Bài báo cáo: Báo Cáo Thí Nghiệm: SỬ DỤNG MÁY SIÊU ÂM

Bài báo cáo: Báo Cáo Thí Nghiệm: SỬ DỤNG MÁY SIÊU ÂM I. Động Mạch Cảnh Hình ảnh mặt cắt của động mạch cảnh chung, trong và ngoài: Bảng số liệu đo được: Tâm Thu Tâm Trương Đường kính (D – mm) 9mm 9mm Chu vi (C – mm) 24m 26mm Diện tích (A – mm2) 47mm2 25mm2 Chu kỳ (T – s) 1,86s 1,86s Vận tốc (V – mms) Nhịp đập (H – bm) 64,5(bm) 64,5(bm) Câu hỏi báo cáo: 1. Vì sao phải siêu âm động mạch cảnh? 2. Nêu cách phát hiệu bệnh Tai biến mạch máu não bằng chẩn đoán siêu âm? Trả lời: 1: Phải siêu âm động mạch cảnh vì động mạch cảnh là nơi dễ tìm thấy nhất,có chuyển động rõ nhất,dễ xác định trong việc đưa đầu dò để siêu âm 2:Cách phát hiện bệnh Tai BIến mạch máu não là siêu âm,khi phát hiện các dấu hiệu bất thường ở động mạch vành như đập mạnh,đập lâu,hoặc không đập đó có thể là dấu hiệu của bệnh tai biến mạch máu não hoặc hình ảnh có thể thấy nhận biết được xơ vữa đọng lại ở động mạch vành II. Gan và Túi mật Hình ảnh của gan và túi mật: Số liệu đo được: + Bề rộng động mạch chủ (D – mm): 54mm + Chu vi túi mật (C – mm): 140mm + Diện tích túi mật (A – mm2): 1611mm2 Câu hỏi báo cáo: 1. Kể tên các bệnh lý thường gặp trong chẩn đoán siêu âm gan? 2. Làm sao nhận biết gan nhiễm mỡ, xơ gan thông qua siêu âm? 3. Trong những trường hợp nào, siêu âm không thể nhìn thấy túi mật? 4. Vì sao túi mật đột nhiên to hơn mức thông thường? Trả lời: 1. Các bệnh lý thường gặp trong chẩn đoán siêu âm gan:Ung thư gan,gan nhiễm mỡ,xơ gan,viêm gan cấp và mãn tính, ápxe gan, sán lá gan, nang gan, u máu trong gan … 2. Siêu âm có thể phân định được các thùy, phân thùy và hạ phân thùy của gan, dựa trên mối liên quan với động mạch chủ và tĩnh mạch dưới, tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch trên gan. Siêu âm có thể phát hiện nhiều loại thương tổn gan. Đối với bệnh nhân viêm gan cấp tính và mạn tính, siêu âm gan có thể thấy được các tổn thương của gan, kích thước gan tăng nhưng hình nhu mô gan chưa thấy có biến đổi rõ rệt. Ở bệnh gan nhiễm mỡ, khi siêu âm sẽ thấy một phần hay toàn bộ nhu mô gan sáng, từ đó có thể đánh giá được tình trạng gan nhiễm mỡ của người bệnh. Xơ gan: chẩn đoán siêu âm dự vào kích thước gan và nhu mô gan. Kích thước gan lúc đầu tăng lên, về sau ở giai đoạn muộn gan teo nhỏ. Ở giai đoạn muộn của xơ gan, siêu âm còn có thể thấy gan có hình nốt nhỏ và vừa đường kính dưới 1cm. Ngoài ra, siêu âm còn có thể phát hiện các hậu quả của xơ gan như cổ trướng, dãn tĩnh mạch, lách to. Ung thư gan: ung thư gan có thể phát triển trên nhu mô gan lành nhưng đa số (63 – 83%) xuất hiện trên gan xơ do rượu hoặc do hậu quả của viêm gan virus. Ở người lớn, đại đa số là ung thư biểu mô tế bào gan, ở trẻ em nhất là dưới 2 tuổi thường là ung thư phôi bào gan. Dấu hiệu siêu âm của ung thư gan thường thấy là gan to toàn bộ hoặc riêng 1 thùy hay phân thùy, mặt gan gồ ghề nếu u nằm ở lớp nông, góc dưới và góc bên của gan mở rộng và tù. Trong thể 1 ổ hình siêu âm của u là 1 khối đặc bờ đều hoặc không đều, xung quanh thường có 1 bờ viền giảm âm, kích thước ở giai đoạn sớm dưới 3cm, ở giai đoạn muộn có thể trên 10cm. Trong trường hợp u bị hoại tử, sẽ thấy hình 1 khối đặc ở giữa rỗng, bờ hốc rỗng dày và không đều. Nếu ung thư gan phát triển trên gan lành, hình nhu mô gan xung quanh bình thường, còn nếu ung thư xuất hiện trên gan xơ sẽ có dấu hiệu siêu âm của xơ gan kèm theo. 3. Trong những trường hợp nào, siêu âm không thể nhìn thấy túi mật? Bất thường bẩm sinh của túi mật: Bất sản túi mật > Không nhìn thấy túi mật > Tỷ lệ 0,01 đến 0,04% có thể chuẩn đoán xác định bằng chụp đường mật. Ngoài ra còn một số yếu tố chủ quan như: nằm không đúng tư thế, bị che khuất bởi gan, tránh bóng cản khí của ruột, để tránh các nhiễu ảnh dội ở túi mật nằm nông, cchs đặt dầu dò chưa chính xác 4. Vì sao túi mật đột nhiên to hơn mức thông thường? Túi mật bình thường có thể chứa từ 30 đến 5mL . Tuy nhiên đo thể tích trên siêu âm rất khó, giá trị thể tích đã báo cáo chỉ từ 17 đến 27 ml. Túi mật giãn khi đường kính ngang lớn hơn 4cm (đo trên trục dọc) ở người lớn. Các nguyên nhân: viêm túi mật cấp, tắc đường mật chung hoặc ống túi mật, nhịn đói kéo dài, giãn sau phẫu thuật, đái tháo đường. Ở trẻ em, túi mật giãn có thể do bệnh Kawasaki (hội chứng nốt lympho niêm mạcda). Ứ dịch túi mật ở trẻ con cũng gặp trong nuôi dưỡng ngoài ruột, và ít gặp hơn trong nhiễm khuẩn hô hấp trên, viêm chẩn đoán phân biệt với màng trong lòng túi mật: viêm túi mật hoại thư, polype cholesterole III. Thận Hình ảnh của thận trái và phải: Câu hỏi báo cáo: 1. Sỏi thận khi siêu âm, có màu trắng hay đen trên ảnh siêu âm? 2. Nêu một số bệnh lý chẩn đoán được khi siêu âm thận? Trả lời: 1.Sỏi thận khi siêu âm màu đen trên ảnh siêu âm. 2.Một số bệnh lý chẩn đoán được khi siêu âm thận: Bệnh lý chủ mô thận. Hẹp động mạch thận. Các khối u thận. Và các vấn đề kết hợp với ghép thận

Bài báo cáo:

Báo Cáo Thí Nghiệm:

SỬ DỤNG MÁY SIÊU ÂM

I Động Mạch Cảnh

Bộ môn VLKTYS Trường ĐHBK Tp.HCM

Hình ảnh mặt cắt của động mạch cảnh chung, trong và ngồi:

Bảng số liệu đo được:

Bộ môn VLKTYS Trường ĐHBK Tp.HCM

Vận tốc (V – mm/s)

Câu hỏi báo cáo:

1 Vì sao phải siêu âm động mạch cảnh?

2 Nêu cách phát hiệu bệnh Tai biến mạch máu não bằng chẩn đốn siêu âm?

Trả lời:

1: Phải siêu âm động mạch cảnh vì động mạch cảnh là nơi dễ tìm thấy nhất,cĩ chuyển động rõ nhất,dễ xác định trong việc đưa đầu

dị để siêu âm

2:Cách phát hiện bệnh Tai BIến mạch máu não là siêu âm,khi phát hiện các dấu hiệu bất thường ở động mạch vành như đập

mạnh,đập lâu,hoặc khơng đập đĩ cĩ thể là dấu hiệu của bệnh tai biến mạch máu não hoặc hình ảnh cĩ thể thấy nhận biết được xơ vữa đọng lại ở động mạch vành

II Gan và Túi mật

Hình ảnh của gan và túi mật:

Số liệu đo được:

+ Bề rộng động mạch chủ (D – mm): 54mm

+ Chu vi túi mật (C – mm): 140mm

+ Diện tích túi mật (A – mm2): 1611mm2

Câu hỏi báo cáo:

1 Kể tên các bệnh lý thường gặp trong chẩn đoán siêu âm gan?

2 Làm sao nhận biết gan nhiễm mỡ, xơ gan thông qua siêu âm?

Bộ môn VLKTYS Trường ĐHBK Tp.HCM

3 Trong những trường hợp nào, siêu âm khơng thể nhìn thấy túi mật?

4 Vì sao túi mật đột nhiên to hơn mức thơng thường?

Trả lời:

1 Các bệnh lý thường gặp trong chẩn đốn siêu âm gan:Ung thư

gan,gan nhiễm mỡ,xơ gan,viêm gan cấp và mãn tính,áp-xe gan, sán lá gan, nang gan, u máu trong gan …

2 Siêu âm cĩ thể phân định được các thùy, phân thùy và hạ

phân thùy của gan, dựa trên mối liên quan với động mạch chủ

và tĩnh mạch dưới, tĩnh mạch cửa và tĩnh mạch trên gan Siêu

âm cĩ thể phát hiện nhiều loại thương tổn gan

- Đối với bệnh nhân viêm gan cấp tính và mạn tính, siêu âm gan cĩ thể thấy được các tổn thương của gan, kích thước gan tăng nhưng hình nhu mơ gan chưa thấy cĩ biến đổi rõ rệt

- Ở bệnh gan nhiễm mỡ, khi siêu âm sẽ thấy một phần hay tồn bộ nhu mơ gan sáng, từ đĩ cĩ thể đánh giá được tình trạng gan nhiễm mỡ của người bệnh

- Xơ gan: chẩn đốn siêu âm dự vào kích thước gan và nhu

mơ gan Kích thước gan lúc đầu tăng lên, về sau ở giai đoạn muộn gan teo nhỏ Ở giai đoạn muộn của xơ gan, siêu âm cịn cĩ thể thấy gan cĩ hình nốt nhỏ và vừa đường kính dưới 1cm

Ngồi ra, siêu âm cịn cĩ thể phát hiện các hậu quả của xơ gan như cổ trướng, dãn tĩnh mạch, lách to

- Ung thư gan: ung thư gan cĩ thể phát triển trên nhu mơ gan lành nhưng đa số (63 – 83%) xuất hiện trên gan xơ do rượu hoặc do hậu quả của viêm gan virus Ở người lớn, đại đa số là ung thư biểu mơ tế bào gan, ở trẻ em nhất là dưới 2 tuổi

thường là ung thư phơi bào gan Dấu hiệu siêu âm của ung thư gan thường thấy là gan to tồn bộ hoặc riêng 1 thùy hay phân thùy, mặt gan gồ ghề nếu u nằm ở lớp nơng, gĩc dưới

và gĩc bên của gan mở rộng và tù Trong thể 1 ổ hình siêu

âm của u là 1 khối đặc bờ đều hoặc khơng đều, xung quanh thường cĩ 1 bờ viền giảm âm, kích thước ở giai đoạn sớm dưới 3cm, ở giai đoạn muộn cĩ thể trên 10cm Trong trường hợp u

bị hoại tử, sẽ thấy hình 1 khối đặc ở giữa rỗng, bờ hốc rỗng dày và khơng đều

Nếu ung thư gan phát triển trên gan lành, hình nhu mơ gan xung quanh bình thường, cịn nếu ung thư xuất hiện trên gan

xơ sẽ cĩ dấu hiệu siêu âm của xơ gan kèm theo

3 Trong những trường hợp nào, siêu âm khơng thể nhìn thấy túi mật?

Bất thường bẩm sinh của túi mật: Bất sản túi mật -> Khơng nhìn thấy túi mật -> Tỷ lệ 0,01 đến 0,04% cĩ thể chuẩn đốn xác định bằng chụp đường mật

Ngoài ra còn một số yếu tố chủ quan như: nằm không đúng tư thế, bị che khuất bởi gan, tránh bóng cản khí của ruột, để tránh các nhiễu ảnh dội ở túi mật nằm nông, cchs đặt dầu dò chưa chính xác

4 Vì sao túi mật đột nhiên to hơn mức thông thường?

Túi mật bình thường có thể chứa từ 30 đến 5mL Tuy nhiên đo thể tích trên siêu âm rất khó, giá trị thể tích đã báo cáo chỉ từ 17 đến 27 ml Túi mật giãn khi đường kính ngang lớn hơn 4cm (đo trên trục dọc) ở người lớn Các nguyên nhân: viêm túi mật cấp, tắc đường mật chung hoặc ống túi mật, nhịn đói kéo dài, giãn sau phẫu thuật, đái tháo đường Ở trẻ em, túi mật giãn có thể do bệnh Kawasaki (hội chứng nốt lympho niêm mạc-da) Ứ dịch túi mật ở trẻ con cũng gặp trong nuôi dưỡng ngoài ruột, và ít gặp hơn trong nhiễm khuẩn hô hấp trên, viêm chẩn đoán phân biệt với màng trong lòng túi mật: viêm túi mật hoại thư, polype cholesterole

III Thận

Hình ảnh của thận trái và phải:

Bộ môn VLKTYS Trường ĐHBK Tp.HCM

Câu hỏi báo cáo:

1 Sỏi thận khi siêu âm, cĩ màu trắng hay đen trên ảnh siêu âm?

2 Nêu một số bệnh lý chẩn đốn được khi siêu âm thận?

Trả lời:

1.Sỏi thận khi siêu âm màu đen trên ảnh siêu âm

2.Một số bệnh lý chẩn đốn được khi siêu âm thận:

-Bệnh lý chủ mơ thận

-Hẹp động mạch thận

-Các khối u thận

Và các vấn đề kết hợp với ghép thận