Với khái niệm cũ, Người đưa vào đó một nộidung mới, cách mạng, phản ánh đạo đức cao rộng hơn, không phải trungvới vua và chỉ có hiếu với cha mẹ mà “trung với nước, hiếu với dân “.. Bản c
Trang 1Đề bài: Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh
"Làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ Sức có mạnh mới gánh được nặng
và đi được xa Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành nhiệm vụ cách mạng vẻ vang".
Vận dụng vào công cuộc đổi mới ở Việt Nam hiện nay
đề này được nằm trong vấn đề kia, gắn bó với nhau, nâng lên, lại thành
“chất người “ hay “trình độ người “ như cách nói của đồng chí PhạmVăn Đồng, Võ Nguyên Giáp Chẳng hạn: Tư tưởng đạo đức “nước lấydân làm gốc “ nhằm phục vụ sự nghiệp chính trị vì nước, vì dân Hoặc:
“Trung với nước, hiếu với dân “ là một tư tưởng chính trị, đồng thờicũng là phẩm chất hàng đầu của tư tưởng đạo đức
Trang 2Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề đạo đức và giáo dục đạođức cách mạng cho cán bộ, đảng viên Một trong những bài giảng đầutiên cho cho lớp thanh niên tri thức yêu nước đầu tiên của Việt Nam từ
những năm 1920 là bài giảng về “tư cách của một người cách mạng”.
Đến khi viết Di Chúc, Người vẫn dành một phần trang trọng để bàn vềvấn đề đạo đức, Người viết: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung làtốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn có chí tiếnthủ.Đảng cần phải chăm lo đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thànhnhững người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa
“chuyên” Bồi dưỡng cách thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rấtquan trọng và rất cần thiết.”
Hồ Chí Minh xem xét đạo đức trên cả hai phương diện lý luận vàthực tiễn Về mặt lý luận, Người để lại cho chúng ta một hệ thống quanđiểm sâu sắc và toàn diện về đạo đức Về thực tiễn, Người luôn coi thựchành đạo đức là một mặt không thể thiếu của cán bộ, đảng viên Cũngnhư V.I Lênin, Hồ Chí Minh đào tạo các chiến sỹ cách mạng không chỉbằng chiến lược, sách lược mà còn bằng chính tấm gương đạo đức trongsáng của mình
Đạo đức cách mạng của con người Việt Nam theo tư tưởng Hồ ChíMinh đó là đạo đức mới - đạo đức cách mạng Và theo cách diễn đạtbình dị của Người: “Đạo đức như gốc của cây, ngọn nguồn của sôngsuối, sức mạnh của con người, sức có mạnh mới gánh được nặng, điđược xa” Đạo đức là các gốc của người cách mạng, nhưng phải nhậnthức đức và tài có mối quan hệ mật thiết với nhau Có đức phải có tài,nếu không sẽ không mang lại lợi ích gì mà còn có hại cho dân Mặtkhác, phải thấy trong đức có tài Tài càng lớn thì đức càng cao, vì đức -tài là nhằm phục vụ nhân dân và đưa cách mạng đến thắng lợi
Trang 3B Giải quyết vấn đề
1 Đạo đức cách mạng là gốc, là nền tảng của người cách mạng
Xuyên suốt cuộc đời cách mạng của mình, Hồ Chí Minh quan niệmđạo đức cách mạng là gốc của người cách mạng Ngay ở trang đầu của
tác phẩm Đường cách mệnh, Người đã nêu lên 23 điều về tư cách một
người cách mạng, giải quyết ba mối quan hệ: đối với mình, đối vớingười, đối với việc Những thập kỷ bốn mươi, năm mươi, sáu mươi, HồChí Minh đều có những bài viết ngắn gọn, súc tích về đạo đức cáchmạng Trong Di chúc, Người nhấn mạnh: Đảng ta là một Đảng cầmquyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cáchmạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng tathật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thậttrung thành của nhân dân Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đứccách mạng cho đoàn viên và thanh niên, đào tạo họ thành những ngườithừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng “ vừa “chuyên"
Người coi đạo đức như gốc của cây, như nguồn của sông: “Cũngnhư sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Câyphải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạođức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo đượcnhân dân Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài người làmột công việc to tát, mà tự mình không có đạo đức, không có ngăn bản,
tự mình đã hủ hoá, xấu xa thì còn làm nổi việc gì ? “1 “Làm cách mạng
để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang,nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất phức tạp, lâu dài, gian khổ Sức có
mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiêm vụ cách mạng
vẻ vang “1 “ Mọi việc thành hay là bại, chủ chốt là do cán bộ có thấmnhuần đạo đức cách mạng, hay là không “ “Tuy năng lực và công việcmỗi người khác nhau, người làm việc to, người làm việc nhỏ, nhưng aigiữ được đạo đức cách mạng đều là người cao thượng “ Người từngkhẳng định “chúng ta đem tinh thần mà chiến thắng vật chất “2 Chỉ nhìn
Trang 4về vật chất , chỉ nhìn ở hiện trạng, chỉ lấy con mắt hẹp hòi để xem, thìkhông giải thích được thắng lợi của ta đối với kẻ thù lớn mạnh Ngườinói: “Đảng ta theo chủ nghĩa Mác - Lê nin, chúng ta không những nhìnvào hiện tại, mà nhìn vào tương lai, chúng ta tin chắc vào tinh thần vàlực lượng của quần chúng, của dân tộc Cho nên chúng ta quả quyết trảlời những người lừng chừng và bi quan kia rằng:
Nay tuy châu chấu đấu voi
Nhưng mai voi sẽ bị lòi ruột ra “3
Đạo đức còn “có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp biến đổi xã hội cũthành xã hội mới và xây dựng mỹ tục thuần phong “ “Có đạo đức cáchmạng thì khi gặp khó khăn gian khổ, thất bại, cũng không sợ sệt, rụt rè.lùi bước ,khi gặp thuận lợi và thành công cũng vẫn giữ vững tinh thầngian khổ, chất phác, khiêm tốn “, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ
“ ,không kèn cựa về mặt hưởng thụ, không công thần, không quan liêu,không kiêu ngạo, không hủ hoá “
2 Những chuẩn mực đạo đức cơ bản
2.1 Trung với nước, hiếu với dân
Đây là phẩm chất đạo đức bao trùm quan trọng nhất và chi phối cácphẩm chất khác Trung, hiếu là những khái niệm đạo đức trong xã hộiphong kiến phương Đông Trên cơ sở kế thừa, phát triển chủ nghĩa yêunước truyền thống Việt nam, khắc phục, vượt qua những hạn chế củatruyền thống đó Hồ Chí Minh khẳng định: Trung với nước, hiếu vớidân
Hồ Chí Minh không gạt bỏ từ “trung, hiếu “ đã ăn sâu, bám rễtrong con người Viẹt nam với một ý nghĩa trách nhiệm, bổn phận củangười dân, con người Với khái niệm cũ, Người đưa vào đó một nộidung mới, cách mạng, phản ánh đạo đức cao rộng hơn, không phải trungvới vua và chỉ có hiếu với cha mẹ mà “trung với nước, hiếu với dân “
Đây là cuộc cách mạng trong quan niệm đạo đức, Người gạt bỏ cáicốt lõi nhất trong Nho giáo là lòng trung thành tuyệt đối với chế độphong kiến và ông vua phong kiến Hồ Chí Minh không thể chấp nhậnlòng trung thành tuyệt đối của nhân dân bị áp bức với kẻ áp bức mình
Trang 5“Trung với nước “ thể hiện mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng, xãhội; thể hiện trách nhiệm với sự nghiệp dựng nước và giữ nước, với conđường đi lên của đất nước ở đây là nước của dân và dân là chủ nhân củađất nước.
Từ “trung với vua, hiếu với cha mẹ “ chuyển thành “trung vớinước, hiếu với dân “ là một sự đảo lộn trong quan niệm đạo đức truyềnthống Hồ Chí Minh đã lật ngược lại học thuyết Nho giáo như Mác đãlàm với học thuyết Hêghen Người viết: “Đạo đức cũ như người đầungược xuống đất chân chổng lên trời Đạo đức mới như người hai chânđứng vững được dưới đất, đầu ngửng lên trời “1 Nhân dân từ chỗ nghèphèn, phải được chăn dắt, sai khiến trở thành lực lượng làm nên lịch sử,sáng tạo ra lịch sử Trước, quan là phụ mẫu của dân, thì nay Đảng, cán
bộ, đảng viên là “đầy tớ trung thành của nhân dân “.Hồ Chí Minh chorằng, hiếu với dân là phải lấy dân làm gốc, phải thực hiện dân chủ, dânnắm mọi quyền hạn, bao nhiêu lợi ích đều vì dân Đảng, Nhà nước hoạtđộng phải gần dân, thân dân, lấy trí tuệ ở dân, học hỏi ở dân, phải biếtlàm học trò dân mới được thầy học của dân
Bản chất tư tưởng đạo đức trung với nước, hiếu với dân là như vậy,
và chỉ có thực hiện được như thế thì người cách mạng mới được nhândân tin yêu, cách mạng mới đi đến thành công
2.2 Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư
Phẩm chất này gắn liền và là một biểu hiện cụ thể của phẩm chất
“Trung với nước, hiếu với dân “ Phẩm chất đạo đứcnày lấy chính bảnthân mỗi người làm đối tượng điều chỉnh Nó diễn ra hàng ngày, hànggiờ, trong công tác, sinh hoạt Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư lànhững khái niệm đạo đức phương Đông, đạo đức truyền thống Việt nam,được Hồ Chí Minh cải biến nội dung, đưa vào những yêu cầu và nộidung mới: Người nói: “Bọn phong kiến ngày xưa nêu ra cần, kiệm, liêm,chính, nhưng không bao giờ làm mà lại bắt nhân dân phải tuân theo đểphụng sự quyền lợi cho chúng Ngày nay ta đề ra cần, kiệm, liêm, chínhcho cán bộ thực hiện làm gương cho nhân dân theo để lợi cho nước chodân “
Trang 6Tháng 6-1-1949, với bút danh Lê Quyết Thắng, Hồ Chí Minh viết
tác phẩm Cần, kiệm, liêm, chính Sau đó, Người thường xuyên đề cập
vấn đề này Người giải thích các chữ cần- kiệm- liêm- chính như sau:
“Cần tức là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng dẻo dai
Kiệm ( ) là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí
Liêm là trong sạch, không tham lam Tham tiền của, tham địa vị,tham danh tiếng, tham ăn ngon, sống yên đều là bất liêm
Chính nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn Điều gìkhông đứng đắn, thẳng thắn, tức là tà “
Hồ Chí Minh còn chỉ ra mối quan hệ giữa bốn điều đó: “Cần, kiệm,liêm là gốc rễ của chính Nhưng một cây cần có gốc rễ, lại cần có cành,
lá, hoa, quả mới là hoàn toàn Một người phải cần, kiệm, liêm, nhưngcòn phải chính mới là người hoàn toàn “
So sánh với bốn mùa của trời, bốn phương của đất, Hồ Chí Minhcho rằng “ Thiếu một đức, thì không thành người “
Đối với cán bộ, đảng viên, cần, kiệm, liêm, chính vô cùng cần thiết,bởi vì: “ Cán bộ các cơ quan, các đoàn thể, cấp cao thì có quyền to, cấpthấp thì có quyền nhỏ Dù to hay nhỏ, có quyền mà thiếu lương tâm là códịp đục khoét, có dịp ăn của đút “ “Những người trong các công sở đều
có nhiều hoặc ít quyền hành Nếu không giữ đúng, Cần, kiệm, liêm,chính thì dễ trở nên hủ bại, biến thành sâu mọt của dân “ Cần, kiệm,liêm, chính là thước đo văn minh, tiến bộ của một dân tộc “Một dân tộcbiết cần, kiệm,biết liêm, là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinhthần, là một dân tộc văn minh tiến bộ “ Cần, kiệm, liêm chính, vì vậy là
“nền tảng của đời sống mới, của thi đua ái quốc “; là cái cần để “làmviệc, làm người, làm cán bộ, phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân,
Tổ quốc và nhân loại “ Cần, kiệm, liêm, chính là đặc điểm của một xãhội hưng thịnh, những điều trái lại là những đặc điểm của xã hội suyvong
Chí công vô tư là không nghĩ đến mình trước, hưởng thụ đi sau, là
“lòng mình chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì đồng bào“ Đó chính là nộidung của chủ nghĩa tập thể Chủ nghĩa cá nhân là trái ngược với chủ
Trang 7nghĩa tập thể, trái ngược với đạo đức cách mạng Thực hành chí công vô
tư là phải “kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đứccách mạng “
Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chủ nghĩa cá nhân là một thứ rất gian giảo,xảo quyệt, nó khéo dỗ dành người ta đi xuống dốc Nó là một thứ vitrùng rất độc, đẻ ra hàng trăm thứ bệnh: tham ô hủ hoá, lãng phí, xa hoa,tham danh trục lợi, thích địa vị quyền hành, tự cao tự đại, coi thường tậpthể, xem khinh quần chúng, độc đoán, độc quyền, quan liêu, mệnh lệnh,vv ” Tóm lại, chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng tiểu tư sản còn ẩn nấp trongmình mỗi chúng ta Nó chờ dịp - hoặc dịp thất bại, hoặc dịp thắng lợi- đểngóc đầu dậy Nó là một kẻ địch, bạn đồng minh của kẻ địch khác
Vì vậy, đạo đức cách mạng là vô luận trong hoàn cảnh nào, cũngphải quyết tâm đấu tranh, chống mọi kẻ địch “Chủ nghĩa cá nhân là mộttrở ngại lớn cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội Cho nên thắng lợi củachủ nghĩa xã hội là không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh trừ
bỏ chủ nghĩa cá nhân “
Tuy nhiên, ở đây cần có nhận thức về sự thống nhất giữa lợi íchchung và lợi ích riêng, có sự nhìn nhận, phân biệt đúng đắn giữa chủnghĩa cá nhân và lợi ích cá nhân Chủ nghĩa cá nhân là việc gì, trước hếtcũng nghĩ đến lợi ích của riêng mình, không lo “mình vì mọi người “ màchỉ muốn “mọi người vì mình “ Như thế là phải “tiêu diệt“, “quét sạch“,
“trừ bỏ“ Nhưng “đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân không phải là
“giày xéo lên lợi ích cá nhân“ “Mỗi người đều có tính cách riêng, sởtrường riêng, đời sống riêng của bản thân và của gia đình mình Nếunhững lợi ích cá nhân đó không trái với lợi ích của tập thể thì không phải
là xấu “.Hồ Chí Minh khẳng định rằng, chỉ ở trong chế đọ xã hội chủnghĩa thì mỗi người mới có thể cải thiện đời sống riêng của mình, pháthuy tính cách riêng và sở trường riêng của mình
Chủ nghĩa cá nhân còn là mối nguy hại cho Đảng, cho cả dân tộc Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Một dân tộc, một đảng và con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày
Trang 8mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân “
Người giải thích cho cán bộ làm sách Người tốt việc tốt: “Các chú
có biết rằng dân tộc ta vĩ đại, Đảng ta vĩ đại, ta được anh em bầu bạnkhắp năm châu yêu mến và ca ngợi vì cái gì không ?Vì cuộc chiến đấuchống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta do Đảng ta lãnh đạo và chí công
vô tư, mình vì mọi người Từ nay về sau, nhân dân ta và Đảng ta phảigiữ gìn và phát huy mãi mãi đạo đức trong sáng ấy “
2.3 Giàu sang không thể quyến rũ, bghèo khó không thể chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục
Trong lời kết thúc buổi ra mắt của Đảng Lao động Việt nam, ngày3-3-1951, Hồ Chí Minh nói: “Đảng Lao động Việt nam là Đảng của giaicáp công nhân và nhân dân lao động, nghĩa là những người thợ thuyền,dân cày và lao động trí óc kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạchnhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân Những người mà:giàu sang không thể quyến rũ, nhèo khó không thể chuyển lay,uy lựckhông thể khuất phục “
Đấy là những phẩm chất đạo đức không thể thiếu của người cáchmạng, nhất là người cộng sản, “những con người quang minh chính đại “gần như đủ cả năm đức: nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm Dưới thời phongkiến, đó là khí phách của các bậc trượng phu, các chân Nho Hồ ChíMinh nói về Huỳnh Thúc Kháng: “ Cụ Huỳnh là người mà giầu sangkhông làm xiêu lòng, nghèo khổ không làm nản chí, aoi vũ không làmsờn gan “
Với người cách mạng thì phải trên nền tảng vì lợi ích của nhân dân
và chỉ nhằm tới nhân dân mà định chí: sự giàu sang không thể làm chomình thèm muốn, ham mê , sự nghèo khó không thể làm cho mình naonúng, các uy quyền, vũ lực không thể làm cho mình khuất phục, đầuhàng Vấn đề là ở chỗ “Không phải chúng ta ham chuộng khổ hạnh vàbần cùng Trái lại, chúng ta phấn đấu hy sinh, vì chúng ta muốn xâydựng một xã hội ấm no, sung sướng “.Hồ Chí Minh nói: “ Những khi tôi
Trang 9phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra ngoài chốn tù tội, xông pha sự hiểmnghèo- là vì mục đích đó “
Ngoài những phẩm chất đạo đức cơ bản nêu trên, chúng ta còn cóthể nhận thấy nhiều phẩm chất khác mà Hồ Chí Minh đã nêu lên nhưtinh thần quốc tế trong sáng; khiêm tốn, thật thà, nhân ái Có nghĩa là,ngoài những phẩm chất cơ bản nhất, thì tuỳ đối tượng, tuỳ thời gian,hoàn cảnh và yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng mà Người nhấn mạnhphẩm chất đạo đức này hay phẩm chất đạo đức khác
3.Những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới.
Nói đến đạo đức Hồ Chí Minh , phải chú ý tới con đường vàphương pháp hình thành đạo đức mới Đặc điểm và quy luật hình thành
tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh cho thấy rõ một ssó nguyên tắc xây dựngđạo đức cơ bản sau:
3.1 Tu dưỡng bền bỉ suốt đời thông qua thực tiễn cách mạng
Theo Hồ Chí Minh “Đạo đức cách mạng không phải trên trớiaxuống Nó là do đấu tranh, rèn luyên bền bỉ hàng ngày mà phát triển vàcủng cố Cũng như ngọc càng mài càng càng sáng, vàng càng luyện càngtrong
Có gì sung sướng vể vang hơn là trau dồi đạo đức cách mạng đểgóp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và giảiphóng loài người “ Hồ Chí Minh đã từng nói “gian nan rèn luyện mớithành công “ “Hiền, dữ đâu phải là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mànên “ “Kiên trì và nhẫn nại Không nao núng tinh thần“
Tu dưỡng đạo đức cách mạng phải trên tinh thần tự giác, tựnguyện, dựa vào lương tâm của mỗi nhười và dư luận của quần chúng.Người cách mạng phải ý thức được đạo đức cách mạng là nhằm giảiphóng con người và đạo đức của những con người được giải phóng Đãhoạt động cách mạng thì khó tránh khỏi sai laamf và khuyết điểm Vấn
đề là phải cố gắng sửa chữa sai lầm, khuyết điểm Tu dưỡng đạo đứcmới phải gắn với thực tiễn, bền bỉ mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh Nhưvậy mới phân biệt được với cách tu dưỡng của các nhà Nho Hồ ChíMinh viết: “Tư tưởng cộng sản với tư tưởng cá nhân ví như lúa với cỏ
Trang 10dại Lúa phải chăm bón rất khó nhọc thì mới tốt được Còn cỏ dại khôngcần chăm bón cũng mọc lu bù Tư tưởng cộng sản phải rèn luyện giankhổ mới có được Còn tư tưởng cá nhân thì cũng như cỏ dại, sinh sôi,nảy nở rất dễ “ Vì vậy, gột rửa chủ nghĩa cá nhân “ví như rửa mặt thìpgải rửa hàng ngày “
3.2.Nêu gương đạo đức
Đây không chỉ là một nguyên tắc rèn luyện mà còn phân biệt giữađạo đức cách mạng và những cái khác nó
Nói mà không làm là đặc trưng đạo đức của giai cấp bóc lột Lờinói phải đi đôi với việc làm và thực hành đạo làm gương là đạo đức củangười cách mạng nói chung, nằm trong vốn văn hoá phương Đông nóiriêng Hồ Chí Minh viết: “Nói chung thì các dân tộc phương Đông đềugiàu tình cảm, và đối với họ một tấm gương sống còn có giả trị hơn mộtbài diễn văn tuyên truyền “ “Trước mặt quần chúng, không phải ta cứviết lên trán chữ “cộng sản “ mà ta được họ yêu mến Quần chúng chỉquý mến những người có tư cách , đạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân,mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước Hô hào dân tiết kiệm,mình phải tiết kiệm trước đã “.Người dạy “Đảng viên đi trước, làngnước theo sau “ là như vậy
Dân tộc Việt nam là một dân tộc có đạo lý làm người, trong đó chủnghĩa yêu nước giữ vị trí chuẩn mực cao nhất và đứng đầu bảng thanggiá trị tinh thần truyền thống Việt nam
Hồ Chí Minh rất chú trọng chắt lọc tinh hoa đạo đức nhân loại:Nho giáo, Phật giáo, Lão giáo, đạo đức phương Tây Trong tất cả mọivấn đề, Người đều khai thác yếu tố tích cực, tìm kiếm những “hạt nhânhợp lý “ phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc và xây dựng xãhội mới
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ tư tưởng đạo đức củachủ nghĩa Mác - Lê nin Hồ Chí Minh cho rằng “một tấm gương sốngcòn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền “ Người coi tấmgương đạo đức cao cả của Lê nin- là “ hiện thân của tình anh em bốn bể
“ Lê nin - người dũng cảm nhất,rộng lượng nhất, giản dị, vĩ đại và
Trang 11khiêm tốn cao độ - được Hồ Chí Minh ca ngợi: không phải chính thiêntài của Người, mà là chính là tính coi khinh sự xa hoa, tinh thần yêu laođộng, đời tư trong sáng, nếp sống giản dị Tóm lại là đạo đức vĩ đại vàcao đẹp của người thầy đã ảnh hưởng lớn lao đến các dân tộc châu ákhiến cho trái tim của họ hướng về Người không gì ngăn cản nổi “ Lênin, người thầy dạy vĩ đại của cách mạng vô sản, cũng là một vị đạo đứcrất cao, dạy cho chúng ta phải thực hiên cần kiệm liêm chính Tinh thần
Lê nin muôn đời bất diệt “ ; “Lê nin đã đào tạo ra những chiến sỹ cáchmạng khắp thế giới chẳng những bằng lỹ luận cách mạng khoa học nhất,
mà còn bằng đạo đức cách mạng cao cả nhất “ Có thể nói, những phẩmchất đạo đức cao đẹp của Lê nin đã cuốn hút Hồ Chí Minh, thực sự trởthành định hướng, tạo nên cuộc cách mạng trên lĩnh vực đạo đức, dẫn tớiviệc hình thành những chuẩn mực đạo đức mới, đạo đức cách mạng ởViệt nam
3.3.Xây dựng đạo đức mới, đấu tranh với những hiện tượng phi đạo đức
Trong Đảng và mỗi con người, vì những lý do khác nhau, khôngphải “người người đều tốt, việc việc đều hay “.Vả lại, để tiến lên chủnghĩa xã hội, cuộc đấu tranh phải lâu dài và gian khổ Cần có người cáchmạng là vì còn có kẻ địch chống lại cách mạng Có nhiều kẻ địch, nhưng
Hồ Chí Minh nhấn mạnh ba loại: chủ nghĩa tư bản và bọn đế quốc là kểđịch rất nguy hiểm; Thói quen và truyền thống lạc hậu cũng là kẻ địch
to, nó ngấm mgầm ngăn trở cách mạng tiến bộ Loại địch thứ ba là chủnghĩa cá nhân
Từ đó, Hồ Chí Minh kết luận: “Đạo đức cách mạng là vô luậntrong hoàn cảnh nào, cũng phải quyết tâm đấu tranh, chống mọi kẻ địch,luôn luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, quyết không chịu khuất phục,không chịu cúi đầu “ Đối với từng người “trước hết phải đánh thắnglòng tà là kẻ thù trong mình “.Với việc, với người thì nhất thiết phải phêphán, đấu tranh, loại bỏ những hiện tượng phi đạo đưc, tàn dư đạo đức
cũ Hàng trăm thứ bệnh do chủ nghĩa cá nhân đẻ ra thì phải tiêu diệt, vì
đó là cản trở lớn trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội Nhưng phải