HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ GIAO NHẬN VẬN TẢI ĐẠI SƠN

HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ GIAO NHẬN VẬN TẢI ĐẠI SƠN.MỤC LỤCLỜI CẢM ƠNiMỤC LỤCiiDANH MỤC BẢNG BIỂUivDANH MỤC SƠ ĐỒivDANH MỤC TỪ VIẾT TẮTvChương 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU11.1. Tính cấp thiết của đề tài11.2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu11.3. Mục đích nghiên cứu31.4. Đối tượng nghiên cứu31.5. Phạm vi nghiên cứu31.6. Phương pháp nghiên cứu41.7. Kết cấu của khóa luận4Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU52.1. Một số lý luận chung về xuất khẩu52.2. Hợp đồng xuất khẩu52.3. Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại doanh nghiệp82.3.1. Chuẩn bị hàng xuất khẩu82.3.2. Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu92.3.3. Thuê phương tiện vận tải92.3.4. Mua bảo hiểm hàng hóa102.3.5. Làm thủ tục hải quan xuất khẩu102.3.6. Tổ chức giao nhận hàng với phương tiện vận tải112.3.7. Thanh toán hàng xuất khẩu122.3.8. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại132.4. Một số chứng từ thường dùng trong thực hiện hợp đồng xuất khẩu142.5. Các nhân tố ảnh hưởng tới quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu15Chương 3: THỰC TRẠNG QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ TẠI CÔNG TY TNHH TM GNVT ĐẠI SƠN193.1. Tổng quan về công ty TNHH TM GNVT Đại Sơn193.2. Hoạt động xuất khẩu của công ty243.3. Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang thị trường Hoa Kỳ273.3.1. Thu gom hàng xuất khẩu273.3.2. Kiểm tra hàng xuất khẩu283.3.3. Thuê phương tiện vận tải293.3.4. Mua bảo hiểm hàng hóa xuất khẩu303.3.5. Làm thủ tục hải quan xuất khẩu303.3.6. Giao hàng lên tàu323.3.7. Thanh toán xuất khẩu323.3.8. Giải quyết khiếu nại333.4. Đánh giá quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn333.4.1. Những thành tựu đạt được333.4.2. Một số tồn tại và nguyên nhân34Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐÊ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ TẠI CÔNG TY TNHH TM GNVT ĐẠI SƠN374.1. Phương hướng và mục tiêu của công ty TNHH TM GNVT Đại Sơn374.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang thị trường Hoa Kỳ384.2.1. Một số đề xuất đối với công ty384.2.2. Một số kiến nghị đối với nhà nước43KẾT LUẬN43TÀI LIỆU THAM KHẢO43GIẤY XÁC NHẬN CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN43

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ GIAO NHẬN VẬN TẢI

Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện

THS VŨ ANH TUẤN PHẠM THỊ NHUNG

Lớp: K48E6

Mã sinh viên: 12D130326

HÀ NỘI – 2016

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 i Khóa luận tốt nghiệp

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp với đề tài: “Hoàn thiện quy trình thực

hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Hoa Kỳ tại công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn”, em xin gửi lời cảm ơn chân

thành tới các thầy, cô trong khoa Thương mại quốc tế, trường đại học Thương Mại, những người truyền cảm hứng giúp em hiểu rõ hơn về chuyên ngành và các vị trí

em có thể ứng tuyển với chuyên ngành Kinh doanh quốc tế Nhờ sự giảng dạy tận tình và cung cấp cho em những kiến thức chuyên môn cần thiết, em có cơ hội xây dựng cho mình một nền tảng lý luận vững chắc giúp em định hướng đề tài và hoàn

thành khóa luận tốt nghiệp Đặc biệt, em xin cảm ơn thầy giáo Ths Vũ Anh Tuấn

đã hướng dẫn và giúp đỡ em để bài khóa luận được hoàn thành

Cuối cùng em xin cảm ơn đến ban giám đốc của công ty TNHH Thương mại

và Giao nhận vận tải Đại Sơn, cùng các anh chị nhân viên ở các bộ phận đã luôn tạo điều kiện thuận lợi, nhiệt tình giúp đỡ em trong thời gian thực tập tại công ty, cũng như cung cấp cho em các tài liệu cần thiết để em hoàn thành khóa luận một cách tốt nhất

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 28 tháng 04 năm 2016

Sinh viên

Phạm Thị Nhung

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 ii Khóa luận tốt nghiệp

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC BẢNG BIỂU iv

DANH MỤC SƠ ĐỒ iv

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT v

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 1

1.3 Mục đích nghiên cứu 3

1.4 Đối tượng nghiên cứu 3

1.5 Phạm vi nghiên cứu 3

1.6 Phương pháp nghiên cứu 4

1.7 Kết cấu của khóa luận 4

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU 5

2.1 Một số lý luận chung về xuất khẩu 5

2.2 Hợp đồng xuất khẩu 5

2.3 Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại doanh nghiệp 8

2.3.1 Chuẩn bị hàng xuất khẩu 8

2.3.2 Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu 9

2.3.3 Thuê phương tiện vận tải 9

2.3.4 Mua bảo hiểm hàng hóa 10

2.3.5 Làm thủ tục hải quan xuất khẩu 10

2.3.6 Tổ chức giao nhận hàng với phương tiện vận tải 11

2.3.7 Thanh toán hàng xuất khẩu 12

2.3.8 Khiếu nại và giải quyết khiếu nại 13

2.4 Một số chứng từ thường dùng trong thực hiện hợp đồng xuất khẩu 14

2.5 Các nhân tố ảnh hưởng tới quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu 15

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 iii Khóa luận tốt nghiệp

Chương 3: THỰC TRẠNG QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ TẠI CÔNG TY

TNHH TM & GNVT ĐẠI SƠN 19

3.1 Tổng quan về công ty TNHH TM & GNVT Đại Sơn 19

3.2 Hoạt động xuất khẩu của công ty 24

3.3 Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang thị trường Hoa Kỳ 27

3.3.1 Thu gom hàng xuất khẩu 27

3.3.2 Kiểm tra hàng xuất khẩu 28

3.3.3 Thuê phương tiện vận tải 29

3.3.4 Mua bảo hiểm hàng hóa xuất khẩu 30

3.3.5 Làm thủ tục hải quan xuất khẩu 30

3.3.6 Giao hàng lên tàu 32

3.3.7 Thanh toán xuất khẩu 32

3.3.8 Giải quyết khiếu nại 33

3.4 Đánh giá quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn 33

3.4.1 Những thành tựu đạt được 33

3.4.2 Một số tồn tại và nguyên nhân 34

Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐÊ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ TẠI CÔNG TY TNHH TM & GNVT ĐẠI SƠN 37

4.1 Phương hướng và mục tiêu của công ty TNHH TM & GNVT Đại Sơn 37

4.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang thị trường Hoa Kỳ 38

4.2.1 Một số đề xuất đối với công ty 38

4.2.2 Một số kiến nghị đối với nhà nước 43

KẾT LUẬN 43

TÀI LIỆU THAM KHẢO 43

GIẤY XÁC NHẬN CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN 43

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 iv Khóa luận tốt nghiệp

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1 Thống kê trang thiết bị bốc xếp hàng hóa của công ty Đại Sơn năm 2015 22 Bảng 3.2 Năng lực tài chính của Công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn trong giai đoạn 2013 - 2015 24 Bảng 3.3 Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu tại công ty trong giai đoạn 2013 - 2015 24 Bảng 3.4 Cơ cấu thị trường xuất khẩu tại công ty trong giai đoạn 2013 - 2015 26 Bảng 3.5 Kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Hoa Kỳ tại công ty trong giai đoạn 2013 - 2015 27

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức công ty 20

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 v Khóa luận tốt nghiệp

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Nghĩa Tiếng Anh Nghĩa Tiếng việt

TPP Trans Pacific Strategic

Economic Partnership Agreement

Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 1 Khóa luận tốt nghiệp

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, may mặc là một trong những ngành có tốc độ phát triển kinh tế cao, kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc ở Việt Nam tăng đáng kể qua các năm Xuất khẩu hàng may mặc có vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân

về nhiều mặt như: thu hút nhiều lao động trong xã hội, trình độ của người lao động được cải thiện và tăng cường ngân sách quốc gia Đồng thời, nó tạo cơ hội cho các doanh nghiệp mở rộng thị phần, tăng lợi nhuận, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường

Bên cạnh những cơ hội, hoạt động xuất khẩu hàng may mặc nói riêng và hoạt động thương mại quốc tế nói chung cũng đem tới không ít thách thức cho doanh nghiệp Một trong những khó khăn mà doanh nghiệp Việt Nam gặp phải đó là việc thiếu kiến thức trong quá trình thực hiện hợp đồng ngoại thương và hệ quả là doanh nghiệp phải chịu tổn thất lớn về tài sản, nguồn lực và đặc biệt là làm mất uy tín trong các mối quan hệ kinh doanh Do vậy, để đạt được hiệu quả kinh doanh, đòi hỏi doanh nghiệp phải có nền tảng kiến thức vững chắc, có kinh nghiệm xử lý các phát sinh, luôn chủ động trong mọi tình huống nhằm tối thiểu hóa rủi ro

Trong thời gian thực tập tại công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn, trên cơ sở lý luận đã được học cùng với cơ hội được tìm hiểu thực tế hoạt động kinh doanh tại công ty, em nhận thấy tầm quan trọng của hoạt động xuất khẩu

và công tác thực hiện hợp đồng xuất khẩu Do vậy, em đã chủ động chọn đề tài:

“Hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Hoa Kỳ tại công ty TNHH Thương mại và giao nhận vận tải Đại Sơn”

cho khóa luận tốt nghiệp của mình nhằm đưa ra cái nhìn khái quát về thực trạng quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại công ty, phân tích ưu nhược điểm và từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại công ty

1.2 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Trong khóa luận các năm trước đã có một số công trình nghiên cứu tìm hiểu

về quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại doanh nghiệp Tuy nhiên, trong mỗi công trình nghiên cứu có sự khác nhau về đặc điểm công ty, mặt hàng xuất khẩu,

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 1 Khóa luận tốt nghiệp

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 2 Khóa luận tốt nghiệp

thị trường xuất khẩu nên quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại mỗi đơn vị được tiến hành theo những cách thức khác nhau với các ưu điểm và nhược điểm nhất định Bên cạnh đó, mặt hàng dệt may rất ít được đề cập tới tại các đề tài nghiên cứu trước đây, các đề tài chủ yếu nghiên cứu các mặt hàng như thủy sản, giày dép,

mủ cao su, gạo… sang thị trường Nhật Bản, EU mà thị trường Hoa Kỳ chưa được chú ý, chưa có sự tìm hiểu cụ thể và các quy định mới của Nhà nước chưa được cập nhật kịp thời Cụ thể các công trình nghiên cứu như sau:

+ Ngô Thị Bích Ngọc ( 2013), “Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu giày của công ty TNHH Nhà nước một thành viên giày Thượng Đình sang thị trường EU”, khóa luận trường Đại học Thương Mại

Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động xuất khẩu, quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu và phân tích thực trạng quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại công ty TNHH Nhà nước một thành viên giày Thượng Đình, trên cơ sở đó tác giả đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại công ty Tuy nhiên, tác giả mới chỉ đưa ra những phân tích chung chung, chưa đưa

ra cái nhìn cụ thể về tình hình về quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại doanh nghiệp

+ Nông Thị Hương Trà (2012), “Quản trị quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu mủ cao su của công ty XNK tạp phẩm Hà Nội Tocontap, khóa luận trường Đại

học Thương Mại Đề tài đã dựa trên nghiên cứu thực tiễn về tình hình xuất khẩu mủ cao su cũng như quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu mủ cao su tại doanh nghiệp, từ đó tác giả đưa ra những nhận xét đánh giá và đề ra một số giải pháp cho công ty Tuy nhiên, do thời gian thực hiện đề tài đã qua tương đối lâu nên số liệu, các quy định của nhà nước liên quan tới hoạt động xuất khẩu và các bước trong quy trình xuất khẩu chưa có sự điều chỉnh, bổ sung kịp thời

+ Nguyễn Thị Lan (2011), “Hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu mặt hàng nông sản sang thị trường EU tại công ty TNHH Hiệp Long”, khóa

luận trường Đại học Thương Mại Đề tài đã hệ thống chi tiết các lý thuyết cơ bản về hợp đồng thương mại quốc tế và quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu, dựa trên

cơ sở lý luận đó, đề tài tập trung phân tích thực trạng quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng nông sản tại công ty TNHH Hiệp Long từ đó đưa ra ưu nhược điểm

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 3 Khóa luận tốt nghiệp

của công ty trong quá trình thực hiện hợp đồng và đề xuất các giải pháp giúp hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại công ty Hiệp Long Tuy nhiên, do

đề tài được thực hiện vào năm 2011 tương đối cũ do đó chưa có sự cập nhật với tình hình sản xuất kinh doanh của công ty và quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu của công ty ở thời điểm hiện tại

Dựa trên những nghiên cứu và tìm hiểu, hiện tại với công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn tại trường Đại học Thương Mại chưa có đề tài

nghiên cứu về: “Hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may

mặc sang thị trường Hoa Kỳ tại công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn” Đề tài nghiên cứu này tập trung nghiên cứu quy trình thực hiện hợp đồng

xuất khẩu tại công ty dưới góc độ của nhà quản trị thông qua việc sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, quan sát đánh giá đúng thực trạng quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang thị trường Hoa Kỳ trong giai đoạn 2013- 2015

1.3 Mục đích nghiên cứu

 Hệ thống hóa lý thuyết cần thiết có liên quan tới đề tài được chọn

 Đề tài nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Hoa Kỳ tại công ty TNHH TM & GNVT Đại Sơn từ đó đánh giá tìm ra tồn tại và nguyên nhân cần khắc phục

 Từ những tồn tại, đề xuất một số giải pháp khắc phục và hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty TNHH Thương mại

và Giao nhận vận tải Đại Sơn sang thị trường Hoa Kỳ

1.4 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: đề tài nghiên cứu hoạt động xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Hoa Kỳ và quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Hoa Kỳ tại công ty TNHH TM & GNVT Đại Sơn

1.5 Phạm vi nghiên cứu

 Đề tài nghiên cứu về quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu của công ty

sang thị trường Hoa Kỳ

 Phạm vi nghiên cứu về không gian: Phòng kinh doanh tại công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 4 Khóa luận tốt nghiệp

 Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Giai đoạn 2013- 2015 Giá trị đề xuất của đề tài tới năm 2020

1.6 Phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp thu thập cơ sở dữ liệu:

- Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Thông qua phương pháp quan sát và tổng kết thực tiễn được thực hiện trong quá trình thực tập tại công ty, qua đó em nắm bắt được một cách đầy đủ về thông tin công ty, các lĩnh vực kinh doanh, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh và quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang thị trường Hoa Kỳ

- Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp:

+ Nguồn dữ liệu nội bộ của doanh nghiệp: Thu thập dữ liệu nội bộ của doanh nghiệp như: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động sản xuât kinh doanh qua các năm 2013, 2014, 2015

+ Nguồn dữ liệu bên ngoài: Bao gồm các tạp chí, sách báo chuyên ngành thương mại quốc tế, Internet để tìm kiếm thông tin về các quy định của cơ quan nhà nước về xuất khẩu, website của công ty…

 Phương pháp tổng hợp và phân tích:

Tiến hành tổng hợp, phân tích và xử lý từ các dữ liệu thu thập được

1.7 Kết cấu của khóa luận

Bài khóa luận được chia làm bốn chương với các nội dung như sau:

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý luận về xuất khẩu và quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu

Chương 3: Thực trạng quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Hoa Kỳ tại công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn

Chương 4: Định hướng phát triển và giải pháp hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Hoa Kỳ tại công ty

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 5 Khóa luận tốt nghiệp

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ QUY TRÌNH

THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU 2.1 Một số lý luận chung về xuất khẩu

2.1.1 Khái niệm xuất khẩu

Xuất khẩu là hình thức hàng hóa được sản xuất ở quốc gia này nhưng không dùng ở trong nước mà đem tiêu thụ ở các quốc gia khác Xuất khẩu chính là việc bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài

2.1.2 Các hình thức xuất khẩu chủ yếu

Trong môi trường kinh doanh quốc tế với nhiều cơ hội và thách thức, có các hình thức xuất khẩu khác nhau và với mỗi hình thức bao gồm những ưu và nhược điểm riêng, do vậy, tùy thuộc vào nguồn lực và lĩnh vực kinh doanh mà doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức xuất khẩu phù hợp, mang lại hiệu quả cao với mức chi phí bỏ ra là tối thiểu Trong thực tế xuất khẩu thường sử dụng một trong những phương thức chủ yếu sau:

 Xuất khẩu trực tiếp

Xuất khẩu trực tiếp là hình thức doanh nghiệp có giấy phép xuất khẩu của nhà nước, trực tiếp bán các sản phẩm của mình cho người mua ở thị trường nước ngoài Doanh nghiệp trực tiếp ký kết các hợp đồng xuất khẩu, tổ chức giao hàng, tổ chức nguồn hàng, bao bì vận chuyển và thanh toán tiền hàng

 Xuất khẩu gián tiếp

Xuất khẩu gián tiếp là hình thức xuất khẩu trong đó doanh nghiệp bán các sản phẩm của họ cho các trung gian thương mại và các trung gian này bán lại cho những người mua tại thị trường mục tiêu Những kênh trung gian này đảm nhiệm việc tìm kiếm người mua hàng nước ngoài, vận chuyển sản phẩm và thu tiền hàng

2.2 Hợp đồng xuất khẩu

2.2.1 Khái niệm hợp đồng xuất khẩu

Hợp đồng xuất khẩu là hợp đồng bán hàng cho thương nhân nước ngoài, thực hiện quá trình chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa sang cho thương hiệu nước ngoài

và nhận tiền hàng Hợp đồng xuất khẩu là hợp đồng mua hàng của thương nhân nước ngoài, thực hiện quá trình nhận quyền sở hữu hàng hóa và thanh toán tiền hàng

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 6 Khóa luận tốt nghiệp

2.2.2 Luật điều chỉnh hợp đồng xuất khẩu

 Điều ước quốc tế

Đối với những điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc thừa nhận thì chúng

có giá trị bắt buộc với hợp đồng xuất khẩu có liên quan Từ đó, bên nào có dẫn chứng hay không thì các điều ước về ngoại thương vẫn đương nhiên được áp dụng Những điều ước quốc tế về ngoại thương mà Việt Nam không ký hoặc chưa

ký hoặc không thừa nhận thì không có giá trị bắt buộc Chúng chỉ trở thành nguồn luật điều chỉnh hợp đồng xuất khẩu nếu các bên thỏa thuận dẫn chiếu chúng

 Tập quán thương mại quốc tế

Tập quán thương mại quốc tế là những thói quen phổ biến được nhiều nước áp dụng và công nhận rộng rãi

Tập quán thương mại quốc tế sẽ trở thành nguồn luật điều chỉnh khi:

- Chính hợp đồng quy định

- Các điều ước quốc tế có liên quan quy định

- Luật quốc gia đó các bên liên quan thỏa thuận không hoặc có nhưng không đầy đủ, không điều chỉnh hết các vấn đề trong hợp đồng

 Luật quốc gia

Luật quốc gia trở thành luật điều chỉnh khi nó được các chủ thể thỏa thuận lựa chọn, khi luật quốc tế không quy định hoặc không quy định rõ ràng, cụ thể, không

đề cập tới các quyền và nghĩa vụ của các bên trong các quan hệ mua bán hàng hóa quốc tế Luật quốc gia của một nước sẽ được lựa chọn để áp dụng cho hợp đồng xuất khẩu khi:

- Các bên đã thỏa thuận áp dụng luật quốc gia trong hợp đồng

- Các bên đã thỏa thuận lựa chọn luật áp dụng cho hợp đồng sau khi hợp đồng

đã được ký kết

- Khi luật đó đã được quy định trong điều ước quốc tế liên quan và nhà nước

đã tham gia ký kết hoặc thừa nhận có quy định về điều khoản luật áp dụng cho các hợp đồng xuất khẩu thì các điều khoản đương nhiên được áp dụng

Các chủ thể hợp đồng xuất khẩu có thể lựa chọn áp dụng luật của nước người mua hay luật của nước thứ ba

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 7 Khóa luận tốt nghiệp

2.2.3 Nội dung cơ bản của hợp đồng xuất khẩu

Một hợp đồng xuất khẩu thường gồm có 2 phần chính gồm: phần trình bày chung và phần các điều khoản của hợp đồng Cụ thể:

 Phần trình bày chung gồm:

- Số hiệu của hợp đồng (Contract No…) Đây không phải là nội dung pháp lý bắt buộc của hợp đồng nhưng tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình kiểm tra, giám sát, điều hành và thực hiện hợp đồng giữa các bên

- Địa điểm và ngày tháng ký kết hợp đồng: Nội dung này có thể để ở đầu của hợp đồng nhưng cũng có thể để ở cuối của hợp đồng Nếu như trong trường hợp không có những thỏa thuận gì thêm thì hợp đồng sẽ có hiệu lực pháp lý kể từ ngày

ký kết

- Tên và địa chỉ của các bên tham gia ký kết hợp đồng Đây là phần ghi rõ các chủ thể của hợp đồng, cho nên phải nêu đầy đủ, chính xác: Tên (theo giấy phép thành lập), địa chỉ, số điện thoại, người đại diện…

- Các định nghĩa dùng trong hợp đồng Trong hợp đồng có thể sử dụng các thuật ngữ mà các thuật ngữ này có thể ở các quốc gia khác nhau hiểu theo nghĩa khác nhau Để tránh sự hiểu lầm thì thuật ngữ hay những vấn đề quan trọng cần được định nghĩa

- Cơ sở pháp lý để ký kết hợp đồng Đây có thể là các hiệp định chính phủ ký kết hoặc các Nghị đinh thư ký kết giữa các bộ ở các quốc gia, hoặc nêu lên sự tự nguyện thực sự của hai bên ký kết hợp đồng

 Phần các điều khoản của hợp đồng:

Trong phần các điều khoản, phải ghi rõ nội dung của từng điều khoản Thông qua nội dung các điều khoản hợp đồng quy định được đối tượng giao dịch và nội dung thực hiện các giao dịch đó

- Theo mức độ quan trọng của các điều khoản có thể chia thành:

+ Các điều khoản chủ yếu là các điều khoản bắt buộc phải có đối với một hợp đồng mua bán, thiếu các điều khoản đó hợp đồng không có giá trị pháp lý

+ Các điều khoản khác: Là các điều khoản rất cần thiết cho một hợp đồng, nhưng nếu không có nó hợp đồng vẫn có giá trị pháp lý

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 8 Khóa luận tốt nghiệp

- Theo tính chất của các điều khoản chia ra:

+ Các điều khoản về hàng hóa như: tên hàng, số lượng, chất lượng, bao bì, nhãn hiệu

+ Các điều khoản về tài chính: Giá cả và cơ sở tính giá về thanh toán… + Các điều kiện về vận tải: Điều kiện giao hàng, thuê tàu…

+ Các điều khoản pháp lý: Luật áp dụng vào các hợp đồng, khiếu nại, bất khả kháng, phạt và bồi thường thiệt hại…

+ Các điều khoản khác

2.3 Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại doanh nghiệp

Quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu bao gồm nhiều nội dung, các nội

dung này phụ thuộc vào các yếu tố như quy dịnh của pháp luật hay sự thoả thuận giữa người bán với người mua, loại hàng hoá mua bán… Thông thường, quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu gồm 8 bước:

Nguồn: Doãn Kế Bôn (2010), Giáo trình quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế,

Nhà xuất bản chính trị hành chính Hà Nội

Cụ thể:

2.3.1 Chuẩn bị hàng xuất khẩu

Chuẩn bị hàng xuất khẩu là chuẩn bị hàng theo đúng tên hàng, số lượng, phù hợp với chất lượng, bao bì, ký mã hiệu và có thể giao hàng đúng thời gian quy định trong hợp đồng đã ký kết Quá trình tập trung hàng hóa xuất khẩu gồm các nội dung sau:

 Tập trung hàng hoá xuất khẩu

Tập trung hàng thành lô hàng đủ về số lượng, phù hợp về chất lượng và đúng địa điểm, tối ưu hoá chi phí Các doanh nghiệp xuất khẩu thường tập trung hàng

1 Chuẩn bị

hàng XK

7 Thanh toán hàng xuất khẩu

8 Khiếu nại và

giải quyết khiếu

nại

6 Tổ chức GN hàng với PTVT

5 Làm thủ tục hải quan

4 Mua bảo hiểm hàng hóa

3 Thuê PTVT

2 Kiểm tra hàng hóa XK

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 9 Khóa luận tốt nghiệp

xuất khẩu từ các nguồn hàng là nơi uy tín, có đủ khả năng cung cấp hàng hoá đủ điều kiện cho xuất khẩu

 Bao gói hàng xuất khẩu

Dựa trên căn cứ vào số lượng hàng hoá, tính chất hàng hoá và chất lượng bao

bì mà hợp đồng đã ký kết, doanh nghiệp cần xác định được nhu cầu bao bì để có kế hoạch cung ứng bao bì cho đầy đủ và đúng thời điểm

 Ký mã hiệu hàng xuất khẩu

Ký mã hiệu là những ký hiệu bằng chữ, bằng số hoặc bằng hình vẽ được ghi trên bao bì bên ngoài nhằm cung cấp thông tin cần thiết cho quá trình giao nhận, bốc xếp, vận chuyển và bảo quản hàng hoá Nội dung của ký mã hiệu bao gồm thông tin cần thiết về người nhận hàng, thông tin cần thiết cho việc vận chuyển hàng hoá, cũng như thông tin về hướng dẫn cách xếp đặt, bốc dỡ, bảo quản hàng hoá

2.3.2 Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu

Trước khi giao hàng xuất khẩu cho người mua thì nhà xuất khẩu phải có nghĩa

vụ kiểm tra hàng hoá về số lượng, chất lượng, trọng lượng bao bì Nếu đó là động vật, thực vật thì phải kiểm dịch, nếu là hàng thực phẩm thì phải kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm

2.3.3 Thuê phương tiện vận tải

Nghĩa vụ thuê phương tiện vận tải tuỳ thuộc vào điều khoản được quy định trong hợp đồng, nếu nghĩa vụ thuộc về người xuất khẩu thì họ phải thực hiện nó và ngược lại Theo incoterms 2010, người bán (người xuất khẩu) chịu trách nhiệm thuê phương tiện vận tải khi trong hợp đồng quy định điều kiện cơ sở giao hàng theo nhóm C (CFR, CIF, CPT, CIP), nhóm D (DAP, DAT, DDP) Người mua (người nhập khẩu) chịu trách nhiệm thuê phương tiện vận tải khi trong hợp đồng quy định điều kiện cơ sở giao hàng theo nhóm E (EXW), nhóm F (FCA, FAS, FOB)

Với trách nhiệm thuê tàu đã được quy định, mỗi bên cần chủ động trong việc liên hệ với các hãng vận tải, các forwarder để book tàu, giao hàng, làm thủ tục hải quan theo quy định của nhà nước để tránh các rủi ro trong quá trình vận chuyển và ảnh hưởng tới các mối quan hệ kinh doanh của doanh nghiệp

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 10 Khóa luận tốt nghiệp

2.3.4 Mua bảo hiểm hàng hóa

Trong kinh doanh thương mại quốc tế, hàng hoá thường phải vận chuyển đi

xa, trong những điều kiện vận tải phức tạp, do đó hàng dễ bị hư hỏng, mất mát, tổn thất trong quá trình vận chuyển Chính vì vậy, những người kinh doanh thương mại quốc tế thường mua bảo hiểm cho hàng hoá để giảm bớt các rủi ro có thể xảy ra

* Căn cứ mua bảo hiểm cho hàng hoá

- Căn cứ vào điều kiện cơ sở giao hàng trong hợp đồng đã ký kết Nếu rủi ro

về hàng hoá thuộc về trách nhiệm của người xuất khẩu thì doanh nghiệp xuất khẩu cần tiến hành mua bảo hiểm cho hàng hóa và ngược lại

- Căn cứ vào hàng hoá vận chuyển: đó là khối lượng, giá trị và đặc điểm của hàng hoá vận chuyển

- Căn cứ vào điều kiện vận chuyển như loại phương tiện vận chuyển, chất lượng của phương tiện, loại bao bì bốc dỡ và hành trình vận chuyển

* Nghiệp vụ mua bảo hiểm cho hàng hoá xuất khẩu

Khi tiến hành mua bảo hiểm cho hàng hoá xuất khẩu cần tiến hành theo các bước sau:

+ Xác định nhu cầu bảo hiểm

+ Xác định loại hình bảo hiểm

+ Lựa chọn công ty bảo hiểm

+ Đàm phán ký kết hợp đồng bảo hiểm

2.3.5 Làm thủ tục hải quan xuất khẩu

* Khai và nộp tờ khai hải quan

Người khai hải quan phải tiến hành khai và nộp tờ khai hải quan đối với hàng hàng hoá xuất khẩu Có hai hình thức khai hải quan là người khai hải quan trực tiếp đến các cơ quan hải quan thực hiện khai hải quan hay sử dụng hình thức khai hải quan điện tử Hồ sơ hải quan bao gồm:

- Tờ khai hải quan

- Hoá đơn thương mại

- Hợp đồng mua bán hàng hoá

- Các chứng từ khác đối với từng loại mặt hàng theo quy định

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 11 Khóa luận tốt nghiệp

- Kiểm tra đại diện không quá 10% đối với lô hàng xuất khẩu là nguyên liệu sản xuất, hàng xuất khẩu và hàng gia công xuất khẩu, hàng cùng chủng loại, hàng đóng gói đồng nhất

- Kiểm tra toàn bộ hàng xuất khẩu của chủ hàng đã nhiều lần vi phạm pháp luật hải quan, lô hàng mà có dấu hiệu vi phạm pháp luật hải quan

* Nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính

Sau khi kiểm tra hồ sơ hải quan và thực tế hàng hóa, hải quan sẽ có quyết định sau:

+ Cho hàng qua biên giới

+ Cho hàng hoá qua biên giới có điều kiện như phải sửa chữa khắc phục lại, phải nộp thuế xuất khẩu

+ Không được phép xuất khẩu

2.3.6 Tổ chức giao nhận hàng với phương tiện vận tải

Trong kinh doanh thương mại quốc tế, có nhiều phương thức vận tải như: vận tải bằng đường sắt, đường hàng không, đường biển, đường bộ, đường ống Mỗi phương thức vận tải có quy trình nhận hàng hoá khác nhau Nhưng với đề tài khóa luận: “ Hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng may mặc tại công

ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn”, em sẽ tập trung trình bày về

tổ chức giao nhận hàng với tàu biển và container Cụ thể:

* Giao hàng với tàu biển

Hàng xuất khẩu chủ yếu được giao bằng đường biển và được tiến hành theo các bước sau:

- Căn cứ vào các chi tiết hàng xuất khẩu, lập bảng kê hàng hoá chuyên chở cho người vận tải để đổi lấy cơ sở xếp hàng

- Trao đổi với cơ quan điều độ cảng để nắm vững kế hoạch giao hàng

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 12 Khóa luận tốt nghiệp

- Bốc dỡ lên tầu

- Sau khi giao nhận hàng xong lấy biên lai thuyền phó để xác nhận hàng đã giao nhận xong Xác nhận: số lượng hàng hoá, tình trạng hàng hoá, cảng đến…

- Trên cơ sở biên lai thuyền phó đổi lấy vận đơn đường biển, điều quan trọng

là phải lấy được vận đơn hoàn hảo (hay vận đơn sạch)

* Giao hàng khi chuyên chở bằng container

+ Giao hàng cho bãi hoặc trạm container để nhận biên lai xếp hàng

+ Đổi biên lai xếp hàng lấy vận đơn

- Giao hàng không đủ container (Less than a container load – LCL)

Khi hàng giao không đủ container, người xuất khẩu vận chuyển hàng đến bãi container do người chuyên chở chỉ định để giao cho người chuyên chở Việc giao hàng được coi là hoàn thành khi hàng được giao cho người chuyên chở hoặc người đại diện cho người chuyên chở

2.3.7 Thanh toán hàng xuất khẩu

Hiện nay có rất nhiều phương thức thanh toán như tín dụng chứng từ, nhờ thu, giao chứng từ chuyển tiền và chuyển tiền (điện T/T hay thư M/T) Tuy nhiên có hai loại chủ yếu được dùng trong các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu đó là phương thức thanh toán thư tín dụng chứng từ và phương thức thanh toán chuyển tiền (điện chuyển tiền)

* Thanh toán bằng phương thức tín dụng chứng từ

Trước khi đến thời hạn đã thoả thuận, doanh nghiệp xuất khẩu nhắc nhở, đôn đốc người mua mở tín dụng (L/C) đúng thời hạn

Khi được thông báo chính thức về việc mở L/C cần kiểm tra kỹ lưỡng L/C trên với các nội dung sau: kiểm tra tính chân thực L/C và kiểm tra nội dung của L/C

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 13 Khóa luận tốt nghiệp

Trong đó việc kiểm tra nội dung là khâu cực kỳ quan trọng trong việc thực hiện phương thức tín dụng chứng từ Nội dung của L/C phải phù hợp với nội dung của hợp đồng

Khi phát hiện thấy nội dung L/C không phù hợp nội dung của hợp đồng hoặc trái với luật lệ, tập quán của các bên hoặc không có khả năng thực hiện, người xuất khẩu phải đề nghị với người nhập khẩu và ngân hàng mở L/C sửa đổi L/C

Sau khi đã kiểm tra L/C và L/C hoàn toàn phù hợp thì người xuất khẩu tiến hành giao hàng và thành lập bộ chứng từ để thực hiện thủ tục thanh toán Việc lập

bộ chứng từ phải đảm bảo nhanh chóng, chính xác và phù hợp với yêu cầu của L/C

cả về nội dung và hình thức Khi đến thời hạn thanh toán thì ngân hàng của người nhập khẩu sẽ thanh toán cho bên xuất khẩu thông qua ngân hàng của người xuất khẩu

* Thanh toán bằng phương thức chuyển tiền

Nếu hợp đồng quy định thanh toán bằng phương thức chuyển tiền thì người xuất khẩu khi giao hàng xong phải nhanh chóng hoàn thành việc lập hồ sơ chứng từ phù hợp với yêu cầu của hợp đồng, đồng thời chuyển đến cho người nhập khẩu Khi người nhập khẩu chuyển tiền thanh toán đến, ngân hàng sẽ gửi giấy báo cho đơn vị xuất khẩu

2.3.8 Khiếu nại và giải quyết khiếu nại

* Khiếu nại

Trong trường hợp người nhập khẩu vi phạm các điều khoản quy định trong hợp đồng như: thanh toán chậm, không thanh toán, thanh toán không đúng lịch trình hoặc không chỉ định phương tiện đến nhận hàng hoặc đến chậm, đơn phương huỷ

bỏ hợp đồng… khi đó người xuất khẩu sẽ tiến hành khiếu nại nhà nhập khẩu Để khiếu nại, người khiếu nại cần phải lập hồ sơ khiếu nại bao gồm: đơn khiếu nại, bằng chứng về sự vi phạm và các chứng từ liên quan gửi đến cho trọng tài và các bên liên quan

Ngoài ra, nhà xuất khẩu có thể khiếu nại nhà chuyên chở hoặc nhà bảo hiểm

về vi phạm hợp đồng đã ký kết hoặc có sự tổn thất hàng hoá trong quá trình chuyên chở, hay tổn thất hàng hoá đã mua bảo hiểm

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 14 Khóa luận tốt nghiệp

* Giải quyết khiếu nại

Người mua thường hay khiếu nại người bán về các nội dung:

- Giao hàng không đúng về số lượng, trọng lượng, quy cách, hàng giao không đúng phẩm chất, nguồn gốc như hợp đồng quy định

- Bao bì, ký mã hiệu sai quy cách không phù hợp với điều kiện vận chuyển, bảo quản làm hàng hoá bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển

- Giao hàng chậm, cách thức giao hàng sai so với thoả thuận giữa hai bên như chuyển tải hàng hoá, giao hàng từng phần

- Không giao hàng mà không phải do trường hợp bất khả kháng gây ra

- Không giao hoặc giao chậm tài liệu kỹ thuật không thông báo hoặc thông báo chậm việc giao hàng đã giao lên tầu, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy

đủ các nghĩa vụ khác như thuê phương tiện vận tải, mua bảo hiểm hàng hoá… hoặc giao hàng hoá đang bị tranh chấp bởi bên thứ ba

Tuỳ theo từng trường hợp khiếu nại mà nhà xuất khẩu tiến hành giải quyết khiếu nại cho bên người nhập khẩu một cách thoả đáng Ví dụ nếu thiếu về số lượng thì gửi thêm bổ sung số lượng thiếu hụt, hay nếu thiếu điều kiện chất lượng thì có thể thoả thuận giảm giá…

2.4 Một số chứng từ thường dùng trong thực hiện hợp đồng xuất khẩu

Các chứng từ cơ bản trong quá trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu là những chứng từ xác nhận việc thực hiện hợp đồng xuất khẩu đó Những chứng từ này bao gồm nhiều loại, mỗi loại có nội dung và hình thức khác nhau những chúng đều được trình bày trên một mẫu in sẵn Dưới đây là một số chứng từ cơ bản nhất:

- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Là chứng từ cơ bản phục vụ cho công tác thanh toán Nó là yêu cầu của người bán đòi hỏi người mua phải trả số tiền hàng quy định trên hóa đơn Hóa đơn nêu rõ đặc điểm hàng hóa, đơn giá và tổng giá trị của hàng hóa, điều kiện cơ sở giao hàng, phương thức thanh toán, phương thức chuyên chở hàng Hóa đơn thường được lập thành nhiều bản

- Bảng kê chi tiết hàng hóa (Cargo List): Là chứng từ về chi tiết hàng hóa trong kiện hàng Nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra hàng hóa

- Phiếu đóng gói (Packing List): Là bảng kê khai tất cả hàng hóa chứa trong một kiện hàng

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 15 Khóa luận tốt nghiệp

- Vận đơn (Bill of Lading): Là chứng từ do người chuyên chở cấp để xác nhận rằng mình đã nhận chở hàng

- Chứng từ bảo hiểm (Insurance Document): Là chứng từ do tổ chức bảo hiểm cấp nhằm hợp thức hóa hợp đồng bảo hiểm và được dùng để điều tiết quan hệ giữa tổ chức bảo hiểm và người được bảo hiểm

- Giấy chứng nhận số lượng (Certificate of Quantity): là chứng từ xác nhận

số lượng hàng hóa thực giao

- Giấy chứng nhận phẩm chất (Certificate of Quality): Là chứng từ xác nhận chất lượng của hàng thực giao và chứng minh phẩm chất phù hợp với điều kiện hợp đồng

- Giấy chứng nhận kiểm dịch (Phytosanitary Certificate) và giấy chứng nhận về vệ sinh an toàn thực phẩm: Là chứng từ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho chủ hàng để xác nhận hàng hóa đã được an toàn về mặt dịch bệnh, sâu hại…

- Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin- C/O): Là chứng từ do tổ chức có thẩm quyền cấp để xác nhận nơi sản xuất hoặc khai thác hàng hóa

2.5 Các nhân tố ảnh hưởng tới quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu

Hoạt động thương mại quốc tế tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm tàng nhiều rủi ro cho doanh nghiệp Một trong những khó khăn của doanh nghiệp gặp phải khi tham gia vào thị trường quốc tế đó là rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu Rủi ro này xuất phát từ hai nhóm nhân tố: nhân tố bên trong và nhân tố bên ngoài doanh nghiệp Cụ thể:

2.5.1 Nhóm nhân tố bên trong doanh nghiệp

- Nguồn tài chính

Tài chính hay vốn là nhân tố cực kỳ quan trọng và quyết định đến sự tồn tại của doanh nghiệp Có nguồn tài chính dồi dào sẽ đảm bảo hoạt động xuất khẩu được thực hiện và diễn ra liên tục.Với khả năng huy động vốn của doanh nghiệp tốt thì có thể tăng khả năng cạnh tranh bằng các biện pháp như ứng trước tiền hàng, cho phép thanh toán chậm, đưa ra các điều khoản thanh toán ưu đãi và dễ dàng hơn trong việc đàm phán ký kết hợp đồng

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 16 Khóa luận tốt nghiệp

và thực hiện hợp đồng

- Cơ sở vật chất của công ty

Nhà kho, bãi tập kết hàng, bộ phận vận tải của công ty sẽ ảnh hưởng tới tiến

độ giao nhận hàng hoá xuất khẩu cũng như có thể tiết kiệm được thời gian và tiền bạc Có kho bãi thì công ty có thể tập trung hàng hoá về một mối trước khi giao hàng cho người vận tải nên nghiệp vụ này có thể đơn giản hơn Có bộ phận vận tải hay có những mối quan hệ với các cơ sở vận tải thì công việc chuyên chở hàng hoá

sẽ diễn ra thuận tiện, nhanh hơn và khớp với thời gian giao nhận hàng

2.5.2 Nhóm nhân tố bên ngoài doanh nghiệp

 Môi trường vi mô

- Nguồn hàng

Nhân tố này rất quan trọng, nó phụ thuộc vào khả năng sản xuất hàng xuất khẩu của quốc gia Nếu nguồn hàng tốt thì sẽ đảm bảo được số lượng cũng như chất lượng, mẫu mã, kiểu dáng của hàng hoá, phù hợp với các điều khoản hợp đồng Nhưng nếu nguồn hàng có vấn đề thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các mục tiêu tiếp theo và quy trình thực hiện hợp đồng Hơn thế nó còn làm giảm uy tín, vị thế của công ty trên thị trường quốc tế

- Nhà cung cấp

Việc lựa chọn một người cung cấp hàng hóa đáng tin cậy, có đủ năng lực sẽ quyết định đến hiệu quả của quá trình xuất khẩu Về cơ bản người cung cấp hàng không đáp ứng được yêu cầu của người mua thì mọi mục tiêu khác cũng không thực

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 17 Khóa luận tốt nghiệp

hiện được, họ giao hàng không đúng thời gian cam kết thì sẽ chậm chễ giao hàng và phải tốn thêm chi phí lưu kho, phạt hợp đồng nên ảnh hưởng tới giá Giao hàng không đủ về phẩm chất, số lượng cũng sẽ xảy ra những hậu quả tương tự

- Tình hình cạnh tranh trong nước và quốc tế

Trong nước, từ khi chuyển đổi cơ chế, quy định của nhà nước là cho bất cứ tổ chức, doanh nghiệp có tư cách pháp nhân cũng có thể hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu miễn là có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền Chính vì vậy mà sự bùng nổ

về số lượng các doanh nghiệp tham gia vào hoạt động kinh doanh quốc tế đã dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp Sự cạnh tranh ở đây dưới dạng phá giá thị trường, cướp khách hàng…Cạnh tranh càng gay gắt thì càng gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu khi muốn thâm nhập, duy trì, mở rộng thị trường của mình

- Thời tiết

Đây là nhân tố vô cùng quan trọng, nó ảnh hưởng trực tiếp tới thực hiện hợp đồng và là nhân tố các bên không thể kiểm soát được Nhân tố này tác động từ khâu sản xuất đến giao hàng Thời tiết thuận lợi sẽ đảm bảo quá trình sản xuất, giao nhận hàng hóa diễn ra liên tục theo đúng lịch trình, nhưng thời tiết xấu thì có thể ảnh hưởng tới chất lượng nguyên liệu, làm chậm tiến độ sản xuất và kéo dài thời gian giao hàng Và còn xấu hơn nữa thì có thể phá huỷ hoàn toàn quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu

 Môi trường vĩ mô

- Hệ thống cơ sở hạ tầng

Nhân tố này nó sẽ hạn chế hay tăng cường năng lực của doanh nghiệp, với hệ thống giao thông vận tải thì sẽ ảnh hưởng tới thời gian, khả năng giao hàng Hệ thống thông tin liên lạc thì ảnh hưởng tới giao dịch quốc tế như thông tin về tình hình tài chính của bạn hàng, các chính sách về thuế quan, ưu đãi thương mại của nước bạn…

- Chính sách của nước xuất khẩu, nhập khẩu

Chiến lược, chính sách và pháp luật của nước xuất khẩu, nước nhập khẩu liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ở cả hiện tại và tương lai Với chiến lược hướng về xuất khẩu mà họ đang thực hiện thì đã có một số chính sách

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 18 Khóa luận tốt nghiệp

phát triển cụ thể cho từng giai đoạn nhằm khuyến khích các cá nhân, tổ chức kinh tế trong đó đặc biệt là các doanh nghiệp kinh doanh quốc tế Việc khuyến khích này thể hiện ở các chính sách, các biện pháp liên quan đến việc tạo nguồn hàng, tạo môi trường thuận lợi, hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế quan cho xuất khẩu

- Thị trường tài chính thế giới

Thị trường tiền tệ trên thế giới không ổn định, tỷ giá của đồng tiền trong nước với đồng ngoại tệ trong hợp đồng có sự thay đổi nó sẽ ảnh hưởng tới hiệu quả và giá trị hợp đồng Nếu tỷ giá hiện tại cao hơn tỷ giá hợp đồng thì giá sản phẩm bán ra sẽ

bị lỗ và suy giảm lợi nhuận từ hợp đồng Ngược lại nếu tỷ giá hiện tại thấp hơn tỷ giá hợp đồng thì doanh nghiệp sẽ có lợi

- Tình hình chính trị, kinh tế, hợp tác quốc tế

Tình hình chính trị hợp tác quốc tế thể hiện ở xu thế hợp tác giữa các quốc gia kéo theo hình thức hình thành các hiệp định song và đa phương, các khối kinh tế chính trị của một nhóm quốc gia Các hiệp định và khối kinh tế này có những yêu đãi về mặt thuế quan, hạn ngạch đối với các thành viên trong trao đổi thương mại với nhau Vì vậy mà tác động tới các thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp

 Trên đây là một số nhân tố ảnh hưởng tới việc xuất khẩu nói chung và thực hiện hợp đồng xuất khẩu nói riêng Chính những sự tác động trên tạo nên môi trường xuất khẩu vô cùng đa dạng và phức tạp cho các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu Do vậy, các doanh nghiệp phải nắm vững môi trường kinh doanh cũng như các nhân tố tác động tới hoạt động của mình, từ đó có thể đề ra các giải pháp cụ thể để đối phó với các tình huống phát sinh không cần thiết

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 19 Khóa luận tốt nghiệp

Chương 3: THỰC TRẠNG QUY TRÌNH THỰC HIỆN HỢP ĐỒNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ TẠI

CÔNG TY TNHH TM & GNVT ĐẠI SƠN 3.1 Tổng quan về công ty TNHH TM&GNVT Đại Sơn

3.1.1 Giới thiệu chung về công ty

Công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn là một chi nhánh của Công ty Daesun Air & Sea Transportation, Hàn Quốc được thành lập vào tháng 12/2005 Công ty sản xuất kinh doanh trong rất nhiều lĩnh vực, trải qua hơn 10 năm hình thành và phát triển, hiện nay công ty đã có những bước phát triển khá vững chắc với kết quả kinh doanh khả quan

Một số thông tin cơ bản về công ty như sau:

 Tên đầy đủ : Công ty TNHH Thương mại và Giao nhận vận tải Đại Sơn

 Đăng ký hoạt động chi nhánh lần đầu: Ngày 09 tháng 02 năm 2007 do Sở

kế hoạch đầu tư thành phố Hà Nội cấp phép với mã số doanh nghiệp:

- Dịch vụ khai thuế, hải quan

Với hoạt động này, Công ty thực hiện làm thủ tục khai thuế; thủ tục hải quan XNK… cho khách hàng với nguồn lực tài chính vững mạnh cùng đội ngũ lao động

có kinh nghiệm, đảm bảo quá trình cung ứng dịch vụ tốt nhất cho khách hàng

SV: Phạm Thị Nhung – K48E6 20 Khóa luận tốt nghiệp

- Dịch vụ giao nhận vận tải

Ở mảng này, các hoạt động chủ yếu của công ty là: Sale cước tàu, book tàu, cho thuê container, nhận hàng/ giao hàng, bốc/xếp hàng, vận chuyển hàng nội địa và xuyên quốc gia bằng tất cả các đường: đường biển, đường hàng không, đường bộ

- Xuất nhập khẩu

Công ty tiến hành xuất nhập khẩu hàng bách hóa, lương thực thực phẩm, hàng gia dụng, hàng may mặc để cung cấp những sản phẩm thiết yếu đáp ứng nhu cầu của khách hàng

3.1.3 Cơ cấu tổ chức

 Cơ cấu tổ chức tại công ty

Sơ đồ 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức công ty Nguồn: Phòng hành chính nhân sự, Công ty TNHH TM &GNVT Đại Sơn

 Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban, bộ phận tại công ty

 Giám đốc điều hành: Có trách nhiệm lãnh đạo và điều hành toàn diện

mọi hoạt động của doanh nghiệp Giám đốc điều hành trực tiếp các đơn vị, các

phòng ban chức năng và đơn vị trực thuộc

 Phó giám đốc: Được giám đốc ủy quyền phụ trách các mặt kinh doanh, đầu tư, tài chính, nhân sự

 Phòng xuất nhập khẩu

- Đối với hàng xuất khẩu: Phòng XNK tiến hành đặt chỗ cho lô hàng, thời gian nhận hàng của khách, mở tờ khai hải quan tại cửa khẩu, đưa hàng lên máy bay,

Giám đốc điều hành

Phó giám đốc

Phòng hành chính nhân sự

Phòng vận tải

Phòng xuất

nhập khẩu

Phòng kế toán

Phòng kinh doanh