Khóa luận tốt nghiệp - Khai thác ưu thế của văn hoá văn nghệ trong công tác tư tưởng ở Thái Bình hiện nay

1. Tính cấp thiết của đề tài Văn hoá - văn nghệ là lĩnh vực rộng lớn, phong phú và đa dạng, lĩnh vực đặc biệt tinh tế và nhạy cảm; đồng thời là môi trường độc đáo luôn có khả năng làm phong phú, sinh động các hoạt động của công tác tư tưởng. Bên cạnh chức năng giáo dục, nhận thức, thẩm mỹ, giải trí và giao tiếp; văn hoá - văn nghệ còn có chức năng tổ chức, định hướng và điều chỉnh xã hội, nó tác động đến con người chủ yếu và trực tiếp vào thế giới tình cảm, tâm hồn và cảm xúc. Vì vậy, văn hoá - văn nghệ là sức mạnh, là vũ khí sắc bén, phương thức độc đáo của công tác tư tưởng. Không có hình thái tư tưởng nào có thể thay thế được văn hoá - văn nghệ trong việc xây dựng tình cảm, nếp nghĩ, nếp sống của con người. Văn hoá - văn nghệ là thành tố cơ bản, là “nhu cầu thiết yếu trong đời sống tinh thần của xã hội” (37, tr14) , là “lĩnh vực sản xuất tinh thần tạo ra những giá trị văn hoá, những công trình nghệ thuật được lưu truyền từ đời này sang đời khác” (36, tr 15), là b ộ phận nhạy cảm phản ánh các mặt khác nhau của đời sống xã hội, nó góp phần bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm tốt đẹp, xây dựng nhân cách và môi trường đạo đức xã hội Việt Nam. Trong công cuộc xây dựng và đổi mới của đất nước, việc sử dụng văn hoá - văn nghệ như một tác động tư tưởng có hiệu quả là một việc làm có ý nghĩa Để hội nhập và phát triển, Việt Nam đã và đang thực hiện chính sách đa phương hoá đa dạng hoá các mối quan hệ với các tổ chức và quốc gia trên thế giới, “Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước trên thế giới” (13, tr 25). Quá trình hội nhập ấy đã mở ra cho chúng ta những cơ hội và thách thức mới: Chúng ta có điều kiện để tiếp xúc với tinh hoa văn hoá thế giới, để giới thiệu bản sắc văn hoá dân tộc với bạn bè năm châu… nhưng đồng thời cũng phải chấp nhận sự du nhập của nhiều luồng văn hoá độc hại gây ảnh hưởng xấu đến đời sống tinh thần xã hội. Chính những tác động tiêu cực từ văn hóa ngoại sinh đã dẫn đến những thay đổi về quan niệm thẩm mỹ và các định hướng giá trị tuyền thống, làm mờ nhạt các tinh hoa văn hoá dân tộc…. Vì vậy hoạt động quản lý văn hoá văn nghệ Việt Nam trong bối cảnh mới hiện nay có ý nghĩa rất lớn trong việc tăng cường hiệu quả hoạt động của công tác tư tưởng. Ngoài ra dưới tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, trong văn hoá văn nghệ hiện nay đang xuất hiện xu hướng “thương mại hoá”rất đáng lo ngại, khiến chúng ta không thể bàng quan. Hoạt động văn hóa văn nghệ nhiều khi chỉ vì những mục đích lợi nhuận thuần tuý, hạ thấp giá trị tư tưởng, thẩm mỹ, nghệ thuật của các tác phẩm văn hoá ảnh hưởng xấu đến đời sống tinh thần của xã hội. Vì vậy việc nghiên cứu thực trạng đời sống văn hóa văn nghệ để từ đó kiếm tìm các giải pháp nhằm khai thác tối đa ưu thế của lĩnh vực văn hoá - văn nghệ trong hoạt động công tác tư tưởng hiện nay chính là để góp phần nâng cao hiệu quả của công tác tư tưởng. Trong giai đoạn hiện nay, văn hoá - văn nghệ đang bị các thế lực thù địch lợi dụng như một công cụ đắc lực tiến công vào mặt trận tư tưởng - văn hoá, coi đó là một nội dung quan trong trong âm mưu “diễn biến hoà bình”, thực hiện ý đồ nham hiểm nhằm xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, cản trở bước tiến và làm chệch hướng con đường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Có thể nói, hơn bao giờ hết, ngày nay văn hoá, nghệ thuật đang thực sự là một mặt trận, mặt trận không có tiếng súng nhưng không kém phần ác liệt trong cuộc đấu tranh giữa cái thiện với cái ác, cái đúng với cái sai, cái thấp hèn với cái cao thượng mà chúng ta thường nói là hệ quả từ mặt trái của kinh tế thị trường và toàn cầu hoá văn hoá. Đó cũng là đấu trường tư tưởng tranh giành ảnh hưởng giữa chúng ta và kẻ thù , là nơi đã từng có bao người sa ngã lí tưởng... Thực tế trên đặt ra cho công tác tư tưởng một yêu cầu mới về việc khai thác những ưu thế của văn hoá - văn nghệ trong hoạt động tư tưởng. Thái Bình là tỉnh giàu truyền thống lịch sử, văn hoá và cách mạng. Bước vào thời kỳ đổi mới, trong bối cảnh chung của cả nước, cùng với sự tăng trưởng không ngừng của đời sống kinh tế - xã hội; đời sống văn hoá tinh thần của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh cũng được cải thiện và nâng lên, từng bước đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo văn hoá. Sự nghiệp văn hoá - xã hội tiếp tục được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ, chính quyền, mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân. Sự nghiệp xây dựng con người mới, nền văn hoá mới đã và đang góp phần tạo tiền đề vững chắc để xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Bước vào thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá vì “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”; bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, Đảng bộ và nhân dân Thái Bình đặc biệt coi trọng xây dựng văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, là tiền đề xây dựng xã hội hài hoà, bền vững, là sức mạnh nội sinh của sự phát triển. Tiếp tục gìn giữ và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống, những phong tục tập quán tốt đẹp, tạo dựng nếp sống, lối sống văn minh, hiện đại, phù hợp với điều kiện và tình hình mới; kiên quyết đấu tranh, lên án và từng bước xoá bỏ những hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, lối sống tầm thường, vị kỷ, vụ lợi, góp phần xây dựng phong trào “toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội do Đại hội Đảng các cấp đề ra, đưa Thái Bình sớm trở thành tỉnh gương mẫu về mọi mặt. Với mục đích suy ngẫm về thực trạng đời sống văn hoá – văn nghệ ở Thái Bình, từ đó kiếm tìm các giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả của công tác tư tưởng ở tỉnh nhà thông qua con đường vận dụng ưu thế của văn hoá - văn nghệ, chúng tôi chọn đề tài “Khai thác ưu thế của văn hoá văn nghệ trong công tác tư tưởng ở Thái Bình hiện nay” để nghiên cứu.

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Văn hoá - văn nghệ là lĩnh vực rộng lớn, phong phú và đa dạng, lĩnhvực đặc biệt tinh tế và nhạy cảm; đồng thời là môi trường độc đáo luôn có khảnăng làm phong phú, sinh động các hoạt động của công tác tư tưởng

Bên cạnh chức năng giáo dục, nhận thức, thẩm mỹ, giải trí và giaotiếp; văn hoá - văn nghệ còn có chức năng tổ chức, định hướng và điều chỉnh

xã hội, nó tác động đến con người chủ yếu và trực tiếp vào thế giới tình cảm,tâm hồn và cảm xúc Vì vậy, văn hoá - văn nghệ là sức mạnh, là vũ khí sắcbén, phương thức độc đáo của công tác tư tưởng Không có hình thái tư tưởngnào có thể thay thế được văn hoá - văn nghệ trong việc xây dựng tình cảm,nếp nghĩ, nếp sống của con người

Văn hoá - văn nghệ là thành tố cơ bản, là “nhu cầu thiết yếu trong

đời sống tinh thần của xã hội” (37, tr14) , là “lĩnh vực sản xuất tinh thần tạo ra

những giá trị văn hoá, những công trình nghệ thuật được lưu truyền từ đời nàysang đời khác” (36, tr 15), là b

ộ phận nhạy cảm phản ánh các mặt khác nhau của đời sống xã hội, nó gópphần bồi dưỡng tâm hồn, tình cảm tốt đẹp, xây dựng nhân cách và môi trườngđạo đức xã hội Việt Nam Trong công cuộc xây dựng và đổi mới của đấtnước, việc sử dụng văn hoá - văn nghệ như một tác động tư tưởng có hiệu quả

là một việc làm có ý nghĩa

Để hội nhập và phát triển, Việt Nam đã và đang thực hiện chính sách đaphương hoá đa dạng hoá các mối quan hệ với các tổ chức và quốc gia trên thế

giới, “Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước trên thế giới” (13, tr 25).

Quá trình hội nhập ấy đã mở ra cho chúng ta những cơ hội và thách thức

mới: Chúng ta có điều kiện để tiếp xúc với tinh hoa văn hoá thế giới, để giớithiệu bản sắc văn hoá dân tộc với bạn bè năm châu… nhưng đồng thời cũngphải chấp nhận sự du nhập của nhiều luồng văn hoá độc hại gây ảnh hưởngxấu đến đời sống tinh thần xã hội Chính những tác động tiêu cực từ văn hóangoại sinh đã dẫn đến những thay đổi về quan niệm thẩm mỹ và các địnhhướng giá trị tuyền thống, làm mờ nhạt các tinh hoa văn hoá dân tộc… Vìvậy hoạt động quản lý văn hoá văn nghệ Việt Nam trong bối cảnh mới hiệnnay có ý nghĩa rất lớn trong việc tăng cường hiệu quả hoạt động của công tác

tư tưởng

Ngoài ra dưới tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, trong văn hoávăn nghệ hiện nay đang xuất hiện xu hướng “thương mại hoá”rất đáng longại, khiến chúng ta không thể bàng quan Hoạt động văn hóa văn nghệ nhiềukhi chỉ vì những mục đích lợi nhuận thuần tuý, hạ thấp giá trị tư tưởng, thẩm

mỹ, nghệ thuật của các tác phẩm văn hoá ảnh hưởng xấu đến đời sống tinhthần của xã hội Vì vậy việc nghiên cứu thực trạng đời sống văn hóa văn nghệ

để từ đó kiếm tìm các giải pháp nhằm khai thác tối đa ưu thế của lĩnh vực vănhoá - văn nghệ trong hoạt động công tác tư tưởng hiện nay chính là để gópphần nâng cao hiệu quả của công tác tư tưởng

Trong giai đoạn hiện nay, văn hoá - văn nghệ đang bị các thế lực thùđịch lợi dụng như một công cụ đắc lực tiến công vào mặt trận tư tưởng - vănhoá, coi đó là một nội dung quan trong trong âm mưu “diễn biến hoà bình”,thực hiện ý đồ nham hiểm nhằm xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, cản trởbước tiến và làm chệch hướng con đường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Cóthể nói, hơn bao giờ hết, ngày nay văn hoá, nghệ thuật đang thực sự là mộtmặt trận, mặt trận không có tiếng súng nhưng không kém phần ác liệt trongcuộc đấu tranh giữa cái thiện với cái ác, cái đúng với cái sai, cái thấp hèn với

trường và toàn cầu hoá văn hoá Đó cũng là đấu trường tư tưởng tranh giànhảnh hưởng giữa chúng ta và kẻ thù , là nơi đã từng có bao người sa ngã lítưởng Thực tế trên đặt ra cho công tác tư tưởng một yêu cầu mới về việckhai thác những ưu thế của văn hoá - văn nghệ trong hoạt động tư tưởng.

Thái Bình là tỉnh giàu truyền thống lịch sử, văn hoá và cách mạng.Bước vào thời kỳ đổi mới, trong bối cảnh chung của cả nước, cùng với sựtăng trưởng không ngừng của đời sống kinh tế - xã hội; đời sống văn hoá tinhthần của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh cũng được cải thiện và nâng lên,từng bước đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo văn hoá Sự nghiệp vănhoá - xã hội tiếp tục được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ, chínhquyền, mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân Sự nghiệp xây dựng conngười mới, nền văn hoá mới đã và đang góp phần tạo tiền đề vững chắc đểxây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Bước vào thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá vì “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”; bên cạnh mụctiêu phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt,Đảng bộ và nhân dân Thái Bình đặc biệt coi trọng xây dựng văn hoá là nềntảng tinh thần của xã hội, là tiền đề xây dựng xã hội hài hoà, bền vững, là sứcmạnh nội sinh của sự phát triển Tiếp tục gìn giữ và phát huy những giá trịvăn hoá truyền thống, những phong tục tập quán tốt đẹp, tạo dựng nếp sống,lối sống văn minh, hiện đại, phù hợp với điều kiện và tình hình mới; kiênquyết đấu tranh, lên án và từng bước xoá bỏ những hủ tục lạc hậu, mê tín dịđoan, lối sống tầm thường, vị kỷ, vụ lợi, góp phần xây dựng phong trào “toàndân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, thực hiện thắng lợi các mục tiêukinh tế - xã hội do Đại hội Đảng các cấp đề ra, đưa Thái Bình sớm trở thànhtỉnh gương mẫu về mọi mặt

Với mục đích suy ngẫm về thực trạng đời sống văn hoá – văn nghệ

ở Thái Bình, từ đó kiếm tìm các giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quảcủa công tác tư tưởng ở tỉnh nhà thông qua con đường vận dụng ưu thế của

văn hoá - văn nghệ, chúng tôi chọn đề tài “Khai thác ưu thế của văn hoá văn nghệ trong công tác tư tưởng ở Thái Bình hiện nay” để nghiên cứu

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Dưới góc nhìn khái quát, vấn đề vai trò của văn hoá văn nghệ đốivới đời sống nói chung, đối với công tác tư tưởng nói riêng đả từng được đềcập đến từ rất sớm trong lịch sử tư tưởng nhân loại Các kiến giải về vai tròcủa văn hoá văn nghệ đối với công tác tư tưởng chính trị đã được đề cập đếnbởi các lãnh tụ cách mạng vô sản như Các Mác, Ăngghen, Lênin… Cuốn

Mác - Ăngghen - Lênin về văn học và nghệ thuật (NXB Sự thật, H 1977) đã

hệ thống hoá những ý kiến quan trọng của các lãnh tụ vô sản về văn hoá vănnghệ nói chung và vai trò của văn học nghệ thuật đối với công tác tư tưởng

Ở các nước châu Âu vào khoảng giữa thế kỷ XX, các Mỹ học giatiêu biểu như Lucacs (Hunggari); E.Fischer (Áo), R Graudy (Pháp)…cũng có

đề cập đến vị trí của văn hoá văn nghệ trong đời sống tư tưởng xã hội Nhànghiên cứu Phương Lựu đã hệ thống hoá một số công trình nghiên cứu vớinhững quan niệm về văn hoá văn nghệ tiêu biểu của các học giả châu Âu nói

trên trong cuốn “Tư tưởng văn hoá văn nghệ của chủ nghĩa Mác phương

Tây” (NXB Thế giới, H 2007).

Ở Việt Nam: Những đánh giá khái quát về vai trò của văn hoá văn

nghệ đối với công tác tư tưởng trước hết thuộc về các lãnh tụ Đảng và Nhànước, các nhà quản lý văn hoá văn nghệ… như Hồ Chí Minh, Trường Chinh,Phạm Văn Đồng, Tố Hữu, Hà Xuân Trường Các công trình tiêu biểu có đềcập khái quát về vai trò của văn hoá văn nghệ đối với đời sống tư tưởng như:

Văn hoá văn nghệ cũng là một mặt trận (Hồ Chí Minh, NXB Văn học, H.

1981); “Chủ nghĩa Mác và văn hoá Việt Nam” (Trường Chinh, NXB Sự thật, H.1974); “Xây dựng nền văn hoá văn nghệ ngang tầm vóc dân tộc ta, thời đại

ta” (Phạm Văn Đồng, NXB Sự thật, H.1976); “Xây dựng nền văn nghệ lớn xứng đáng với nhân dân ta, với thời đại ta” (Tố Hữu, NXB Văn học, H.1983)

là những công trình nghiên cứu khái quát về những vấn đề văn hoá văn nghệnói chung và vị trí của văn hoá văn nghệ đối với công tác tư tưởng nói riêng.Với tư cách là người lãnh đạo và quản lý văn nghệ, Hà Xuân Trường có công

trình nghiên cứu “Đường lối văn nghệ của Đảng- vũ khí, trí tuệ, ánh

sáng”(NXB Sự thật, H 1977) hay “Văn hoá văn nghệ trong công tác tư tưởng” (Tạp chí Văn học số 6/1997).

Một số nhà nghiên cứu khác với các công trình: “Văn hoá - văn

nghệ trong công tác tư tưởng” (2001) của PGS TS Đinh Xuân Dũng; “Văn hoá văn nghệ trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam: Mục tiêu và động lực” (1986) của Trần Độ… Đề cập đến vai trò của văn hoá văn nghệ

trong đời sống xã hội; chức năng tư tưởng của văn hoá văn nghệ

Vấn đề quản lý và khai thác sử dụng văn hoá văn nghệ ngoài một số chỉthị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước đề cập đến: Nghị quyết 05 - NQ/TW(28/11/1987); Chỉ thị 61 - CT/TW ngày 21/6/1990, Chỉ thị số 46-CT/TW,ngày 27/7/2010 của Ban Bí thư về chống sự xâm nhập của các sản phẩm vănhoá độc hại gây huỷ hoại đạo đức xã hội…còn có một số tác phẩm, công trình

nghiên cứu của các tác giả, trong đó phải kể đến bài: “Quản lý hoạt động văn

hoá - văn nghệ “ (2002) của PGS TS Đinh Xuân Dũng, trình bày dưới dạng

bài giảng Quản lý tư tưởng văn hoá, khoa Tuyên truyền, Học viện Báo chí vàTuyên truyền Các văn bản, tác phẩm trên đã đề cập đến một số nội dung cơbản sau: Vai trò của văn hoá - văn nghệ trong công tác tư tưởng; vai trò củahoạt động quản lý văn hoá - văn nghệ trong giai đoạn hiện nay

Năm 2007- 2008, nhóm nghiên cứu đề tài khoa học cấp cơ sở trọngđiểm Học viện Báo chí và Tuyên truyền gồm PGS.TS Trần Thị Trâm, TSHoàng Minh Lường, TS Hà Thị Bình Hoà (do PGS.TS Trần Thị Trâm làm

chủ nhiệm) với đề tài: “Khai thác, vận dụng tri thức văn học trong hoạt động

tuyên truyền” đã đề cập đến vai trò của văn học đối với hoạt động tuyên

truyền

Năm 2010, nhóm nghiên cứu đề tài khoa học cấp Bộ do PGS.TS Hoàng

Minh Lường làm chủ nhiệm, với đề tài “Vai trò của văn học trong thời kỳ hội

nhập và phát triển ở Việt Nam”

Ở tỉnh Thái Bình, trong những năm qua các cấp ủy và chính quyền địaphương rất có ý thức coi trọng việc phát huy vai trò và ưu thế của văn hóa vănnghệ vào trong công tác tư tưởng, nhưng trên phương diện nghiên cứu, vấn đềnay cho tới nay vẫn chưa có công trình nào đề cập đến một cách có hệ thống

Hy vọng những kết quả nghiên cứu bước đầu này của chúng tôi sẽ góp phầnkhỏa lấp phần nào bức tranh nghiên cứu lý luận vẫn đang còn khuyết thiếu vềphạm vi học thuật lí thú và quan trọng này ở tỉnh nhà

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu đề tài.

3.1 Mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn trong việc khai thác

ưu thế của văn hoá văn nghệ đối với hoạt động công tác tư tưởng của tỉnhThái Bình Trên cơ sở nắm bắt thực trạng, đề tài đưa ra những giải pháp gópphần khai thác ưu thế của hoạt động văn hoá văn nghệ, nhằm nâng cao hiệuquả công tác tư tưởng ở tỉnh Thái Bình trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống những vấn đề lí luận cơ bản về văn hoá - văn nghệ, công

tác tư tưởng, vai trò của văn hoá văn nghệ trong công tác tư tưởng

- Nghiên cứu thực trạng văn hoá - văn nghệ trong công tác tư tưởng

và một số vấn đề đặt ra đối với thực tiễn công tác tư tưởng ở Thái Bình

- Đề xuất một số giải pháp nhằm khai thác ưu thế của văn hoá - vănnghệ trong hoạt động công tác tư tưởng ở Thái Bình hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện dựa trên cơ sở hệ thống các quan điểm củachủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối, chỉthị, nghị quyết của Đảng về văn hoá – văn nghệ Trong luận văn, người viết

có kế thừa các bài viết, bài nói của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước,các tổng kết nghiên cứu của các tác giả trong nước có liên quan đến đề tài

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở áp dụng các phương pháp nghiên cứu của Triết học Mácxít và các phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội nói chung, đề tài chủ yếu

sử dụng các phương pháp cụ thể sau:

- Phương pháp khảo sát, thống kê, thu thập các cứ liệu thực tiễn

- Phương pháp phỏng vấn và quan sát

- Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh

5 Đóng góp mới của đề tài

Đề tài hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về văn hoá - vănnghệ Bước đầu đề xuất một số giải pháp nhằm khai thác những ưu thế củavăn hoá - văn nghệ trong hoạt động công tác tư tưởng ở Thái Bình

- Hệ thống hóa và làm sâu sắc hơn một số vấn đề lý luận về vănhoá văn nghệ và vai trò của văn hoá văn nghệ trong công tác t tởng.

- Phân tích, đánh giá để đi đến nhận thức đúng về thực trạng sử dụngvăn hoá văn nghệ trong công tác t tởng ở Thái Bình

- Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm góp phần cùng địa phơngkhai thác tốt u thế dụng văn hoá văn nghệ trong công tác t tởng ở Thái Bình

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo trong việc nghiên cứu và vậndụng vào thực tiễn công tác t tởng ở Thái Bình; làm tài liệu tham khảo trongcông tác nghiên cứu, giảng dạy chuyên đề “Công tác văn hoá ở cơ sở” trongnội dung chơng trình Nghiệp vụ công tác tuyên giáo ở hệ thống các trờng

Đảng địa phơng

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm 3 chương, 9 tiết Cụ thể như sau:

Chương 1: Khỏi quỏt một số vấn đề lý luận về văn hoỏ văn nghệ vàcụng tỏc tư tưởng

Chương 2: Thực trạng sử dụng ưu thế của văn hoỏ văn nghệ trongcụng tỏc tư tưởng ở tỉnh Thỏi Bỡnh

Chương 3: Một số vấn đề đặt ra và cỏc giải phỏp nhằm khai thỏc ưuthế của văn hoỏ văn nghệ trong cụng tỏc tư tưởng ở tỉnh Thỏi Bỡnh hiện nay

B PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VĂN HOÁ

VĂN NGHỆ VÀ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG

1.1 Văn hoá văn nghệ và công tác tư tưởng

1.1.1 Khái niệm Văn hoá văn nghệ

1.1.1.1 Khái niệm Văn hoá

Văn hoá là một lĩnh vực rất rộng lớn, vô cùng phong phú và đa dạng,

có mặt và thấm sâu trong toàn bộ đời sống xã hội và đời sống con người, vìthế có rất nhiều cách định nghĩa, cách hiểu và khai thác khác nhau về văn hoá.Trong quá trình đi tìm định nghĩa và xác định nội hàm của văn hoá, đã cónhững tìm tòi khoa học có giá trị sâu sắc, tiếp sức nhau đạt tới những nhậnthức ngày càng hoàn chỉnh hơn của con người về một lĩnh vực rất độc đáo dochính con người và chỉ có người sáng tạo nên – đó là văn hoá

Pufendorf - nhà khoa học Đức - người đầu tiên sử dụng thuật ngữ Văn

hoá đã cho rằng, văn hoá là toàn bộ những gì được tạo ra do hoạt động xã hội,

nghĩa là văn hoá đối lập với trạng thái tự nhiên Tiếp tục ý tưởng đó, nhà triết

học Đức, Herder (1744 – 1803) cho rằng, văn hoá là sự hình thành lần thứ

hai của con người, nghĩa là, lần thứ nhất, con người xuất hiện với tư cách một

thực thể sinh vật tự nhiên, đến lần thứ hai, người hình thành và phát triển với

tư cách là một thực thể xã hội, tức là một nhân cách văn hoá.

Năm 1982, tại Mêhicô, hội nghị thế giới về chính sách văn hóa vì sựphát triển đã thông tuyên bố Mêhicô ngày 6/8 cho rằng: “Theo nghĩa rộng,ngày nay văn hoá có thể được coi là toàn bộ các đặc tính đặc biệt về tâm hồn,vật chất, trí tụê và tình cảm đặc trưng cho một xã hội hay một nhóm xã hội

Nó không chỉ bao gồm nghệ thuật và văn học, mà cả lối sống, các quyền cơbản của nhân loại, các hệ thống giá trị, truyền thống và tín ngưỡng”

Như vậy, theo định nghĩa vừa rộng lớn, vừa bản chất của nó, văn hoá làtòan bộ hoạt động tinh thần - sáng tạo, tác động vào tự nhiên xã hội và conngười nhằm tạo ra các giá trị vật chất và tinh thần ngày càng cao hơn để vượttới sự hoàn thiện theo khát vọng chân, thiện, mỹ và góp phần thúc đẩy sự tiến

bộ phát triển không ngừng của đời sống xã hội Chủ tịch Hồ Chí Minh chorằng: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích cuộc sống, loài người mới sáng tạo

và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo,văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về mặc, ăn, ở vàcác phương tiện sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là vănhoá” (25, t.431)

Phạm vi của văn hoá là hết sức rộng lớn, có mặt trong toàn bộ hoạtđộng của đời sống xã hội và đời sống con người, nhưng quan trọng hơn cả, nó

là những giá trị do hoạt động tinh thần - sáng tạo của con người tạo ra, biểuhiện trình độ hiểu biết, năng lực và phẩm giá của cả cộng đồng và từng cá thể,

là thước đo trình độ phát triển và sức vươn lên sự hoàn thiện của con ngườitheo lý tưởng chân, thiện, mĩ, đồng thời góp phần trực tiếp cho quá trình vươnlên của con người Theo hướng tiếp cận này, Phạm Văn Đồng - Nhà văn hoálớn của đất nước ta thế kỉ XX cho rằng: “Nói tới văn hoá là nói tới một lĩnhvực vô cùng phong phú và rộng lớn, gồm tất cả những gì không phải là thiênnhiên mà có liên quan đến con người trong một quá trình tồn tại, phát triển,quá trình con người làm nên lịch sử… cốt lõi của sức sống dân tộc là văn hoávới nghĩa bao quát và đẹp nhất của nó, bao gồm cả hệ thống giá trị: tư tưởng

và tình cảm, đạo đức với phẩm chất, trí tuệ và tài năng, sự nhạy cảm và sựtiếp thu cái mới từ bên ngoài, ý thức bảo vệ tài sản và bản lĩnh các cộng đồngdân tộc, sức đề kháng và sức chiến đấu để bảo vệ mình và không ngừng lớnmạnh” (42, tr.16)

Nghị quyết hội nghị lần thứ 5 BCH TW Đảng (khoá VIII) “Về xâydựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”(16.7.1998) đã tiếp cận và đề cập đến vấn đề văn hoá theo nghĩa rộng lớn vàbao quát, đồng thời chỉ ra các lĩnh vực cụ thể của văn hoá trong đời sống vàcấu trúc xã hội và nhấn mạnh một số mặt quan trọng hơn cả cần đặc biệt quantâm đó là “Tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hoá” Từ đó nghịquyết đã nhấn mạnh một phương hướng cực kỳ quan trọng trong quá trìnhxây dựng và phát triển đất nước: “Làm cho văn hoá thấm sâu vào toàn bộ đờisống xã hội, vào từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từngđịa bàn dân cư, mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người tạo nên trên đấtnước ta đời sống tinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển,phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá vì mục tiêu dângiàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh, tiến bước vững chắc lênCNXH.

1.1.1.3 Công tác văn hoá văn nghệ:

Khi đặt văn hoá trong một giai đoạn cụ thể của đời sống xã hội, và nhìnđời sống ấy bao gồm các lĩnh vực khác nhau, có quan hệ chặt chẽ với nhau thìvăn hoá, hiểu theo nghĩa cụ thể và các quan hệ cụ thể, là một trong các lĩnhvực chính trị, giữ vị trí rất quan trọng, cùng với chính trị, kinh tế và xã hội tạo

nên diện mạo, trình độ, chất lượng và đặc điểm của xã hội trong một giai

đoạn phát triển nhất định Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định điều đó khicho rằng, trong công cuộc kháng kiến thiết nước nhà, có bốn vấn đề cùng phải

chú ý đến, cùng phaỉ coi trọng ngang nhau là chính trị, kinh tế, văn hoá và xã

hội Tám lĩnh vực cụ thể của văn hoá mà Nghị quyết TW5 đề cập đến chính làchỉ ra nội hàm của văn hoá trong các quan hệ với kinh tế, chính trị, xã hội vacùng với lĩnh vực trên, tạo nên sự phát triển toàn diện của xã hội mà chúng tađang xây dựng “Xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”

Với cách tiếp cận trên đây của NQTW5, văn hóa bao hàm cả giáo dục,đào tạo, khoa học và công nghệ và văn học, nghệ thuật, đồng thời, mặc dù có

những đặc trưng riêng, công tác tư tưởng cũng nằm trong phạm trù văn hoá

là một bộ phận quan trọng, đồng thời là hạt nhân của toàn bộ hoạt động văn hoá mang ý nghĩa xã hội và nhân văn.

Theo cách hiểu hẹp hơn, được sử dụng thông thường và khá phổ biến,khi tách giáo dục, khoa học ra thành các lĩnh vực, các ngành có đặc trưngriêng, văn hoá còn được coi chủ yếu là các loại hình hoạt động cụ thể củangành hác như bảo tồn, bảo tàng, thư viện, xuất bản, báo chí, đời sống vănhoá cơ sở, lễ hội, phong tục, tập quán tín ngưỡng… và các loại hình sáng tạovăn học, nghệ thuật – một lĩnh vực được coi là nhạy cảm nhất, mang tính sangtạo đậm đặc và bước phát triển cao của văn hoá Ý nghĩa thực tiễn của cáchhiểu này là để làm cơ sở xác định chức năng, nhiệm vụ cụ thể của ngành vănhoá ở nước ta hiện nay, từ trung ương đến cơ sở Khi nói công tác văn hoá -văn nghệ thường được hiểu cụ thể theo các phạm vi, nội dung trên

1.1.2 Khái niệm công tác tư tưởng

Từ điển Tiếng Việt do Trung tâm từ điển ngôn ngữ thuộc Viện Ngôn

ngữ học (Viện khoa học xã hội Việt Nam) xuất bản năm 1992 đã giải thíchthuật ngữ Tư tưởng như sau:

1 Sự suy nghĩ hoặc ý nghĩ: Tập trung tư tưởng; Có tư tưởng sốtruột…

2 Quan điểm và ý nghĩ chung của con người đối với hiện thựckhách quan và đối với xã hội (nói tổng quát): Tư tưởng tiến bộ, Tư tưởngphong kiến, đấu tranh tư tưởng…

Với nội hàm ý nghĩa như trên, khái niệm Tư tưởng hiện diện trên cả hai

Vốn thuộc phạm trù cái tinh thần, tư tưởng con người là loại năng lượng luônluôn vận động trong quá trình đấu tranh và thống nhất giữa các mặt đối lập.Đấu tranh tư tưởng là động lực cho sự nhận thức chân lý và phát triển ở mỗi

cá nhân cũng như toàn bộ cộng đồng Cuộc đấu tranh tư tưởng luôn diễn rabởi quy luật của sự phát triển Trong lịch sử nhân loại, từ khi xuất hiện giaicấp đối kháng thì cũng diễn ra cuộc đấu tranh giai cấp Nhưng không phải bất

kỳ cuộc đấu tranh giai cấp nào cũng xuất hiện đảng chính trị Cuộc đấu tranhcủa nô lệ chống chủ nô, cuộc đấu tranh của nông dân chống địa chủ phongkiến chưa xuất hiện đảng chính trị Các cuộc đấu tranh này xuất hiện các lãnh

tụ cá nhân kiểu Spactaquýt, Hoàng Sào, Tây Sơn…Chỉ đến cuộc đấu tranhcủa giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản mà kết cục của cuộc đấu tranh này làxoá bỏ giai cấp đối kháng, do tính chất triệt để mà hai giai cấp này không chỉcần có lãnh tụ cá nhân mà đòi hỏi phải có bộ tham mưu chính trị, lãnh tụchính trị tập thể của giai cấp tức Đảng chính trị

Hoạt động tư tưởng là hoạt động có chủ đích của một chính đảng nhằmhình thành, phát triển truyền bá hệ tư tưởng đến giai cấp và quần chúng đôngđảo thúc đẩy giai cấp và quần chúng đi đến hành động hiện thực hoá Cươnglĩnh của Đảng

Đối với các Đảng Cộng sản, công tác tư tưởng là một bộ phận rất quantrọng trong toàn bộ hoạt động cách mạng của mình; cùng với công tác tổ chứcgóp phần xây dựng Đảng thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu củagiai cấp công nhân và nhân dân lao động, nhằm hình thành, phát triển, truyền

bá hệ tư tưởng vô sản, Cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng

Mác đã nhận định: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thaythế được sự phê phán bằng vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể đánh đổ bằnglực lượng vật chất, nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất một khi

nó thâm nhập vào quần chúng” (9, tr580) về thực chất là khẳng định sứcmạnh của công tác tư tưởng.

Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng nhằm xây dựng, các lập, phát triển, hoàn thiện hệ tư tưởng, phổ biến, truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, định hướng giá trị, tạo niềm tin và thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của mình.

1.2 Vai trò của văn hoá văn nghệ đối với công tác tư tưởng

C.Mác với vai trò là người am hiểu sâu sắc nhất chủ nghĩa tư bản, đãbày tỏ sự bất bình đối với chủ nghĩa tư bản Một trong những điều làm choMác bất bình là: Chủ nghĩa tư bản đã làm cho văn hoá, văn nghệ bị tha hoá, bịđánh mất thiên chức sáng tạo của nó Trình bày về “Lý luận về giá trị thặngdư”, Mác đã chỉ rõ “sản xuất tư bản chủ nghĩa phản lại một số ngành sản xuấttinh thần như nghệ thuật và thi ca” như thế nào Trong bộ Tư bản, tập 1, Mácvạch rõ: Chủ nghĩa tư bản biến tác phẩm nghệ thuật thành hàng hoá Dưới chế

độ tư bản “không có cái gì là không thể dùng tiền mua được, bất cứ cái gìcũng có thể bán và mua” Mác ví sự lưu thông trong xã hội tư bản như là một

“cái lò luyện đan” khổng lồ, mà qua cái lò đó, “tất cả mọi vật đều phân hoá,

để khi trở ra đều biến thành tiền” Mác cho rằng: Trong xã hội tư bản “không

có cái gì thoát khỏi cái lò luyện đan đó, ngay cả đến xương thánh…”

Sự tàn bạo của chế độ tư bản đối với tự do chân chính của văn nghệ sỹ

là một trong những điều Mác rất quan tâm và nhiều lần ông đã tỏ ra bất bình.Ngay từ hồi còn trẻ, trong loạt bài tranh luận về tự do của người cầm bút đăngtrên báo Rênani, Mác đã viết: “Dĩ nhiên là nhà văn phải kiếm tiền để có thểsống và viết, nhưng dù sao, nhà văn cũng không nên sống và viết để kiếmtiền” Rằng: “Nhà văn quyết không bao giờ coi tác phẩm của mình là mộtphương tiện Những tác phẩm ấy là những mục đích tự thân, những tác phẩm

ấy căn bản không phải là phương tiện đối với chính nhà văn và đối với chínhngười khác Cho nên nhà văn hy sinh cuộc đời của mình cho sự sống còn đókhi cần thiết”

Mác đã phân tích về địa vị của văn nghệ sỹ trong xã hội tư bản chủnghĩa một cách vô cùng sâu sắc trong tác phẩm “Học thuyết về giá trị thặngdư”: “…Quá trình sản xuất tư bản chủ nghĩa không chỉ là sản xuất hàng hoá

Đó là quá trình thu hút động không trả tiền công và biến tư liệu sản xuất thànhphương tiện thu hút lao động không trả tiền công…Cùng một loại laođộng mà có thể là lao động sinh lợi hoặc là lao động không sinh lợi”

Trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” Mác và Ăngghen trình bày rất

cô đúc tư tưởng về văn hoá, nghệ thuật; nhưng những chỉ dẫn của các ông chođến nay vẫn mang ý nghĩa nóng hổi trong quá trình xây dựng xã hội mới vớimột nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc Trong “Lời mở đầu” cuốn

“Góp phần phê phán khoa kinh tế chính trị”, Mác đã viết “Sản xuất khôngnhững đem lại vật liệu cho các nhu cầu, mà đem lại cả nhu cầu cho các vậtliệu nữa….Cái nhu cầu mà sự tiêu dùng đòi hỏi ở đối tượng đó là do sự nhậnbiết đối tượng đó làm phát sinh ra Tác phẩm nghệ thuật – và mọi sản phẩmnghệ thuật khác cũng thế- đều tạo ra một thứ công chúng sính nghệ thuật cao

và có khả năng thưởng thức cái đẹp Như vậy là sản xuất không những chỉsinh ra một đối tượng cho chủ thể, mà còn sản sinh ra một chủ thể cho đốitượng” Lời chỉ dẫn đó như định hướng cho văn nghệ sỹ: Hãy sáng tác ranhững tác phẩm thật tốt, thật hay Mác cũng đã viết “Đối với nghệ thuật thì cónhững thời kỳ phồn thịnh nhất định, tuyệt nhiên không có quan hệ gì với sựphát triển chung của xã hội, và do đó, cũng tuyệt nhiên không có quan hệ gìvới cơ sở vật chất…” tức là sản xuất vật chất và nghệ thuật có thể phát triểntheo một tỷ lệ không đều nhau Đã từng có những câu hỏi: Phải chăng kinh tếthế nào thì chỉ có văn hoá, văn nghệ ấy? Và từ đó có thể giúp chúng ta củng

cố một niềm tin vào khả năng sản sinh ra một nền văn hoá - văn nghệ phồnthịnh ngay sau hai cuộc kháng chiến lâu dài, khốc liệt và ngay trong thời kỳsản xuất vật chất còn chưa tiếp cận được với các nước tiên tiến, thậm chí cònlạc hậu, còn mang tính chất hậu chiến vô vàn gian khổ, khó khăn.

Coi văn hoá – văn nghệ là một hình thái ý thức xã hội, Mác vàĂngghen cho rằng, văn hoá văn nghệ muốn làm tròn nhiệm vụ của mình phảiphản ánh đời sống xã hội và tham gia cải tạo xã hội Trong xã hội có giai cấp,văn hoá văn nghệ phải mang tính giai cấp Nghĩa là văn hoá văn nghệ phảiđứng trên cơ sở phụng sự sứ mệnh của giai cấp cầm quyền, đi cùng với côngtác tư tưởng để giúp tư tưởng của giai cấp cầm quyền được thấm sâu vào mọimặt tinh thần của đời sống nhân dân

Khi khẳng định rằng văn hoá giữ vai trò cực kỳ quan trọng và trựctiếp trong nhiệm vụ xây dựng con người, cũng có nghĩa là xác định vai tròcực kỳ to lớn và có vị trí đặc biệt của văn hoá trong công tác và hoạt động tưtưởng Bởi vì, xét về bản chất, công tác tư tưởng là toàn bộ hoạt động trênlĩnh vực ý thức của con người nhằm mục tiêu chủ yếu là biến tư tưởng tiến

bộ, cách mạng thành lực lượng vật chất để cải tạo xã hội, xây dựng chế độmới, làm cho hệ tư tưởng của Đảng, của giai cấp công nhân trở thành hệ tưtưởng chiếm vị trí chủ đạo trong đời sống xã hội Như vậy cũng có nghĩa làhoạt động văn hoá – văn nghệ và công tác tư tưởng có mối quan hệ mật thiết,chặt chẽ, vì đều là các lĩnh vực thuộc phạm trù ý thức – tinh thần và đều làcông việc trực tiếp với con người Trong quan hệ đặc thù này, văn hoá – vănnghệ trở thành một sức mạnh, một phương thức độc đáo, có hiệu quả củacông tác tư tưởng

Nói như vậy không có nghĩa là áp đặt hay bóp méo văn hoá – vănnghệ, biến văn hoá – văn nghệ trở thành “cái loa” của công tác tư tưởng, biến

mọi hoạt động cụ thể, đa dạng của văn hoá - văn nghệ thành sự minh hoạ thôthiển giản đơn cho các yêu cầu của công tác tư tưởng hoặc xem nhẹ, phủ nhận

sự tác động đa dạng, phong phú không chỉ là sự tác động tư tưởng của vănhoá văn nghệ đối với toàn bộ đời sống xã hội và con người

Trong nội dung và các thành tố cấu thành các sản phẩm văn hoá tinhthần, ở những mức độ khác nhau, bao giờ cũng chứa đựng các loại tư tưởngkhác nhau sản sinh từ nhu cầu sống của con người, trong đó có tư tưởng triếthọc, tư tưởng chính trị, tư tưởng đạo đức, tư tưởng thẩm mỹ… Nội dung tưtưởng này là hạt nhân, là cốt lõi, là yếu tố thấm trong các sản phẩm văn hoá,đặc biệt là sản phẩm văn hoá tinh thần nói chung và các tác phẩm văn học,nghệ thuật nói riêng Gửi gắm và truyền bá một khát vọng, một niềm tin, một

lý tưởng, một tư tưởng, một nhận thức nào đó trong tác phẩm của mình, làđộng cơ sâu sắc thúc đẩy người nghệ sỹ sáng tạo tác phẩm văn học nghệ thuật

và đó cũng là một quy luật nội tại của chính quá trình sáng tạo đó Như vậy,

từ góc độ văn hoá, từ quy luật của chính nó, chúng ta đã tìm thấy sự “gặp gỡ”

giữa công tác tư tưởng và hoạt động sáng tạo văn hoá - văn nghệ Tất nhiên,

“chức năng tư tưởng” này của văn hoá – văn nghệ phải được thể hiện thông

qua đặc trưng và chức năng đặc thù của bản thân văn hoá

“Tiếng nói của văn nghệ hiện thực XHCN là tiếng nói đầy trách

nhiệm, trung thực, tự do, tiếng nói của sự thật, của lương tri, của tinh thần

nhân đạo cộng sản chủ nghĩa” (27, tr 561), phản ánh nguyện vọng sâu xa của

nhân dân và quyết tâm của Đảng đưa văn hoá – văn nghệ lên một tầm caomới, là công cụ đắc lực của Tư tưởng – văn hoá hướng công chúng ngang tầmđòi hỏi mới trong công cuộc đổi mới đất nước Để văn hoá – văn nghệ làmtròn chức năng tư tưởng của mình, văn nghệ sỹ phải là những chiến sỹ quả

cảm của Đảng trên mặt trận văn hoá, phải “miêu tả cho hay, cho chân thật,

cho hung hồn những người, những việc ấy, bằng văn, bằng thơ, bằng vẽ và

bằng các nghệ thuật khác” (27, tr 561), phải chăm lo bồi dưỡng thế giới quan

Mác – Lênin, nhân sinh quan cách mạng, đề cao tinh thần trách nhiệm đối vớinhu cầu đòi hỏi của nhân dân về sinh hoạt văn nghệ và sáng tạo văn hoá.Quan điểm nhất quán, xuyên suốt toàn bộ tiến trình lãnh đạo văn hoá củaĐảng ta từ 1930 đến nay là luôn luôn khẳng định văn hoá – văn nghệ là bộphận khăng khít của toàn bộ sự nghiệp cách mạng, có sứ mệnh phục vụ cácnhiệm vụ của cách mạng trong từng thời kỳ và gắn bó sâu sắc với đời sốngnhân dân Luận điểm cô đúc và sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hoá,nghệ thuật cũng là một mặt trận Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy” đãlàm nên một bước ngoặt cho toàn bộ tiến trình văn hoá Việt Nam, làm chonền văn hóa mới và những người sáng tạo, hoạt động trên lĩnh vực văn hoá đótrở thành một sức mạnh, một lực lượng to lớn, một bộ phận hữu cơ, gắn bómáu thịt với toàn bộ sự nghiệp cách mạng vĩ đại của dân tộc ta Nối tiếp kinhnghiệm và tiếp tục khẳng định chân lý đó, trong sự nghiệp đổi mới từ 1986đến nay, Đảng ta nhấn mạnh văn hoá, văn nghệ là một bộ phận khăng khít của

sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo và tiếp tục nhấn mạnh

“mọi hoạt động văn hoá nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triển tòandiện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo, có ýthức cộng đồng, lòng nhân ái, khoan dung, tôn trọng nghĩa tình, lối sống cóvăn hoá, quan hệ hài hoà trong gia đình, cộng đồng và xã hội”, một đòi hỏicao và mới đối với văn hoá trong giai đoạn mới của cách mạng – đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước (Báo cáo chính trị của BCH TWĐảng khoá VIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng, 4 –2001)

Vì vậy, yêu cầu không ngừng nêu cao và khẳng định nội dung tưtưởng của văn hoá, của các sản phẩm và hoạt động văn hoá - văn nghệ khôngchỉ là định hướng chính trị cơ bản trong công tác văn hoá - văn nghệ trướccuộc đấu tranh tư tưởng - văn hoá đang diễn ra ngày càng gay gắt, phức tạphiện nay, mà còn là một nhu cầu của chính văn hoá để tạo ra các giá trị văn

hoá theo đúng vai trò và chức năng mà nó đảm nhiệm trước xã hội “Văn hoá

và văn học nghệ thuật có tác dụng vô cùng to lớn trong việc góp phần thực hiện các nhiệm vụ cách mạng giữ vai trò cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, có chức năng bồi dưỡng đạo đức, tình cảm và năng lực thẩm mỹ cho con người, thoả mãn những nhu cầu văn hoá ngày càng tăng của nhân dân” (48, tr9).

Công tác tư tưởng là một bộ phận hữu cơ, giữ vị trí đặc biệt quan trọngtrong toàn bộ công tác lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội Để giữ vững vàđảm bảo sự lãnh đạo đó, điều cốt lõi, cốt tử là lãnh đạo chính trị gắn chặt với

nó là lãnh đạo tư tưởng, trước hết và quan trọng nhất là tư tưởng chính trị Rời

bỏ trận địa này thực chất là dấu hiệu nguy hiểm nhất của quá trình làm suyyếu vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội Để thực hiện với hiệu quả caonhất nhiệm vụ chủ yếu đó, công tác tư tưởng phải đồng thời huy động và pháthuy sức mạnh của các chức năng cơ bản: Lý luận, giáo dục, nhận thức, dựbbáo và nỗ lực tìm tòi, đổi mới, phát triển nội dung, các phương thức, hìnhthức, biện pháp trong hoạt động thực tiễn, tìm nhiều con đường và cách thứctốt nhất, phù hợp nhất đến với các đối tượng tác động của công tác tư tưởng.Thực tiễn đã chỉ ra rằng, hiệu quả của công tác tư tưởng là hiệu quả tổng hợp,tác động vào con người đồng thời cả lý trí và tình cảm, cả nhận thức và cảmxúc, cả tư duy và tâm hồn do tính chất đa dạng, phong phú của các mặt, cácloại hình, các binh chủng của hoạt động tư tưởng tạo nên Điều đó cũng cónghĩa là, mỗi loại hình, mỗi binh chủng đó có những đặc trưng và ưu thế

riêng, từ đó có con đường riêng và phương thức đặc thù tác động đến con

người Đặc điểm đó thể hiện đặc biệt rõ đối với loại hình văn hoá, văn học,

nghệ thuật, lĩnh vực tác động đến con người chủ yếu vào thế giới tình cảm,

tâm hồn, cảm xúc Đặc điểm đó không hề tạo nên sự tách biệt giữa các loại

hình, mà chính là làm phong phú hơn tính đa chức năng và hiệu quả tổng hợpcủa công tác tư tưởng Vấn đề quan trọng là biết sử dụng “hợp đồng binhchủng” trong hoạt động thực tiễn Tách rời từng mặt riêng lẻ không thể tạonên hiệu quả Vì thế, đặc biệt trong thực tiễn ngày hôm nay và đòi hỏi cao củacông tác tư tưởng trong giai đoạn mới, việc hoạt động và tổ chức,liên kết tất

cả các mặt đó để tạo nên sức mạnh tổng hợp cùng tác động vào con người làmột đặc trưng của công tác tư tưởng và là dấu hiệu của một năng lực mới củangười làm công tác tư tưởng

Những phân tích trên đây là cơ sở lý luận và thực tiễn của việc phát huyvai trò, sức mạnh, đặc trưng của văn hoá - văn nghệ trong công tác tư tưởng

1.3 Ưu thế đặc trưng của văn hoá văn nghệ trong công tác tư tưởng.

1.3.1 Các loại hình văn hoá văn nghệ và khả năng sử dụng khai thác ưu thế của chúng vào công tác tư tưởng

Văn hoá - văn nghệ là một lĩnh vực hết sức phong phú và đa dạng,dưới đây là một số loại hình chủ yếu:

* Các loại hình văn hoá: Văn hoá truyền thống được thể hiện qua

ca dao, dân ca, hò vè, lễ hội…(văn hoá tinh thần), qua bảo tồn, bảo tàng, các

di tích lịch sử, tượng đài, thư viện, câu lạc bộ, nhà văn hoá….(văn hoá vậtthể)

* Các loại hình văn nghệ: văn nghệ bao gồm các loại hình: văn học

Văn học bao gồm: văn học dân gian như: truyền thuyết, thần thoại,

cổ tích…; văn học viết như: thơ, văn xuôi Trong đó văn xuôi lại chia ra:truyện ngắn, tiểu thuyết, phóng sự, ký sự, tuỳ bút…

Nghệ thuật: bao gồm những hình thức nghệ thuật: sân khấu, điệnảnh, nhiếp ảnh, ca nhạc, múa, kiến trúc, mỹ thuật Riêng mỹ thuật lại chia rahội hoạ, điêu khắc, đồ hoạ Điện ảnh có các loại hình như: phim tài liệu nghệthuật, phim hoạt hình, phim truyện

Văn nghệ còn được chia ra thành: văn nghệ chuyên nghiệp và vănnghệ không chuyên

Văn nghệ chuyên nghiệp có các diễn viên chuyên nghiệp, các đoànnghệ thuật, các nhà hát…

Văn nghệ không chuyên nghiệp còn là văn nghệ quần chúng Đó làvăn nghệ của tất cả mọi người không phải là diễn viên chuyên nghiệp, là sảnphẩm của quần chúng nhân dân sáng tạo ra trong quá trình lao động sản xuất

Như vậy có thể nói, có nhiều loại hình văn hoá - văn nghệ khác nhau

và mỗi loại hình đó có vị trí, vai trò khác nhau trong đời sống vật chất và đờisống tinh thần của con người và của xã hội Đặc biệt nó có ý nghĩa hết sứcquan trọng trong việc góp phần nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng

Các loại hình văn hoá - văn nghệ được sử dụng như những hìnhthức, phương tiện tuyên truyền hiệu quả nhất, nhằm truyền bá sâu rộng chủnghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, chuyển tải đường lối, chủ trương,chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước và các nhiệm vụ của địaphương Đây là hình thức, phương tiện hữu hiệu nhất, sâu rộng nhất, dễ tiếp

thu nhất mà không hình thức, phương tiện nào đạt được “Trong các hình

thức, phương tiện hoạt động của chúng ta trên mặt trận tư tưởng thì văn học, nghệ thuật là một kiến thức, một phương tiện hoạt động về mặt nào đó, có

khả năng làm công tác tư tưởng tốt nhất, vì nó rộng rãi nhất, sâu sắc nhất và bền bỉ nhất, dễ đi sâu vào tình cảm, ảnh hưởng sâu sắc đến tâm hồn và tư tưởng” (42, trang 145).

Các hình thức văn hoá - văn nghệ như thơ ca, hò vè, hát… rất gầngũi với nhân dân, đáp ứng được nhu cầu, nguyện vọng của quần chúng mộtcách thường xuyên Thông qua các hình thức này, văn hoá - văn nghệ như sợidây nối liền giữa Đảng với quần chúng, đấu tranh chống các tệ nạn xã hội,xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá mới

Văn hoá - văn nghệ là một loại phương tiện trực quan, tác động trựctiếp vào thị giác người xem, tạo nên ở họ về một vấn đề nhất định theo mụcđích của người tuyên truyền

Các loại hình văn hoá - văn nghệ được coi như những phương tiệnquan trọng của Đảng và Nhà nước trong quá trình lãnh đạo cách mạng Thôngqua các loại hình này, Đảng và Nhà nước nắm bắt được diễn biến tư tưởngcủa nhân dân; nắm được những biểu hiện tư tưởng tích cực hay tiêu cực; nắmđược tâm tư nguyện vọng, những băn khoăn, thắc mắc của quần chúng; nắmđược dư luận xã hội theo chiều hướng tốt hay xấu…

Mỗi loại hình văn hoá - văn nghệ đều được sử dụng vào việc gópphần nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng của Đảng tuy nhiên các hình thức,phương tiện trên đều có những ưu điểm và hạn chế Vì vậy khai thác ưu thếcủa văn hoá văn nghệ trong hoạt động công tác tư tưởng cần phát huy những

ưu điểm, hạn chế và căn cứ vào nội dung cụ thể để xây dựng, tổ chức các hoạtđộng văn hoá - văn nghệ một cách phù hợp với khách thể công tác tư tưởng

Tóm lại, văn hoá - văn nghệ giữ vai trò cực kỳ quan trọng trongcông tác tư tưởng Nhưng để khai thác tối đa những ưu điểm của văn hoá -

trong quá trình xây dựng nền văn hoá - văn nghệ trở nên cấp thiết, đồng thờiphải kiên quyết đấu tranh phê phán những quan điểm lệch lạc, sai lầm tronglĩnh vực văn hoá, văn nghệ, loại bỏ văn hoá phẩm độc hại đầu độc con người

về tinh thần, tình cảm

1.3.2 Chức năng và đặc trưng cơ bản của văn hoá - văn nghệ

* Chức năng: Gồm 6 chức năng cơ bản sau:

- Chức năng giao tiếp

* Đặc trưng cơ bản của văn hoá, văn nghệ

- Văn hoá, văn nghệ tác động đến con người chủ yếu là tác động

trực tiếp vào thế giới tình cảm, tâm hồn, cảm xúc của họ Vì vậy quy luật tácđộng của văn hoá, văn nghệ là quy luật của tình cảm

- Đặc trưng sáng tạo của văn học và các loại hình nghệ thuật là tưduy hình tượng, tạo ra hình tượng nghệ thuật với sự thống nhất giữa cái cụ thể

với cái khái quát, lý trí và tình cảm, chung và riêng…., tạo ra thiên nhiên thứ

hai trong nghệ thuật.

- Trong hoạt động sáng tạo văn hoá, nhân tố tư tưởng là hạt nhân, làyếu tố cốt lõi, xuyên thấm tác phẩm Vì vậy, văn hoá văn nghệ là sức mạnh, là

vũ khí sắc bén, phương thức độc đáo của công tác tư tưởng Không có hình

thái tư tưởng nào có thể thay thế được văn hoá, nghệ thuật trong việc xâydựng tình cảm, nếp nghĩ, nếp sống của con người.

* Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy xã hội phát triển

- Văn hoá chứa đựng sức sống, tiềm năng, bản lĩnh, sự sáng tạo vàbản sắc của một dân tộc qua hệ thống các giá trị đặc trưng của dân tộc Vìvậy, văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội Chăm lo văn hoá là chăm locủng cố nền tảng tinh thần của xã hội

- Nguồn lực con người, tiềm năng và năng lực sáng tạo của conngười là yếu tố quyết định sự phát triển của đời sống xã hội Văn hoá có khảnăng to lớn khơi dậy, phát huy, nhân lên nguồn lực, tiềm năng

1.3.3 Ưu thế của văn hoá - văn nghệ trong công tác tư tưởng.

Hồ Chí Minh yêu cầu những người làm công tác văn hoá, văn học – nghệthuật phải tích cực học tập chuyên môn, trau dồi đạo đức cách mạng, học ởtrường, học ở sách vở và đặc biệt là phải học ở nhân dân, vì nhân dân là ngườichân thật, giản dị, vừa là đối tượng, vừa là mục tiêu văn hoá Người yêu cầucán bộ văn hoá phải thường xuyên trau dồi chủ nghĩa Mác – Lênin, vì đó làchủ nghĩa đỉnh cao của khoa học, của văn hoá Chỉ có nắm vững nguyên lýcủa chủ nghĩa ấy mới xây dựng và phát triển được nền văn hoá của dân, dodân, vì dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc nhở văn nghệ sỹ, các nhà báo khi nói,khi viết phải lưu ý tự trả lời 3 câu hỏi:

- Viết cho ai xem?

- Viết để làm gì?

- Viết thế nào cho phổ thông dễ hiểu, ngắn gọn, dễ đọc

Các đồng chí ở gần Người trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp,vẫn thường kể lại câu chuyện, nhiều lần viết xong một bài với ý định phổ biếntuyên truyền rộng rãi, Bác vẫn hay đưa cho một đồng chí giúp việc trong vănphòng, trình độ văn hoá thấp đọc trước Sau đó, Người hỏi lại, nếu chỗ nàođồng chí đó chưa hiểu, Bác sửa lại cho đến lúc đồng chí thật hiểu mới thôi.Cho đến hôm nay, ở thời điểm đầu thế kỷ XXI, khi mà trình độ văn hoá,mặt bằng dân trí của nước ta đã phát triển khá xa so với thế kỷ XX, thì rõ ràngđối với quảng đại quần chúng, công tác báo chí, thông tin, tuyên truyềnmiệng…vẫn rất cần bám sát phương châm của Bác Hồ: dễ đọc, dễ nghe, dễlàm và làm cho đúng.

Tuy nhiên, bên cạnh việc chú ý làm cho văn hoá gần gũi với quần chúng,Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng thường xuyên căn dặn không được theo đuôiquần chúng, mà trái lại phải hướng dẫn và định hướng cho quần chúng tiến

bộ Nói chuyện với Hội nghị cán bộ văn hoá ngày 30/10/1958 Chủ tịch HồChí Minh nhắc nhở: “Nói là khôi phục vốn cũ thì nên khôi phục cái gì tốt, còncái gì không tốt thì phải loại dần ra…năm ngoái khi khôi phục vốn cũ thì khôiphục cái đồng bóng, rước xách thần thánh Vì khôi phục như thế nên ở nôngthôn nhiều nơi nên sản xuất, cứ trống mõ bì bõm, ca hát lu bù, có những xãgóp đến mấy triệu đồng đi mua áo, mua mũ, mua hia…Như thế nói là khôiphục vốn cũ có đúng không? Cái gì tốt ta nên khôi phục và phát triển, còn cái

gì xấu thì ta phải bỏ đi” Trong thực tiễn chỉ đạo cách mạng, xây dựng khốiđại đoàn kết toàn dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn yêu cầu văn hoá phải

cổ động cho đại đoàn kết dân tộc, Người đã từng nhắc lại câu ca dao của đồngbào Quảng Bình:

“Dễ trăm lần không dân cũng chịu

Khó vạn lần dân liệu cũng xong”

Như để tổng kết sức mạnh của quần chúng nhân dân, Chủ tịch Hồ ChíMinh luôn nhìn thấy các sức mạnh tiềm ẩn đang được gìn giữ ở trong quầnchúng nhân dân và Người yêu cầu các cấp, các ngành, các cán bộ, đảng viênphải tìm cách khơi dậy và phát huy các giá trị ấy Thực tế cho thấy, một trongnhững biện pháp có hiệu quả để tập hợp quần chúng nhân dân, tìm sự đồngtình của nhân dân chính là do văn hóa, văn nghệ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh, bằng chính đạo đức, niềm tin cách mạng và cuộcđời trong sáng của mình, đã trở thành trung tâm của đại đoàn kết tòan dân, ởNgười sự cảm hoá của mọi người đã là cơ sở cho mọi sự đồng thuận

Với một tấm lòng bao dung, nhân ái, với tác phong sâu sát, tỷ mỷ và hếtsức gần gũi với nhân dân, Hồ Chí Minh đến với quần chúng nhân dân, hoàmình với họ, cảm thông với họ và từng bước dùi dắt động viên mọi ngườicùng tham gia trong một sự nghiệp chung; đấu tranh giải phóng dân tộc, đấutranh chống lại nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng một đời sống ấm no, tự do, hạnhphúc cho tất cả mọi người

Hoạt động văn hoá với rất nhiều loại hình đa dạng của nó và hoạt động vănhọc nghệ thuật – lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm của văn hoá, luôn luôn là một

thành tố độc đáo, giữ vị trí đặc biệt và làm phong phú, sinh động cho toàn bộ

công tác tư tưởng

Bằng cách riêng của mình, với sức mạnh độc đáo thông qua những đặc

trưng khi nhận thức, thể hiện cuộc sống bằng tính cụ thể, trực quan, hình

tượng và khả năng tác động đặc biệt vào tâm hồn, tình cảm, cảm xúc của con

người, văn hoá, văn học, nghệ thuật được khẳng định là “binh chủng đặc biệt”trong công tác tư tưởng góp phần xây dựng, củng cố vững chắc trận địa tưtưởng của Đảng, trực tiếp bồi dưỡng, đào tạo con người mới, nhân cách kiểumới với những phẩm chất cao đẹp và được phát triển toàn diện về trí, đức,

thể, mĩ Hoạt động này phải đáp ứng hai đòi hỏi lớn, một mặt thoả mãn vànâng cao nhu cầu tinh thần – văn hoá của nhân dân, làm cho văn hoá thấm sâuvào mọi mặt hoạt động của con người và xã hội, sáng tạo được nhiều sảnphẩm, công trình có giá trị tư tưởng và nghệ thuật, và mặt khác, thông qua đóxây dựng tư tưởng, xây đắp thế giới tinh thần, trí tuệ, tình cảm của con người.Chức năng tư tưởng của văn hoá – văn nghệ thể hiện sâu sắc nhất ở đặc điểmnày.

Để phát huy cao nhất vai trò của văn hoá – văn nghệ trong công tác tưtưởng, trước hết là công việc của sự chỉ đạo, định hướng đúng cho sự pháttriển của văn hoá – văn nghệ Đảng ta đã có nhiều kinh nghiệm trong côngviệc này Làm cho văn nghệ gắn bó sâu sắc với cách mạng, với nhiệm vụ từnggiai đoạn, phục vụ sự nghiệp đấu tranh và xây dựng của nhân dân, hiểu biết

và gắn bó máu thịt với cuộc sống nhân dân, đó là cội nguồn sản sinh ra nhữngtác phẩm, những công trình văn hoá, văn học, nghệ thuật có giá trị, có sức tácđộng và ảnh hưởng tích cực đối với quần chúng Trong công cuộc đấu tranhdiễn ra ngày càng phức tạp hôm nay trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá, nhiệm

vụ kiên trì giữ vững những định hướng cơ bản của Đảng trong quá trình xâydựng nền văn hoá nghệ thuật trở nên cực kỳ quan trọng và cấp thiết, phải kiênquyết đấu tranh phê phán những quan điểm lệch lạc, sai lầm trong lĩnh vựcvăn nghệ và loại bỏ những văn hoá phẩm độc hại đang đầu độc con người vềtinh thần, tình cảm

Có sản phẩm văn hoá - văn nghệ tốt, lại phải biết sử dụng các sản phẩm đó

một cách phù hợp nhất cho mục tiêu công tác tư tưởng, đó là con đường vàgiải pháp phát huy vai trò và ưu thế của văn hoá - văn nghệ trong hoạt động tưtưởng Các sản phẩm văn hoá - văn nghệ luôn luôn là thành tố hữu cơ, luônluôn có mặt trong mọi hoạt động tuyên truyền, cổ động, giáo dục Thiếu nó,hoặc không biết sử dụng nó, các mặt hoạt động này trong công tác tư tưởng sẽ

trở nên khô khan, nghèo nàn, giảm sức thuyết phục và khả năng đi vào lòngngười Trong thực tiễn hoạt động, chúng ta đã có nhiều phương thức sử dụngvăn hoá – văn nghệ phục vụ cho mục tiêu của công tác tuyên truyền, cổ động,giáo dục.

+ Sử dụng các tác phẩm, các dẫn chứng của văn nghệ để chuyển tải, chứngminh, khẳng định cho một nội dung, một chủ đề của hoạt động tư tưởng.+ Sử dụng văn hoá, văn nghệ là một nhân tố bổ trợ cho hoạt động tưtưởng, như tổ chức tham quan di tích lịch sử, văn hoá, tìm hiểu bảo tang,truyền thống, thăm và chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ…

+ Sử dụng các chương trình biểu diễn nghệ thuật (chuyên nghiệp hoặcquần chúng) có mục tiêu, theo một chủ đề phục vụ cho hoạt động tư tưởng.+ Tổ chức các đội hoạt động văn hoá của quần chúng, kết hợp chặt chẽgiữa văn nghệ và tuyên truyền, xây dựng các chương trình gắn chặt với mụctiêu và nội dung tuyên truyền, thông qua ưu thế và cách biểu hiện của vănhọc, nghệ thuật để chuyển tải sinh động, nhẹ nhàng đến quần chúng Các độituyên truyền lưu động, tuyên truyền văn hoá, tuyên truyền viên trẻ…ở các địaphương, các ngành đang phát huy hiệu quả phương thức hoạt động này

+ Xây dựng các chương trình tổng hợp, tạo những “sân chơi” cho từng

nhóm quần chúng, trong đó biết kết hợp sinh động các loại hình văn hoá, vănhọc, nghệ thuật phù hợp với sở thích, tâm lý của từng loại đối tượng, đưa họ

trở thành người làm chủ, người trong cuộc, trực tiếp tham gia sân chơi, không

còn là người tiếp nhận thụ động, ngoài cuộc Gần đây, phương thức này đangđược tìm tòi, thể nghiệm và thu được kết quả tốt, đáp ứng được nhu cầu củaquần chúng Đây là dấu hiệu mới của sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các loạihình, binh chủng của công tác tư tưởng – văn hoá

Để tạo được sự kết hợp trên, có nhiều đòi hỏi đối với người công tác tưtưởng Trước hết là sự am hiểu tường tận từng lĩnh vực trong cả hệ thống nhất

và tính đặc thù của chúng để từ đó hướng sự đa dạng cùng đi tới một mục tiêu

là giáo dục, xây đắp con người Trong tổ chức, đòi hỏi khả năng hợp đồng tác

chiến nhịp nhàng Đó là con đường phát huy sức mạnh tổng hợp của các binhchủng trong công tác tư tưởng – văn hoá hiện nay

Chương 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG ƯU THẾ CỦA VĂN HOÁ VĂN NGHỆ TRONG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG Ở THÁI BÌNH

2.1 Những yếu tố tác động đến việc sử dụng văn hoá - văn nghệ trong công tác tư tưởng ở Thái Bình

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên

Thái Bình là tỉnh đồng bằng ven biển nằm trong vùng chịu ảnh hưởngtrực tiếp của tam giác tăng trưởng kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh.Với địa hình bằng phẳng, độ dốc nhỏ hơn 1 độ, nhiệt độ trung bình cảnăm từ 23 – 24 độ C, độ ẩm trung bình hàng năm khoảng 80 -90%, đất bồi tụchủ yếu từ phù sa sông Hồng và sông Thái Bình, nên Thái Bình có nhiềuthuận lợi cho sự phát triển toàn diện

2.1.1 Đặc điểm kinh tế

Giai đoạn 2000 – 2010 kinh tế của Thái Bình phát triển theo hướng tăng

tỷ trọng các ngành công nghiệp, giảm tỷ trọng nông, lâm nghiệp Tổng giá trị

sản xuất năm 2010 đạt 5.777,6 tỷ đồng (giá so sánh 1994) gấp 2,55 lần năm

2005 Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 19,7%/năm, vượt 1,7% so với giaiđoạn 2000 - 2005; trong đó: công nghiệp – xây dựng tăng 24,24%/năm,

thương mại - dịch vụ tăng 14,2%/năm, nông nghiệp - thuỷ sản tăng2,6%/năm Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực; đến năm 2010:công nghiệp – xây dựng 60,7%; thương mại - dịch vụ 35,7%; nông nghiệp -

thuỷ sản 3,6%

Sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng cao Giá trị sản xuất năm 2010 đạt 3.533 tỷ đồng, gấp 3,14 lần năm 2005, tăng

trưởng bình quân 25,03%/năm Đã xây dựng và triển khai thực hiện tốt các đề

án, dự án phát triển công nghiệp; hiện có 300 doanh nghiệp đang hoạt độngtrên địa bàn, tăng 134 doanh nghiệp so với năm 2005; có 4 khu công nghiệp,trong đó khu công nghiệp Phúc Khánh và Nguyễn Đức Cảnh có 86 doanhnghiệp đầu tư, tạo việc làm cho trên 24 nghìn lao động; khu công nghiệp SôngTrà giai đoạn I, khu công nghiệp Gia Lễ phần diện tích trên địa bàn Thành phố

đã triển khai xây dựng hạ tầng và đi vào khai thác; cụm công nghiệp PhongPhú có 44 doanh nghiệp hoạt động ổn định, tạo việc làm cho hơn 6.000 laođộng Hoàn thành quy hoạch và triển khai xây dựng điểm công nghiệp TrầnLãm (9,3 ha) Triển khai thực hiện tốt đề án phát triển nghề, làng nghề và các

dự án đào tạo nghề cho nông dân; duy trì và phát triển 9 làng nghề, góp phầntạo việc làm cho người lao động; tổng giá trị sản xuất làng nghề 5 năm đạt224,96 tỷ đồng, chiếm 1,95% tổng giá trị sản xuất công nghiệp

Thương mại - dịch vụ phát triển mạnh với nhiều loại hình, nhiều lĩnh vực Giá trị sản xuất năm 2010 đạt 1.717 tỷ đồng, gấp 1,96 lần năm 2005, kim

ngạch xuất khẩu trên địa bàn năm 2010 đạt 249,3 triệu USD Trên địa bànhiện có 482 doanh nghiệp và 6.900 hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vựcthương mại - dịch vụ Giai đoạn 2006-2010 có 12 dự án được đầu tư xâydựng, trong đó có 7 dự án (tổng vốn đầu tư 150 tỷ đồng) đã đi vào hoạt động,

5 dự án (tổng vốn đầu tư 65 tỷ đồng) đang triển khai xây dựng; thêm 2 chợ

thống nhà hàng, khách sạn, siêu thị phát triển nhanh, chất lượng phục vụ đượcnâng lên Các loại hình dịch vụ vận tải, bưu chính viễn thông, bảo hiểm, ngânhàng, y tế, thể dục thể thao có bước phát triển mạnh cả về số lượng và chấtlượng Công tác quản lý thị trường, chống buôn lậu, hàng giả và gian lậnthương mại được tăng cường.

Công tác tài chính ngân sách được chỉ đạo thực hiện tốt đáp ứng yêu cầu

phục vụ các nhiệm vụ chính trị, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo anninh - quốc phòng Tiến hành phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi cho cácphường, xã; tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương chủ động trong điềuhành ngân sách; công tác kiểm tra chống thất thu, trốn lậu thuế, thu hồi nợđọng được triển khai tích cực Chi ngân sách ở các cấp đảm bảo đúng luật, tiếtkiệm Tăng cường khai thác, huy động các nguồn vốn như: vốn ODA, vốn vayKho bạc Nhà nước, nguồn thu từ quỹ đất, huy động các doanh nghiệp tựnguyện đóng góp xây dựng hạ tầng, huy động vốn trong dân theo phương thứcNhà nước và nhân dân cùng làm Tổng thu ngân sách trên địa bàn 5 năm đạt1.951 tỷ đồng, tăng bình quân 21,6%/năm

Sản xuất nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa Năm

2010 giá trị sản xuất đạt 212,3 tỷ đồng; bình quân đạt trên 75 triệuđồng/ha/năm, có diện tích đạt trên 100 triệu đồng/ha/năm Tập trung chỉ đạoquy hoạch và triển khai thực hiện hiệu quả các đề án, dự án trong nông nghiệpnhư: đề án phát triển cây màu, cây vụ đông; phát triển hoa, cây cảnh; chănnuôi; nuôi thủy sản nước ngọt tập trung… Tập trung thâm canh tăng năngsuất và chuyển dịch cơ cấu cây trồng; đưa những cây trồng có giá trị kinh tếcao vào sản xuất; duy trì năng suất lúa đạt từ 115÷120 tạ/ha/năm Chăn nuôigia súc, gia cầm giảm hình thức nhỏ, lẻ, phân tán chuyển sang phát triển theohướng tập trung với 36 trang trại và 700 gia trại Thay đổi hình thức nuôi thủysản, hình thành các vùng nuôi thủy sản tập trung tại xã Vũ Chính, Vũ Phúc

Các loại hình dịch vụ nông nghiệp như: cung ứng vật tư nông nghiệp, dịch vụlàm đất, chế biến nông sản… được mở rộng; phát triển mối liên kết 4 nhàtrong nông nghiệp Hạ tầng nông nghiệp được đầu tư, nâng cấp; công táckhuyến nông, khuyến ngư được coi trọng, mô hình trình diễn cây trồng, convật nuôi, chuyển giao kiến thức khoa học được duy trì, phát triển Công tácphòng, chống bệnh, dịch cho cây trồng, vật nuôi được chỉ đạo kiên quyết, hạnchế dịch bệnh xảy ra Triển khai và thực hiện xây dựng điểm mô hình nôngthôn mới tại xã Vũ Phúc và quy hoạch nông thôn mới các xã còn lại.

2.1.2 Về chính trị- xã hội

Tỉnh Thái Bình với dân số… người, trong đó đại đa số là người dân tộcKinh Với địa hình bằng phẳng, giao thông tương đối thuận tiện dưới sự lãnhđạo của Đảng bộ tỉnh Thái Bình, tình hình chính trị - xã hội trong tỉnh ổnđịnh Đó là điều kiện ảnh hưởng không nhỏ đến công tác tuyên truyền vậnđộng các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước nói chung và đườnglối văn hoá – văn nghệ nói riêng

Sự nghiệp giáo dục - đào tạo và khoa học công nghệ đạt được kết quả tiến bộ, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực cho sự phát triển của tỉnh Xây dựng, triển khai thực hiện Nghị quyết 10 về “Phát triển giáo dục và đào tạo Tỉnh Thái Bình đến năm 2015 và những năm tiếp theo” Quy

mô giáo dục ngày càng mở rộng, đa dạng hoá các loại hình trường lớp, giáodục toàn diện được coi trọng và có chuyển biến, chất lượng giáo dục đại trà

ổn định ở vị trí dẫn đầu, giáo dục mũi nhọn đạt kết quả cao; tỷ lệ tốt nghiệpTrung học cơ sở hàng năm đạt trên 99%, tỷ lệ học sinh đỗ vào các trườngchuyên, Trung học phổ thông cao Thực hiện đề án xây dựng trường chuẩn

Quốc gia, số trường chuẩn Quốc gia đến năm 2010 là 42/56 trường (đạt tỷ lệ

75%), tăng 20 trường so với năm 2005 (trong đó, bậc tiểu học đạt chuẩn

100%) Công tác xã hội hoá giáo dục được đẩy mạnh, hoạt động của hội

khuyến học, các Trung tâm học tập cộng đồng được duy trì

Tập trung nghiên cứu ứng dụng nhiều tiến bộ khoa học công nghệ vàophục vụ sản xuất và đời sống, mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần đáng kểvào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cơ sở vật chất kỹ thuật phục

vụ nghiên cứu khoa học và công nghệ được quan tâm đầu tư; trong 5 năm có

18 đề tài khoa học được bảo vệ thành công và áp dụng vào sản xuất, một số đềtài có chất lượng tốt như: mô hình áp dụng khoa học công nghệ vào nuôi trồngthủy sản, sản xuất sợi đũi, khôi phục cây ổi Bo, nâng chất lượng sản phẩm sơntĩnh điện

Sự nghiệp y tế, dân số và gia đình được duy trì và thực hiện tốt Hệ thống

y tế được củng cố và phát triển toàn diện; chất lượng khám, chữa bệnh ngàycàng được nâng cao; thực hiện có hiệu quả các chương trình mục tiêu về y tế.Công tác xã hội hoá về y tế được đẩy mạnh, nhiều cơ sở khám chữa bệnh chấtlượng đã đi vào hoạt động Đến nay có 280/286 trạm y tế đạt chuẩn Quốc gia.Thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước, triển khai thực hiện có hiệu quả cácchủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác y tế tại địa phương,đảm bảo đầy đủ các quyền lợi về công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.Công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình được thực hiện tốt, tỷ lệ tăng dân số tựnhiên ổn định, giữ vững mức sinh thay thế; tỷ lệ người sinh con thứ 3 trở lên

còn 4,41% (giảm 0,1% so với năm 2005); tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng còn 15% (giảm 3,5% so với năm 2006)

Sự nghiệp văn hóa, thông tin, thể thao có nhiều đổi mới Công tác tuyên

truyền và tổ chức các hoạt động văn hóa thông tin, thể dục thể thao được tăngcường, phục vụ tốt các nhiệm vụ chính trị, các ngày lễ, ngày kỷ niệm của đất

nước và địa phương Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống

văn hoá”, xây dựng nếp sống văn minh, gia đình, đơn vị văn hoá phát triển

sâu rộng; đến nay số gia đình văn hóa 85%, đơn vị văn hóa 83% Xây dựng và

triển khai Đề án “Xây dựng nhà văn hoá thôn, cụm tổ dân phố Tỉnh Thái Bình

giai đoạn 2008 - 2020”; đến năm 2010 đã xây dựng 98/262 nhà văn hóa thôn,

cụm tổ dân phố cần xây dựng (đạt tỷ lệ 37,4%); Công tác quản lý, tôn tạo ditích lịch sử văn hoá được thực hiện đúng quy định; các hoạt động văn hóa,thông tin truyền thông và kinh doanh dịch vụ văn hoá được tăng cường quản

lý và từng bước đi vào nền nếp Đài phát thanh Thành phố và đài truyền thanh

cơ sở được nâng cấp, chất lượng tin bài phát sóng được nâng cao Phong tràothể dục - thể thao quần chúng phát triển sâu rộng Công tác xã hội hóa hoạtđộng văn hóa thông tin - thể dục thể thao đạt kết quả bước đầu

Công tác lao động, thương binh và xã hội được quan tâm, thực hiện.

Chính sách xã hội, chính sách đối với thương bệnh binh, gia đình liệt sỹ,người có công; việc trợ cấp cho người nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, cấpthẻ bảo hiểm y tế cho đối tượng người có công và thẻ khám chữa bệnh miễnphí cho trẻ em dưới 6 tuổi được thực hiện tốt Công tác xã hội hoá thông quacác chương trình xây dựng quỹ vì người nghèo, quỹ đền ơn đáp nghĩa, xâydựng nhà tình nghĩa được đẩy mạnh Duy trì và sử dụng hiệu quả quỹ bảo trợtrẻ em; quan tâm chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh khó khăn Các chương trìnhgiảm nghèo được quan tâm thực hiện tốt, chú trọng đào tạo nghề, giải quyếtviệc làm cho người lao động Cơ cấu lao động có sự chuyển dịch tích cực, laođộng công nghiệp đạt 38,5%, thương mại, dịch vụ 29,6%, nông nghiệp

31,9% Đến năm 2010 tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn mới) giảm còn 6,31% Số

lao động được giải quyết việc làm hàng năm bình quân đạt 4.000 lao động; tỷ

lệ lao động qua đào tạo năm 2010 đạt 54%

Bằng nỗ lực của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Thái Bình, hiện nay tỷ lệ đói

bảo và ổn định, trình độ dân trí ngày càng được nâng lên Tỉnh là đơn vị được

Bộ Giáo dục và Đào tạo xếp vào nhóm dẫn đầu về chất lượng giáo dục trong

cả nước, kết quả thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh vào đại học được đánhgiá cao…Những kết quả đó tạo niềm tin phấn khởi để nhân dân yên tâm laođộng sản xuất, phát huy khả năng sáng tạo cũng như nâng cao nhu cầu, thịhiếu thưởng thức văn hoá – văn nghệ Tuy vậy cũng đặt văn hoá – văn nghệtrước thử thách mới: phải cải tiến, hoàn thiện, nâng cao chất lượng như thếnào để phục vụ tốt nhất nhu cầu thưởng thức của đồng bào tỉnh nhà

Toàn tỉnh có 3 tôn giáo lớn đang hoạt động là đạo Tin Lành, ThiênChúa giáo và Phật giáo Thực hiện Pháp lệnh về tín ngưỡng, tôn giáo, các tín

đồ đã có sự đoàn kết, nhất trí cao, giáo dân cùng với nhân dân trong toàn tỉnhthực hiện tốt mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Trong vòng

5 năm trở lại đây, công tác xoá đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mớiđược triển khai sâu rộng, có hiệu quả, do vậy tâm lý nhân dân tương đối ổnđịnh, nhờ đó làm cho chính trị ổn định, kinh tế phát triển

2.1.3 Đặc điểm văn hoá – xã hội

Thái Bình là tỉnh giàu truyền thống văn hoá, trải qua các thời kỳ đấutranh dựng nước và giữ nước nhân dân trong tỉnh vẫn đoàn kết không ngừngxây dựng xã, phường, khắc phục muôn vàn khó khăn gian khổ để làm đẹp quêhương Song song với việc xây dựng quê hương, lao động sản xuất, nhân dân

Thái Bình đã tạo nên vùng văn hoá đa dạng, phát triển sâu rộng “Quá trình

xây dựng quê hương đã mang đến một kho tàng văn hoá - văn nghệ dân gian riêng bao gồm huyền thoại, cổ tích, dân ca, ca dao, trò chơi, nghệ thuật sân khấu, mỹ thuật, các phong tục tập quán về lễ hội…Nói riêng về văn nghệ có

những làng hát quan họ, múa rối nước ” (54,3) Sự đa dạng phong phú đó là

điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng, giao lưu văn hoá, tăng thêm tình đoàn

kết giữa nhân dân trong tỉnh, nhưng cũng làm nảy sinh nhiều khó khăn ảnhhưởng đến mọi mặt của đời sống xã hội như việc lợi dụng các hình thức vănhoá – văn nghệ để phục vụ những mục đích thương mại, chính trị của nhữngphần tử xấu…

Những năm gần đây, nhờ thực hiện đường lối đổi mới đúng đắn củaĐảng và Nhà nước, tỉnh Thái Bình đã thu được nhiều thành tựu trên các lĩnhvực: kinh tế, văn hoá, giáo dục đào tạo… làm cho đời sống vật chất của nhândân trong tỉnh ngày càng được cải thiện, đáp ứng tốt hơn các nhu cầu hưởngthụ văn hoá – văn nghệ Theo thống kê của UBND tỉnh Thái Bình, 100% hộgia đình được xem tivi hoặc nghe Đài tiếng nói Việt Nam, 75% thôn có nhàvăn hóa, thư viện…

Tóm lại, với những đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hoá – xã hội nêutrên đã tạo điều kiện thuận lợi và khó khăn riêng cho văn hoá – văn nghệkhẳng định vai trò trong công tác tư tưởng trên địa bàn tỉnh Thái Bình Để tìmhiểu rõ hơn về vấn đề này, cần tiếp tục nghiên cứu ở những phần sau

2.2 Thực trạng sử dụng văn hoá - văn nghệ trong công tác tư tưởng ở Thái Bình

2.2.1 Tình hình hoạt động văn hoá văn nghệ.

2.2.1.1 Ưu điểm

Lịch sử đã chứng minh, cùng với nền văn hoá dân tộc nói chung,nền văn hoá của Thái Bình nói riêng đã bao hàm nhiều giá trị văn hoá tiến bộtrên các thể loại văn hoá vật thể và phi vật thể Tiêu biểu cho văn hoá phi vậtthể là các sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử, văn hoá khoa học, được lưugiữ bằng chữ viết, được lưu truyền bằng miệng, truyền nghề và các hình thứclưu giữ, lưu truyền khác bao gồm tiếng nói, chữ viết, tác phẩm văn học, nghệ

Đặc biệt ở Thái Bình từ lâu đời đã rất nổi tiếng với các loại hình văn hoá –văn nghệ, trong đó đáng chú ý là văn hoá – văn nghệ truyền thống như ca dao,dân ca, nghệ thuật sân khấu, âm nhạc… nói riêng về văn nghệ có hát chèođược tổ chức trong các lễ hội, hội hát giao duyên, trong các vở kịch, thôngqua sinh hoạt văn hoá - văn nghệ ở các làng bản, thôn xóm.

Cùng với sự giao lưu văn hoá của cả nước, hiện nay ở Thái Bìnhđang tồn tại nhiều loại hình văn hoá - văn nghệ chủ yếu sau:

Về văn hoá dưới ánh sáng của đề cương văn hoá 1943, Nghị quyết

Trung ương 5 khoá VI ngày 28/11/1987; Nghị quyết Trung ương 5 khoá VIII,Chỉ thị Chỉ thị số 46-CT/TW, ngày 27/7/2010 của Ban Bí thư về chống sựxâm nhập của các sản phẩm văn hoá độc hại gây huỷ hoại đạo đức xã hội, Kếtluận số 51- KL/TW của Bộ Chính trị nhằm tiếp tục thực hiện Chỉ thị 27 “Vềthực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội”; Nghị quyết23-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa X) về “Tiếp tục xây dựng và phát triểnvăn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới”… Tỉnh uỷ, UBND, các ban ngành,đoàn thể đã quán triệt tốt nội dung lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực này Chỉđạo và tổ chức các hoạt động văn hoá - văn nghệ phục vụ các nhiệm vụ chínhtrị và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh

Thật vậy, trong thời gian qua, các loại hình văn hoá - văn nghệ đãgóp phần không nhỏ cho sự phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh Các hoạt độngnhư bảo tồn các giá trị văn hoá vật thể và phi vật thể, sưu tầm, trưng bày, triểnlãm, hội thảo, trao đổi toạ đàm…đã góp phần làm cho các tầng lớp nhân dânhiểu sâu sắc về truyền thống văn hoá của địa bàn tỉnh

Trên lĩnh vực văn nghệ, Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh đã và đang

tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, như mở hội thi sáng tác về chủ đề ca ngợiquê hương, đất nước trong công cuộc đổi mới; biểu diễn văn nghệ phục vụ

đồng bào các dân tộc thiểu số; triển lãm trưng bày các tác phẩm điêu khắc,hội hoạ… Thông qua các hoạt động của mình đã góp phần động viên cáctầng lớp nhân dân yên tâm phấn khởi trong lao động sản xuất, tin tưởng vào

sự lãnh đạo của Đảng và công cuộc đổi mới của đất nước

Trong những năm qua, trước những biến động sâu sắc của tình hìnhkhu vực và thế giới, trước âm mưu chống phá của các thế lực thù địch trênlĩnh vực tư tưởng – văn hoá, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Thái Bình đã luôn chủđộng, kịp thời đề ra nhiều giải pháp để ổn định tình hình tư tưởng của quầnchúng nhân dân Một trong những giải pháp đó là đẩy mạnh hoạt động củacác loại hình văn hoá văn nghệ trên địa bàn tỉnh với phương châm “Các loạihình văn hoá - văn nghệ phải tập trung cho các nhiệm vụ chính trị của địaphương” Do đó, hoạt động của các loại hình văn hoá - văn nghệ trong thờigian qua đã đạt được những thành tựu như sau:

Hoạt động văn học - nghệ thuật được tập trung chủ yếu trong tổchức Hội, dưới sự chỉ đạo trực tiếp về tư tưởng của Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ.Với số lượng hội viên đông đảo gồm 150 người hoạt động trong 7 chi hội: sânkhấu, âm nhạc, kiến trúc, văn nghệ dân gian, mỹ thuật, nhiếp ảnh, hội hoạ…Hầu hết các chi hội đều hoạt động tốt, các sáng tác văn học cùng với việc mởrộng đề tài, nội dung và nguyên tắc tự do sáng tác đã giúp văn hoá tăng cườngtính dân chủ cả về phương diện hình thức nghệ thuật lẫn nội dung tư tưởng.Các sắc thái bút pháp, phong cách trở nên đa dạng, có chiều sâu và mầu sắcmạnh mẽ, rõ rệt hơn Có những tìm tòi, học hỏi kế thừa từ những nền văn hoákhác được mạnh dạn đưa vào các sáng tác của các văn nghệ sỹ Đặc biệt cácsáng tác, phóng sự, bút ký của Minh Chuyên đã góp lên tiếng nói quan trọngtrong việc lên án những vấn đề tiêu cực nổi cộm của cuộc sống, khơi dậy lòng

tự hào dân tộc, ý thức gìn giữ nhưng giá trị văn hoá truyền thống của quê

hương đồng thời khẳng định vị trí, vai trò to lớn của văn học nghệ thuật tronggiai đoạn hiện nay.

Trong 5 năm qua, các hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật của tỉnh đãdành được những thành tựu đáng kể với 25 tác phẩm văn học, 80 tác phẩm

mỹ thuật, 30 ca khúc và hàng trăm tác phẩm đạt giải cao trong các cuộc triểnlãm, dự thi của khu vực và toàn quốc

Trong năm 2010, chi hội Văn nghệ dân gian đã tham gia biên soạn và

xuất bản được 2 tập sách: "Địa chí Thái Bình - Di sản Hán Nôm"; "Phong tục

tập quán người Thái Bình " Cung cấp cho độc giả những hiểu biết sâu sắc về

nét đặc trưng của văn hoá của tỉnh Thái Bình, tạo tình cảm yêu mến và tự hào

về truyền thống văn hoá của dân tộc mình

Chi hội Mỹ thuật tổ chức trại sáng tác mỹ thuật từ tháng 4 đến tháng 7hàng năm Riêng năm 2010 các hội viên hoàn thành 35 tác phẩm tranh, tượng,

18 tác phẩm được chọn đi dự triển lãm khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc tại

Hà Giang Kết quả các tác phẩm của Thái Bình được 01 giải thưởng với tác

phẩm "Quê hương”( sơn mài của Nguyễn Văn Lừng) Tác phẩm “Ra khơi

đánh cá"( gò đồng) của Lê Xuân được Hội Mỹ thuật Việt Nam tặng giấy khen.

Đó là những sáng tác thể hiện sâu đậm tình yêu quê hương, hướng về cộinguồn dân tộc, đồng thời gửi gắm những khát vọng về một cuộc sống mới

trên quê hương lúa nước, về vùng biển quê hương Đồng thời cũng góp phần

tuyên truyền về tình yêu quê hương biển đảo, về vai trò của biển quê hương

và bảo vệ, trân trọng tài nguyên biển Thái Bình

Chi hội nhiếp ảnh cũng tổ chức trại sáng tác nhiếp ảnh từ tháng 1 năm

2009 đến tháng 8 năm 2010 với chủ đề "Vẻ đẹp quê hương vùng cao" cho các

hội viên tham gia liên hoan ảnh nghệ thuật các tỉnh miền núi phía Bắc tại Sa

Pa - Lào Cai nhân dịp kỷ niệm chuyến đi Tây Bắc Các hội viên đã gửi 220bức ảnh dự thi 28 bức ảnh được chọn tham dự liên hoan khu vực, trong đó

tác phẩm "Thác Ngọc" của Ngọc Sơn đạt huy chương Bạc, "Hội cầu nước” của

Việt Hùng được giải khuyến khích

Có thể nói các sáng tác tác phẩm văn học nghệ thuật thời gian qua đã có

ý nghĩa lớn trong việc tuyên truyền các chủ trương chính sách của Đảng, Nhànước; cổ vũ mạnh mẽ những thành tựu trong công cuộc đổi mới đất nước;giáo dục truyền thống dân tộc cho các thế hệ trẻ, để lại tình cảm quê hươngsâu đậm trong lòng mỗi người dân nơi đây khiến họ có ý thức gắn bó hơn vớiquê hương, làng, xã Đó là cơ sở tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triểnThái Bình

Công tác thông tin, tuyên truyền, biểu diễn nghệ thuật ngày càng đượcđẩy mạnh và hướng về cơ sở, phối hợp với các địa phương, đơn vị, công tácbiểu diễn nghệ thuật còn đến với các tỉnh Điện Biên, Hà Giang, Sơn La, quavăn hoá – văn nghệ để truyền tải chủ trương, đường lối, chính sách của Đảngđến với đồng bào miền núi, vùng cao, vùng dân tộc ít người Năm năm qua,đoàn chèo Thái Bình, Trung tâm văn hoá thông tin triển lãm tỉnh tổ chức1.122 buổi biểu diễn phục vụ hàng triệu lượt đồng bào trên toàn tỉnh Các độichiếu phim của tỉnh đã tổ chức chiếu 1600 buổi, tuyên truyền về cuộc đời, sựnghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, về chủ trương xây dựng nông thôn mới,phối hợp với Sở Giáo dục – Đào tạo tỉnh chiếu phim ở các trường học nhằmgiáo dục cho học sinh ý thức dân tộc, lịch sử dân tộc Phong trào văn nghệquần chúng ở các ngành, các địa phương phát triển khá mạnh và rộng khắp.Nhiều cuộc liên hoan nghệ thuật, hội diễn quần chúng của các ngành, các địaphương tổ chức đã thu hút đông đảo quần chúng tham gia với tư cách vừa làngười hưởng thụ vừa là người sáng tạo văn hoá Thông qua văn học nghệthuật, nhiều chủ trương, chính sách của Đảng đã đến với quần chúng, độngviên cổ vũ quần chúng hăng hái thi đua lao động, sản xuất xây dựng đời sốngvăn hoá mới