- Nguồn vốn dài hạn của doanh nghiệp tại thời điểm được xác định: Nguồn vốn dài hạn = Vốn chủ sở hữu + Nợ dài hạn b Nguồn tài trợ dài hạn: - Bao gồm 2 nguồn chính: + Nguồn vốn chủ sở hữu
Trang 1I Lý thuyết:
1 Một số khái niệm:
a) Nguồn vốn dài hạn:
- Là các nguồn vốn có tính chất ổn định mà doanh nghiệp có thể sử dụng lâu dài ( lớn hơn 1 năm ) và hoạt động kinh doanh
- Do tính chất ổn định trong thời gian dài nên nguồn vốn này thường sử dụng để hình thành tài sản dài hạn và một bộ phận tài sản ngắn hạn thường xuyên của doanh nghiệp
- Nguồn vốn dài hạn của doanh nghiệp tại thời điểm được xác định:
Nguồn vốn dài hạn = Vốn chủ sở hữu + Nợ dài hạn
b) Nguồn tài trợ dài hạn:
- Bao gồm 2 nguồn chính:
+) Nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp
+) Nguồn tài trợ từ vay nợ:
• Vay dài hạn ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính- tín dụng khác
• Phát hành trái phiếu công ty
• Thuê tài chính
2 Thuê tài chính:
- Khái niệm: Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê với bên thuê
+) Bên cho thuê: Cam kết mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản cho thuê
+) Bên thuê: Sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê và không được huỷ bỏ hợp đồng trước hạn
Trang 2+) Kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được chuyển quyền sở hữu, mua lại tài sản thuê hoặc tiếp tục thuê theo điều kiện đã thoả thuận trong hợp đồng
- Công ty cho thuê tài chính được thành lập và hoạt động tại Việt Nam dưới các hình thức sau:
+) Công ty cho thuê tài chính trách TNHH hai thành viên trở lên
+) Công ty cho thuê tài chính TNHH một thành viên
+) Công ty cho thuê tài chính cổ phần
- Thời hạn thuê: có thời hạn thuê chính thức và thời hạn thuê tự chọn
+) Thời hạn thuê chính thức (cơ bản): Người thuê phải trả những khoản tiền thuê cho người cho thuê để được sử dụng tài sản và không được quyền hủy ngang hợp đồng nếu không có sự chấp thuận của bên kia Người cho thuê hy vọng sẽ thu hồi đủ số tiền bỏ ra ban đầu cộng với số tiền lãi trên vốn tài trợ
+) Thời hạn thuê tự chọn: Giai đoạn này người thuê có thể tiếp tục thuê thiết bị tùy theo ý muốn của họ Tiền thuê trong giai đoạn này thường thấp hơn so với giai đoạn trước
- Phần giá trị còn lại:
Kết thúc giao dịch TTC người cho thuê thường ủy quyền cho người thuê làm đại
lý bán tài sản, người thuê được hưởng phần tiền bán tài sản lớn hơn so với giá trị còn lại của tài sản, hoặc được khấu trừ vào tiền thuê
- So sánh cho thuê hoạt động và cho thuê tài chính:
Thời hạn cho thuê ngắn so với thời
gian hữu dụng của tài sản
Thời hạn cho thuê tương đối dài so với thời gian hữu dụng của tài sản
Bên cho thuê gánh chịu phần lớn rủi
ro liên quan đến tài sản
Bên thuê gánh chịu phần lớn rủi ro liên quan đến tài sản
Không có cam kết bán lại tài sản Thông thường, bên cho thuê có cam kết bán
lại tài sản cho bên thuê khi hết thời hạn hợp đồng
Hiện giá của các khoản tiền chi trả tiền thuê gần bằng với giá trị của tài sản thuê
Trang 33 Ưu điểm nhược điểm của cho thuê tài chính:
a) Ưu điểm:
- Giải quyết một cách kịp thời những khó khăn về vốn dài hạn trong việc mở rộng sản xuất kinh doanh
- Giúp doanh nghiệp bắt kịp với công nghệ, giảm hoặc tránh được rủi ro mất giá
do sự lạc hậu của tài sản, tạo điều kiện sản xuất hiệu quả, mở rộng sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường
- DN thực hiện nhanh chóng các dự án đầu tư, chớp được kịp thời cơ hội kinh doanh
- Thủ tục đơn giản, giao dịch cho thuê được thực hiện nhanh chóng và linh hoạt
- Giúp giảm ngân quỹ và chi phí cho tài sản hàng năm
- Chi phí thuê được khấu trừ trước thuế, làm giảm thuế mà doanh nghiệp phải nộp
b) Nhược điểm:
- CP tương đối cao so với các hình thức huy động vốn khác
- Thời gian thuê rất dài và không được phép hủy ngang HĐ à bên thuê có thể phải chịu rủi ro lạm phát, lãi suất…
- DN có nguy cơ bị mất quyền sở hữu tài sản vào thời điểm kết thúc HĐ nếu không thực hiện đúng tiến độ thanh toán
- Hành lang pháp lý về cho thuê TC còn chưa đồng bộ
- Năng lực cạnh tranh, quản lý kinh doanh của bên đi thuê chưa thích ứng với môi trường KT nhiều biến động làm việc sử dụng tài sản thuê không có hiệu quả, vi phạm HĐ thuê TC
- QLNN về hoạt động sxkd của thành phần KT ngoài quốc doanh còn nhiều bất cập, sơ hở dẫn đến lừa đảo gây thiệt hại về TC cho công ty CTTC
c) So sánh các hình thức huy động vốn:
Trang 4Chỉ tiêu Thuê TC Vay dài hạn
NHTM, TCTD
Phát hành trái phiếu
hoạt, nhanh chóng
Quy mô nguồn
vốn vay
Huy động vốn
bằng TM
Kết thúc HĐ
trước hạn
Đối tượng sử
dụng
Mọi DN (chỉ cần thỏa thuận được với bên cho thuê)
Khó khăn với các
DN mới thành lập,
DN vừa và nhỏ
Khắt khe bởi quy định của luật pháp như: DNTN, công ty hợp danh, DN mới thành lập không được phát hành trái
phiếu
Trang 5II Liên hệ thực tiễn: Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Á Châu – ACB Leasing
1 Giới thiệu chung:
ACB Leasing là tổ chức tín dụng phi ngân hàng 100% trực thuộc Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Á Châu (ACB), chính thức hoạt động từ ngày 29/10/2007
Những hoạt động kinh doanh chính:
Cho thuê tài chính
Mua và cho thuê lại theo hình thức cho thuê tài chính (Leaseback)
Cho thuê vận hành
Thực hiện dịch vụ ủy thác, quản lý tài sản & bảo lãnh liên quan đến hoạt động cho thuê tài chính
Tư vấn những dịch vụ liên quan đến nghiệp vụ cho thuê tài chính
2 Cho thuê tài chính ACB Leasing:
Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa ACB Leasing và bên thuê ACB Leasing cam kết mua máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản cho thuê Bên thuê sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê đã được hai bên thỏa thuận Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê hoặc tiếp tục thuê theo điều kiện đã thỏa thuận trong hợp đồng cho thuê tài chính Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng cho thuê tài chính, ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản đó tại thời điểm kí hợp đồng
ACBL đưa ra một số ưu đãi cho khác hàng khi thuê tài chính tại ACB để thu hút khách hàng:
Không yêu cầu tài sản để thế chấp, cầm cố
Thời hạn thuê trung, dài hạn giúp việc thanh toán thuận lợi
Tỷ lệ tài trợ cao
Tài sản có thể khấu hao nhanh nên Quý khách sớm tích lũy, khai thác tài sản thuê
Được tư vấn, chủ động lựa chọn tài sản và nhà cung cấp tốt nhất
Nhanh chóng đổi mới công nghệ, tăng khả năng cạnh tranh
Thủ tục đơn giản, thuận tiện
Trang 6a) Danh mục tài sản cho thuê tài chính (2012)
Trong danh mục tài trợ của ACB Leasing, công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ lệ cao nhất trong tổng dư nợ tài trợ là 39%, bên cạnh các ngành còn lại chủ yếu như y tế, khí đốt, xây dựng, v.v ACB Leasing hướng đến đa dạng hóa loại tài sản tài trợ, chủ yếu là máy móc thiết bị, dây chuyền sản xuất tập trung theo đúng định hướng của Nhà nước là khuyến khích tập trung vốn cho doanh nghiệp sản xuất
b) Quy trình cho thuê tài chính
Trang 7(1) Bên thuê được chủ động lựa chọn thiết bị, máy móc thỏa thuận vs nhà cung cấp bằng hợp đồng hoặc bản Ghi nhớ
(2) Bên cho thuê – ACBL kí kết hợp đồng cho thuê Tài chính trên cơ sở hồ sơ pháp lý/ phương án sản xuất kinh doanh/ hợp đồng mua máy móc thiết bị/ kết quả thẩm định cảu ACB Leasing đồng ý cho thuê
(3) ACB Leasing – Nhà cung cấp kí kết hợp đồng mua bán máy móc thiết bị là tài sản thuê theo thỏa thuận giữa bên thuê và nhà cung cấp
(4) Nhà cung cấp giao hàng cho bên thuê, lắp đặt, chạy thử, nghiệm thu tài sản giao nhận
(5) ACB Leasing thanh toán tiền mua tài sản thuê cho Nhà cung cấp
(6) Bên thuê thanh toán tiền thuê tài chính theo hợp đồng cho thuê tài chính và phị lục kèm theo
c) Điều khoản cho thuê tài chính
Tài sản cho thuê:
+ Phương tiện vận tải đường bộ:
- Xe du lịch
- Xe vận tải hành khách: xe khách chất lượng cao, xe taxi, xe buýt công cộng, xe lửa,
- Xe vận tải hàng hóa: xe tải, xe container,
- Xe chuyên dụng: xe cứu thương, xe cứu hỏa, xe bồn chở xăng, chở hóa chất, xe rửa đường, xe ủi đất, xe trộn beetong, xe chở tiền,
- Xe đầu kéo
Trang 8- Xe máy thi công: các loại xe phục vụ cho thi công công trường như xe trộn bê tông, xe cẩu, xe xúc, xe đào,
+ Dây chuyền, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất trong những ngành Thủy sản, Dệt may, Nhựa, Gỗ, Bao bì, In ấn, Thực phẩm, Y tế, Cơ khí, Điện, Xây dựng, + Các loại động sản khác
Bên thuê:
Cá nhân, hộ kinh doanh cá thể,cơ sở sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp tư nhân, Công ty TNHH, Công ty cổ phần, doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài
Địa bàn cho thuê: Các khách hàng trong cả nước
Thời hạn thuê: 2 đến 7 năm
Lãi suất: Thay đổi theo lãi suất huy động vốn 13 tháng của ACB cộng phí thuê tài chính
cố định
Vốn tự có tham gia: Thông thường 5-35%
Kí cược: 3-5%
Giá trị mua lại: Tối đa 0,5%/Tổng giá trị tài sản thuê
3 Hoạt động kinh doanh của ACB Leasing:
a) Nguồn vốn hoạt động
Công ty cho thuê tài chính (ACB Leasing) là tổ chức tín dụng phi ngân hàng 100% trực thuộc Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Á Châu (ACB)
Công ty cho thuê tài chính ACB do công ty ACB sở hữu 100% vốn Hiện nay, vốn điều
lệ của ACB Leasing là 300 tỷ đồng
b) Hoạt động kinh doanh (2012)
Thị phần của ACB Leasing liên tục tăng trưởng trong 5 năm qua Đến 31/12/2012, dư
nợ cho thuê tai chính của ACB Leasing là 925,2 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2011 Như vậy, ACB Leasing đa nâng thị phần của mình thêm 1,23%, chiếm 5,95% tổng dư
nợ cho thuê tai chính toan ngành (theo thống kê của Hiệp hội Cho thuê tai chính
Việt Nam)
Trang 9c) Tình trạng nợ tồn đọng (nợ xấu)
Điểm nổi bật trong hoạt động của ACB Leasing năm vừa qua là quản lý và giám sát rủi
ro Trước thực trạng bùng phát nợ xấu và chất lượng tín dụng toàn ngành cho thuê tài chính nhìn chung giảm sút, ACB Leasing đã tập trung kiểm soát tốt rủi ro tín dụng, thường xuyên rà soát và thực hiện quyết liệt công tác đôn đốc, thu hồi nợ Tỷ lệ nợ quá hạn năm 2012 của ACB Leasing chỉ là 0,04%
d) Kết quả tài chính
Lợi nhuận năm 2012 đạt 70,56 tỷ đồng, tăng 43,2% so với lợi nhuận năm 2011
Trang 10Tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên vốn chủ sở hữu (ROEtt) đạt hơn 35%, cao nhất trong toàn hệ thống các công ty cho thuê tài chính có vốn trong nước Lợi nhuận trước thuế
và ROEtt của ACB Leasing qua các năm như sau:
- 2013: + lợi nhuận trước thuế đạt 68,9 tỷ đồng
+ dư nợ cho thuê tài chính đạt 973 tỷ đồng
+ tỷ lệ nợ quá hạn ở mức thấp 0,04%
Trang 11e) Những vấn đề còn vướng mắc của hoạt động
Hoạt động cho thuê tài chính ở nước ta tiềm ẩn rủi ro rất cao, vì hàng lang pháp lý còn lỏng lẻo Chưa kể, huy động vốn cũng đang là bài toán khó với các công ty cho thuê tài chính hiện nay
Đại diện Hiệp hội Cho thuê tài chính cho biết, khó khăn về cơ chế là nguyên nhân chính đẩy các công ty cho thuê tài chính đến chỗ phá sản Vì vậy đa số các công ty cho thuê tài chính đều chung số phận: thua lỗ, hầu như phải ngừng hoạt động để tập trung thu hồi nợ xấu, hoặc âm thầm đóng cửa
Hiện ACB Leasing vẫn làm ăn có lãi, song lợi nhuận hầu như không tăng (từ 71 tỷ đồng năm 2012, xuống còn 69 tỷ đồng năm 2013)