hiểu biết về bênh tăng huyết áp

Trình bày nguyên tắc điều trị và mục tiêu điều trị bệnh THA... Nguyên nhân- sinh bệnh học• THA không tìm được nguyên nhân 90-95%THA vô căn, nguyên phát • 5 – 10% trừơng hợp THA thứ phát

TĂNG HUYẾT ÁP

MỤC TIÊU

1 Trình bày được định nghĩa và nguyên

nhân gây ra THA

2 Nêu yếu tố nguy cơ của THA

3 Mô tả triệu chứng lâm sàng của THA

4 Đề nghị CLS cho bệnh THA

5 Trình bày nguyên tắc điều trị và mục tiêu điều trị bệnh THA

Định nghĩa

• THA là sự gia tăng áp lực trong lòng động

mạch, khi trị số HA từ 140/90 mmHg trở lên gọi là THA

• THA tâm trương

• THA tâm thu

Dịch tễ

• THA phổ biến, ngày càng tăng

• 20% dân số người lớn

• VN: 16,3% (2002); 25,1% (2009)

• 2025: ước tính 10 triệu người bị THA

Yêú tố nguy cơ

• Di truyền

• Tuổi > 60 tuổi

• Giới tính (nam, nữ mãn kinh)

• Hút thúôc lá

• Đái tháo đường

• Rối loạn chuyển hóa Lipid

• Béo phì

• Ăn nhiều muối, ít kali và calci

• Uống rượu nhiều

• Stress

Nguyên nhân- sinh bệnh học

• THA không tìm được nguyên nhân (90-95%)(THA

vô căn, nguyên phát)

• 5 – 10% trừơng hợp THA thứ phát (bệnh thận mạn

tính, hẹp eo động mạch chủ, hội chứng Cushing, do thuốc hoặc liên quan đến thuốc, bệnh tắc nghẽn đường niệu, u tủy thượng thận, tăng aldosterone nguyên phát , THA thai kỳ…)

• HA phụ thuộc vào cung lượng tim và sức cản ngoại biên Cung lượng tim phụ thuộc vào nhịp tim và thể tích thất trái Sức cản ngoại biên là lực chống lại

dòng máu, nó phụ thuộc vào: chiều dài động mạch, bán kính động mạch và độ quánh của máu.

Chẩn đoán

• TCCN: Đa số không có TCLS Một số BN

có triệu chứng như: nhức đầu, đỏ phừng mặt, hoa mắt, chóng mặt, hồi hộp…

Tiền sử bản thân và gia đình về THA, bệnh tim mạch và bệnh liên quan

Chẩn đốn

• TCTT:

Đo HA, khám tim mạch, khám tổng quát

- Để ý cân nặng , chiều cao

- Vẻ mặt Cushing

- Da dày, chậm chạp, mất linh hoạt trong suy giáp

- Sự mất cân đối các chi gợi ý bệnh hẹp eo ĐMC To đầu chi

• Phân loại THA theo JNC VII (2003) dành cho

người lớn từ 18 tuổi trở lên:

Tâm thu (mmHg) Tâm trương(mmHg)

Biến chứng THA

- Tim : Dầy thất trái, Suy tim, Suy vành (Thiếu máu

cơ tim , nhồi máu cơ tim)

- Não: TBMMN, bệnh cảnh não do THA, thoáng

thiếu máu não …

- Thận : tiểu đạm, suy thận tiến triển

- Mạch máu : phình bóc tách ĐMC, tắc các ĐM chi

dưới

- Giác quan : gây những thay đổi lên hình ảnh võng

mạc

BIẾN CHỨNG THA

Theo Keith- Wagener tổn thương đáy mắt được phân

thành 4 giai đoạn:

Độ 1 : Lòng động mạch co nhỏ, ngoằn ngheò ( bình

thường đường kính ĐM bằng 2/3 đường kính TM) Độ 2 : Dấu S Gunn, dấu bắt chéo ĐM –TM

Độ 3 : Độ 2 + phù nề, xuất tiết, xuất huyết võng mạc Độ 4 : Độ 3 + phù gai thị.

Cận Lâm sàng

• Công thức máu

• Đường huyết khi đói

• Ion đồ huyết thanh

• Bilan Lipid máu: Cholesterol tòan phần, HDL-C, LDL-C,

Triglyceride

• Creatinin và BUN huyết thanh

• Acid uric máu

• Tổng phân tích nước tiểu

• Điện tâm đồ

• Soi đáy mắt

• Xquang ngực thẳng

• Siêu âm tim Doppler

Cận lâm sàng

Các xét nghiệm tìm nguyên nhân:

• Siêu âm mạch máu (động mạch cảnh, động

mạch thận)

• Chụp động mạch thận chọn lọc

• Chụp động mạch chủ cản quang

• Chụp CT hay chụp cộng hưởng từ (MRI) vùng

bệnh lý liên quan (vùng bụng, tuyến yên…)

• Định lượng Catecholamine trong nước tiểu,

Cortisol trong máu, Hormone tuyến giáp…

Mục tiêu điều trị:

• Điều trị nguyên nhân (nếu có)

• Điều trị đưa HA xuống dưới 140/90mmHg

Ở bệnh nhân Đái tháo đường và bệnh

thận mạn thì mục tiêu là đưa HA < 130/80 mmHg

• Nguyên tắc điều trị: Điều trị không dùng

thuốc (Điều chỉnh lối sống) và điều trị dùng thuốc, điều trị lâu dài, mỗi ngày

Điều trị không dùng thuốc

ĐIỀU TRỊ

(mmHg)

Chế độ ăn

Hoạt động

Tiết chế

Chobanian AV, et al The Seventh Report of the Joint National Committee on Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure: the JNC 7 report JAMA 2003; 289: 2560–72.

PHỊNG BỆNH

• Giải thích về trị số huyết áp, biết được trị số

HA

• Điều chỉnh lối sống: chế độ làm việc , ngh ỉ ngơi, không hút thuốc lá từ nhỏ, uống rượu mức trung bình, không qúa cân, giảm ăn mặn, giảm mỡ bảo hòa và cholesterol

CẢM ƠN!