KHOA ĐIỀU KHIỂN TÀU BIỂN BỘ MÔN HÀNG HẢI HỌC HỆ ĐẠI HỌC CHÍNH QUY Câu 1: Nêu tính chất của thanh nam châm từ, công thức xác định cường độ từ trường của thanh nam châm thẳng?. Xác định l
Trang 1
KHOA ĐIỀU KHIỂN TÀU BIỂN
BỘ MÔN HÀNG HẢI HỌC
(HỆ ĐẠI HỌC CHÍNH QUY)
Câu 1: Nêu tính chất của thanh nam châm từ, công thức xác định cường độ từ trường của thanh nam châm thẳng ?
Yêu cầu trả lời:
- Nêu khái niệm về nam châm từ (0.5 điểm)
- Nêu 6 tính chất của thanh nam châm từ (2 điểm)
- Hình vẽ minh họa của thanh nam châm từ (1 điểm)
- Nêu công thức xác định cương độ từ trường H, tác dụng lên
điểm A, B, C
3
cos 3 1 +
d
M
.(0.5 điểm)
3
d M
(0.5 điểm)
3
d M
(0.5 điểm)
Câu 2: Khái niệm về địa từ trường Xác định lực tác dụng của điạ từ trường
đối với la bàn từ ?
Yêu cầu trả lời:
- Khái niệm về địa từ trường, sự phân bố của địa từ trường trên trái đất (1 điểm)
- Nêu các phân lực địa từ T, H, Z, θ, ảnh hưởng của nó tới sức chỉ hướng của kim la bàn Hình vẽ minh họa (1 điểm)
- Nêu các lực tác dụng của địa từ trường đối với la bàn (2 điểm)
Y= - H.sinHd
Trang 2Câu 3: Thế nào được gọi là từ trường tàu Xác định lực tác dụng của từ
trường tàu đối với la bàn ?
Yêu cầu trả lời:
- Khái niệm về từ trường tàu; từ trường biến đổi và từ trường vĩnh cửu (1 điểm)
- Khái niệm về độ lệch la bàn δ Định nghĩa, hình vẽ minh họa, ý
nghĩa của độ lệch δ (1 điểm)
- Xác định lực tác dụng của sắt từ mềm đồi với la bàn: ax, by, cz, dx,
ey, fz, gx, hy, kz (2 điểm)
- Xác định lực tác dụng của sắt từ cứng đối với la bàn P, Q, R
(1 điểm)
Câu 4: Nêu phương trình passon Phân tích lực của đòn sắt non a, e, c đối
với la bàn ?
Yêu cầu trả lời:
- Khái niệm hệ trục tọa độ tàu (0.5 điểm)
- Viết phương trình passon và giải thích các lực thành phần
(1.5 điểm)
- Phân tích lực tác dụng của đòn sắt non a, e, c đối với la bàn và ý nghĩa của nó ở trên tàu (3 điểm)
FC, FD, FE ?
Yêu cầu trả lời:
- Thành lập phương trình Passon biến đổi: (2 điểm)
X’= X + a+e X +a−e X +b+d Y −d−b.Y+cz+P
2
2
2
2
Y’=Y+ b+d X +b−d X +a+e.Y −a2−e Y + fz+Q
2
2 2
- Viết công thức xác định lực độ lệch: FA, FB, FC, FD, FE (3 điểm)
Trang 3Câu 6: Tính các lực λH, A’λH, B’λH, C’λH, D’λH, EλH ?
Yêu cầu trả lời:
năng định hướng kém hơn la bàn trên bờ (0.5 điểm)
- Phương pháp tính các lực: A’λH, B’λH, C’λH, D’λH, E’λH
(2.5 điểm)
lập công thức: A’λH =
2
b
B’λH = cz+P
C’λH = fz+Q
D’λH = a2−eH
E’λH = b+2d H.
- Nêu hướng tác dụng : (1 điểm)
Hướng lực A’λH vuông góc Nd
Hướng lực B’λH trùng Hd
Hướng lực C’λH trùng Hd + 900
Hướng lực D’λH trùng 2Hd
Hướng lực E’λH trùng 2Hd+900
Câu 7: Nguyên nhân gây ra độ lệch cố định A Phương pháp khử độ lệch A ?
Yêu cầu trả lời:
- Nguyên nhân gây ra độ lệch A (1 điểm)
- Phương pháp khử độ lệch A (1 điểm)
Trang 4Câu 8: Nguyên nhân gây ra độ lệch B Chứng minh rằng lực B’λH gây ra độ lệch bán vòng ?
Yêu cầu trả lời:
- Nêu nguyên nhân gây ra độ lệch B (0.5 điểm)
δB=B.sinHd (1 điểm)
lệch bán vòng ?
Yêu cầu trả lời:
- Nêu nguyên nhân gây ra độ lệch C (0.5 điểm)
δC=C.cosHd (1 điểm)
độ lệch 1/4 vòng ?
Yêu cầu trả lời:
- Nêu nguyên nhân gây ra độ lệch D (0.5 điểm)
δD=D.sin2Hd (1 điểm)
Trang 5Câu 11: Nêu nguyên nhân gây ra độ lệch la bàn δ Thành lập công thức độ
lệch cơ bản ?
Yêu cầu trả lời:
- Nguyên nhân gây ra độ lệch la bàn δ (1 điểm)
(1.5 điểm)
- Các hệ số A, B, C, D, E là gì và ý nghĩa của nó (1.5 điểm)
- Nêu công thức áp dụng trên tàu:
(1 điểm)
Câu 12: Nguyên lý độ lệch tàu nghiêng ngang ?
Yêu cầu trả lời:
- Tìm lực tác dụng lên 3 trục của tàu sau khi tàu nghiêng
(có vẽ hình minh họa ) (2 điểm)
- Tìm lực tác dụng lên 3 trục của la bàn (có hình vẽ minh họa) (2 điểm)
- Lập công thức độ lệch tàu nghiêng: (R+kz-ez)i (1 điểm)
Yêu cầu trả lời:
- Cấu tạo chậu la bàn (1 điểm)
- Cấu tạo than la bàn (1 điểm)
- Cấu tạo vòng đo phương vị (1 điểm)
- Cấu tạo hệ thống chiếu sáng, hệ thống quang học (1 điểm)
Câu 14: Phương Pháp ERY khử độ lệch B?
Yêu cầu trả lời:
- Nêu đặc điểm phương pháp ERY (1 điểm)
Trang 6Câu 15: Phương Pháp ERY khử độ lệch C ?
Yêu cầu trả lời:
- Nêu đặc điểm phương pháp ERY (1 điểm)
họa tàu đi hướng Hd=0 và Hd=1800. (3 điểm)
- Các bước thực hành khử độ lệch C (1 điểm)
Câu 16: Phương Pháp ERY khử độ lệch D ?
Yêu cầu trả lời:
- Nêu đặc điểm phương pháp ERY (1 điểm)
- Các bước thực hành khử độ lệch D (1 điểm)
Câu 17: Phương pháp khử độ lệch tàu nghiêng ?
Yêu cầu trả lời:
- Nguyên lý khử độ lệch tàu nghiêng (2 điểm)
EW =
H
z H
H E W
2
'
- Các bước tiến hành khử độ lệch tàu nghiêng (1 điểm)
- Phương pháp tiến hành khử thực tế trên tàu (0.5 điểm)
Yêu cầu trả lời:
- Viết công thức tính c1: c1=k c (0.5 điểm)
- Lập công thức tính c: c =
Z Z
H B H B
2 1
2 2 1
1 ' '
−
− λ
- Lập công thức tính k: k=
Z Z
Z
Z EW EW
2 1
' 2 '
1
−
−
(1 điểm)
Trang 7Câu 19: Các trường hợp cần phải khử độ lệch la bàn Thứ tự khử độ lệch đối
với tàu đóng mới và các tàu cũ sau khi sửa chữa lớn ?
Yêu cầu trả lời:
- Sự cần thiết phải khử độ lệch la bàn (1 điểm)
- Nêu các trường hợp cần khử độ lệch (1 điểm)
- Thứ tự khử độ lệch đối với tàu đóng mới và giải thích tại sao
(1.5 điểm)
- Thứ tự khử độ lệch đối với tàu cũ sau khi sửa chữa lớn (1.5 điểm)
Câu 20: Nêu công tác hiệu chỉnh la bàn từ ?
Yêu cầu trả lời:
- kiểm tra toàn bộ la bàn (1 điểm)
- chọn chập tiêu theo điều kiện trường thử tàu (0.5 điểm)
- lập phương án điều động tàu đảm bảo 2 yếu tố: an toàn và kinh tế (0.5 điểm)
- khử sơ bộ độ lệch trên luồng từ cảng ra biển (1 điểm)
- khử chính thức khi tàu chạy trên 8 hướng: 000, 045, 090,
135, 180, 225, 270, 315 (2 điểm)
Câu 21: Phương pháp lập bảng độ lệch và ý nghĩa của bảng độ lệch ở trên tàu ?
Yêu cầu trả lời:
- Sự cần thiết phải lập bảng độ lệch δ (0.5 điểm)
- Các bước lập bảng độ lệch δ có 3 bước:
Bước 1: dẫn tàu chạy trên 8 hướng khử độ lệch và xác định độ lệch còn lại δN, δNE, δE, δSE, δS, δSW, δW, δNW. (1 điểm)
Bước 2: tính 5 hệ số độ lệch: A, B, C, D, E (2 điểm) Bươc 3: vẽ đồ thị và lập bảng độ lệch (1 điểm)
- Ý nghĩa của bảng độ lệch ở trên tàu (0.5 điểm)