THUYẾT TRÌNH TRÊN LỚP MỘT SỐ HỆ THỐNG KÊNH ĐÀO TRÊN THẾ GIỚI

2.Vị trí và vai trò của các kênh đào:• a.Vị trí: • - Các kênh đào án ngữ trên các tuyến đường vận tải biển quan trọng, là nơi giao nhau của các đại dương và vùng biển.. -Kênh đào Panama

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI TPHCM KHOA: HÀNG HẢI

1.KÊNH ĐÀO LÀ GÌ?

-Kênh đào là dòng nước dẫn trên mặt đất do con người tạo ra

-Phân loại: có 2 loại

Kênh thủy lợi Kênh đào giao thông

2.Vị trí và vai trò của các kênh đào:

• a.Vị trí:

• - Các kênh đào án ngữ trên các tuyến đường vận tải

biển quan trọng, là nơi giao nhau của các đại dương và vùng biển Và đặc biệt là phải thuận lợi cho việc đào kênh một cách kinh tế và hiệu quả nhất.

-Kênh đào Panama là nơi hẹp nhất của châu Mĩ, án ngữ trên tuyến vận tải từ Tây Aâu – Bắc

Mĩ –châu Á.

-Nó được ví như là nụ hôn của các đại dương.(TBD và ĐTD)

-Kênh đào Suez nằm vắt ngang đất nước Ai cập, nối liền Địa Trung Hải với Aán Độ Dương.

-Nó nằm trên tuyến vận tải Tây Aâu –Viễn Đông, châu Phi

b Vai trò của kênh đào:

• - Trước kia các kênh đào chỉ phục vụ cho việc

vận chuyển để xâm chiếm thuộc địa của đế quốc thực dân.

Tàu chiến trên kênh panama và trên kênh Suez cũng vậy

• - Hiện nay, kênh đào không những giữ vai trò quan trọng trong việc rút ngắn khoảng cách vận chuyển mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành hàng hải, góp phần vào sự phát triển kinh tế ở

những khu vực con kênh đi qua, mà còn góp phần cải tạo cảnh quan môi trường thiên nhiên làm cho thiên nhiên ngày càng đẹp hơn

• -Và quan trọng nhất an toàn hơn cho người hành

hải

Sự phát triển kinh tế hai bờ kênh đào Suez: các hải cảng, các đô thị, các khu du lịch, nghỉ dưỡng…

Nước trong xanh mát mẻ, khác hẳn cái nóng của sa mạc kế bên.

-Kênh đào Panama gây biến đổi bộ mặt của cả đất nước Panama Đem lại nguồn thu to lớn từ cước qua kênh cho đến nguồn thu từ du lịch và dịch vụ.

-Hằng năm hàng nghìn tàu du lịch cỡ lớn và tàu hàng các loại vận chuyển qua kênh ,videoclip sau đây sẽ cho thấy mức độ nhộn nhịp của kênh đào Panama:

E:\New Folder\panama\YouTube - Canal de Panama.flv

3 Một số hệ thống kênh đào quan

trọng trên thế giới:

• A Kênh đào Panama:

địa phương… nên đã bị phá sản

• -Sau thất bại của người Pháp , người Mĩ xúc tiến kế hoạch đào kênh trên quy mô lớn, kể cả dùng thủ

đoạn chính trị thô bạo

-Sau đây, là videoclip mô tả quá trình đào kênh Panama.

E:\New Folder\panama\YouTube - Intro to Panama.mp4

1904 Công trình kéo dài 10 năm với chi phí 223 triệu đô la.

2 Vị trí địa lý và kích thước kênh Panama:

a Vị trí địa lý:

đất nước Panama,

vùng Trung Mĩ , được

xây dựng trên dải đất

hẹp nhất Trung Mĩ.

lục địa châu Mĩ, nối

liền Đại Tây Dương và

Thái Bình Dương.

b Kích thước kênh đào Panama:

- Kênh chạy theo hướng Đông – Tây từ cảng Oristolead (vịnh Limon – Đại Tây Dương) đến cảng Balboa (vịnh Panama – Thái Bình Dương) với tổng chiều dài khoảng 81.7 km chiều rộng mặt nước của kênh là 150 m,

chiều rộng đáy là 58 m Độ sâu kênh tại cửa thông ra Đại Tây Dương là 13.7 m, tại cửa thông với Thái Bình Dương là 14.8 m

Cảng Cristobal, vịnh Limon, cửa thông với ĐTD, sâu 14,8m

Cảng Balboa, vịnh

Panama, cửa thông

với TBD, sâu 13,7m

Mặt cắt dọc kênh đào Panama, cho thấy sự

• -Do sự chênh lệch về mực nước giữa hai đại

dương mà người ta phải làm các đập chứa

nước trên kênh đào này Có ba đập trên toàn

tuyến với chiều dài của đập là 360 m, chiều

rộng 42 m, độ sâu 14.2 m (còn gọi là âu tàu)

Đập hồ Miraflores –Thái Bình Dương chênh lệch mực nước là 16.75 m.(âu Miraflores)

Đập hồ Gatun – hồ Miraflores chênh lệch mực nước 9.15 m.(âu Pedro Miguel)

Đập nối từ Đại Tây Dương - hồ Gatun chênh lệch mực nước là 25.9 m.(âu Gatun)

Aâu Miraflores, gồm 2 bậc

Aâu Pedro Miguel, gồm 1 bậc

Aâu Gatun, gồm 3 bậc

Hồ

Gatun

Hồ Miraflores

Đoạn cắt Culebra

Hạ lưu

sông

Chagre

• 3 Tuyến hành trình tàu qua kênh đào Panama:

• -Nếu coi tàu nhập kênh từ Đại Tây Dương, thì tuyến

hành trình như sau :

• - Vịnh Limon  âu Gatun  hồ Gatun  đoạn cắt Culebra  âu Pedro Miguel Aâu Miraflores Vịnh Panama  Thái Bình Dương

- Nếu tàu nhập kênh từ Thái Bình Dương, thì tuyến

hành trình sẽ đi ngược lại.

- Và đây là videoclip ghi lại tuyến hành trình này.

• M t con tàu trung bình s m t kho ng 8 ộ ẽ ấ ả đế n 10 gi ờ

i qua kênh Trong th i gian ó, hành khách có c h i

4 Tìm hiểu hoạt động của âu tàu:

 Kênh đào s d ng m t h th ng âu tàu và c a n c, phân ử ụ ộ ệ ố ử ướ

chia theo đ ng vào và đ ng ra Các âu tàu và c a n c ho t ườ ườ ử ướ ạ

đ ng nh nh ng thang máy: tàu thuy n đ c nâng lên t ộ ư ữ ề ượ ừ

m c n c bi n (phía Thái Bình d ng ho c ự ướ ể ươ ặ Đại Tây

d ng) cho đ n khi b ng m c n c h Gatun (cao 26m ươ ế ằ ự ướ ồ

so v i m c n c bi n) B ng cách này tàu cĩ th ti p t c đi ớ ự ướ ể ằ ể ế ụqua h Gatun và đ c h xu ng t i m c n c bi n h ồ ượ ạ ố ớ ự ướ ể ở ệ

th ng âu tàu phía đ u bên kia c a kênh đào và đi ra bi n ố ầ ủ ể

Gatun Lake

- Hệ thống bơm nước

vào các âu tàu:

- Hình mô phỏng tàu đi qua kênh đào Panama

Giống hệ thống thang máy.

E:\New Folder\panama\YouTube - Recracion de un

a Esclusa del canal de Panama 3D Animation.flv

Một phần âu tàu lúc tháo sạch nước để lộ một kiến trúc kỳ vĩ

Bơm nước vào âu tàu,

dĩ nhiên dưới đáy âu tàu cũng có hệ thống lỗ bơm và thoát

Những cánh cổng

đóng kín nhưng luôn

tạo ra một góc tù.

5.Yù nghĩa kinh tế của kênh:

• - Kênh đào Panama xẻ đôi lục địa châu Mỹ, nối liền

Đại Tây Dương với Thái Bình Dương, tạo điều kiện

thuận lợi cho việc giao thương bằng đường biển giữa các cảng ở bờ Tây nước Mỹ với các vùng kinh tế khác như vùng Viễn Đông, châu Úc… đặc biệt là các vùng giữa bờ Đông và bờ Tây nước Mỹ

• - Ngày nay, hàng n m cĩ trên 14.000 tàu thuy n c a 84 ă ề ủ

n c đi qua Kênh đào, v i kh i l ng hàng hố đi qua chi m ướ ớ ố ượ ế5% trao đ i th ng m i c a th gi i Các n c s d ng ổ ươ ạ ủ ế ớ ướ ử ụKênh đào nhi u nh t là: M , Trung Qu c, Nh t, Chile, Hàn ề ấ ỹ ố ậ

qu c, Peru, Canada, Ecuador, Colombia và Mexico ố

-Việc rút ngắn khoảng cách vận chuyển không những tiết kiệm được chi phí, thời gian, mà

còn đảm bảo an toàn cho thuyền viên khi

tránh được việc đi qua những vùng biển nguy hiểm

Tuyến

Khoảng cách (Nm) Chênh

lệch

Qua kênh Panama

Qua

eo Magellan

Nm %

NewYork – San Fransico

5,263 13,107 7,844 60

NewYork – Valparaiso

NewYork – Singapore

8,885 10,141 1,256 12

• - Bên cạnh đó, kênh đào Panama còn thúc đẩy

việc vận tải bằng đường biển phát triển, cho

phép khai thác triệt để thế mạnh của vận tải

biển: trọng tải lớn, ngày càng nhanh…

• - Đặc biệt kênh đào có ý nghĩa cực kỳ quan trọng

đối với đất nước Panama.

• Kênh ào là m t b ph n quan tr ng c a n n kinh t đ ộ ộ ậ ọ ủ ề ế

thiên v d ch v c a Panama Các d ch v c a Kênh ào ề ị ụ ủ ị ụ ủ đ

t o vi c làm cho 9.000 lao ạ ệ độ ng, trong n m tài chính 2006 ă (t 10/2005-9/2006) ừ đạ t doanh thu g n 1,5 t USD, sau ầ ỷ khi tr chi phí và các kho n ừ ả đầ ư u t khác n p 570 tri u ộ ệ

USD vào ngân sách qu c gia c a Panama ố ủ

D án m r ng kênh ào ự ở ộ đ

• Ngày 22/10/2006, Chính ph Panama ã ủ đ đư a D án m ự ở

r ng và hi n ộ ệ đạ i hoá Kênh ào Panama ra tr ng c u dân ý đ ư ầ

và dành đượ ỷ ệ ủ c t l ng h 76,83% D án này có s v n ộ ự ố ố

n m 2014 ho c 2015, khi hoàn thành s cho phép tàu có kích ă ặ ẽ

th ướ c r ng 49m, m n n ộ ớ ướ c 15m n ướ c ng t, chi u dài ọ ề 366m i qua, d ki n t ng g p ôi n ng l c v n đ ự ế ă ấ đ ă ự ậ

chuy n c a kênh ào ể ủ đ

B Kênh đào Suez:

• 1.Lịch sử đào kênh:

• - Ý tưởng đào kênh đã xuất hiện cách đây trên

4000 năm Khoảng 2000 năm TCN, các vị

Pharaon Ai cập đã bắt tay vào thực hiện việc này.

• - Giai đoạn này, người ta đào làm 2 đoạn:

Nối sông Nil với hồ Al Timsah Nối hồ Al Timsah với Hồng Hải

-Trải qua nhiều triều đại Pharaon, công trình này được tiếp tục thực hiện Đến triều đại

Pharaon Pefolmeot (308-246 TCN), kênh đào được hoàn thành.

- Nhưng đến năm 716, Pharaon Kalefabel hạ lệnh lấp kênh.

• - Từ những năm 1672, người Pháp đã tiến hành thăm dò và thiết kế kênh nối Địa Trung Hải và Hồng Hải.

- 1854: Sạd Pasha, m t phĩ v ng Ai C p, quy t ộ ươ ậ ế

đ nh thi hành d án đào kênh, n i a Trung h i ị ự ố Đị ả

- T i n m 1858, m t viên k s ng i Pháp tên là ớ ă ộ ỹ ư ườ

Ai C p Sạd Pasha, nên đã giành đ c quy n t ch c ậ ượ ề ổ ứ

m t cơng ty cĩ m c đích đào m t con kênh nhân t o ộ ụ ộ ạ

Công nhân và phương tiện đào kênh Gần

• Ngày 17/11/1869, kênh được khánh thành với

tổng kinh phí thực hiện khoảng 18.1 triệu bảng và sau 10 năm rưỡi thi công.

Kênh đào Suez, ảnh chụp vệ tinh

• a Vị trí địa lý:

2 Vị trí địa lí và kích thước kênh đào Suez:

-Kênh chạy từ Địa

Trung Hải đến Hồng

Hải, cắt qua eo đất

nối châu Á và châu

Phi, gần như theo

hướng Bắc – Nam.

- Kênh đang được

nhà nước Ai cập

quản lý

b Kích thước kênh đào Suez:

• - Chiều dài toàn bộ của kênh là 160.9 km, chiều

rộng mặt nước là 160 m còn chỗ hẹp nhất khoảng

60 m Chiều rộng đáy kênh là 42 m, còn độ sâu của kênh được cải thiện dần theo thời gian nhờ vào sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật Năm 1869 độ sâu

của kênh khoảng 8.5 m, năm 1963 khoảng 12.3 m Hiện nay, độ sâu của kênh đã đạt đến 20 m

Hải cảng đầu tiên ở phía bắc là Hải Cảng Sạd (Port Sạd), được đặt bằng tên của Phĩ Vương Sạd Pasha Kích thước:

sâu 8 mét, bề rộng nơi mặt đáy 22 mét, chiều rộng trên bề mặt 58 mét.

Hồ Al Timsah

Hồ Đắng (Great Bilter)

Vịnh Suez,

1 nhánh của

Biển Đỏ

- T u thuy n cĩ th di chuy n hai chi u t i 4 o n ầ ề ể ể ề ạ đ ạ kênh dài h n 67 cây s Các con t u bi n th t l n v i ơ ố ầ ể ậ ớ ớ

3 Hành trình qua kênh:

Tàu hàng lớn đòi hỏi tàu lai dắt Tàu hàng lớn nhất qua kênh là tàu Emma Maersk của Đan Mạch, dài 398m, rộng 56,5m, chuyên chở 15.000

container các loại hàng hố khác nhau

• Để tránh các tai n n cĩ th x y ra, các t u thuy n ạ ể ẩ ầ ề

ph i di chuy n v i t c ả ể ớ ố độ ố đị c nh( 8 hải lý/h ) cách kho ng tr ả ướ c sau và hai bên c nh Các ồn ố đị đ

t u ầ đượ c tính tốn c n th n ẩ ậ để ch y ng ạ ượ c

chi u nhau trên h l n Bitter ề ồ ớ

Tàu hàng và tàu

quân sự các loại,

hàng ngày nối đuôi

nhau qua kênh đào

Suez

 Hàng ngày kênh ào chia làm 3 ca th i gian ch y tàu, 2 v đ ờ ạ ề

h ướ ng Nam và 1 v h ề ướ ng B c ắ Đầ u tiên, các tàu ch y ạ

v h ề ướ ng Nam (ca 1) vào kênh lúc sáng s m, ch y ớ ạ đế n

h ồ Đắ ng, và th neo ây nh ả ở đ ườ ng lu ng ch y tàu cho ồ ạ các tàu i v phía B c (ca 2) Sau khi các tàu i v phía đ ề ắ đ ề

B c ã qua kênh thì ti p theo các tàu i v phía Nam ắ đ ế đ ề

ti p t c nh p kênh (ca 3) ế ụ ậ

Tàu container neo tại hồ Đắng, nhường luồng cho các tàu đi về phía

bắc

 Kênh đào Suez dài gấp hai lần kênh đào Panama nhưng lại dễ thực hiện hơn nhiều vì đi qua một miền đất bằng phẳng, ngang với mặt nước biển nên không cần loại cửa cống khóa nước (lock).

4 Yù nghĩa kinh tế-chính trị của kênh đào Suez:

 Việc kênh Suez đưa vào sử dụng đã mang lại nhiều

hiệu quả không những trong lĩnh vực kinh tế mà cả

trong lĩnh vực quân sự

 Về vấn đề kinh tế, kênh đã nối liền tuyến vận tải quốc tế Địa Trung Hải – Ấn Độ Dương, giảm đi một quãng đường khá lớn (khoảng 3,000 Nm – 8,000 Nm) trong

tuyến hành trình châu Á – châu Âu, châu Âu – châu Úc

so với khi hành trình qua mũi Hảo Vọng (Phi châu)

Điều này góp phần tiết kiệm được thời gian cũng như tiền bạc khi vận chuyển hàng hoá giữa các khu vực này bằng đường biển, thúc đẩy sự lưu thông hàng hoá cũng như phát triển kinh tế

 Điểm khác biệt giữa việc qua kênh hay

không qua kênh, đó chính là khoảng cách, thời gian, tiền bạc, và an toàn…

Qua Suez Qua mũi Hảo Vọng Nm %

Liverpool – Bombay 6,250 10,680 4,430 42 London – Bombay 6,260 10,721 4,461 41 Hamburg – Bombay 6,567 11,028 4,461 40 NewYork – Bombay 8,160 11,599 3,439 30 Liverpool – Yokohama 11,113 14,436 3,323 24

Bảng so sánh khoảng cách được rút ngắn nhờ kênh Suez

 Kênh đào Suez cùng với kênh đào Panama, tạo nên tuyến đường vận tải biển huyết mạch của thế giới.

Đường

màu đỏ

• Ng i ta c tính kênh Suez đón ti p kho ng 8% l u ườ ướ ế ả ư

l ng v n t i bi n th gi i G n 2/3 l ng d u c a ượ ậ ả ể ế ớ ầ ượ ầ ủ

Châu Âu c ng đ c tr qua đây ũ ượ ở

• Hi n m i ngày trung bình có h n 40 l t tàu qua kênh đào ệ ỗ ơ ượSuez, khi n nó tr thành m t trong nh ng ngu n thu ế ở ộ ữ ồ

ngo i t chính c a Ai-C p cùng v i du l ch và xu t kh u ạ ệ ủ ậ ớ ị ấ ẩ

d u ầ

• N m 2005, h n 18.700 tàu c a các n c ch theo 665 ă ơ ủ ướ ở

tri u t n hàng hoá các lo i qua kênh đào Suez, mang l i cho ệ ấ ạ ạ

Ai C p 3,42 t USD so v i 3,275 t USD c a n m ậ ỷ ớ ỷ ủ ă

2004 N m 2005, n c này c ng đã t ng l phí qua kênh đào ă ướ ũ ă ệSuez 3%

- Tuy nhiên, nếu như tuyến hành hải qua vùng bắc cực ( do tan băng ) hình thành, sẽ là đối thủ cạnh tranh với tuyến qua kênh Suez.

London

Tokyo

Tuyến biển Bắc đỉnh Bắc Âu Nga( qua Bắc Băng

Dương ), dài

12800 km Tuyến qua

C Kênh Kiel:

• 1 Lịch sử đào kênh:

• - Khoảng cách giữa các cảng trên Bắc Hải và

biển Baltic không lớn nếu theo đường thẳng,

nhưng trong thực tế lại bị kéo dài do phải đi

vòng qua eo Đan Mạch Eo này lại nhỏ, nhiều

chướng ngại, nhiều đảo nhỏ, do vậy khó khăn

cho việc di chuyển.

Eo Đan Mạch

Biển Baltic

Biển

Bắc

- Để rút ngắn khoảng cách + tiết kiệm chi phí quân sự Sau nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá, phương án đào kênh Kiel được chấp thuận

- Năm 1886, “Hội đồng xây dựng kênh quốc vương” được thành lập để tiến hành việc xây dựng kênh

- Sau 10 năm xây dựng, ngày 30/01/1895, kênh Kiel được khánh thành

Keânh Kiel

• a Vị trí địa lí:

• - Kênh Kiel nối liền biển Bắc và biển Baltic.

• - Kênh bắt đầu từ âu Brunsbuttel trên Bắc Hải

đến âu Holtenau thuộc vịnh Kiel, biển Baltic.

• - Kênh nằm trên lãnh thổ nước Đức.

2 Vị trí địa lí và kích thước kênh Kiel:

Kiel

canal

Aâu Holtenau, vònh Kiel

Aâu Brunsbuttel, bieån Baéc

b Kích thước kênh Kiel:

 Chiều dài toàn

bộ kênh là 98.7

phép tàu có mớn

nước thấp hơn 10.4

m qua lại

• -Tàu bè có thể qua kênh quanh năm trừ những

lúc vào mùa đông quá lạnh, mặt nước của kênh

bị đóng băng Kênh Kiel có hai đập nước ở hai đầu, các đập này sẽ đóng lại khi mực nước biển giữa biển Baltic và Bắc Hải chênh lệch nhau

(khoảng 0.5 m) (khác Panama ?)

Aâu tàu bên biển

• - Sau đây là videoclip ghi lại cảnh một âu tàu được đóng lại.

E:\New Folder\kiel\kiel cana

l - AOL Video_5.flv

3 Quá trình hoạt động của kênh Kiel:

- Khi qua kênh, tùy thuộc vào xếp loại của tàu, mà phải tuân theo các quy định của kênh: như có cần tàu lai hay không, có cần hoa tiêu dẫn đường hay không, hay cần thủy thủ lái đặc biệt…

- Đa số các tàu khách cỡ lớn hiện nay đều không đi qua kênh được do trên kênh có 5 cầu với độ tĩnh không không lớn lắm

Hình ảnh một số cây cầu trên kênh Kiel

4 Ý nghĩa kinh tế – chính trị của kênh Kiel:

• - Việc kênh Kiel được đưa vào sử dụng đã làm

giảm đi khoảng cách hành trình giữa các cảng trong khu vực ( tuyến Bắc Hải- Baltic)

• - Tàu vận tải không phải vòng lên eo Đan Mạch

nên tránh được vùng biển nguy hiểm

• - Có ý nghĩa quân sự to lớn, nâng cao khả năng

điều động qua lại giữa 2 vùng biển của các hạm đội hải quân

Khoảng cách (Nm) Chênh lệch

Qua kênh Kiel Qua eo Đan Mạch Nm %

1 Kênh Belomorkanal n i b ch h i v i bi n Ban tích Nga.ố ạ ả ớ ể ở

2 Kênh Manchester Anh dài 57 km, đi vào ho t đ ng n m ở ạ ộ ă

5 Kênh Alphonse 13 Tây Ban Nha dài 85 km đi vào ho t đ ng ở ạ ộ

n m 1926, Ph n l n kênh là sông đ c c i t o N i Seville ă ầ ớ ượ ả ạ ố