ALỜI MỞ ĐẦU Ngày nay, bảo vệ tài nguyên và môi trường đã trở thành vấn đề trọng yếu, mang tính toàn cầu. Ở nước ta, vấn đề này đã trở thành sự nghiệp không chỉ của toàn Đảng, toàn dân mà còn là nội dung cơ bản không thể tách rời trong đường lối chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Tài nguyên cung cấp những yếu tố cơ bản thiết yếu để tiến hành quá trình xây dựng, phát triển sản xuất, bên cạnh môi trường là điều kiện đảm bảo quá trình phát triển, tăng trưởng bền vững. Thực tế cho thấy, quá trình khai thác, sử dụng tài nguyên đòi hỏi phải tiến hành nghiêm túc, cần có sự nghiên cứu kĩ lưỡng để đảm bảo yếu tố môi trường. Tài nguyên môi trường luôn có mối quan hệ gắn bó thiết yếu, quan hệ mật thiết trong tiến trình phát triển. Trong thời gian qua, vấn đề khai thác tài nguyên, đảm bảo giữu gìn môi trường đang đặt ra nhiều yêu cầu bức thiết. Tài nguyên bị khai thác cạn kiệt, không tính đến yếu tố bảo tồn và mở rộng. Song song đó là vấn đề ô nhiễm môi trường, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân, gây nhiều khó khăn cho quá trình phát triển bền vững của đất nước. Thời gian gần đây, vấn đề ô nhiễm môi trường đã và đang diễn biến phức tạp. Đặc biệt, tại khu vực miền Trung nói chung và tỉnh Nghệ An nói riêng đang nổi lên nhiều vấn đề được quan tâm , làm “nóng” dư luận trong thời gian gần đây.Những vấn đề này đã đặt ra những yêu cầu trong công tác quản lý tài nguyên môi trường trên địa bàn. Trước các vấn đề nêu trên, nâng cao hoạt động QLNN về Tài nguyên và Môi trường là cần thiết trước yêu cầu của tình hình thực tế. Được sự giới thiệu của Học viện Hành chính và sự tiếp nhận của lãnh đạo UBND huyện Hưng Nguyên, em đã có thời gian thực tập từ ngày 01032011 đến ngày 23042011 tại phòng Tài nguyên và môi trường. Trong quá trình thực tập em được tiếp cận với thực tiễn công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường. Bên cạnh đó, em còn được tiếp xúc với môi trường làm việc, quy trình làm việc, văn hóa công sở…tại các cơ quan nhà nước, thấy được tầm quan trọng của môi trường đối với cuộc sống hàng ngày, chính vì vậy em chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả công tác Quản lý Nhà nước và bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện Hưng Nguyên đến năm 2012, định hướng đến năm 2015” Để hoàn thành tốt báo cáo thực tập này, em xin gửi lời cảm ơn tới cô giáo – Phạm Thị Thu Thủy đã hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo em tận tình trong suốt quá trình viết báo cáo Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến lãnh đạo, cán bộ công chức phòng Tài nguyên và môi trường, UBND huyện Hưng Nguyên đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình thực tập.
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ-HÀNH CHÍNH HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH
BÀI BÁO CÁO THỰC TẬP
Đề tài:Nâng cao hiệu quả công tác Quản lý Nhà nước và bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện Hưng Nguyên đến năm 2012, định
hướng đến năm 2015
Giảng viên hướng dẫn: Phạm Thị Thu Thủy
Sinh viên thực hiện : Hoàng Thị Quỳnh Nga
Lớp : KH8B
Đoàn thực tập số 5
Trang 2A-LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, bảo vệ tài nguyên và môi trường đã trở thành vấn đề trọngyếu, mang tính toàn cầu Ở nước ta, vấn đề này đã trở thành sự nghiệp khôngchỉ của toàn Đảng, toàn dân mà còn là nội dung cơ bản không thể tách rờitrong đường lối chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của đất nước
Tài nguyên cung cấp những yếu tố cơ bản thiết yếu để tiến hành quátrình xây dựng, phát triển sản xuất, bên cạnh môi trường là điều kiện đảm bảoquá trình phát triển, tăng trưởng bền vững
Thực tế cho thấy, quá trình khai thác, sử dụng tài nguyên đòi hỏi phảitiến hành nghiêm túc, cần có sự nghiên cứu kĩ lưỡng để đảm bảo yếu tố môitrường Tài nguyên môi trường luôn có mối quan hệ gắn bó thiết yếu, quan hệmật thiết trong tiến trình phát triển Trong thời gian qua, vấn đề khai thác tàinguyên, đảm bảo giữu gìn môi trường đang đặt ra nhiều yêu cầu bức thiết Tàinguyên bị khai thác cạn kiệt, không tính đến yếu tố bảo tồn và mở rộng Songsong đó là vấn đề ô nhiễm môi trường, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đờisống người dân, gây nhiều khó khăn cho quá trình phát triển bền vững của đấtnước
Thời gian gần đây, vấn đề ô nhiễm môi trường đã và đang diễn biếnphức tạp Đặc biệt, tại khu vực miền Trung nói chung và tỉnh Nghệ An nóiriêng đang nổi lên nhiều vấn đề được quan tâm , làm “nóng” dư luận trongthời gian gần đây.Những vấn đề này đã đặt ra những yêu cầu trong công tácquản lý tài nguyên môi trường trên địa bàn Trước các vấn đề nêu trên, nângcao hoạt động QLNN về Tài nguyên và Môi trường là cần thiết trước yêu cầucủa tình hình thực tế
Được sự giới thiệu của Học viện Hành chính và sự tiếp nhận của lãnhđạo UBND huyện Hưng Nguyên, em đã có thời gian thực tập từ ngày01/03/2011 đến ngày 23/04/2011 tại phòng Tài nguyên và môi trường Trongquá trình thực tập em được tiếp cận với thực tiễn công tác quản lý nhà nước
Trang 3về tài nguyên và môi trường Bên cạnh đó, em còn được tiếp xúc với môitrường làm việc, quy trình làm việc, văn hóa công sở…tại các cơ quan nhànước, thấy được tầm quan trọng của môi trường đối với cuộc sống hàng ngày,
chính vì vậy em chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả công tác Quản lý Nhà
nước và bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện Hưng Nguyên đến năm
2012, định hướng đến năm 2015”
Để hoàn thành tốt báo cáo thực tập này, em xin gửi lời cảm ơn tới cô giáo– Phạm Thị Thu Thủy đã hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo em tận tình trong suốtquá trình viết báo cáo! Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến lãnh đạo, cán
bộ công chức phòng Tài nguyên và môi trường, UBND huyện Hưng Nguyên
đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình thực tập
BÁO CÁO QUÁ TRÌNH THỰC TẬP
Thời gian thực tập 8 tuần từ 01/03/2011 đến 23/04/ 2011
Thời gian Nội dung công việc Kết quả đạt được
TUẦN 1
(01/03 – 06/03)
- Đến UBND huyện HưngNguyên nhận vị trí thực tậptại phòng Tài nguyên và Môitrường
- Thực hiện công việc đượcphân công
- Nhận biết sơ bộ công việcchính của phòng
TUẦN 2
(07/03 -12/03)
- Thực hiện công việc được
giao
- Nghiên cứu tài liệu
- Viết đề cương sơ lược và kếhoạch thực tập
- Làm quen với công việc chínhcủa phòng;
- Bản đề cương và kế hoạchthực tập
TUẦN 3
(14/03 -19/ 03)
- Nộp báo cáo thực tập - Chỉnh sửa đề cương cho phù
hợp
- Thu thập tài liệu
TUẦN 4 - Thực hiện các công việc - Thu thập tài liệu viết báo cáo
Trang 4(21/03 – 26/03) được giao tại đơn vị thực tập
TUẦN 5
(028/04 – 02/04)
- Ngiên cứu tài liệu
- Tham gia các công việc củaphòng
- Nhận biết các nghiệp vụchuyên môn của phòng
- Bản dự thảo báo cáo thực tập
- Kỹ năng sắp xếp hồ sơ tài liệu
TUẦN 7
(11/04 – 16/04)
- Nộp dự thảo báo cáo thựctập
- Viết báo cáo thực tập
- Chỉnh sửa bản dự thảo báocáo thực tập
TUẦN 8
(18/04-23/04)
- Hoàn thiện báo cáo thực tập
- Xin ý kiến nhận xét của cơquan thực tập
- Nộp báo cáo thực tập chogiáo viên hướng dẫn
- Ý kiến của đơn vị thực tập vềquá trình thực tập
- Hoàn thiện bản báo cáo thựctập
- Kết thúc đợt thực tập
Trang 5B-NỘI DUNG.
I.GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
1 UBND huyện Hưng Nguyên
1.1.Lãnh đạo huyện
Chủ tịch UBND huyện:
Phó Chủ tịch UBND huyện:
Phó Chủ tịch UBND huyện: Phạm Quốc Việt
Địa chỉ: Khối 14-Thị trấn Hưng Nguyên,huyện Hưng nguyên,tỉnhNghệ An
1.2.Cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện
1.2.1 Phòng Nội vụ
Chức năng nhiệm vụ: tham mưu giúp UBND huyện thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước các lĩnh vực: Tổ chức, biên chế các cơ quan hànhchính sự nghiệp nhà nước; cải cách hành chính; chính quyền địa phương; địagiới hành chính; cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, cán bộ, công chức
xã, phường, thị trấn; hội, tổ chức phi chính phủ; văn thư lưu trữ nhà nước, tôngiáo;thi đua,khen thưởng
1.2.2 Phòng tư pháp
Chức năng, nhiệm vụ: tham mưu giúp UBND huyện thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về: công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật;kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; phổ biên, giáo dục pháp luật; thihành án dân sự; chứng thực; hộ tịch; trợ giúp pháp lý; hòa giải ở cơ sở và cáccông tác tư pháp khác
1.2.3 Phòng Giáo dục
Chức năng,nhiệm vụ: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân huyện, thànhphố thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục mầm non, tiểu học,trung học cơ sở, phổ thông dân tộc bán trú; trung tâm giáo dục thường xuyên,trung tâm kỹ thuật tổng hợp-hướng nghiệp cấp huyện
Trang 61.2.4 Phòng tài chính – kế hoạch
Chức năng, nhiệm vụ: tham mưu, giúp UBND cấp huyện thực hiệnchức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực; tài chính, tài sản; kế hoạch vàđầu tư; đăng ký kinh doanh; tổng hợp, thống nhất quản lý về kinh tế hợp tác
xã, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân
1.2.5 Phòng tài nguyên và môi trường
Chức năng nhiệm vụ: tham mưu, giúp UBND huyện thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về: tài nguyên đất; tài nguyên nước; tài nguyênkhoáng sản; môi trường; khí tượng, thủy văn; đo đạc bản đồ và biển (đối vớinhững địa phương có biển)
1.2.6 Phòng Lao động – Thương binh và xã hội
Chức năng nhiệm vụ: tham mưu, giúp UBND huyện thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về các lĩnh vực: lao động, việc làm; dạy nghề; tiềnlương; tiền công; bảo hiểm xã hội; bảo hiểm thất nghiệp; an toàn lao động;người có công; bảo trợ xã hội; bảo vệ và chăm sóc trẻ em; phòng, chống tệnạn xã hội; bình đẳng giới:
1.2.7 Phòng Văn hóa và thông tin
Chức năng nhiệm vụ: tham mưu giúp UBND huyện thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về: văn hóa, gia đình; thể dục, thể thao; du lịch; bưuchính, viễn thông và Internet; công nghệ thông tin, hạ tầng thông tin; phátthanh; báo chí; xuất bản.:
1.2.9 Thanh tra huyện
Trang 7Chức năng, nhiệm vụ: tham mưu giúp UBND huyện thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáotrong phạm vi quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân cấp huyện; thực hiệnnhiệm vụ, quyền hạn thanh tra giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chốngtham nhũng theo quy định của pháp luật.
1.2.10 Văn phòng HĐND và UBND huyện
Chức năng, nhiệm vụ: tham mưu tổng hợp cho UBND về hoạt độngcủa UBND; tham mưu, giúp UBND huyện và công tác dân tộc; tham mưucho chủ tịch Ủy ban nhân dân về chỉ đạo, điều hành của Chủ tịch Ủy bannhân dân; cung cấp thông tin phục vụ quản lý và hoạt động của Hội đồngnhân dân, Ủy ban nhân dân và các cơ quan nhà nước ở địa phương; đảm bảo
vơ sở vật chất, kỹ thuật cho hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhândân
1.2.11 Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn
Chức năng, nhiệm vụ: tham mưu, giúp UBND huyện thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về: nông nghiệp; lâm nghiệp, diêm nghiệp; thủy lợi;thủy sản; phát triển nông thôn; phát triển kinh tế hộ, kinh tế trang trại nôngthôn, kinh tế hợp tác xã nông, lâm, ngư, diêm nghiệp gắn với ngành nghề,làng nghề nông thôn trên địa bàn xã
1.2.12 Phòng Công thương
Chức năng, nhiệm vụ: tham mưu giúp UBND huyện thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về: công nghiệp; tiểu thủ công nghiệp; thương mại;xây dựng; phát triển đô thị; kiến trúc, quy hoạch xây dựng; vật liệu xây dựng;nhà ở và công sở; hạ tầng kỹ thuật đô thị (gồm: cấp; thoát nước; vệ sinh môitrường đô thị; công viên, cây xanh; chiếu sáng; rác thải, bến bãi đỗ xe đô thị);giao thông; khoa học và công nghệ
2.Phòng tài nguyên-môi trường huyện.
2.1 Vị trí và chức năng:
Trang 8Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện là cơ quan chuyên môn giúp
Ủy ban nhân dân huyện quản lý nhà nước về lĩnh vực tài nguyên và môitrường; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Ủy bannhân dân huyện; chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp
vụ của Sở Tài nguyên và Môi trường
2.2 Nhiệm vụ, quyền hạn:
a Trình Ủy ban nhân dân huyện các văn bản hướng dẫn thực hiệnchính sách, chế độ và pháp luật của Nhà nước về quản lý tài nguyên và môitrường;
b Trình Ủy ban nhân dân huyện quy hoạch, kế hoạch về tài nguyên vàmôi trường và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt
c Giúp Ủy ban nhân dân huyện lập quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch
sử dụng đất hàng năm, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và tổ chứckiểm tra việc thực hiện sau khi được duyệt
d Thẩm định và trình Ủy ban nhân dân huyện xét duyệt quy hoạch, kếhoạch sử dụng đất đai xã, phường; kiểm tra việc thực hiện sau khi được xétduyệt
e Trình Ủy ban nhân dân huyện quyết định giao đất, cho thuê đất, thuhồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đấtcho các đối tượng thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân huyện và tổ chứcthực hiện
f Quản lý và theo dõi biến động về đất đai, cập nhật, chỉnh lý các tàiliệu về đất đai và bản đồ phù hợp với hiện trạng sử dụng đất theo hướng dẫncủa Sở Tài nguyên và Môi trường
g Tổ chức thực hiện và hướng dẫn, kiểm tra việc thống kê, kiểm kê,đăng ký đất đai; lập và quản lý hồ sơ địa chính; xây dựng hệ thống thông tinđất đai
Trang 9h Hướng dẫn và kiểm tra việc sử dụng, bảo vệ tài nguyên đất, tàinguyên nước, bảo vệ môi trường; phòng chống, khắc phục suy thoái, ô nhiễm,
sự cố môi trường, hậu quả thiên tai
i Lập báo cáo thống kê, kiểm kê đất đai và hiện trạng môi trường theođịnh kỳ; thu thập, quản lý lưu trữ tài liệu về tài nguyên và môi trường
j Chủ trì hoặc phối hợp với các cơ quan có liên quan trong việc kiểmtra và thanh tra việc thi hành pháp luật; giúp Ủy ban nhân dân huyện giảiquyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về tài nguyên và môi trường theo quy địnhcủa pháp luật
k Tổ chức thực hiện các dịch vụ công trong lĩnh vực tài nguyên và môitrường theo quy định của pháp luật
l Báo cáo định kỳ 3 tháng, 6 tháng, 1 năm và đột xuất tình hình thựchiện nhiệm vụ về các lĩnh vực công tác được Ủy ban nhân dân huyện, Sở Tàinguyên và Môi trường giao cho
m Hướng dẫn, kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ đối với công chức địachính xã, phường; tham gia với Sở Tài nguyên và Môi trường trong việc tổchức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức làm công tác quản lýtài nguyên và môi trường và công chức địa chính - xây dựng xã, phường
n Trình Ủy ban nhân dân huyện chương trình, kế hoạch cải cách hànhchính trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của đơn vị và chịu tráchnhiệm chỉ đạo, tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt; phối hợp với các cơquan, đơn vị có liên quan thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dụcpháp luật trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của đơn vị
p Thực hiện các nhiệm vụ khác quy định của pháp luật và theo sự phâncông của Ủy ban nhân dân huyện
Trang 10II.NỘI DUNG BÁO CÁO
“Nâng cao hiệu quả công tác Quản lý Nhà nước và bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện Hưng Nguyên đến năm 2012, định hướng đến năm 2015”
II.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
1 Một số vấn đề chung về Tài nguyên – Môi trường
1.1 Khái niệm tài nguyên(Resource)
Hiện nay, còn nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm tài nguyên.Theo nghĩa hẹp, “tài nguyên là các nguồn vật chất tự nhiên mà con ngườidùng nó làm nguyên, nhiên liệu cho các hoạt động chế tác của mình để cóđược vật dụng” Theo nghĩa rộng, “tài nguyên là toàn bộ các yếu tố tự nhiên
có giá trị, là nguồn vật chất để con người có thể sử dụng phục vụ cuộc sống
Hiện nay việc phân loại tài nguyên được dựa theo nhiều phương thứckhác nhau như theo trữ lượng, chất lượng, công dụng, khả năng tái tạo vànguồn gốc phát sinh Tùy từng trường hợp nghiên cứu cụ thể mà có thể sửdụng một hoặc tổ hợp nhiều phương pháp phân loại tài nguyên Sự phân loại
có tính chất tương đối vì tính đa dạng và đa dụng của tài nguyên và tùy theomục tiêu sử dụng khác nhau Các cách phân loại phổ biến:
- Theo quan hệ với con người: tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên xãhội
- Theo phương thức và khả năng tái tạo: tài nguyên tái tạo và tàinguyên không tái tạo
Trang 11- Theo bản chất tự nhiên: tài nguyên đất, nước, rừng, biển, khoáng sản,khí hậu, năng lượng, di sản văn hoá kiến trúc, tri thức khoa học và thông tin.
2.2 Khái niệm về Môi trường (Environment):
“Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao
quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triểncủa con người và sinh vật”(Mục 1, điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2005được Quốc hội nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI kỳ họp thứ
8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005)
Khái niệm môi trường chung này tùy theo mục tiêu nghiên cứu màđược phân chia một cách chi tiết hơn Theo cách phân chia tương đối theonguồn gốc thì môi trường được quan niệm thành 3 dạng là môi trường tựnhiên, xã hội và nhân tạo:
* Môi trường tự nhiên: bao gồm các nhân tố vật lý, hoá học, còn được
gọi là môi trường vật lý, tồn tại khách quan ngoài ý muốn của con người
+ Môi trường vật lý (Physical environment): để chỉ các yếu tố nhiệt độ,bức xạ, áp suất khí quyển, màu, mùi, vị
+ Môi trường hoá học (Chemical environment) : chỉ những nguyên tố
và các hợp chất hoá học Đây là dạng môi trường “vô sinh” (abiotic)
+ Môi trường sinh học (Biological environment): gồm động vật, thựcvật, vi sinh vật Đây là dạng “biotic”
Khái niệm “môi trường sinh thái” được sử dụng nhiều vì suy cho cùngmọi vấn đề môi trường đều do nguyên nhân suy giảm sinh thái
* Môi trường xã hội: phản ánh mối quan hệ giữa con người và con
người tạo nên sự thuận lợi hay cản trở cho sự phát triển xã hội
* Môi trường nhân tạo: môi trường của tất cả các yếu tố vât lý - hoá
học - sinh học và xã hội, chịu sự chi phối của con người và sự biến đổi dohoạt động của con người Ví dụ: những toà nhà - những khối bê tông khổng lồđặc biệt ở các “trade center” ở các nước phát triển
Trang 12Ngoài cách phân loại dựa trên nguồn gốc ở trên, môi trường còn có thểđược hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp.
- Theo nghĩa rộng: môi trường bao gồm tất cả các yếu tố tự nhiên, xãhội có ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống của con người và các nguồn tàinguyên phục vụ cho đời sống con người Theo nghĩa này khái niệm môitrường bao gồm cả nghĩa tài nguyên
- Theo nghĩa hẹp: môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và xã hội,ảnh hưởng tới chất lượng sống của con người mà không xem xét đến vấn đềtài nguyên Theo nghĩa này thì môi trường chỉ “chất liệu môi trường”
Tuy nhiên, sự phân chia các khái niệm này chỉ là tương đối, phục vụcho các mục tiêu nghiên cứu chuyên ngành Các hợp phần và yếu tố của môitrường luôn có mối liên hệ và quy ước với nhau
2 Một số vấn đề chung về quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường:
2.1 Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường:
QLNN về tài nguyên và môi trường là tổng hợp các giải pháp luậtpháp, chính sách, kinh tế, kỹ thuật nhằm hạn chế tác động có hại của pháttriển kinh tế xã hội đến môi trường
Nội dung QLNN về tài nguyên và môi trường thể hiện cụ thể trongtừng vấn đề tài nguyên cũng như môi trường: chính sách tài nguyên môitrường, tiêu chuẩn môi trường, đánh giá môi trường chiến lược; bảo tồn và sửdụng tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất kinhdoanh, bảo vệ môi trường đô thị và khu dân cư, bảo vệ môi trường biển… Về
cơ bản, nội dung QLNN về môi trường bao gồm các nội dung sau:
- Ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường;
- Ban hành hệ thống tiêu chuẩn và bộ chỉ thị về môi trường; thẩm định,phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM);
- Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, kế hoạch quốc gia về bảo
vệ môi trường;
Trang 13- Xây dựng, quản lý hệ thống quan trắc môi trường; đánh giá hiệntrạng, dự báo diễn biến môi trường và quản lý thống nhất thông tin, dữ liệu vềmôi trường;
- Ban hành và tổ chức thực hiện các chính sách thuế, phí về bảo vệ môitrường;
- Bảo đảm ngân sách đầu tư cho công tác quản lý nhà nước về bảo vệmôi trường, các kết cấu hạ tầng quan trọng về môi trường và các dịch vụ bảo
vệ môi trường mà khu vực ngoài nhà nước không thể đầu tư;
- Tổ chức nghiên cứu và áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ và kinhnghiệm quản lý trong bảo vệ môi trường;
- Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về môi trường và đào tạo nguồnnhân lực cho hoạt động bảo vệ môi trường;
- Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường;
- Giám sát, thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật và xử lý viphạm pháp luật về môi trường;
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp, bồi thường thiệt hại về môitrường
2.2 Các mục tiêu chủ yếu của công tác quản lý nhà nước về môi trường:
Mục tiêu chủ yếu của QLMT là phát triển bền vững, đảm bảo sự cânbằng giữa phát triển KT-XH và bảo vệ môi trường Phát triển KT-XH tạotiềm lực BVMT Và ngược lại bảo vệ môi trường tạo các tiềm năng tự nhiên
và xã hội mới cho phát triển KT-XH Tùy thuộc vào điều kiện tự nhiên, kinh
tế xã hội, hệ thống chính trị, pháp lý, mục tiêu phát triển ưu tiên của từngquốc gia mà mục tiêu QLMT có thể khác nhau
Theo Chỉ thị 36/CT-TW ngày 25/6/1998 của Bộ Chính trị Ban chấphành Trung ương Đảng, một số mục tiêu cụ thể của công tác QLMT ViệtNam hiện nay là:
Trang 14- Khắc phục và phòng chống suy thoái, ô nhiễm môi trường phát sinhtrong các hoạt động sống của con người
- Hoàn chỉnh hệ thống văn bản luật pháp bảo vệ môi trường, ban hànhcác chính sách phát triển KT-XH phải gắn với bảo vệ môi trường, nghiêmchỉnh thi hành Luật Bảo vệ môi trường
- Phát triển đất nước theo nguyên tắc phát triển bền vững được Hộinghị Thượng đỉnh về Môi trường và phát triển bền vững tại Rio de Janneiro(Braxin) tháng 6/1992 thông qua
Để xây dựng xã hội phát triển bền vững, các nhà môi trường đế ra 9nguyên tắc bảo vệ môi trường Những nguyên tắc này bao gồm:
Tôn trọng và quan tâm đến đời sống cộng đồng
Cải thiện và năng cao chất lượng cuộc sống con người
Bảo vệ sức sống và tính đa dạng của trái đất
Hạn chế đến mức thấp nhất việc làm suy giảm tài nguyên không táitạo
Giữ vững trong khả năng chịu đựng của trái đất
Thay đổi thái độ, hành vi và xây dựng đạo đức vì sự phát triển bềnvững
Tạo điều kiện để cộng đồng tự QLMT của mình
Tạo cơ cấu quốc gia thống nhất thuận lợi cho việc phát triển bềnvững
Xây dựng khối liên minh toàn thế giới về bảo vệ và phát triển bềnvững
Tuy nhiên, các nguyên tắc này thực sự khó áp dụng trong thực tế củamột thế giới vốn nhiều biến động về kinh tế, chính trị, văn hóa Sau RIO-92,
đã có thêm rất nhiều cố gắng mới trong nghiên cứu các nguyên tắc phát triểnbền vững, nhằm mục tiêu bổ sung hoàn thiện, hoặc chi tiết hóa làm rõ nghĩahơn, hoặc giản lược hóa, làm cho nó dễ hiểu và dễ áp dụng hơn Một trongnhững cố gắng theo hướng giản lược các nguyên tắc của phát triển bền vững
Trang 15đã được thực hiện bới Luc Hens, một giáo sư ngành sinh thái nhân văn họcngười Bỉ Đó là các nguyên tắc:
Sự ủy thác của nhân dân;
Phòng ngừa;
Bình đẳng giữa các thế hệ;
Bình đẳng trong nội bộ một thế hệ;
Phân quyền và ủy quyền;
Người gây ô nhiễm phải trả tiền;
Người sử dụng phải trả tiền
Luc Hens đã lựa chọn trong số các nguyên tắc của Tuyên bố Rio-92 vềMôi trường và phát triển để xây dựng một hệ thống các nguyên tắc mới củaphát triển bền vững Mặt khác, trong các nguyên tắc này của Luc Hens, ôngquan tâm nhiều tới khía cạnh thể chế Các nước trên thế giới cũng đã bướcđầu thể chế hóa các nguyên tắc này, trong đó có cả ở Việt Nam
Nghị quyết số 41/NQ-TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị Ban chấphành Trung ương Đảng khóa IX nêu lên 3 mục tiêu chủ yếu về bảo vệ môitrường của nước ta trong thời gian tới là:
- Ngăn ngừa, hạn chế mức độ gia tăng ô nhiễm, suy thoái và sự cố môitrường do hoạt động của con người và tác động của tự nhiên gây ra Sử dụngbền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học
- Khắc phục ô nhiễm môi trường, trước hết ở những nơi đã bị ô nhiễmnghiêm trọng, phục hồi các hệ sinh thái bị suy thoái, từng bước nâng cao chấtlượng môi trường
- Xây dựng nước ta trở thành một nước có môi trường tốt, có sự hài hòagiữa tăng trưởng kinh tế, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môitrường; mọi người đều có ý thức bảo vệ môi trường, sống thân thiện với môitrường
Trang 16- Hướng công tác quản lý môi trường tới mục tiêu phát triển bền vữngkinh tế xã hội đất nước, giữ cân bằng giữa phát triển và bảo vệ môi trường
- Kết hợp các mục tiêu quốc tế - quốc gia - vùng lãnh thổ và cộng đồngdân cư trong việc quản lý môi trường
- Quản lý môi trường cần được thực hiện bằng nhiều biện pháp và công
cụ tổng hợp thích hợp
- Phòng chống, ngăn ngừa tai biến và suy thoái môi trường cần được ưutiên hơn việc phải xử lý, hồi phục môi trường nếu để gây ra ô nhiễm môitrường
- Người gây ô nhiễm phải trả tiền cho các tổn thất do ô nhiễm môitrường gây ra và các chi phí xử lý, hồi phục môi trường bị ô nhiễm Người sửdụng các thành phần môi trường phải trả tiền cho việc sử dụng gây ra ô nhiễmđó
3.Căn cứ pháp lý của công tác QLNN về môi trường
- Luật bảo vệ môi trường được Quốc hội nước CHXHCNVN thông qua
ngày 29/11/2005 và chủ tịch nước ký lệnh công bố ngày 12/12/2005;
- Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày09/08/2006 của chính phủ về việcquy định hướng dẫ chi tiết thi hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường;
- Thông tư 08/2006/TT-BTNMT ngày 09/08/2006 của Bộ tài nguyên
và môi trường về hướng dẫn đánh giá môi trường chiến lược,đánh giá tácđộng môi trường và cam kết bảo vệ môi trường;
- Nghị định số 59/2007/NĐ-CP ngày 09/04/2007 về quản lý chất thảirắn;
- Nghị định số 21/2008/N Đ-CP ngày 28/02/2008 về sửa đổi bổ sungmột số điều của Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày09/08/2006 của chính phủ
về việc quy định hướng dẫ chi tiết thi hành một số điều của Luật bảo vệ môitrường;
- Nghị định số 86/2009/QĐ-UBND ngày 05/09/2009 của UBND tỉnhNghệ An về việc quy định đối tượng,mức thu,tỉ lệ trích nộp phí vệ sinh môi
Trang 17trường và phí bảo vệ môi trường đối với chất thải rắn trên địa bàn tỉnh NghệAn;
- Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT-BKHCNMT-BXD ngày18/01/2001 về việc hướng dẫn các quy định về bảo vệ môi trường đối với việclựa chọn địa điểm xây dựng và vận hành bãi chôn lấp chất thải rắn;
- Quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 02 năm 2003của thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trườngquốc gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020;
- Nghị định số 117/2009/NĐ-CP ngày 21 tháng 12 năm 2009 về
xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường;
II.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QLNN VỀ MÔI TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HƯNG NGUYÊN
Phần I:Hiện trạng môi trường trên địa bàn huyện Hưng Nguyên
1.Điều kiện tự nhiên-kinh tế-xã hội huyện Hưng Nguyên
1.1 Điều kiện tự nhiên
Huyện Hưng Nguyên là huyện đồng bằng với diện tích tự nhiên 15930.57 ha với dân số khoảng 111 130 người(năm 2009) với đơn vị hành chínhgồm 23 đơn vị,trong đó có 1 thị trấn và 22 xã.Hưng Nguyên là huyện nằm ởĐông Nam tỉnh Nghệ An,là cửa ngõ phía Tây Thành phố vinh,nằm trên tuyếnquốc lộ 46,có các tuyến đường sắt Bắc – Nam đi qua,có 13km đường quốc lộ1A đoạn tránh Vinh qua các xã Hưng Tây,Hưng Đạo,thị trấn,HưngThịnh,Hưng Mỹ,Hưng Lợi.Có đường du lịch sinh thái chạy dọc sông Lam quacác xã Hưng Lợi,Hưng Châu,Hưng Phú,Hưng Lam,Hưng Xuân,HưngXá,Hưng Long,Hưng Lĩnh và kênh thấp chảy qua
- Phía Đông gíap thành phố Vinh
- Phía Tây giáp huyện Nam Đàn
- Phía Bắc giáp huyện Nghi Lộc
- Phía Nam giáp tỉnh Hà Tĩnh
Trang 18Trong nững năm qua tình hình kinh tế xã hội trên địa bàn huyện liêntục phát triển,tốc độ tăng trưởng khá cao,cơ cấu kinh tế chuyển dịch theohướng công nghiệp hoá hiện đại hoá,văn hoá-xã hội chuyển biến tích cực,đờisống nhân dân không ngừng được nâng cao.Tuy nhiên tài nguyên thiênnhiên,đa dạng sinh học bị cạn kiệt,môi trường có dấu hiệu xuống cấp,sự cốmôi trường ngày càng tăng,đời sống sức khảo của một bộ phận cộng đồng bịảnh hưởng nghiêm trọng.Với các lý do nêu trên,bảo vệ môi trường và pháttriển bền vững hiện đang là vấn đề nóng bỏng và có tính cấp bách toàncầu,đặc biệt đối với các quốc gia đang phát triển trong điều kiện nghèo nàn về
kỹ thuật công nghệ,hạn chế về tài chính,bất cập về nhận thức,hệ thống phápluật còn chồng chéo và chưa đồng bộ
Do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan nên công tác quản lý Nhànước về môi trường cũng như nhận thức và giải pháp về bảo vệ môi trườngcòn nhiều bất cập,chưa đảm bảo sự hài hào giữa phát triển kinh tế và lợi íchbảo vệ môi trường.Bên cạnh đó quá trình phát triển kinh tế xã hội trên địa bànnảy sinh nhiều vấn đề tác động tới vấn đề môi trường.Trong đó môi trườngnước,không khí,đất đai tại một số khu vực trên địa bàn bị ô nhiễm làm ảnhhưởng đến sức khoẻ nhân dân mà nguyên nhân chủ yếu là các cơ sở sản xuấtkinh doanh dịch vụ được đầu tư xây dựng nhưng hoạt động bảo vệ môi trườngchưa được coi trọng,hệ thống xử lý chất thải không được đầu tư đầy đủ vàđồng bộ nên gây ra ô nhiễm môi trường
Trước đây nhiều đơn vị sản xuất kinh doanh được bố trí xa khu dân cưnhưng do tốc độ đô thị hoá nhanh,quy hoạch khu dân cư chưa hợp lý nên cácđơn vị này nằm xen kẽ khu dân cư,cùng với công nghệ sản xuất lạc hậu không
đủ năng lực xử lý chất thải nên thường xuyên gây ra ô nhiễm môi trường.Cácbệnh viện trạm xá trong quá trình xây dựng cũng không chú ý đến quá trình
xử lý rác thải nên không đầu tư hoặc đầu tư không đồng bộ,hệ thống xử lýchất thải hiện đã và đang gây ô nhiễm,đặc biệt là chất thải y tế gây ô nhiễmnguy hại.Hoạt động khai thác khoáng sản,nhất là khai thác quặng Mangan sử
Trang 19dụng một lượng lớn để tuyển quặng nhưng biệ pháp xử lý chưa đạt tiêuchuẩn,mới chỉ xử lý về mặt cơ học(lắng,lóng,lọc).Phần nước sau khi xử lýthải trực tiếp vào phần nước sinh hoạt chung,sông suối và ao hồ.Rác thải sinhhoạt tại các xã và thị trấn ngày càng tăng nhưng chưa thu gom và xử lý hợp vệsinh gây ô nhiễm nguồn nước,đất,không khí,mỹ quan…Các vấn đề nêu trên
đã ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và đời sống của nhân dân và là một trong cácvấn đề được quan tâm nhất hiện nay
Đề tài ““Nâng cao hiệu quả công tác Quản lý Nhà nước và bảo vệ
môi trường trên địa bàn huyện Hưng Nguyên đến năm 2012,định hướng đến năm 2015” là một đề án quan trọng của Phòng tài nguyên môi trường
nhằm mục tiêu ngăn chặn về cơ bản tốc độ gia tăng ô nhiễm môi trường,khắcphục tình trạng suy thoái,bảo đảm cân bằng sinh thái ở mức cao, đáp ứng cácyêu cầu về bảo vệ môi trường trong hội nhập kinh tế và ảnh hưởng những tiêucực của biến đổi khí hậu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế,nâng cao chất lượngcuộc sống của nhân dân trên đại bàn nói chung và huyện Hưng nguyên nóiriêng
2.Thực trạng về môi trường trên địa bàn huyện Hưng nguyên.
Thực tế cho thấy vấn đề môi trường trên địa bàn huyện chưa được quantâm đúng mức, công tác Quản lý nhà nước về môi trường và bảo vệ môitrường còn nhiều hạn chế và chưa thực sự được quan tâm.Chất lượng môitrường đã có chiều hướng suy giảm, đất đai đang bị khai thác và có xu hướngsuy thoái dần, nguồn nước-nhất là nước ăn, nước sinh hoạt-chưa đảm bảo Tỷ
lệ hộ dân sử dụng nước sạch chưa cao, môi trường không khí bị ô nhiễm ởnhiều nơi nhất là bụi, khí thải, khói lò gạch đang xảy ra khá nan giải trên địabàn huyện
Công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá tác đông của ô nhiễm môi trườngcủa cán bộ chuyên môn còn nhiều hạn chế và chưa đáp ứng được yêu cầunhiệm vụ