TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA XÃ HỘI HỌC – CÔNG TÁC XÃ HỘI – ĐÔNG NAM Á TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA MÔN: TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG Mục đích Tài liệu này nhằm hỗ t
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA XÃ HỘI HỌC – CÔNG TÁC XÃ HỘI – ĐÔNG NAM Á
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA
MÔN: TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG
Mục đích
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập
và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
Nội dung hướng dẫn
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội dung trọng tâm
của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc
kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa kiến thức và luyện tập
kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm tra và đề thi, hướng
dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và đáp án, có tính chất
minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
Trang 2PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Chương 1: Khái quát về tâm lý học đại cương
Khái niệm tâm lý, tâm lý học
Các quan điểm tâm lý học hiện đại
Bản chất của các hiện tượng tâm lý người
Chương 2: Hoạt động nhận thức
Khái niệm hoạt động nhận thức, hoạt động nhận thức cảm tính, hoạt động nhận thức lý tính, cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng, biểu tượng
Các quy luật của cảm giác, tri giác
Các giai đoạn của quá trình tư duy
Các hình thức sáng tạo ra hình ảnh tưởng tượng
Chương 3: Vô thức – Ý thức
Ý thức
Vô thức
Các tính chất cơ bản của chú ý
Chương 4: Cảm xúc – Tình cảm
Khái niệm cảm xúc, tình cảm
Phân loại cảm xúc
Các quy luật của cảm xúc, tình cảm
Chương 5: Ý chí và Hành động ý chí
Khái niệm ý chí và hành động ý chí, hành động tự động hóa, thói quen, kỹ xảo Các phẩm chất của ý chí
Các giai đoạn hình thành hành động ý chí
Chương 6: Nhân cách và Sự hình thành nhân cách
Khái niệm con người, cá nhân, cá tính, chủ thể, nhân cách
Cấu trúc của nhân cách
Sự hình thành và phát triển nhân cách: Bẩm sinh và di truyền, Giáo dục, Hoạt động, Giáo tiếp, Nhóm
Trang 3PHẦN 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP
Chương 1: Khái quát về tâm lý học đại cương
Khái niệm tâm lý, tâm lý học
o Các khái niệm căn bản cần nhớ: tâm lý, tâm lý học
o Phân biệt được tâm lý và tâm lý học
o Đọc TLHT: trang 1 – 12
o Làm bài tập số 1, 2 trong cuốn “Bài tập thực hành tâm lý học” do Trần Trọng Thủy chủ biên, Nxb Giáo dục, 1990 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức Các quan điểm tâm lý học hiện đại
o Các nội dung cần nắm: quan điềm tâm lý học hành vi, tâm lý học cấu trúc, phân tâm học, tâm lý học nhân văn, tâm lý học nhận thức, tâm lý học hoạt động
o Đọc TLHT: trang 12 – 14
o Trả lời câu hỏi 14, 15 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải
để rà soát lại kiến thức
Bản chất của các hiện tượng tâm lý người
o Cần nắm vững và phân tích được khái niệm về bản chất của các hiện tượng tâm lý
o Đọc TLHT: trang 20 – 22
o Trả lời câu hỏi 4, 17 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải
để rà soát lại kiến thức
Chương 2: Hoạt động nhận thức
Khái niệm hoạt động nhận thức, hoạt động nhận thức cảm tính, hoạt động nhận thức lý tính, cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng, biểu tượng
o Các khái niệm cần nhớ: hoạt động nhận thức, hoạt động nhận thức cảm tính, hoạt động nhận thức lý tính, cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng, biểu tượng
o Phân biệt được khái niệm hoạt động nhận thức cảm tính và hoạt động nhận thức lý tính; khái niệm cảm giác và tri giác; khái niệm tư duy và tưởng tượng
o Đọc TLHT: trang 32 – 60
o Làm bài tập số 105 đến 137 trong cuốn “Bài tập thực hành tâm lý học” do Trần Trọng Thủy chủ biên, Nxb Giáo dục, 1990 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Các quy luật của cảm giác, tri giác
o Trình bày và phân tích được các quy luật của cảm giác và tri giác
Trang 4o Đọc TLHT: trang 38 – 44
o Làm bài tập số 105 đến 137 trong cuốn “Bài tập thực hành tâm lý học” do Trần Trọng Thủy chủ biên, Nxb Giáo dục, 1990 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Các giai đoạn của quá trình tư duy
o Cần nhớ và cho ví dụ được các giai đoạn của quá trình tư duy
o Đọc TLHT: trang 51 – 53
o Làm bài tập số 105 đến 137 trong cuốn “Bài tập thực hành tâm lý học” do Trần Trọng Thủy chủ biên, Nxb Giáo dục, 1990 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Các hình thức sáng tạo ra hình ảnh tưởng tượng
o Cần nhớ các cách sáng tạo ra hình ảnh tưởng tượng
o Đọc TLHT: trang 60
o Làm bài tập số 105 đến 137 trong cuốn “Bài tập thực hành tâm lý học” do Trần Trọng Thủy chủ biên, Nxb Giáo dục, 1990 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Chương 3: Vô thức – Ý thức
Ý thức
o Các nội dung cần chú ý:
+ Phát biểu được khái niệm và cấu trúc của ý thức + Trình bày và lấy vì dụ minh họa cho các cấp độ của ý thức
o Đọc TLHT: trang 81 – 84
o Làm bài tập số 10 – 13 trong cuốn “Bài tập thực hành tâm lý học” do Trần Trọng Thủy chủ biên, Nxb Giáo dục, 1990 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Vô thức
o Các nội dung cần chú ý:
+ Phát biểu được khái niệm vô thức
+ So sánh giữa khái niệm ý thức và vô thức + Nhận biết và cho ví dụ minh họa các hiện tượng tâm lý vô thức thường gặp
o Đọc TLHT: trang 84 – 92
o Làm bài tập số 14, 15, 26, 27 trong cuốn “Bài tập thực hành tâm lý học” do Trần Trọng Thủy chủ biên, Nxb Giáo dục, 1990 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Các tính chất cơ bản của chú ý
o Các nội dung cần chú ý:
+ Trình bày khái niệm chú ý
Trang 5+ Phân tích và liên hệ thực tiễn các tính chất cơ bản của chú ý
o Đọc TLHT: trang 93, 94
o Làm bài tập số 45 – 51 trong cuốn “Bài tập thực hành tâm lý học” do Trần Trọng Thủy chủ biên, Nxb Giáo dục, 1990 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Chương 4: Cảm xúc – Tình cảm
Khái niệm cảm xúc, tình cảm
o Các nội dung cần chú ý
+ Phát biểu được các khái niệm cảm xúc và tình cảm + So sánh được giữa cảm xúc và tình cảm
o Đọc TLHT: trang 95, 99
o Trả lời câu hỏi 82, 86 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải
để rà soát lại kiến thức
Phân loại cảm xúc
o Phân biệt được các phân loại của cảm xúc
o Đọc TLHT: 97 – 99
Các quy luật của cảm xúc, tình cảm
o Nhớ và giải thích được các quy luật của cảm xúc, tình cảm
o Đọc TLHT: trang 102
o Trả lời câu hỏi 87 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải
để rà soát lại kiến thức
Chương 5: Ý chí và Hành động ý chí
Khái niệm ý chí và hành động ý chí, hành động tự động hóa, thói quen, kỹ xảo
o Các nội dung cần chú ý
+ Phát biểu và lấy các ví dụ minh hoạt được các khái niệm ý chí, hành động
ý chí, hành động tự động hóa, kỹ xảo + So sánh được giữa kỹ xảo và thói quen
o Đọc TLHT: trang 106 – 114
o Trả lời câu hỏi 88, 91, 92, 93 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Các phẩm chất của ý chí
o Phân tích và liên hệ thực tiễn bản thân về các phẩm chất của ý chí
o Đọc TLHT: trang 107
Trang 6o Trả lời câu hỏi 89 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải
để rà soát lại kiến thức
Các giai đoạn hình thành hành động ý chí
o Trình bày các giai đoạn của hành động ý chí
o Đọc TLHT: trang 109
o Trả lời câu hỏi 90 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải
để rà soát lại kiến thức
Chương 6: Nhân cách và Sự hình thành nhân cách
Khái niệm con người, cá nhân, cá tính, chủ thể, nhân cách
o Các nội dung cần chú ý:
+ Phát biểu và hiểu được các khái niệm con người, cá tính, chủ thể và nhân cách
+ Hiểu các đặc điểm cơ bản của nhân cách
o Đọc TLHT: trang 121 – 123
o Trả lời câu hỏi 45, 45, 48, 49 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Cấu trúc của nhân cách
o Các nội dung cần chú ý:
+ Nhớ và phân biệt được các quan điểm khác nhau về cấu trúc nhâ cách + Phân tích được kiểu cấu trúc 4 thành phần: xu hướng, tính cách, khí chất
và năng lực
o Đọc TLHT: trang 125 – 138
o Trả lời câu hỏi 50, 52, 53, 54, 55, 56 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội,
2008 Xem bài giải để rà soát lại kiến thức
Sự hình thành và phát triển nhân cách: Bẩm sinh và di truyền, Giáo dục, Hoạt động, Giáo tiếp, Nhóm
o Trình bày và phân tích được các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình nhân cách cá nhân
o Đọc TLHT: trang 138 – 141
o Trả lời câu hỏi 51 trong cuốn: Hỏi và đáp môn Tâm lý học đại cương do Nguyễn Thị Huệ chủ biên, Nxb đại học quốc gia Hà Nội, 2008 Xem bài giải
để rà soát lại kiến thức
Trang 7PHẦN 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA
Hình thức kiểm tra: thi tự luận
o Cấu trúc đề thi: có 2 câu, mỗi câu 5 điểm (trong một số trường hợp có thể là 4- 6 câu)
Hướng dẫn cách làm bài:
o Đọc thật kỹ TLHT và có thể liên hệ với giảng viên phụ trách giảng dạy (thông qua địa chỉ email được cung cấp) để tìm hiểu về các nội dung trong chương trình học nếu chưa hiểu trước ngày thi để có thể làm bài đạt kết quả cao nhất
o Đọc thật kỹ đề thi, tìm ra yêu cầu chính của đề thi là gì và tập trung vào nội dung chính, không rườm rà, nói dong dài quá xa chủ đề được đề cập Làm thừa so với yêu cầu sẽ không được tính điểm và rất mất thời gian
o Câu dễ làm trước, câu khó làm sau
o Trong đề thi, có những câu hỏi không yêu cầu trình bày hoặc phát biểu định nghĩa, tuy nhiên, nên lưu ý bắt buộc phải nêu định nghĩa trước trước khi làm các bước theo yêu cầu của đề thi
o Không chép toàn bộ những nội dung đã có trong sách hoặc slide bài giảng của giảng viên mà cần đưa thêm ý kiến cá nhân vô trong bài làm
o Lưu ý nên đưa các ví dụ thực tiễn vào để phân tích và làm sáng tỏ nội dung đang đề cập tới
o Chép bài của người khác sẽ không được tính điểm
Trang 8PHẦN 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN
ĐỀ THI MÔN: TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG - HK…./NH…
LỚP: - HỆ:
Thời gian làm bài: 90 PHÚT
SV Được sử dụng tài liệu
Câu 1: (6 điểm)
Anh/ Chị hãy:
1 Phát biểu định nghĩa nhân cách
2 Phân tích và lấy ví dụ minh họa những đặc điểm của nhân cách
3 Làm thế nào để có thể hiểu đúng, đánh giá đúng về 1 con người
Câu 2: (4 điểm)
Trình bày những hiểu biết của các anh/chị về stress và những vấn đề liên quan
- HẾT -
ĐÁP ÁN MÔN: TÂM LÝ HỌC ĐẠI CƯƠNG - HK…./NH…
LỚP: - HỆ:
Thời gian làm bài: 90 PHÚT
SV Được sử dụng tài liệu
Câu 1: (6 điểm)
1 Khái niệm nhân cách (1đ): là tổ hợp những đặc điểm, những thuộc tính tâm lí của
cá nhân, biểu hiện bản sắc và giá trị xã hội của con người
2 Phân tích và lấy ví dụ minh họa về đặc điểm của nhân cách (3đ):
- Tính thống nhất của nhân cách
- Tính ổn định của nhân cách
- Tính tích cực của nhân cách
- Tính giao lưu của nhân cách
3 Để đánh giá đúng về 1: nhìn nhận qua 4 thuộc tính của nhân cách (2đ)
Trang 9Câu 2 (4 đ): trình bày những hiểu biết về stress
Khái niệm (1)
Các giai đoạn hình thành stress (1đ)
Dấu hiệu stress (1đ)
Phương pháp điều trị/ tác động (1đ)