Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin 1.1 Độc lập dân tộc thực sự phải là độc lập về chính trị, kinh tế, văn hóa, đối ngoại; độc lập dân tộc phải gắn liền với tự do, bình đẳng 1.2 Mâu thuẫn
Trang 1Phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: “Nếu nước được độc lập mà dân không được hưởng tự do hạnh phúc thì độc lập chẳng có ý nghĩa
gì, dân chỉ hiểu giá trị của tự do độc lập khi dân được ăn no mặc đủ”.
Đề cương:
1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin
1.1 Độc lập dân tộc thực sự phải là độc lập về chính trị, kinh tế, văn hóa, đối ngoại; độc lập dân tộc phải gắn liền với tự do, bình đẳng
1.2 Mâu thuẫn của việc đề giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc theo lập trường phong kiến và tư sản
1.3 Bản chất của chủ nghĩa xã shội là thực hiện triệt để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người
1.4 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn
minh
2 Kinh nghiệm của Liên Xô
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong cuộc Cách mạng tháng Mười Nga 1917
2.1 Cách mạng tháng Mười Nga dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản, đội tiên phong của giai cấp vô sản; trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin
Trang 22.2 Đây là cuộc cách mạng đến nơi, đã giải phóng được giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân khỏi áp bức, bóc lột của xã hội tư bản chủ nghĩa Chính quyền của giai cấp công nhân và nhân dân lao động được thiết lập
2.3 Cách mạng Tháng Mười Nga đã thức tỉnh và đáp ứng khát vọng giải phóng của hàng triệu, hàng triệu người dân bị áp bức, bóc lột trên thế giới
3 Thực tiễn Việt Nam
3.1 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
3.2 Việt Nam sau cách mạng Tháng Tám năm 1945
4 Nội dung tư tưởng Hồ Chí minh về vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
4.1 Cách mạng dân tộc phải theo con đường cách mạng vô sản
4.2 Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
4.2.1 Độc lập dân tộc là mục tiêu trước hết, là cơ sở, tiền đề để
tiến lên chủ nghĩa xã hội
4.2.2 Chủ nghĩa xã hội là con đường bảo vệ và phát triển thành
quả của độc lập dân tộc
5 Tính đúng đắn của luận điểm
5.1 Lý luận
5.2 Thực tiễn
Trang 3Bài làm:
1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin
1.1 Độc lập dân tộc thực sự phải là độc lập về chính trị, kinh tế, văn hóa, đối ngoại; độc lập dân tộc phải gắn liền với tự do, bình đẳng
Độc lập dân tộc thực sự phải là độc lập về chính trị, kinh tế, văn hoá, đối ngoại; xoá bỏ tình trạng áp bức bóc lột và nô dịch của dân tộc này đối với dân tộc khác về kinh tế, chính trị và tinh thần Do đó, độc lập gắn liền với tự do và bình đẳng, công việc nội bộ quốc gia – dân tộc nào phải do quốc gia – dân tộc đó giải quyết, không có sự can thiệp từ bên ngoài
1.2 Mâu thuẫn của việc đề giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc theo lập trường phong kiến và tư sản
Việc giải quyết vấn đề độc lập dân tộc theo ý thức hệ phong kiến
và tư sản, trong khuôn khổ của chế độ phong kiến và chế độ tư bản chủ nghĩa không tránh khỏi những mâu thuẫn và những hạn chế bắt nguồn từ bản chất kinh tế và chính trị của các chế độ ấy những hình thái kinh tế
-xã hội dựa trên các quan hệ tư hữu về tư liệu sản xuất và các quan hệ đối kháng giai cấp
1.3 Bản chất của chủ nghĩa xã hội là thực hiện triệt để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người
Bản chất của chủ nghĩa xã hội là thực hiện triệt để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người Chủ nghĩa xã hội xoá bỏ căn nguyên kinh tế sâu xa của tình trạng người bóc lột người do chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất sinh ra Nhờ
đó, nó xoá bỏ cơ sở kinh tế sinh ra ách áp bức con người về chính trị và
sự nô dịch con người về tinh thần, ý thức và tư tưởng Chỉ với chủ nghĩa
xã hội, độc lập dân tộc mới đạt tới mục tiêu phục vụ lợi ích và quyền lực
Trang 4của mọi người lao động, làm cho mọi thành viên của cộng đồng dân tộc trở thành người chủ thực sự, có cuộc sống vật chất ngày càng đầy đủ và đời sống tinh thần ngày càng phong phú
1.4 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh
Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền công nghiệp hiện đại, lực lượng đại diện cho lực lượng sản xuất tiến bộ, cho xu hướng phát triển của phương thức sản xuất tương lai; do vậy, về mặt khách quan nó là giai cấp có xứ mệnh lịch sử lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự
áp bức bóc lộ, nghèo nàn lạc hậu, xâu dựng xã hội mới – xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa
2 Kinh nghiệm của Liên Xô
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong cuộc Cách mạng tháng Mười Nga 1917
2.1 CM tháng Mười Nga dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản, đội tiên phong của giai cấp vô sản; trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin
Năm 1917, dưới sự lãnh sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản, đội tiên phong của giai cấp vô sản; trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin,
Cách mạng Tháng Mười Nga đã giành được thắng lợi Thắng lợi của
Cách mạng Tháng Mười, chủ nghĩa Mác Lênin từ lý luận đã trở thành hiện thực Thành công của cách mạng Tháng Mười khẳng định rằng chỉ
có cuộc cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản, đội tiên phong của giai cấp vô sản, dựa trên nền tảng tư tưởng chủ nghĩa Mác-Lênin mới đi tới thắng lợi và giành chính quyền về tay giai cấp vô sản
Trang 52.2 Đây là cuộc cách mạng đến nơi, đã giải phóng được giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân khỏi áp bức, bóc lột của xã hội tư bản chủ nghĩa Chính quyền của giai cấp công nhân và nhân dân lao động được thiết lập.
Cách mạng Tháng Mười Nga là cách mạng đến nơi vì nó không những đánh đổ phong kiến (chính Phủ Sa Hoàng) mà còn đánh đổ cả chính phủ tư sản lâm thời, giành chính quyền về tay nhân dân lao động
Cách mạng Tháng Mười thành công, chính quyền của giai cấp công nhân và nhân dân lao động được thiết lập, những tàn tích của chế
độ cũ Sa hoàng bị xóa bỏ, giai cấp vô sản và nhân dân lao động nước Nga thoát khỏi ách áp bức thống trị của chính quyền phong kiến chuyên chế và tư sản phản động Người dân bắt đầu một cuộc sống mới, cuộc sống của người làm chủ xã hội
2.3 Cách mạng Tháng Mười Nga đã thức tỉnh và đáp ứng khát vọng giải phóng của hàng triệu người dân bị áp bức, bóc lột trên thế giới
Với thắng lợi này lần đầu tiên trong lịch sử nước Nga một chính quyền của công-nông và những người lao động được thiết lập Trong những ngày đầu chính quyền đã thông qua những sắc lệnh khẳng định và thể hiện rõ bản chất của một chính quyền vì dân Đó là Sắc lệnh về hòa bình, Sắc lệnh về ruộng đất; đồng thời công bố nhiều chính sách ưu việt như ngày làm việc 8 giờ, bảo hiểm xã hội, giáo dục không mất tiền, tự
do tín ngưỡng, nam nữ bình đẳng Những lý tưởng về một xã hội công bằng, dân chủ, một xã hội xã hội chủ nghĩa lần đầu tiên trên thế giới đã
và đang hiện thực hóa
Cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi đã mở ra thời đại mới “thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc” Cuộc cách mạng này đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, nhân dân các nước, đã đáp ứng khát vọng giải phóng của nhân dân Liên Xô nói riêng và hàng triệu người dân bị áp bức, bóc lột trên thế giới nói chung
Trang 63 Thực tiễn Việt Nam
3.1 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
Năm 1858, thực dân pháp nổ súng xâm lược Việt Nam Sau khi tạm thời dập tắt được các phong trào đấu tranh của nhân dân ta, thực dân Pháp thiết lập nộ máy thống trị ở Việt Nam Chính sách thống trị của thực dân Pháp đã tác động mạnh mẽ đến xã hội Việt Nam trên cả lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Trong đó đặc biệt là sự ra đời hai giai cấp mới công nhân và tư sản Việt Nam Các giai cấp, tầng lớp trong
xã hội Việt Nam lúc này đều mang thân phận người mất nước, và ở những mức độ khác nhau, đều bị thực dân Pháp áp bức, bóc lột Vì vậy, trong xã hội Việt Nam ngoài mâu thuẫn cơ bản giữa nhân dân, chủ yếu
là nông dân với giai cấp địa chủ phong kiến, đã nảy sinh mâu thuẫn vừa
cơ bản, vừa chủ yếu và ngày cang gay gắt trong đời sống dân tộc, đó là: mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Việt Nam vớ thực dân Pháp xâm lược
Tính chất xã hội Việt Nam là xã hội thuộc địa, nửa phong kiến Thực tiễn lịch sử Việt Nam đặt ra hai yêu cầu: một là, phải đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược, giành độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân; hai là,
xóa bỏ chế độ phong kiến, giành quyền dân chủ cho nhân dân, chủ yếu
là ruộng đất cho nông dân Trong đó, chống đế quốc, giải phóng dân tộc
là nhiệm vụ hàng đầu
Trước sự xâm lược của thực dân Pháp, phong đấu tranh giải phóng dân tộc theo khuynh hướng phong kiến và tư sản diễn ra mạnh mẽ Mục tiêu của các cuộc đấu tranh thời kì này đều hướng tới giành độc lập cho dân tộc nhưng trên các lập trường giai cấp khác nhau nhằm khôi phục chế độ phong kiến, hoặc thiết lập chế độ quân chủ lập hiến, hoặc cao hơn là thiết lập chế độ cộng hòa tư sản Các phong trào đấu tranh diễn ra với các phương thức và biện pháp khác nhau: bạo động; hoặc cải cách; với quan điểm tập hợp lực lượng bên ngoài khác nhau: dựa vào Pháp để
Trang 7thực hiện cải cách, hoặc dựa vào ngoại viện để đánh Pháp… Nhưng cuối cùng để thất bại
Thất bại của các phong trào trên đã chứng tỏ giai cấp phong kiến
và hệ tư tưởng phong kiến cũng như giai cấp tư sản và hệ tư tưởng tư sản không đủ điều kiện để lãnh đạo phong trào yêu nước giải quyết thành công nhiệm vụ dân tộc ở Việt Nam
3.2 Việt Nam sau cách mạng Tháng Tám năm 1945
Sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước của nhân dân ta đứng trước bối cảnh vừa có những thuận lợi, vừa gặp phải nhiều khó khăn to lớn, hiểm nghèo
Thuận lợi cơ bản là trên thế giới, hệ thống xã hội chủ nghĩa do Liên
Xô đứng đầu được hình thành Phong trào cách mạng giải phóng dân tộc
có điều kiện phát triển, trở thành một dòng thác cách mạng Phong trào dân chủ và hòa bình cũng đang vươn lên mạnh mẽ Ở trong nước, chính quyền dân chủ nhân dân được thành lập, có hệ thống từ Trung ương tới
cơ sở Nhân dân lao động đã làm chủ vận mệnh của đất nước Lực lượng
vũ trang nhân dân được tăng cường Toàn dân tin tưởng và ủng hộ Việt Minh, ủng hộ chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch
Khó khăn nghiêm trọng là do hậu quả của chế độ cũ để lại như nạn
đói, nạn dốt rất nặng nề, ngân quỹ quốc gia trống rỗng Kinh nghiệm quản lý đất nước của các bộ các cấp non yếu Nền độc lập nước ta chưa được quốc gia nào trên thế giới công nhận và đặt quan hệ ngoại giao Với danh nghĩa Đồng minh đến tước khí giới của phátxít Nhật, quân đội các nước ồ ạt kéo vào chiếm đóng Việt Nam và khuyến khích bọn Việt gian chống phá chính quyền cách mạng nhằm xóa bỏ nền độc lập và chia cắt đất nước ta Nghiêm trọng nhất là quân Anh, Pháp đã đồng lõa với
Trang 8nhau nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, hỏng tách Nam Bộ ra khỏi Việt Nam.
“Giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm” là những hiểm họa đối với chế độ mới, vận mệnh dân tộc như “ngàn cân treo sợi tóc”, Tổ quốc lâm nguy
4 Nội dung tư tưởng Hồ Chí minh về vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
4.1 Cách mạng dân tộc phải theo con đường cách mạng vô sản
Thất bại của các phong trào yêu nước ở nước ta cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX là do chưa có đường lối và phương pháp đúng đắn Hồ Chí Minh rất khâm phục tinh thần yêu nước của những người đi trước, nhưng Người không tán thành con đường cứu nước của các vị ấy, mà quyết tâm ra đi tìm một con đường cứu nước mới Ra nước ngoài tìm hiểu các cuộc cách mạng tư sản lớn trên thế giới như: cách mạng Pháp, cách mạng Mỹ Người thấy các cuộc cách mạng này tuy đã giành thắng lợi hơn 150 năm mà nhân dân lao động vẫn khổ và họ đang muốn làm cách mạng lần nữa Nhận thức được rằng, cách mạng tư sản chỉ thay thế chế độ bóc lột này bằng chế chế độ bóc lột khác tinh vi hơn chứ không xóa bỏ được áp bức bóc lột, vì thế Người cho rằng đó là những cuộc cách mạng không đến nơi, không triệt để Do đó, cứu nước theo ngọn cờ của giai cấp tư sản không phải là lối thoát cho dân tộc Từ khi đọc được bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin (7-1920), Hồ Chí Minh đã tìm thấy một con đường cứu nước mới: Con đường cách mạng vô sản Người đã khẳng định:
"Muốn cứu nước, giải phóng dân tộc không có con đường nào khác, con đường cách mạng vô sản”
4.2 Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
4.2.1 Độc lập dân tộc là mục tiêu trước mắt, là cơ sở, tiền đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội
Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa, của những người dân mất nước Bởi, mất nước là mất tất cả Sống trong cảnh nước mất, nhà tan, mọi quyền lực nằm trong tay quân xâm lược và bọn
Trang 9tay sai thì quyền sống của con người cũng bị đe doạ chứ nói gì đến quyền bình đẳng, tự do, dân chủ của mọi người Nếu có, đó chỉ là thứ tự
do cướp bóc, bắt bớ, giết hại và tù đày của quân xâm lược và bọn tay sai Chính vì vậy mà “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, một trong những
tư tưởng lớn của Hồ Chí Minh trong cách mạng Việt Nam đã trở thành chân lý của dân tộc Việt Nam và của cả nhân loại có lương tri Độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân – tư tưởng đó của Hồ Chí Minh đã trở thành mục tiêu hàng đầu của cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh chỉ ra nhiệm vụ giải phóng con người một cách toàn diện, theo các cấp độ: từ giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, xã hội đến giải phóng từng cá nhân con người, hình thành các nhân cách phát triển tự do Trong đó giải phóng dân tộc phải được ưu tiên hàng đầu
Khi trả lời câu hỏi của nữ đồng chí Rôdơ, thư ký Đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp, họp ngày 29 tháng 12 năm 1920: “Tại sao đồng chí lại bỏ phiếu cho Quốc tế III?” Hồ Chí Minh trả lời: “Rất giản đơn Tôi không hiểu chị nói thế nào là chiến lược, chiến thuật vô sản và nhiều điểm khác Nhưng tôi hiểu rõ một điều: Quốc tế III rất chú ý đến vấn đề thuộc địa… Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất
cả những điều tôi muốn, đấy là tất cả những điều tôi hiểu” Cũng ngay tại nước Pháp, giữa năm 1922, sau khi làm việc với Bộ trưởng Bộ Thuộc địa Pháp Anbe Xarô, Hồ Chí Minh đã nói thẳng với ông ta mong muốn của mình và của nhân dân Việt Nam rằng: “Cái mà tôi cần nhất trên đời là: Đồng bào tôi được tự do, Tổ quốc tôi được độc lập…” Trong quá trình tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã tìm hiểu và tiếp nhận những
nhân tố về quyền con người trong Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của
Mỹ, Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền năm 1791 của cách mạng
Pháp Từ đó, Người đã khái quát và nâng lên thành quyền dân tộc: “Tất
cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”
Trang 10Năm 1919, vận dụng nguyên tắc dân tộc tự quyết thiêng liêng đã được các nước Đồng minh thắng trận trong chiến tranh thế giới thứ nhất thừa nhận, thay mặt những người Việt Nam yêu nước, Người gửi tới hội
nghị Vécxây (Pháp) bản Yêu sách gồm tám điểm, đòi các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân Việt Nam Bản Yêu sách này chưa đề cập đến vấn
đề độc lập hay tự trị, mà tập trung vào hai nội dung: thứ nhất đòi quyền bình đẳng về chế độ pháp lý cho ngưởi bản xứ Đông Dương như đối với người châu Âu; thứ hai đòi các quyền tự do dân chr tối thiểu cho nhân
dân Bản Yêu sách đó không được bọn đế quốc chấp nhận Nguyễn Ái
Quốc kết luận: “Muốn giải phóng dân tộc, không thể bị động trông chờ vào sự giúp đỡ bên ngoài, mà trước hết phải dựa vào sức mạnh của chính dân tộc mình” Người cũng đã tìm ra con đường giành lại độc lập cho dân tộc: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản
Trong cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Hồ Chí Minh xác định mục tiêu: “Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa pháp và bọn phong kiến”,
“Làm cho nước Nam được hoàn toàn độc lập”
Tháng 5-1941, Hồ Chí Minh chủ trì Hội nghị lầ thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng nêu cao vấn đề giải phóng dân tộc Tháng
6-1941, Người viết thư Kính cáo đồng bào, chỉ rõ: “Trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy” Người chỉ đạo thành lập Việt
Nam độc lập đồng minh (Việt Minh), ra báo Việt Nam độc lập, ban bố Mười chính sách của Việt Minh, trong đó mục đầu tiên là: “Cờ treo độc
lập, nền xây bình quyền”
Năm 1945, đứng trước thời cơ mới của cách mạng nước ta, khi nói chuyện với đồng chí Võ Nguyên Giáp, Hồ Chí Minh khẳng định: “Lúc