa bước vào quán Đó là bốn

cô gái ở xóm Catalăng, bạn của Mécxêđét rồi tới Étmôngkhoác tay người vợ chưa cưới Đi phía sau là ông giàĐăngtét rồi đến Fécnăng với nụ cười chua chát và hiểmđộc Mécxêđét và Étmông quá say sưa vì hạnh phúc nênkhông để ý thấy nụ cười của gã Đăngla và Cađơrút đếnbắt tay Étmông rồi một gã đến ngồi cạnh Fécnăng, một gãđến ngồi cạnh ông già Đăngtét Ông lão mặc một chiếc áo

lễ bằng lụa có điểm những chiếc cúc viền kim loại, độimột chiếc mũ có tua trắng, xanh, tay chống chiếc batoong Trông ông lão giống như một vị trưởng giả của thế

kỷ trước đi dạo trong cLúcxămbua và Tuylơri

Đăngtét mặc rất đơn giản Anh làm ở ngành hàng

hải dđn dụng nín âo của anh nửa nhă binh, nửa dđnthường Bộ mặt anh rạng rỡ vui sướng vì kiíu hênh có mộtngười yíu xinh đẹp Mĩcxíđĩt có vẻ đẹp của một cô gâi HyLạp trín đảo Síp với đôi môi đỏ mọng, dâng đi thanh thảncủa người Angđalu vă luôn nở nụ cười hồn nhiín, chđnthật, dường như muốn nói : “Câc bạn hêy chia sẻ nỗi vuisướng với tôi ”

Ông Moren cũng đến chúc mừng hai người vănhắc lại lời hứa của ông với Đăngtĩt trước mặt câc thủythủ Mĩcxíđĩt mời ông chủ tău ngồi phía tay phải cô, cònphía tay trâi mời Fĩcnăng Những cđu nói dịu dăng của côgâi căng lăm gê anh họ bầm gan tím ruột vă gê cứ ngồithừ ra, mặt tâi mĩt Còn Đăngtĩt ngồi cạnh Đăngla vă ôngMoren Mọi người văo tiệc

Những đĩa dồi lợn thơm phức, những con tômhùm đỏ ối, những đĩa sò tươi rói bắt đầu được chuyền taynhau cùng với những chai rượu mău văng nhạt Giữa lúc

đó có tiếng người nói lao xao bín ngoăi, có tiếng đihuỳnh huỵch vă có tiếng vũ khí chạm văo nhau lâch câch,lăm cho những khâch dự tiệc đang nói chuyện ồn ăo phải

im bặt Đồng thời ba tiếng súng nổ vang sau cửa lăm mọingười nhìn nhau sửng sốt

- Nhđn danh luật phâp - Một tiếng nói to vang línnhư không cho ai trả lời

Tức thì cânh cửa mở toang, viín quận trưởng đeobăng tam tăi (4) tiến văo phòng, theo sau lă bốn người línhcầm súng, có viín cai dẫn đầu Ai nấy đều hoảng sợ Chỉ

có ông chủ tău tiến đến trước mặt viín quận trưởng mẵng quen biết từ trước hỏi :

- Có chuyện gì thế ông quận trưởng? Có thể lă

một sự nhầm lẫn chăng?>- Thưa ông Moren - Viên quậntrưởng đáp - Không thể có sự nhầm lẫn được Tôi đemtheo đây trát truy nã và buộc phải thừa hành công lệnh Ởđây ai có tên là Ét mông Đăngtét?

Tất cả mọi người đều quay về phía chàng thanhniên, anh tỏ rất ngạc nhiên nhưng vẫn giữ được phongcách, tiến lên một bước, anh nói :

- Thưa ông quận trưởng, tôi đây

Étmông Đăngtét Viên quận trưởng nói tiếp Nhân danh luật pháp, tôi bắt anh

Bắt tôi? Étmông tái mặt nói Vì lý do gì ạ?

- Tôi không biết Đến lúc hỏi cung anh sẽ rõ.Ông Moren hiểu rằng không thể làm gì hơn đểcứu vãn tình thế, ông hiểu rằng một viên quận trưởng đeobăng tam tài không còn là một con người nữa, đó là mộtcái máy thừa hành luật pháp Ngược lại, bố của Đăng tétnhảy xổ lại phía người đại diện nhà nước mà van lơn,khóc lóc rất thảm thiết khiến viên quận trưởng phải độnglòng

- Ông cụ ơi, hãy bình tĩnh lại, có thể là con cụ chỉ

có sơ suất trong việc khai báo và sẽ được thả ra sau khixác minh

- Thế này là thế nào? - Cađơrút hỏi Đăngla

Nào tôi có biết gì đâu, tôi cũng như cậu thôi Đăngla làm bộ ngạc nhiên đáp

-Cađơrút đưa cặp mắt tìm Fécnăng nhưng hắn đã biếnmất, bèn nói :

- Ồ, ồ, Đăngla, cái trò đùa của anh ngày hôm quathật là tai hại, cái thằng Fécnăng nóuồn đâu rồi?

- Nào tôi có biết - Đăngla đáp - Kệ xác nó

Trong khi đó Đăngtét bắt tay từ biệt tất cả cácbạn hữu rồi đi theo viên quận trưởng Một cỗ xe ngựa mởtoang cửa chờ ở trước quán rượu Anh lên xe, viên quậntrưởng và hai người lính lên sau Cửa xe đóng lại và cỗ xelên đường đi Mácxây.

- Tạm biệt anh Đăngtét - Mécxêđét chạy theo kêu

to - Tạm biệt anh, Đăngtét

Étmông nghe thấy tiếng kêu của người yêu liềnthò đầu ra khỏi cửa xe, cõi lòng tan nát, nói với lại :

- Tạm biệt em, Mécxêđét!

- Bà con hãy chờ ở đây - ông Moren nói - Tôi sẽlấy xe đi Mácxây xem sự thể ra sao, lát nữa trở về tôi sẽbáo tin cho bà con hay

- Phải đấy, mời ông đi ngay cho - Mọi người đồngthanh nói và xì xào bàn tán về sự bất hạnh vừa xảy ra Mỗingười đoán một cách Bố của Đăngtét và Mécxêđét ômnhau khóc nức nở vì cùng chung một cảnh ngộ đauthương

- Tôi cho rằng - Đăngla nói - Đăngtét đã mang đồquốc cấm về

- Có lẽ phải đấy - ông già đáng thương nói - Hômqua cháu nó bảo với tôi là cháu có mua cho tôi một hòm

cà phê và một hòm thuốc lá ngoại

- Thế thì đúng rồi - Đăngla nói - Nhân viên hảiquan có lẽ đã tìm ra món hàng lậu, chúng ta hãy chờ xem

- Bà con ơi! - Một người bạn của Đăngla bỗngdưng kêu lên - ông Moren đã về kia rồi.>Quả nhiên ôngchủ tàu vừa đi về, mặt tái nhợt, ông lắc đầu nói :

- Bà con ạ, sự việc vô cùng quan trọng chứkhông như chúng ta tưởng đâu Anh ta bị tố cáo là tay

chân của Bônapác và trong lúc này đó là một tội trạng rấtkhủng khiếp.

Mécxêđét kêu rú lên và bố của Đăngtét run cầmcập

- Có thể là như thế - Đăngla nói - Vì chiếc tàuPharaôn đã ghé vào đảo Enbơ và anh ta đã lên bộ mất mộtngày Chúng ta hãy chờ xem, nếu anh ta oan thì sẽ đượcthả ngay Còn nếu có tội thì không làm cách nào mà gỡđược cả

- Anh có tin như vậy không, anh Đăngla? - ôngMoren hỏi

- Tôi đã từng nói với ông rằng Đăngtét đã cho tàu

đỗ ở đảo Enbơ không có lý do chính đáng và tôi cũng đãnghi hành động của anh ta Còn đối với ông thì cụ PolicaMoren ngày trước cũng từng phục vụ dưới triều đạiNapôlêông và người ta cũng sẽ nghi ông còn luyến tiếc kẻtiếm ngôi, ông không nên dính líu vào việc này

- Anh Đăngla, anh là một người tốt bụng, tôi sẽlưu ý tới anh

- Bây giờ tàu Pharaôn thiếu thuyền trưởng, ôngtính sao?

- Ba tháng nữa tàu mới nhổ neo và cho tới ngày

ấy Đăngtét có thể được thả

- Trong khi chờ đợi tôi cũng biết rành rọt về côngviệc điều khiển tàu, ông có thể cho tôi làm thuyền trưởngtạm thời

- Bao giờ Đăngtét trở về tôi sẽ trở lại nhiệm vụ

cũ, như thế sẽ rất tiện việc cho ông.- Được để công việckhỏi bị đình trệ tôi chấp nhận lời đề nghị của anh

- Ông cứ yên tâm, còn Étmông, chúng ta có thể

đi thăm anh ta được không?

- Quan phó chưởng lý Đơ Vinlơpho là người tôiquen biết Tôi sẽ đến lo lót với ngài cho Étmông, mặc dùngài là một người bảo hoàng rất hăng say, cộng với chứcphó chưởng lý, tôi vẫn cho rằng ngài không phải là ngườiđộc ác

- Vâng, nhưng tôi nghe nói ngài là một người córất nhiều tham vọng

- Rồi chúng ta sẽ biết, - ông Moren thở dài nói và

đi về phía tòa án

Chương 6

QUAN PHÓ BIỆN LÝ

Cùng ngày hôm đó, cũng vào giờ đó, ở phố GranCua, trong một tòa nhà cổ kính kiến trúc kiểu gôtích,người ta cũng tổ chức một bữa tiệc đính hôn, nhưngkhách đến dự không phải là những thủy thủ và thườngdân, mà toàn là những thẩm phán đã xin từ chức, những

sĩ quan cao cấp bỏ hàng ngũ để phục vụ triều đại cộngvới những thanh niên gia đình quý tộc còn căm thù kẻtiếm vị (5) Tất cả mọi người đều bàn tán về thời thế,những v tranh chấp về tôn giáo và chính trị Vị hoàng đếsau một thời gian trị vì hơn một nửa châu Âu với một trămhai mươi triệu thần dân nói mười thứ tiếng khác nhau đểtung hô : “Napôlêông vạn tuế!”, nay là chúa tể đảo Enbơvới năm sáu nghìn dân đang được coi như là một kẻ bịđào thải khỏi nước Pháp và ngôi báu Các ngài thẩm phánđang công kích ông ta về những sai lầm chính trị Các nhàquân sự nói về những thất trận ở Mạc Tư Khoa và LaiXích Các bà bàn tán về vụ ly dị của ông ta với hoàng hậuGiôdêphin Và tất cả những vị bảo hoàng đó đều vuimừng trước sự sụp đổ của con người và chế độ chuyênchế, đang hí hửng trước cuộc sống mới, dường như họmới thoát khỏi một cơn ác mộng

Hầu tước Đơ Xanh Mêrăng đeo huân chươngthánh Lu-i, nâng cốc chúc thọ vua Lu-i, được cử tọa hoan

nghênh nhiệt liệt Hầu tước phu nhân, một người đàn bà

có cặp mắt sắc sảo, đôi môi mỏng dính, cách mặc diêmdúa mặc dù bà tuổi đã trạc năm mươi nói :

- Chúng ta rất trung thành và tha thiết với Đứcvua kính mến, còn kẻ tiếm vị chỉ là Napôlêông đángnguyền rủa, có phải không Đơ Vinlơpho?

- Bà lớn bảo sao? Xin lỗi bà lớn, tôi không theodõi câu chuyện - Đơ Vinlơpho đang nói chuyện với mộtthiếu nữ, hỏi lại

- Thôi - Hầu tước nói - Bà hãy để yên cho hai anhchị chuyện trò với nhau, anh ta còn nhiều chuyện đángnói hơn là chính trị

- Con xin lỗi mẹ - một thiếu nữ trẻ đẹp, có bộ tócvàng và cặp mắt nhung nói Con xin nhường mẹ nóichuyện với anh Đơ Vinlơpho

- Rơnê, mẹ tha lỗi cho con Bây giờ, anhVinlơpho ạ, chúng ta không thể tin cậy và có cảm tình vớiphe Bônapác được

- Ồ thưa bà lớn, họ là những người cuồng tín.Đối với họ, Napôlêông là một Thánh nhân ở phương Tây,

có những tham vọng lớn lao, một nhà lập pháp, một bậcthầy, tượng trưng cho bình đẳng Nhưng thưa bà lớn,ngày mùng 4 tháng Tư năm 1814 (6) không phải là mộtngày hạnh phúc cho nhân dân Pháp và không đáng ănmừng Cái đó chứng tỏ rằng khi ông ta đã ngã gục thìkhông thể nào còn ngóc đầu lên được nữa

- Mẹ ơi! Mẹ ơi! - Rơnê nói, - chúng ta đã giao ướcvới nhau là không nên nhắc tới những kỷ niệm đau khổkia mà

- Thưa bà - Vinlơpho nói - tôi cũng đòng ý với cô