Văn hóa và giáo dục quản lý

Mục tiêu chung: Trang bị cho người học những kiến thức cơ bản về nguồn gốc, bản chất, cấu trúc, biểu hiện của văn hoá quản lý và đạo đức quản lý nói chung, cũng như trong các loại hình t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-KHOA -KHOA HỌC QUẢN LÝ

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC VĂN HOÁ VÀ ĐẠO ĐỨC QUẢN LÝ

(Management culture and ethics)

1 Thông tin chung

1.1.Giảng viên 1

* Chức danh, học hàm, học vị: Phó giáo sư, Tiến sỹ

* Thời gian, địa điểm làm việc: Sẽ thông báo vào buổi học đầu tiên

* Địa chỉ liên hệ: Phòng 109, Khoa Khoa học quản lý, Trường Đại học KHXH&NV

Số 336, Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

* Điện thoại: 04.5589436 Email: thanh_khql@yahoo.com

* Các hướng nghiên cứu chính:

- Lịch sử tư tưởng quản lý

- Triết học quản lý và Khoa học quản lý

- Văn hoá lãnh đạo & quản lý

- Đạo đức lãnh đạo và quản lý

- Quản lý văn hoá và giáo dục

1.2.Trợ giảng Vũ Thị Cẩm Thanh

1.2.Giảng viên 2

* Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc sĩ

* Thời gian, địa điểm làm việc: Sẽ thông báo vào buổi học đầu tiên

* Các hướng nghiên cứu chính:

- Khoa học quản lý

- Văn hoá lãnh đạo & quản lý

- Đạo đức lãnh đạo và quản lý

- Kỹ năng Quản lý doanh nghiệp

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Văn hoá và đạo đức quản lý

(Management culture and ethics)

- Mã môn học:

- Số tín chỉ: 03

- Môn học: Bắt buộc

- Các môn học tiên quyết: Khoa học quản lý

- Các môn học kế tiếp:

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 30

+ Tự học xác định: 06

- Địa chỉ Khoa/ bộ môn phụ trách môn học:

Bộ môn Lý luận và phương pháp Quản lý, Khoa Khoa học quản lý, P114, Nhà B, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

3 Mục tiêu của môn học

3.1 Mục tiêu chung:

Trang bị cho người học những kiến thức cơ bản về nguồn gốc, bản chất, cấu trúc, biểu hiện của văn hoá quản lý và đạo đức quản lý nói chung, cũng như trong các loại hình tổ chức cụ thể khác nhau Trên cơ sở đó, có thể phát triển những kỹ năng cơ bản của người quản lý, phát huy một cách hiệu quả nhất mọi tiềm năng của tổ chức

3.2 Mục tiêu cụ thể:

Học xong môn học này, sinh viên được trang bị về:

Kiến thức:

-Nắm được các vấn đề cơ bản về nguồn gốc, bản chất, chức năng của văn hoá

quản lý và đạo đức quản lý;

-Nội dung và hình thức biểu hiện của văn hoá quản lý và đạo đức quản lý;

-Hệ giá trị của tổ chức, phong cách quản lý của nhà quản lý

-Sự biến đổi trong các xã hội chuyển đổi đã tác động đến quản lý và nhiệm vụ của các nhà quản lý trong việc xây dựng văn hoá quản lý và đạo đức quản lý

• Kỹ năng

-Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá và đo lường hệ giá trị của một tổ chức, tìm giải pháp hợp lý phát triển văn hoá tổ chức;

-Rèn luyện kỹ năng vận dụng xem xét thực tiễn về đạo đức quản lý, văn hoá quản lý

• Thái độ:

- Hình thành thái độ khách quan, khoa học, đúng đắn trong ứng xử với

các vấn đề văn hoá và đạo đức trong quản lý hiện nay.

3.3 Mục tiêu chi tiết của môn học

Mục tiêu

Nội dung

Nội dung 1

Nhập môn,

trình bày đề

cương môn

học

Nguồn gốc,

bản chât và

chức năng của

văn hoá quản

lý

I.A.1 Nắm được các khái niệm cơ sở, nêu được các mục quan trọng nhất trong đề cương môn học

I.A.2.Nắm được nguồn gốc và bản chất của văn hoá quản lý

I.A.3.Nắm được nội dung các chức năng của văn hoá quản lý

I.B.1 Xác định được kế hoạch học tập môn học theo đề cương môn học I.B.2.Hiểu được các khái niệm cơ bản

I.B.3.Hiểu rõ nguồn gốc, bản chât, chức năng của văn hoá quản lý

I.C.1.Phân tích rõ bản chât của văn hoá quản lý, so sanh với các khái niệm gần như văn hoá tổ chức, văn hoá kinh doanh I.C.2.Phân tích các tình huống cụ thể

về văn hoá quản lý

ở một tổ chức cụ thể

Nội dung 2.

Nội dung cơ

bản của văn

hoá quản lý

II.A.1 Nêu được các triết lý quản lý cơ bản

II.A.2 Nêu được nội dung chủ yếu của các phong cách văn hoá quản lý

II.A.3.Nắm được hệ giá trị chủ yếu của văn hoá quản lý

II.A.4.Trình bày được các biểu hiện của văn hoá quản lý

II.B.1 Nhận diện được vấn đề cốt lõi trong các triết lý này

II.B.2 Phân biệt được các nội dung này với phong cách lãnh đạo của các nàh lãnh đạo

II.C.1 Phân tích được mối liên hệ giữa các triết lý này trong thực tiễn II.C.2 Nhận xét về thực trạng văn hoá quản lý theo các nôi dung này II.C.3.Đánh giá các phong cách quản

lý, biểu hiện của văn hoá quản lý tại một địa phương cụ thể

Nội dung 3

Nguồn gốc,

bản chất, chức

năng của đạo

đức quản lý

III.A.1 Nêu được các nội dung cơ bản của các khái niệm

III.A.2 Trình bày được được các nguồn gốc

III.B.1 Nhận diện được các loại hình đạoc đức, làm rõ bản chất đạo đức quản lý

III.C.1 Phân tích được nội hàm các khái niệm

III.C.2 So sánh, phân biệt được các

của đạo đức quản lý

III.A.3 Nắm được các chức năng của đạo đức quản lý Nêu những ví

dụ cụ thể

III.B.2 Phân biệt được đặc điểm của các nguồn gốc đạo đức quản lý

chức năng của đạo đức quản lý

III.C.3 Đánh giá được sự hình thành

và phát triển của đạo đức quản lý

Nội dung 4

Nội dung của

đạo đức quản

lý

IV.A.1 Nắm được các khái niệm cơ bản

IV.A.2 Nêu được nội dung của các triết lý đạo đức chủ yếu

IV.A.3.Nắm được nội dung trách nhiệm xã hội trong hoạt động quản lý

iV.A.4.Nắm được những khía cạnh đạo đức trong việc quản lý con người

IV.B.1 Giải thích được bản chất của các triết lý đạo đức chủ yếu

IV.B.2 Hiểu rõ những nội dung về trách nhiệm xã hội của cá nhân, nhóm

xã hội, cộng đồng

xã hội trong hoạt động quản lý

IV.C.1 Phân tích,

so sánh, đánh giá được bản chất của các triết lý đạo đức IV.C.2 Đánh giá thực trạng đạo đức quản lý ở một địa phương cụ thể, nêu những khuyến nghị khắc phục các hạn chế này

Nội dung 5.

Phát triển văn

hoá quản lý

và đạo đức

quản lý của tổ

chức trong

các xã hội

chuyể đổi

V.A.1 Nêu được những thay đổi trong

xã hội có liên quan đến các khía cạnh văn hoá

và đạo đức quản lý

V.A.2 Nêu được những thay đổi về chuẩn mực ứng xử trong quản lý

V.A.3.Nêu được các hình thức phát triển văn hoá và đạo đức quản lý trong xã hội chuyển đổi

V.B.1 Hiểu được thực chất của các thay đổi chuẩn mực

xã hội và quản lý trong xã hội chuyển đổi

V.B.2 Phân biệt được các tác động trong các biến đổi liên quan đến văn hoá và đạo đức

V.C.1 Phân tích,

so sánh được những điểm khác biệt của các quan điểm này so với thời kỳ trước đổi mới

V.C.2 Đánh giá được mối quan hệ giữa các quan điểm, các chuẩn mực với các nội dung quản lý

Chú giải:

- Bậc 1: Nhớ (A)

- Bậc 2: Hiểu, áp dụng (B)

- Bậc 3: Phân tích, tổng hợp, đánh giá (C)

- Số La mã: Chương

- Số Ả rập: thứ tự mục tiêu

4 Tóm tắt nội dung môn học

Môn học trang bị cho người học những kiến thức cơ bản về văn hoá quản lý và đạo đức quản lý; nguồn gốc, bản chất, chức năng của văn hoá quản lý và đạo đức quản lý; hệ thống khái niệm cơ sở của văn hoá quản lý và đạo đức quản lý; nội dung cơ bản

và những biểu hiện cụ thể của văn hoá quản lý; đạo đức người lãnh đạo, quản lý; phát triển văn hoá và đạo đức quản lý trong các tổ chức của xã hội chuyển đổi; sự biến đổi của hệ giá trị trong điều kiện hiện nay và vấn đề lựa chọn văn hoá quản lý thích ứng; toàn cầu hoá và ảnh hưởng của các nền văn hoá, các hệ giá trị đạo đức khác nhau đối với các tổ chức và người lãnh đạo, quản lý Một số vấn đề thực tiễn ở Việt Nam liên quan đến lĩnh vực này

5 Nội dung chi tiết môn học:

Chương 1: Nguồn gốc, bản chất và chức năng của văn hoá quản lý

1.1 Bản chất của văn hóa quản lý

1.1.1 Khái niệm văn hóa và quản lý

1.1.3.Văn hoá quản lý

1.2 Nguồn gốc văn hoá quản lý

1.2.1 Văn hoá dân tộc

1.2.2 Phương thức sản xuất và trình độ phát triển kinh tế-xã hội

1.2.3.Các yếu tố tâm lý-xã hội (cá nhân, nhóm, cộng đồng)

1.2.4 Loại hình tổ chức; môi trường bên ngoài và bên trong tổ chức

1.3 Chức năng của văn hoá quản lý

1.3.1.Định hướng

1.3.2.Kiểm soát

1.3.3.Điều chỉnh

1.3.4.Động viên

Chương 2: Những vấn đề cơ bản của văn hoá quản lý

2.1.Triết lý quản lý

2.1.1.Khái niệm

2.1.2.Phân loại

2.1.3.Y nghĩa

2.2.Phong cách quản lý

2.2.1.Khái niệm

2.2.2.Các phong cách chủ yếu

2.2.3.Các yếu tố cấu thành

2.3.Hệ giá trị quản lý

2.3.1.Giá trị con người trong quản lý

2.3.2.Các giá trị ưu tiên

2.3.3.Tự do sáng tạo với tư cách một giá trị

2.3.4.Lợi ích của tập thể và quyết định quản lý

2.3.5.Khoảng cách quyền lực trong tổ chức

2.3.6.Sứ mệnh và chiến lược của tổ chức

2.4.Biểu hiện của văn hoá quản lý

2.4.1.Các biểu hiện có tính vật chất

2.4.2.Các biểu hiện phi vật chất

Chương 3 Nguồn gốc, bản chất và chức năng của đạo đức quản lý

3.1.Khái niệm đạo đức quản lý

3.1.1.Đạo đức và đạo lý

3.1.2.Đạo đức quản lý

3.2.Nguồn gốc đạo đức quản lý

3.2.1.Đạo đức nghề nghiệp cá nhân

3.2.2.Hệ giá trị của tổ chức

3.2.3.Hệ thống chuẩn mực xã hội

3.2.4.Hệ thống chuẩn mực chung của cộng đồng quốc tế

3.3.Chức năng cơ bản của đạo đức quản lý

3.3.1.Định hướng

3.3.2.Kiểm soát

3.3.3.Điều chỉnh

3.3.4.Phối hợp

3.3.5.Xã hội hoá

Chương 4 Những vấn đề cơ bản của đạo đức quản lý.

4.1.Triết lý đạo đức

4.1.1.Khái niệm

4.1.2.Phân loại

4.1.3.Một số triết lý đạo đức chủ yếu trong quản lý

4.2.Trách nhiệm xã hội

4.2.1.Cơ sở của trách nhiệm xã hội

4.2.2.Trách nhiệm cá nhân

4.2.3.Trách nhiệm tập thể

4.2.4.Trách nhiệm, lợi nhuận và lòng tin

4.3 Đạo đức và việc quản lý con người

4.3.1.Đạo đức trong tuyển dụng

4.3.2.Đạo đức trong việc trả lương

4.3.3.Đạo đức trong việc sa thải

4.3.4.Xây dựng và phát triển môi trường đạo đức của tổ chức

Chương 5: Phát triển văn hoá và đạo đức quản lý trong các xã hội chuyển đổi

5.1 Về văn hoá và đạo đức quản lý trong xã hội chuyển đổi

5.2 Thay đổi chuẩn mực ứng xử trong quản lý

5.3 Các bước phát triển văn hoá và đạo đức quản lý

5.4 Các hình thức phát triển văn hóa và đạo đức quản lý

5.5.Vai trò của người lãnh đạo trong việc phát triển văn hoá và đạo đức quản lý trong xã hội chuyển đổi

6 Học liệu

6.1 Học liệu bắt buộc

1 Phạm Ngọc Thanh, Tập bài giảng “Văn hoá và Đạo đức quản lý”, Hà Nội,

2009

2 Đỗ Thị Phi Hoài, Văn hoá doanh nghiệp, NXB Tài chính, 2009.

3 Nguyễn Mạnh Quân, Đạo đức kinh doanh và Văn hóa doanh nghiệp, NXB

Đại học Kinh tế Quốc dân, 2007

4 F.Trompenaars, Charles Hampden-Turner, Chinh phục các làn sóng văn hoá,

NXB Tri Thức, 2006

6.2 Học liệu tham khảo

5 Nghệ thuật và phương pháp lãnh đạo doanh nghiệp, NXB LĐXH, 2005.

6 J.K.Liker, Phương thức Toyota, NXB Tri thức, 2006.

7 Phạm Ngọc Thanh (CB), Đổi mới văn hóa lãnh đạo, quản lý Lý luận và thực tiễn, NXB Lao động, 2011.

8 Phạm Ngọc Thanh (CB), Đổi mới văn hóa lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay (sách chuyên khảo), NXB CTQG, 2013

7 Hình thức tổ chức dạy học

7.1 Lịch trình chung:

THUYẾT

THẢO LUẬN

Tuần 2 (Nội dung 1

tiếp theo)

Tuần 3 (Nội dung 1

tiếp theo)

Tuần 5 (Nội dung 2

tiếp theo)

tiếp theo)

Tuần 8 (Nội dung 3

tiếp theo)

Tuần 9 (Nội dung 3

tiếp theo)

Tuần 11(Nội dung 4

tiếp theo)

Tuần 12 (Nội dung 4

tiếp theo)

Tuần 14 (Nội dung 5

tiếp theo)

7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể

Tuần 1 (Nội dung 1): Nhập môn, trình bày đề cương môn học Phần 1.1 của

chương 1.

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

Chuẩn bị

Ghi chú

Lí thuyết Trên lớp 1 Giới thiệu đề cương

môn học

2 Giới thiệu tổng quan môn học

3.Các khái niệm văn hoá, quản lý và văn hoá quản lý

1 Đọc đề cương môn học

2 Chuẩn bị làm

kế hoạch học tập môn học

3 Chuẩn bị học liệu

4 Chuẩn bị cho các bài tập

5 Đọc tài liệu (1)

Tuần 2 (Nội dung 1) Tiếp theo chương 1

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

Chuẩn bị

Ghi chú

Thảo luận Trên lớp 1 Làm bài tập về các 1 Làm bài tập ở

loại văn hoá quản lý truyền thống của Việt Nam

2 Làm bài tập về vấn

đề con người văn hoá

nhà

2.Chuẩn bị các câu hỏi

3 Đọc tài liệu số 4.Đọc tài liệu số

Tự học Ở nhà 1 Phát biểu lại các

khái niệm: văn hoá, văn hoá quản lý

2.Trình bày lại những vấn đề cốt yếu của quản lý và vai trò của văn hoá trong quản lý

3 Lặp lại các vấn đề đã thực hiện trong bài tập

1 Các nhóm họp, thảo luận và phân công người báo cáo theo các chủ

đề này

2 Theo dõi, bổ sung, góp ý bài trình bày của bạn trên lớp, hoàn chỉnh bài trình bày đó

3 Theo dõi sự tổng kết, nhận xét của giảng viên

Tuần 3 (Nội dung 1) tiếp theo chương 1, mục 1.2 và 1.3.

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

Chuẩn bị

Ghi chú

Lý thuyết Trên lớp 1 Những nguồn gốc

văn hoá quản lý

2 Nội dung các chức năng chủ yếu của văn hoá quản lý

1 Đọc tài liệu

2 Đọc tài liệu

Tự học Tại thư

viện/nhà

1 Làm bài tập cá nhân

2 Đọc tài liệu

Tuần 4 (Nội dung 2) Nội dung cơ bản của văn hoá quản lý

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

Chuẩn bị

Ghi chú

Lí thuyết Trên lớp 1 Triết lý quản lý 1 Đọc tài liệu

2 Đọc tập bài

giảng (1)

Tự học Ở nhà, thư

viện

1 Sinh viên tự làm bài tập về tình huống: triết

lý của sinh viên về học tập

2 Kiểm tra ngẫu nhiên nội dung tự học

Làm bài tập cá nhân

Tuần 5 (Nội dung 2) tiếp theo chương 2

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

Chuẩn bị

Ghi chú

Lí thuyết Trên lớp 1 Phong cách quản lý

và văn hoá quản lý

2 Hệ giá trị quản lý và quản lý bằng giá trị

1 Đọc tài liệu

2 Đọc tài liệu 3.Đọc tài liệu

Thảo luận Trên lớp 1 Thảo luận nội dung

cuốn sách “Quản lý bằng giá trị” của Ken Blanchard

2 Thảo luận về những giá trị cơ bản của phương thức Toyota

3 Những khó khăn của người quản lý trong việc xây dựng văn hoá quản lý

4.Thảo luận về Thuyết Z

1 Các nhóm họp, thảo luận và phân công người báo cáo theo 3 chủ đề này

2 Theo dõi, bổ sung, góp ý bài trình bày của bạn trên lớp, hoàn chỉnh bài trình bày đó

3 Hỏi, đối thoại, tranh luận

4 Theo dõi sự tổng kết, nhận xét của giảng viên

Tự học Tại thư

viện/nhà

1 Làm bài tập cá nhân

2 Trao đổi nhóm

về các chủ đề trong bài

Tuần 6 (Nội dung 2) Tiếp theo chương 2

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

Chuẩn bị

Ghi chú

Lí thuyết Trên lớp 1 Những biểu hiện chủ

yếu của văn hoá quản lý

2 Mối quan hệ giữa văn hoá quản lý và văn hoá doanh nghiệp

1 Đọc tài liệu

2 Đọc tài liệu (2) 3.Đọc tài liệu (4)

Thảo luận Trên lớp 1 Thảo luận về tác

động của văn hóa quản

lý và văn hóa doanh nghiệp tới doanh nghiệp

Chuẩn bị thảo luận trong nhóm

về đề tài đã chọn

Tuần 7 (Nội dung 3) Nguồn gốc, chức năng và bản chất của đạo đức quản lý

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

Chuẩn bị

Ghi chú

Lí thuyết Trên lớp 1 Khái niệm đạo đức

quản lý

2 Mối quan hệ giữa đạo đức quản lý và chủ thể quản lý

1 Đọc tài liệu (3),

2 Đọc tập bài giảng (1)

Tự học Tại thư

viện/nhà

1 Tìm hiểu các vấn đề đạo đức nghề nghiệp 2.Chuẩn bị bài tập cho tuần sau

Tuần 8 (Nội dung 3) tiếp theo chương 3

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu SV

Chuẩn bị

Ghi chú

Lí thuyết Trên lớp 1 Nguồn gốc của đạo

đức quản lý

2 Các chuẩn mực đạo

1 Đọc tài liệu (3)

2 Đọc tài liệu (2)