thức của người dân tại một thôn nhỏ em đã chon vấn đề : “ Tuyên truyền nângcao nhận thức về ô nhiễm nhiễm môi trường của nhân dân thôn Vạn Thắng - xã Yên Ninh - huyện Yên Bình - tỉnh Yên
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Phát triển cộng đồng là một lĩnh vực hoạt động khoa học và thực tiễn còn rấtmới mẻ ở Việt Nam Trong những năm gần đây Nhà nước, các tổ chức xã hộitrong và ngoài nước, các cá nhân tự nguyện đã có nhiều chương trình hoạt độngkinh tế - xã hội với mục tiêu hướng vào các hoạt động hưởng lợi nhằm tạo ranhiều cơ hội cho người dân tiếp cận được với những nguồn lực hỗ trợ, giúpcộng đồng khơi dậy các tiềm năng và từng bước giải quyết các khó khăn trongcộng đồng
Các dự án phát triển cộng đồng thường hướng đến những cộng đồng nghèo,cộng đồng có những vấn đề xã hội nổi cộm như : ma túy, mại dâm, cờ bạc và
ô nhiễm môi trường cũng là vấn đề được quan tâm Ô nhiễm môi trường khôngchỉ là vấn đề “nóng” của riêng Việt Nam mà nó còn làm cho cả thế giới quantâm hướng tới Do quá trình phát triển của khoa học kỹ thuật cộng với sự thiếu
ý thức của con người mà môi trường sống của chúng ta bị ô nhiễm nghiêmtrọng Các hiện tương thiên nhiên xảy ra càng nhiều với sức tàn phá ghê gớmkéo theo đó là sự gia tăng của các loại bệnh tật, đặc biệt là bệnh ung thư mà loàingười chúng ta chưa tìm ra được phương thức chữa trị Làm sao chúng ta có thểquên được những vụ thiên tai nghiêm trọng như sóng thần ở Thái Lan, bão ở
Mĩ, lụt lội ở Trung Quốc… nó đã cướp đi không chỉ của cải nhà cửa mà cảmạng sống của con người Chưa bao giờ thủ đô Hà Nội phải sống trong cảnh lụtlội, khổ sở như những ngày tháng 11/2008 vừa qua Điều đó chứng tỏ môitrường sống của chúng ta đang kêu cứu, đang cần sự quan tâm của tất cả mọingười chứ không phải là của riêng ai
Những vùng quê Việt Nam luôn thanh bình yên tĩnh Nhưng đằng sau sự êmđềm đó là môi trường đang bị tàn phá và ô nhiễm nghiêm trọng Màu xanh củanhững cánh rừng đang giảm dần Nguồn nước của người dân đang bị ô nhiễm,rác thải đổ bừa bãi nhà vệ sinh không đảm bảo; chuồng trại chăn nuôi khôngđược xây dựng và dọn vệ sinh đúng cách… vì tầm quan trọng của một môi
Trang 2thức của người dân tại một thôn nhỏ em đã chon vấn đề : “ Tuyên truyền nâng
cao nhận thức về ô nhiễm nhiễm môi trường của nhân dân thôn Vạn Thắng - xã Yên Ninh - huyện Yên Bình - tỉnh Yên Bái ” làm đề tài tiểu luận.
Do vấn đề ô nhiễm môi trường là một vấn đề rộng, lại chưa có nhiều kinhnghiệm thực tế, còn hạn chế về kiến thức cũng như phương pháp làm bài vì thế
em mong nhận được sự quan tâm đóng góp của thầy cô và các bạn để đề tài tiểuluận của em được hoàn chỉnh hơn Em xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới côNguyễn Huyền Linh – giảng viên khoa Công tác xã hội trường Đại học Laođộng xã hội là người trực tiếp hướng dẫn em hoàn thành bài tiểu luận
Em xin chân thành cảm ơn Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Cẩm Hằng
Trang 3II Cơ sở lý luận.
1 Các khái niệm có liên quan
2 Phân tích nội dung
2.1 Sử dụng phương tiện giao tiếp cộng đồng
2.2 Xây dựng mối quan hệ với những người làm tại cơ quan thông tinđại chúng
2.3 Tổ chức vận động quần chúng
2.4 Vận động quyên góp quỹ phát triển cộng đồng
III Cơ sở thực tiễn.
1 Thực trạng về vấn đề ô nhiễm môi trường tại thôn Vạn Thắng - xã YênNinh- huyện Yên Bình – tỉnh Yên Bái ”
2 Những khó khăn và thuận lợi tại địa phương trong hoạt động tuyêntruyền và nâng cao nhận thức của người dân trong thôn về ô nhiễm môi trường 2.1 Những thuận lợi
2.2 Những khó khăn
3 Các giải pháp nhằm thực hiện hoạt động tuyên truyền nâng cao nhậnthức về ô nhiễm môi trường cho người dân thôn Vạn Thắng
Trang 4IV Vận dụng.
1 Những yêu cầu cần thiết đối với tác viên phát triển cộng đồng tronghoạt động nâng cao nhận thức về ô nhiễm môi trường cho người dân thôn VạnThắng
2 Vai trò của tác viên phát triển cộng đồng trong thực tiễn tuyên truyềnnâng cao nhận thưc về ô nhiễm môi trường cho người dân tại thôn Vạn Thắng
3 Mô hình cách thức tác viên phát triển cộng đồng cần làm để can thiệpvào tiến trình hoạt động nâng cao nhận thức của người dân thôn Vạn Thắng -
xã Yên Ninh – huyện Yên Bình – tỉnh Yên Bái về ô nhiễm môi trường
Trang 5Kinh tế thế giới càng phát triển đời sống con người được nâng caonhưng mặt trái của nó là vấn đề ô nhiễm môi trường Hằng năm, trên thế giớicác nước có nền kinh tế phát triển vào bậc nhất thế giới lại là quốc gia có lượngchất thải công nghiệp, mức độ ô nhiễm bầu không khí rất cao tiêu biểu là Mỹ.Những dự báo của các nhà khoa học trên thế giới về sự nóng lên của trái đất, sựtan ra ngày càng nhiều của băng ở bắc cực đã làn cho nước biển dâng cao Đặcbiệt là sự tăng lên ngày càng nhiều của các hiện tượng thời tiết như bão, lụt,sóng thần, cháy rừng… thực sự trở nên cấp bách Tất cả những hiện tượng thờitiết bất thường đó đã lấy đi sinh mạng của biết bao con người, hủy hoại tài sản
và làm tổn thất về kinh tế cho hàng loạt các quốc gia mà vấn đề đáng quan tâm
là các hiện tượng thời thiết bất thường đó ngày càng tăng, mức độ càng dữ dội.Vậy nguyên chính là do đâu ? Đó chính là do vấn đê ô nhiễm môi trường Còn
về mặt sức khỏe ô nhiễm môi trường đã gây râ rất nhiều bệnh tật đặc biệt lànhững căn bệnh vô phương cứu chữa như ung thư Vì vậy, bảo vệ môi trường
đã trở thành nhiện vụ quan trọng bậc nhất của tất cả mọi quốc gia trên thế giớichứ không riêng gì tại Việt Nam
Trang 6
2 Vị trí của tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễm môi trường trongcộng đồng
Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, sự phát triển về kinh tế, vấn
đề đô thị hóa, sự ra tăng dân số vấn đề cạn kiệt tài nguyên rừng… là nguyênnhân của ô nhiễm môi trường Nước ta vẫn là một nước nghèo trên thế giới,trình độ dân trí và nhận thức
của người dân còn hạn chế, vấn đề nâng cao nhận thức của người dân về ônhiễm môi trường là một trong những chương trình quan trọng bậc nhất củaNhà nước Các kiến thức về môi trường đã được phổ biến rất sâu rộng trongnhân dân như vấn đề xử lý rác thải, sử dụng thuốc trừ sâu, bảo vệ rừng… nhưngvẫn chưa được áp dụng một cách tốt nhất Vì thế tuyên truyền nâng cao nhậnthức trong nhân dân là một vấn đề vô cùng có ý nghĩa vô cùng quan trọng.Nước ta còn có rất nhiều những vùng quê nghèo Những vùng miền núi xã xôihẻo lánh và những vùng dân tộc ít người Đây là những nơi trình độ dân tríthấp Do đó, vấn đề tuyên truyền nâng cao nhận thức cần được phổ biến Ởnhững vùng ven đô, đô thị ô nhiễm môi trường cũng là một vấn đề cấp thiết.Lượng chất thải công nghiệp tăng, vấn đề rác thải đã gây ra sự ô nhiễm nghiêmtrọng cho nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp dến vấn đề sức khỏe của người dân.Hằng năm, có rất nhiều chương trình về môi trường được triển khai và đã đemlại những hiệu quả tốt Vì vậy mà tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễmmôi trường cần được làm sâu hơn và rộng rãi hơn nữa để mỗi người dân cần cónhững kiến thức về môi trường
Tuyên truyền là một hình thức dễ làm dễ triển khai Chúng ta có thểtuyên truyền trực tiếp hay gián tiếp qua các phương tiện thông tin đại chúngnhư đài phát thanh truyền hình… để người dân có thể nghe thấy, nhìn thấy, đọcthấy hằng ngày về tình hình, tác hại của ô nhiễm môi trường và các biện phápkhắc phục Như thế ý thức của người dân đối với vấn đề sẽ được nâng cao hơn
Tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về ô nhiễm môitrường sẽ góp phần quan trọng trong chính sách của Nhà nước ta nhằm thựchiện tốt vấn đề này Môi trường xanh - sạch góp phần đảm bảo sức khỏe, cuộc
Trang 7sống cho mọi người dân Môi trường được bảo vệ là mong muốn của tất cả cácquốc gia trên thế giới.
3 Lý do chon lựa đề tài: “Tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễmnhiễm môi trường của nhân dân thôn Vạn Thắng - xã Yên Ninh - huyện YênBình - tỉnh Yên Bái”
Môi trường và ô nhiễm môi trường không chỉ là vấn đề nóng trên thếgiới mà nó còn có ý nghĩa rất quan trọng với Việt Nam Nó ảnh hưởng trực tiếptới cuộc sống của nhân dân, tới sức khỏe và tới cả sự phát triển nền kinh tế củađất nước Vì thế mà nâng cao nhận thức của mọi người về môi trường và tác hạicủa ô nhiễm môi trường là việc làm cần thiết Để nhận thức của người dân đượcnâng cao thì công tác tuyên truyền, vận động cần được triển khai một cách có
kế hoạch cả về chiều sâu lẫn bề rộng
Trong thời gian có dịp được về thực tế tại một số tỉnh miển núi trong
đó có huyện Yên Bình - tỉnh Yên Bái Người dân ở đây rất khó khăn và có rấtnhiều vấn đề cần giải quyết mà một trong những vấn đề đó là vấn đề ô nhiễmmôi trường
Người dân nơi đây chủ yếu là đồng bào dân tộc, nhận thức và trình độcủa họ về ô nhiễm môi trường chưa cao Họ cũng chưa được tiếp xúc sâu vớicác biện pháp, cách thức tuyên truyền về vấn đề ô nhiễm môi trường Vì thế màrác thải, vệ sinh chuồng trại, cách sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học, vệsinh nguồn nước… chưa được xử lý tốt gây nên ô nhiễm môi trường
Do tầm quan trọng của môi trường sống và từ những thực tế nói trên,tôi đã quyết định chọn đề tài: “ Tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễmnhiễm môi trường của nhân dân thôn Vạn Thắng - xã Yên Ninh - huyện YênBình - tỉnh Yên Bái” làm đề tài tiểu luận
Trang 8II Cơ sở lý luận.
1, Các khái niệm liên quan
- Khái niệm môi trường : môi trường bao gồm tất cả những gì baoquanh sinh vật, tất cả các yếu tố vô sinh, hữu sinh có tác động gián tiếp hoặctrực tiếp đến sự sinh sống, phát triển và sinh sản của sinh vật
- Khái niệm về ô nhiễm môi trường : là sự thay đổi các bộ phận, các
cá thể cấu thành nên một hay nhiều yếu tố nào đó của môi trường gây ảnhhưởng xấu đến hoạt động sản xuất, đời sống và sức khỏe của con người
- Khái niệm về tuyên truyền nâng cao nhận thức về ô nhiễm môitrường : là cách mà tác viên phát triển cộng đồng sử dụng các hình thức thôngqua phát thanh, truyền hình những hoạt động trực tiếp được tiến hành Qua cáchình thức đó sẽ giúp người dân hiểu biết hơn về tình trạng ô nhiễm môi trường
2 Phân tích các nội dung
Các kỹ năng chủ yếu sử dụng trong tuyên truyền nâng cao nhận thức củangười dân trong cộng đồng
2.1 Sử dụng phương tiện giao tiếp cộng đồng
- Tìm ra những cơ quan thông tin đại chúng : tòa soạn báo, tạpchí, đài truyền thanh, truyền hình
- Tìm ra những người tình nguyện của cộng đồng làm việc thôngtin quảng đại
- Tìm những người có khả năng vẽ, viết, thiết kế, bài trí…
- Làm việc những cơ quan thông tin đại chúng
Một trong những cách để ta tuyên truyền rộng rãi mục đích, mục tiêucủa hành động, thu hút sự quan tâm tham gia của nhiều người vào hành độnghay chương trình của chúng ta, cần đưa lên các phương tiện thông tin đại chúngnhững thông tin cơ bản về mục tiêu và chủ đề cần tuyên truyền Muốn vậy, việctrước tiên nên có kỹ năng giao tiếp và làm việc với những người là đại diện của
cơ quan thông tin đại chúng ở cộng đồng
2.2 Xây dựng mối quan hệ với những người làm tại cơ quan thông tinđại chúng
Trang 9- Giới thiệu mình với người phụ trách báo chí, phát thanh, truyềnhình…
- Khi làm việc với họ cần trung thực
- Tìm hiểu về cơ quan, các nhân viên đặc biệt là người sẽ làm việccùng tại tòa soạn
- Hãy biết cách làm việc, tinh tế và cảm ơn khi công việc đã hoànthành
2.3 Tổ chức vận động quần chúng
- Vận động thông qua các chủ trương chính sách của nhà nước vềcác vấn đề xã hội, về hỗ trợ những người yếu thế hay nêu cao tinh thần truyềnthống dân tộc
- Có thể thông qua việc tham gia vào các hoạt động chính trị,đoàn thể nói lên tiếng nói của người dân cần giúp đỡ
- Tác động tới các nhà chức trách có uy tín
- Tổ chức các hội thảo, hội nghị, các hoạt động để phổ biến tuyêntruyền từ đó thu hút sự tham gia
- Giáo dục quần chúng: giáo dục giác ngộ
2.4 Vận động quyên góp quỹ phát triển cộng đồng
Trong một số trường hợp cần quyên góp quỹ cho hoạt động dokhông đủ kinh phí hoạt động, có thể vận động quyên góp từ cộng đồng, các tổchức chính trị, xã hội trong và ngoài cộng đồng
Nhiều tổ chức, cộng đồng chỉ làm những cái mà nhà nước cung cấptài chính, nếu không chuyển kinh phí xuống kịp thời sẽ không tổ chức các hoạtđộng Tuy nhiên một trong những việc làm mà tổ chức cần suy nghĩ là vận độngtăng nguồn quỹ Muốn vậy cần phải hiểu biết về nguồn tài trợ, các tổ chức cóthể tài trợ, các cá nhân, nhà hảo tâm có thể giúp đỡ…
Kế hoạch tài trợ phân bổ tiền của từng cơ quan, tổ chức như thế nàocần nắm rõ để có kế hoạch đề xuất, trình kịp thời trước khi cơ quan, tổ chức đóduyệt kinh phí hằng năm Do đó cần phải kinh hoạt, sáng tạo và mạnh dạn đặt
Trang 10vấn đề, tạo tâm lý thoải mái trong nhóm những người đi quyên góp, tạo ra sựđoàn kết, thân mật.
III Cơ sở thực tiễn
1 Thực trạng về vấn đề ô nhiễm môi trường tại thôn Vạn Thắng - xã YênNinh- huyện Yên Bình - tỉnh Yên Bái
Thôn Vạn Thắng là một trong những thôn, bản nằm trong sâu nhất của
xã Yên Ninh Với diện tích rộng và địa hình chủ yếu là đồi núi Thôn bao gồm
54 hộ gia đình thì có tới 47 hộ thuộc diện hộ nghèo của trương chình 135 Dân
cư chủ yếu là đồng bào dân tộc San Chí chiếm 90% Người dân sinh sống hầuhết bằng nông nghiệp với những nghề chính là: trồng chè, chăn nuôi gia súc vàtrồng lúa nước Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước cùng với chính quyềnđịa phương thôn đã có những bước khởi sắc như: 95% người dân đã có điện,thôn cũng đã xây dựng được nhà văn hóa để sinh hoạt, họp hành Bên cạnh đóthì đời sống của người dân còn rất nhiều khó khăn như tỷ lệ trẻ em đến trườngchưa cao, chưa có trạm y tế xã, đường giao thông xuống cấp và đặc biệt đó làhiện tượng ô nhiễm môi trường
Tuy dân cư sinh sống thưa thớt chỉ tập trung đông tại một số khu vựcnhưng môi trường tại thôn thật sự là mối quan tâm hằng đầu Mỗi gia đình trongthôn đều chăn nuôi gia súc như trâu, bò, lợn, gà… có những gia đình thì bêntrên là nhà sàn thì bên dưới là nơi ở của vật nuôi như gà vịt Trâu và lợn lànhững vật nuôi chủ yếu của người dân nơi đây Tuy đã có chuồng trại riêngnhưng lại được làm chưa đúng cách, quá gần với nhà ở và không được vệ sinhthường xuyên Rất nhiều gia đình có chuồng trâu, bò, lợn được làm ngay sátvách nhà và chuồng phân ở ngay đó gây nên những mùi hôi thối rất khó chịuđặc biệt là về mùa mưa
Có tới 90% nhà vệ sinh nơi đây không đủ điều kiện các nhà vệ sinhđược xây dựng tạm bợ, không đúng quy định và không được xử lý, quét dọnthường xuyên đúng cách Có những hộ gia đình còn không có nhà vệ sinh
Trang 11Nhưng bên cạnh đó, có một số hộ gia đình đã xây dựng được nhà vệ sinh đúngquy định và sạch sẽ.
Một vấn đề rất đáng được quan tâm tại đây là tình trạng xử lý rác thảisinh hoạt Rác bị vứt bừa bãi không theo quy định Hầu hết rác của các gia đìnhkhông được thu gom, và đổ đúng nơi Các chai lọ thuốc trừ sâu vứt ngay tại các
bờ ruộng, kênh mương Trên các đường của xóm ngõ, bụi rậm chưa được phátquang, cống rãnh bị cỏ và rác che lấp không tiêu được nước dẫn đến tình trạngnước tù đọng là cơ hội để cho muỗi và các sinh vật gây bệnh sinh sống
Bên cạnh đó, chúng ta phải kể đến tình trạng ô nhiễm nguồn nước.Nguồn nước bị ảnh hưởng của nước từ chuồng trại nhà vệ sinh Mà người dân ởđây chủ yếu ăn bằng nước giếng khơi Giếng không được đào sâu nên rất mất
vệ sinh Có những gia đình sử dụng nước giếng khoan nhưng chưa qua lọc nênhàm lượng sắt rất cao gây ra hiện tượng vàng nước và nước có mùi khó chịu,ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân
Tất cả những hiện trạng nói trên đã gây ra hiện tượng ô nhiễm môitrường Hàng năm người dân nơi đây phải đối mặt với những dịch bệnh nguyhiểm như dịch tả, dịch sốt xuất huyết… và còn rất nhiều những căn bệnh nguyhiểm khác chưa được phát hiện đó là một điều rất đáng lo ngại
Hầu hết người dân trong thôn khi được hỏi về tác hại của ô nhiễm môitrường đều chưa đưa được ra những câu trả lời đúng đắn và hợp lý Ủy bannhân dân xã và lãnh đạo trong thôn chưa thật sự quan tâm đến vấn đề môitrường, vì chưa có những kế hoạch để người dân thực hiện hướng tới môitrường xanh - sạch đẹp
Trên đây là thực trạng về vấn đề ô nhiễm môi trường tại thôn Vạn Thắng.Trước những vấn đề đó, đòi hỏi phải có những giải pháp hợp lý để cải thiện tìnhhình giúp đỡ người dân nâng cao nhận thức