Chương 1 tổ chức lao động và định mức kỹ thuật công đoạn quấn ống sợi dọc

Người ta quấn ống sợi trên máy quấn ống để chuẩn bị gia công ở những công đoạn sau bằng cách hình thành các ống sợi sử dung thuận tiện các ống sợi, suốt sợi,..;sợi quấn trên các ống đòi

CHƯƠNG 1:

TỔ CHỨC LAO ĐỘNG VÀ ĐỊNH MỨC KỸ THUẬT

CỦA QUÁ TRÌNH QUẤN ỐNG SỢI DỌC

1.1 ĐẶC TRƯNG TÓM TẮT CỦA QUÁ TRÌNH

Quấn ống sợi trên máy quấn ống là quá trình công nghệ chuẩn bị cho công đoạn dệt Việc quấn ống do công nhân ống đảm nhiệm; mỗi công nhân trông coi môt số cọc sống sống cùng làm việc ở chỗ làm việc; đây là đặc trưng cùa công nhân đứng nhiều máy

Người ta quấn ống sợi trên máy quấn ống để chuẩn bị gia công ở những công đoạn sau bằng cách hình thành các ống sợi sử dung thuận tiện (các ống sợi, suốt sợi, );(sợi quấn trên các ống đòi hỏi phải có hình dạng, kích thước theo đúng yêu cầu, phù hợp với năng suất lao động, đảm bảo năng suất máy móc, ở công đoạn quấn ống và các công đoạn sau ( công đoạn mắc, công đoạn xe hoặc dệt kim); quấn ống còn làm nhiệm vụ chuẩn bị sợi ngang cho các máy dệt không thoi; để kiểm tra sợi và loại trừ những đoạn sợi không đảm bảo chất lượng ( bị gút, rối,… làm sạch sợi ( loại tạp chất, bụi,…)

Chất lượng của việc nối sợi (hình dạng mối nối, kích thước mối nối, độ chặt của mối nối, chiều dài của mối nối, ) có được trống khi quân ống cân phải tạo điều kiện tốt cho các công đoạn sau gia công được liên tục

Khi quấn ống để dệt các loại vải kỹ thuật thì bắt buộc phải nối bằng mối nối tự thắt

Sau khi quấn ống, sợi phải bền hơn và sạch hơn

Sợi cần phải được quấn trên các ống có vỏ nhẵn, để tở ra được dễ dàng, không

bị vướng đứt khi gia công ở các công đoạn sau Muốn vậy trống thời gian quấn ống

ra búp sợi cần thiết phải giữ cho sức căng sợi được đều đặn Soi bị quá căng trống quá trình quấn ống sẽ ảnh hưởng xấu đến tính chất sợi Sau khi quấn ống, sợi cần giữ được tính chất đàn hồi

Máy quấn ống làm việc có tính chất chu kỳ, theo thời gian cần thiết để gia công xống một đơn vị sản phẩm (ống sợi hay suốt sợi)

Ví d ụ : Khi lấy các thành phẩm ra khỏi máy, lắp các lõi ống cũng như lắp các ống

có sợi vào máy thì máy không bị dừng mà nó chỉ ngừng làm việc ở các búp sợi đã quấn xống Trên các máy quấn suốt ngang tự động thì việc lấy các suốt đã đầy sợi

và lắp các lõi suốt tiến hành hoàn toàn tự động

Trên các máy quấn ống có bộ phận tự động dừng để nâng các búp sợi không cho làm việc khi sợi bị đứt hay hết sợỉ).Trên các máy tự động quấn suốt, tùy theo từng loại cũng có những bộ phận tự động dừng khi sợi bị đứt

1.2 TỔ CHỨC LAO ĐỘNG PHỤC VỤ MÁY ỐNG:

Trách nhiệm của những người phục vụ máy quấn ống là đứng máy hoặc theo phương pháp đi tua có hệ thống theo một đường tua đã quy định

Ví d ụ : Đối với máy M.150 thì có dạng đi tua “con lắc”, hoặc là đứng máy theo

phương pháp “đứng canh”, nếu công nhân trông nom số lượng cọc ít (từ 6 - 8 cọc)

Trống quá trình lao động, công nhân ống phải quan sát tình hình quấn ống và phải hết sức chú ý đến việc giữ được phân đoạn trên máy

Các ống sợi cần được tở ra theo thứ tự và đều đặn trống khu vực người công nhân phục vụ Các búp sợi cũng phải được hình thành một cách có thứ tự

Việc quấn ống sợi trên máy quấn ống đòi hỏi cần phải mất nhiều công lao động (vừa làm tay, vừa dùng máy) Chính vì vậy mà cân phải sử dụng thời gian lao động một cách hợp lý Để sử dụng hợp lý thời gian lao động của thợ đứng máy ống, việc chọn số cọc đứng phục vụ có ý nghĩa quan trọng Khu vực phục vụ của công nhân ống được bố trí hợp lý là cho họ đứng nhiều cọc nếu trình độ tay nghề khá, còn trình độ tay nghề kém thì bố trí đứng ít cọc

Ví d ụ : Công nhân chỉ có thể đạt được một năng suất cao khi có đủ khả năng lắp

các ống sợi vào máy một cách liên tục, và trên mỗi cọc không có những giờ chết do không có công nhân làm Do vậy, công nhân ống nên phục vụ một số cọc không lớn (nếu ở nhà máy có máy dư)

Nếu công nhân phải phụ trách quá nhiều cọc thì sẽ có sự lãng phí năng suất của cả các cọc khác trống khu vực phục vụ Hiện tượng này cũng xảy ra khi nhiều cọc không làm việc, nhiều ống sợi của các vị trí khác nhau không tở sợi, và lúc đó tình hình lãng phí năng suât của các cọc sẽ phụ thuộc vào sô lượng cọc cùng một lúc không làm việc do không có công nhân lắp ống sợi Nói tóm lại, thời gian không làm việc của mỗi cọc phụ thuộc vào thời gian cần thiết để người đứng máy ống lắp ống sợi

Điều này quan sát thấy rất đúng trống điều kiện công nhân ống chịu trách nhiệm với số lượng cọc quá lớn Trường hợp công nhân ống chưa đứng hết mức phục vụ thường gặp trống công nghiệp tơ, len và lanh; trống trường hợp này thì công nhân ống không quá bận với thời gian lắp ống, điều này gọi là “nghỉ trống lao động” tức là lúc này công nhân ống đợi tìm sợi đứt hoặc đợi đưa sợi đến

Để sử dụng các ống khía một cách hợp lý và có được năng suất lao động cao, cần phải giải phóng công nhân ống khỏi các công việc phụ: vận chuyển sợi và hòm Những công việc đó nên giao cho công nhân khác

Nếu không để công nhân phục vụ một số cọc nhiều hơn, có thể sử dụng phương pháp tăng tốc độ quấn ống (Nếu điều kiện cho phép và không ảnh hưởng xâu đến chất lượng sợi và tinh trạng máy móc, để sử dụng hết thời gian lao động của họ Khi đó phải chú ý rằng mức tính toán đứng máy của công nhân ống phụ thuộc vào tốc độ dài khi cuốn sợi (với các điều kiện khác như nhau) và đôi khi việc

thay đổi tốc độ quấn sợi theo hướng tăng hay giảm đều làm cho mức tính toán đứng máy thay đổi

Khi để cho công nhân ống làm hết sức mình thì tốc độ quấn sợi hầu như không ảnh hưởng gì đến năng suất lao động của họ, vì năng suất lao động gần như không thay đổi do phải chờ đợi (trống trường hợp làm việc với tốc độ quấn sợi thấp

và sổ cọc do một người phục vụ nhiều và trống trường họp làm việc với tốc độ quấn sợi cao nhưng số cọc phục vụ ít), tuy nhiên số cọc do một người phục vụ ảnh hưởng chính đến khả năng làm việc của công nhân

Năng suất lao động của người công nhân ống phụ thuộc nhiều vào khối lượng sợi trên ống sợi và cũng phụ thuộc nhiều vào tốc độ hoàn thành các thao tác

Việc phục vụ máy quấn suốt tự động khác với việc phục vụ các máy khác, vì người công nhân không phải thay các lõi ống và lắp suốt Máy làm những công việc này tự động Công nhân quấn suốt về cơ bản chỉ phải lắp lõi suốt hộp suốt để sau đó máy thay thế cho các suốt đã quấn xống một cách tự động

Công nhân quấn suốt có thể chỉ phục vụ máy quấn suốt tự động hoặc cùng phục vụ với công nhân cắm suốt Công nhân cắm suốt với công việc căm suốt vào

ô máy thì tránh được công việc nặng nhọc của công nhân quấn suốt nhưng những tiêu hao thòi gian không năng suất trống khi di chuyển sẽ tăng lên khá nhiều vì họ phải phục vụ một số lượng lớn máy Ngoài ra, cách tổ chức lao động như vậy sẽ đem vào công việc những yếu tố mầm mống của những việc không có người phụ trách Thực tế đã xảy ra những bất hợp lý của việc cùng bố trí công nhân quấn suốt

và công nhân lắp suốt trên máy quấn suốt tự động

Năng suất lao động của công nhân quấn suốt cũng phục thuộc vào tính đúng đắn cùa việc tô chức chỗ làm việc, giao và nhận ca, bảo dưỡng thiết bị, cũng như phương pháp kế hoạch hóa lao động trống ca có tốt hay không

Thợ chữa máy có trách nhiệm chính với tình trạng của máy móc; họ phải tiến hành công việc tu sửa hàng ngày, xem xét dự phòng thiết bị Công nhân ông cũng phải có trách nhiệm đối với các nhiệm vụ đã giao ở khu vực máy mình phụ trách

Họ cần phải thông báo kịp thời cho thợ chữa máy những trục trặc của máy trống khi làm việc, vì như vậy để ngăn ngừa sự cố tốt hơn là phải khắc phục khi đã xảy ra

1.2.1 Tổ chức nơi làm việc của công nhân ống:

Chỗ làm việc của công nhân ống là phần chiếm đất của máy móc, cơ cấu nơi chứa các phương tiện vật liệu kỹ thuật cần thiết cho việc thực hiện quá trình lao động không bị gián đoạn

Tình trạng thiết bị cần phải phù hợp với nguyên tắc sử dụng thiết bị

Để nâng cao hiệu quả lao động, nơi làm việc của công nhân ống cần có:

 Đủ số cọc cho công nhân đứng để tận dụng được sức công nhân (xác định chi sô

và ống sợi, chọn tốc độ quấn ống)

 Có đủ số kéo nối cần thiết, kéo nối phải có lưỡi sắc, cắt sợi tốt và không làm đứt sợi, kéo nối cần được tạo mối nối tốt

 Bố trí các cọc cấm ống đúng

 Có băng tải để mang các lõi ống

 Có nơi để đổ lõi ống

 Có đủ số sợi dự trữ để đảm bảo cho công việc không bị gián đoạn

 Có chổi lông và các dụng cụ cần thiết khác cho công việc

Lối đi giữ các máy không nên chứa nhiều hòm đựng ổng sợi, hay nhiều xe di chuyển,

Công nhân cẩn phải làm cả hai tay, mỗi tay làm một công việc riêng nhưng phải phối hợp với nhau Cả hai tay của công nhân ống phải được thoải mái

Ví du: Các kéo nối phải được bắt chặt vào máy ở một chỗ nào đó để nó không hạn

chế sự chuyển động của tay công nhân và không gây thương tật (mà thường gọi là vùng “chết”) khoảng cách giữa các kéo nối cần phải chọn theo khả năng sao cho công nhân có thể nối được mà không phải làm các thao tác thừa Kéo nối cần được mắc trên máy bằng các móc và đặt ở phía tay phải của công nhân sao cho việc lấy

ra và để vào được nhanh chóng sau khi mài (không nên gắn cứng vào máy)

Giá cắm ống cần được bố trí cho đúng so với cái dẫn sợi theo mặt phẳng ngang và mặt phăng đứng Vị trí của giá cắm ống không đúng có thể gây ra độ đứt lớn và làm cho công việc của người đứng máy nặng nhọc Khoảng cách từ phía dưới cái dẫn sợi cho đến đầu trên của giá căm ổng cần thay đổi cho phù hợp với chiều cao sợi cuốn trên ống

Ví du: Khi quấn các ống sợi lớn thì giá cắm cần phải bố trí như thế nào để khoảng

cách từ đầu trên của giá căm tới cái dẫn sợi phải phù hợp với loại ống và chi số sợi

Ở các mặt máy ống, cần phải lắp các băng tải để thu nhặt các lõi ống cho vào bao Để không làm lẫn lộn các loại ống khác nhau và sau đó không phải dọn lại thì trên mỗi máy cần phải quân một loại sợi con

Các lõi ống (ống côn) cần được chuẩn bị từ trước, đặt trên giá máy giữa các cọc

Phía trên giá máy được dùng để chứa các ống sợi đã đánh xống Công nhân vận chuyên sợi phải mang sợi đến cho công nhân đứng máy kịp thời Sợi được mang từ kho xếp vào hòm đặt ờ lối đi giữa các máy và đặt ở phía sau công nhân đứng máy Công nhân cần phải lấy các ống đỏ bỏ rải ra trống thùng máy ở phía dưới 15-20 phút trước khi kết thúc công việc quấn ổng cho một loại sợi, công nhân đánh ông phải đề nghị người vận chuyển sợi chuyển các sợi của lô sau tới

Những ống sợi không đúng chất lượng, nếu cần phải chuyển sang quấn ống ở các máy chuyên dùng để gỡ những ống sai quy cách thì công nhân phải chuyển sang để vào một nơi quy định

Sợi phế phẩm sinh ra trống quá trình quấn ống, công nhân quấn lên ngón tay đeo nhẫn ở bàn tay trái và sẽ định kỳ gỡ ra cho vào túi của yếm lao động, sau đó lấy ra và cho vào góc của hòm máy dưới

Khi kết thúc công việc, công nhân ống phải thu nhặt bông phế, sợi phế của ca

và để vào nơi quy định

Ví du: Trên máy cần thiết phải có những bàn chải bằng lông, kiểu chân dím để

luồn vào những chỗ khó khăn như cọc cắm ống sợi côn, cơ cấu tự hãm, cái dẩn sợi Việc phẩy bụi trên máy phải theo trình tự sau: Giá trên của máy — cọc cắm giá ống soi côn và giá của nó — trục quấn ống — cơ cấu tự hãm — cái dẫn sợi (bộ phận khống chế sức căng) — băng tải — giá cắm ống - giá máy dưới — khung máy Việc vệ sinh phây bụi của công nhân ổng nên dùng các bàn chải lông (không cần lau bằng vải nỉ) và lau máy thì chỉ cần sử dụng giẻ rách Trước khi làm sạch máy, công nhân ống cần lấy các ống sợi côn, các ống sợi ra bao bọc lại để cho bụi không bám vào sợi

 Nhận và giao ca:

Trước khi bắt đầu công việc, công nhân ống cần rửa sạch tay, chít khăn lên đầu, xoắn tay áo, quàng yếm lao động có túi để giữ sợi phế

Trên khu vực máy mình phục vụ, công nhân ống cần kiểm tra chỗ làm việc

mà người thay ca trao lại (kiểm tra các cọc cắm loi ống sợi có tốt không, cơ cấu tự động nâng - hạ các ống sợi có làm việc không, cự ly khe lọc sợi có đúng hay

không, kéo cắt sợi, nối sợi có sắc và bắt được sợi hay không, các búp sợi quấn xống

có hình dạng đúng không, quấn có đúng quy cách khồng, mật độ quấn ống có đảm bảo không; các vật liệu cần cho công việc, các ống sợi con tở sợi có tốt hay không, máy có được làm sạch tốt không, sàn nhà có sạch không) Bất kỳ một khuyết điểm nào phạm phải thì người thợ quấn ống phải báo ngay cho người giao ca hay thợ sữa chữa máy biết và phải yêu cầu khắc phục những khuyết điểm đó

Trước khi kết thúc ca làm việc từ 7 - 10 phút, công nhân cần tiến hành sống sống với lao động sản xuất những công việc chuẩn bị cho giao ca, vệ sinh máy móc, cùng với những người nhận ca lắp các ống sợi, và ghi lại hình dáng của búp sợi Sau đó trao lại sợi cho người nhận ca

Sau khi chuẩn bị chỗ làm việc và loại trừ tất cả các khuyết điểm, nếu như không có ý kiến phê bình gì từ người nhận ca thì công nhân đứng máy sẽ giao lại khu vực máy

 Bảo dưỡng thiết bị:

Để các trục quấn ống làm việc bình thường, các cọc ống làm việc tốt và hạn chế những lãng phí năng suất, công nhân ống cần phải quan sát trống thời gian làm việc tình hình kỹ thuật của các bộ phận cho ra sản phẩm của máy, kiểm tra các

công cụ, dụng cụ ở chỗ làm việc và phải báo kịp thời cho thợ sửa máy biết vê những khuyết điểm đó

Máy ống cần phải có chất lượng thiết bị như thế nào đó để tạo điều kiện tốt cho quá trình quấn ống: Trống mỗi búp sợi có cùng một chiều dài, có cùng một mật

độ, có cùng một đường kính Bề mặt của trục chính máy, những bộ phận dẫn sợi phải nhẵn Các bộ phận quay, của máy phải hơn, nhạy

Việc khống chế khe lọc tạp do thợ sửa máy làm yà điều chinh tùy theo chi số sợi Trưởng ca kiểm tra theo chế độ và dựa trên các mẫu để kiểm tra

Công nhân ống phải làm vệ sinh khu vực máy của mình theo những chu kỳ đã định và theo các nội dung đã ban hành Việc kiểm tra máy với từng loại chi số cần phải làm sau khi quấn xống mỗi hòm ống sợi (ngoài ra còn phải làm sạch và kiểm tra trước khi giao ca)

Công nhân ống phải quét sạch bụi trống các bộ phận dẫn sợi, khe lọc sợi Việc làm sạch khu vực máy mình sản xuất, công nhân cần làm ít nhất 1 lần/tuần, sau khi kết thúc công việc

Các bộ phận chung của máy (bệ, giá máy) được kiểm tra và làm sạch tùy theo chế độ ở nhà máy quy định

1.2.2 Nội dung cơ bản các thao tác chính và các tiêu hao thời gian của công nhân ống (Máy ống M.150):

Công nhân ống phải hoàn thành các thao tác một cách đứng đắn, nhanh nhẹn, không có những động tác thừa, cụng một lúc làm cả hai tay

Nếu rút ngắn các tiêu hao thời gian để làm xống các thao tác thì độ bận rộn của công nhân sẽ giảm bớt Như vậy, với vùng phục vụ lớn thì đòi hỏi số cọc dừng

do chờ đợi công nhân ổng đến ít.hơn

Với những thao tác làm nhanh, đúng, những công nhân ống tiên tiên đã đạt được năng suất lao động khá cao, năng suất thiết bị cao; họ đã gia công được sợi có chất lượng loại ưu và tiết, kiệm được nguyên vật liệu

 Lắp các ống sợi con:

Cách thực hiên: Tay phải của công nhân cầm chân ống, cùng một lúc tay trái lấy lõi ống sợi con bỏ nó vào băng tải Sau đó tay trái tìm đầu sợi trên ống sợi con, và giữ lấy, sau đó quấn vào ngón tay đeo nhẫn của tay trái Tay phải đặt ống sợi con vào giá cắm ống sợi con và cùng một lúc tay trái luồn sợi vào cái dẫn sợi Sau đó lại luồn sợi vào bộ phận điều chỉnh sức căng và cái lọc sợi Tay phải hãm búp sợi, tay trái bắt lấy sợi trên búp sợi và cũng quấn đầu sợi này vào ngón tay đeo nhẫn Ngón tay trỏ và ngón tay cái của tay phải nắm lấy các đầu sợi đã chập vào với nhau

và cách tay trái một khoảng từ 4 - 6cm Phần giữa của các đầu sợi đã chập sẽ đặt vào thân kéo cách cựa kéo lcm Tay phải chuyển động tròn, quấn sợi vào thân kéo nối, tay phải đưa về phía trái, đưa lên phía trên và lại đưa về bên phải Đưa nhanh

tay trái về phía phải, hất lên trên để đưa các đầu sợi luồn dưới cựa và ăn vào lưỡi của kéo nối Tay phải lôi sợi từ thân kéo nối, kéo mạnh và tạo thành nút nối, cắt các đầu sợi phế, phần sợi phế này còn lại ở tay trái và sợi đã nối thì ờ tay phải Tay phải giữ cho sợi khỏi xoắn lại, đồng thời tay trái ấn vào cần máy cho ống làm việc

Điểm ghi: Bắt đầu là lúc chạm tay vào ống sợi, kết thúc là lúc buông tay ra khỏi sợi

hay ấn vào cần máy cho ống chạy

Tiêu hao thời gian : 8 giây/lần nếu gia công sợi chi số cao hon N = 85 thì mất 8,5

giây/lần Khi gia công quấn ống sợi màu, sợi hỗn họp thì tiêu hao thời gian tăng khoảng 0,5 giây

 Loại sợi đứt (nối đứt):

Cách thực hiện: Thao tác loại sợi đứt (nối sợi) là một thao tác lặp đi lặp lại rất

nhiều lần theo số lần lắp ống sợi, còn trong quá trình quấn ống của một ống thì ít phải nối vì đứt, và thời gian phụ thuộc vào việc tìm ra đầu sợi nằm trên ống sau khi đứt

Trường hợp 1: Đầu sợi nằm ở bộ phận làm sạch hoặc nằm ở phía trên bộ phận này,

công nhân ống dùng tay phải giữ lâu phần sợi ở phía dưới cái dẫn sợi và kéo sợi ra khỏi bộ phận làm sạch và cái dẫn sợi Quấn đầu sợi vào ngón tay đeo nhẫn của bàn tay trái, rồi dùng tay trái luồn lại sợi vào cái dẫn sợi Sau đó luôn sợi vào bộ phận điều chinh sức căng và bộ phận làm sạch Tay trái tìm đẩu sợi trên búp sợi và sau

đó quấn vào ngón tay đeo nhẫn Ngón tay trỏ và ngón tay cái giữ các đẩu sợi đã chập vàớ với nhau và cách tay trái một khoảng từ 4 - 6cm Phân của hai sợi đã chập

ờ giữa hai tay sẽ đặt lên cán của kéo nối cách cựa kéo lcm Dùng tay phải đưa vòng quanh, quấn sợi quanh cán kéo nối theo chiều qua ừái, đưa lẽn trên, qua phải Đưa nhanh tay trái về phía phải và hất lên trên, đưa sợi lọt vào cựa kéo và móc vào lưỡi kéo Tay phải lôi sợi khỏi cán kéo trong khi quấn, sợi tạo mối nối và cắt đầu sợi phế Khi đó đầu sợi phế sẽ còn lại ở tay trái, còn sợi đã được nôi thi ở tay trái Tay phải giữ sợi sao cho không làm cho sợi bị xoăn, đông thời tay trái ân cân nâng hạ búp sợi, ngón tay cái giữ thanh an toàn (để tránh làm hỏng cần nâng hạ)

Trường hợp 2: Đầu sợi đứt nằm lại phía dưới của cái dẫn sợi và thấy được Công

nhân ống dùng tay trái giữ lấy đầu sợi của ống sợi, gỡ sợi ra và quấn vào ngón tay đeo nhẫn một vòng Tay trái luồn sợi vào cái dẫn sợi, sau đó tiếp tục làm lại các thao tác trên

Trường hợp 3: Đầu của ống sợi nằm lại dưới cái dẫn sợi, nhưng khó trông thấy và

khó gỡ ra Công nhân ống dùng tay phải lấy ống sợi con ra khỏi cọc Tay trái tìm và giữ lấy đầu sợi tìm được của ống sợi con, gỡ sợi ra và quấn một vòng vào ngon tay

đeo nhẫn, tay phải cắm trả lại ống sợi con vào cọc Tay trái luồn sợi vào cái dẫn sợi

và sau đó tiếp tục các thao tác như đã mô tả ờ trên

Điếm ghi: Bắt đầu là lúc chạm tay vào sợi Kết thúc là lúc tay rời khỏi sợi hoặc ấn

vào tay mở máy cho ống khía làm việc

Tiêu hao thời gian: 6 giây/lần, nếu gia công sợi chi số cao hơn N = 85 thi mất 6,5

giây/lần Khi gia công quấn ống sợi màu, sợi hỗn hợp thì tiêu hao thời gian tăng khoảng 0,5 giây

 Thay búp sợi:

Cách thực hiện: Việc thay búp sợi thành phẩm được công nhân ống làm khi ống sợi

đạt được kích thước quy định cho từng chi số sợi, công việc này được làm cùng lúc với việc lắp ông sợi vào hoặc là loại sợi đứt Việc thay búp sợi được thực hiện như sau: công nhân ống nâng búp sợi đang quay lên, và hãm không cho nó quay bằng tay phải (nếu búp sợi vẫn tiếp tục quay theo quán tính), sau đó đút ngón tay giữa của bàn tay trái vào lỗ của búp sợi ờ bán kính nhỏ, còn ngón cái của bàn tay này tỳ vào búp sợi Bàn tay trái nắm chặt búp sợi, hai tay lấy búp sợi khỏi cọc Tay phải đặt búp sợi lên giá trên của máy, cho đường kính to xuống dưới đồng thời tay trái dắt đầu sợi vào cọc cắm lõi ống sợi Tay trái giữ lõi côn (lõi ống sợi) còn tay phải giữ số hiệu công nhân ống Tay trái lắp lõi côn vào cọc cắm ống sợi, trong khi đó tay phải giữ số hiệu sẽ cho kẹp vào giữa cọc cắm ống sợi và lõi côn Tay trái bẻ cọc cắm ống sợi vào vị trí làm việc, đồng thời tay phải nâng số hiệu Trong khi quay lõi côn quanh cọc cắm và tay giữ sợi, cần tạo sức căng để quấn 1 số vòng tại 1 chỗ trên lõi côn Làm như vậy để có vòng sợi trên lõi côn Trong khi lấy búp sợi và cắm lõi côn vào cọc thì người tay quay cọc cắm lõi 145°, sau đó tay trái ấn vào tay mở máy cho lõi côn làm việc

Khi đưa ống sợi vào làm việc, công nhân ống cần đặt tay trên giá cắm lõi côn một lúc để làm sao cho lớp sợi đầu tiên quấn chặt vào lõi

Điểm dấu: Bắt đầu là lúc chạm tay vào búp sợi, kết thúc là lúc rời tay ra khỏi máy Tiêu hao thời gian: 15 giây/búp sợi, trong đó đóng dấu nhãn hiệu và đánh dấu búp

sợi đã làm xong là 2 giây Khi gia công loại sợi có chi số N > 85 thì mất khoảng 15,5 giây/búp sợi

1.2.3 Đặt kế hoạch làm việc:

Năng suất lao động cao chỉ có thể đạt được trong điều kiện công nhân ống phục vụ một số cọc thích hợp để quá trình quấn ống không bị gián đoạn

Để đảm bảo điều kiện trên, trường hợp vùng làm việc tương đối lớn thì người công nhân ống phải phục vụ các cọc theo kiểu đi tua Công nhân sẽ bắt đầu đi từ đầu trái của máy và phục vụ lần lượt các cọc (từ cọc thứ nhất cho đến các cọc sau)

và phải làm tất cả những việc cần thiết trong quá trinh đi tua Sau đó, công nhân phải nhanh chóng quay lại cọc thứ nhất và bắt đàu công việc phục vụ máy

Nếu như trong khu vực phục vụ có những ống sợi không hoạt động do đứt sợi, thì trong quá trình quay lại ống sợi đẩu tiên công nhân cần phải nối đứt sợi đó trước

và cho cọc làm việc

Lưu ý: Khi di chuyển về phía trước (phía phải) công nhân ống làm lần lượt tất cả

những công việc cần làm ở khu vực phục vụ, còn khi di chuyển về phía sau (qua trái) công nhân chi nối sợi đứt Thứ tự phục vụ cọc như vậy tạo điều kiện tốt cho việc phân đoạn ống sợi, tức là lắp vào và dỡ ra các ổng sợi một cách tuần tự Người công nhân ống cần rèn luyện cho mình thói quen làm việc nhịp nhàng theo thứ tự khi lắp ống sợi Nên có sự chuẩn bị trước các ống sợi sẽ thay thế cho các ống sợi đã

tở hết sợi

Trường hợp quấn ống các loại sợi có chi số thấp và vùng phục vụ co hẹp (ví

dụ chỉ phục vụ 8 cọc) công nhân ông sẽ làm việc theo phương pháp đứng canh, tức

là công nhân sẽ làm khi cần thiết bất kể là thao tác ở cọc, ống sợi nào, phía máy nào của họ Theo cách này thì công nhân sẽ đứng ở giữa khu vực máy phục vụ, và làm bất cứ một thao tác nào theo phương pháp phân tán, tức là làm theo từng nhóm Khi lấy các búp sợi đầy ra khỏi máy, hợp lý nhất là lấy tất cả các búp sợi mà công nhân phụ trách ra Làm như vậy sẽ rút ngắn được thời gian tiêu hao cho việc bàn giao, thống kê tính toán của công nhân ông Như vậy trong thời gian lấy sản phẩm ra khỏi máy, công nhân chỉ làm hai việc: thay ống sợi và nối sợi đứt

Việc phục vụ máy sẽ hợp lý nếu công nhân ống chọn số cọc đứng thế nào đó

để tận dụng vừa đủ sức của họ Nếu công nhân làm chưa hết sức thì có sự gián đoạn không tránh khỏi vì rằng khi đó công nhẩn đã lắp xong toàn bộ ống mà ống đầu tiên vẫn chưa quấn xong Trong thời gian chờ cho sợi của ống này quấn xong, công nhân bắt buộc phải ngừng công việc thay ống sợi, và chỉ có thêm công việc nối đứt một cách không có thứ tự, sợi đứt xuất hiện bất kỳ trong những cọc khác nhau ở khu vực phục vụ, tức là công nhân sẽ phục vụ máy theo kiểu đứng canh Khi đó không thể tránh khỏi những thời gian chết do công nhân ống phải chờ đợi, làm tăng tiêu hao thời gian di chuyển, và kết quả là năng suất lao động giảm, trái với trường hợp phục vụ một số cọc vừa đủ và phục vụ theo phương pháp đi tua điều hòa

Năng suất máy ống được tính toán theo số lượng sợi được quấn, và tính theo khối lượng sợi của từng công nhân quấn được Theo cách này, người ta xác định mức gia công của công nhân ống theo khối lượng tính bằng kg Người ta xác định mức gia công không phụ thuộc vào tốc độ dài quấn ống, trong điều kiện công nhân ống phục vụ một số cọc vừa đủ và sử dụng hết khả năng lao động đối với những công việc chính có liên quan đến việc thay ống sợi

1.3 CƠ SỞ TÍNH TOÁN MỨC GIA CÔNG CỦA CÔNG NHÂN ỐNG:

Theo chu kỳ để xác định thời gian quấn ống của một ống sợi.

Mức gia công của công nhân ống được tính hằng số ống sợi quấn được trong

một ca sản xuật (H n ) và xác định theo công thức sau:

H n = H 1 H op T (ống/ca) (1.1) Trong đó:

H n - Số ống sợi mà 1 cọc quấn được trong 1 giờ.

T - Thời gian làm việc trong một ca (420 phút)

H 1 = A K (ống/cọc/giờ) (1.2) Trong đó:

A—Năng suất lý thuyết (ống/cọc/giờ)

K—Hệ số thời gian có ích.

A = 60.V/ N.G Trong đó:

V - Tốc độ quấn ống trung bình của sợi (m/phút).

N - Chi số của sợi quấn ống.

G - Khối lượng sợi trên ống (g).

Khi giải bài toán theo công thức trên, có thể trị số V chưa biết Trong quá trình quấn ống, trong trường hợp quấn ống chéo, tốc độ trung bình của búp sợi (v) tính bằng m/phút

và được xác đinh theo công thức:

V = K ’

c V 2 + V 2

H Trong đó:

K ’

c – Hệ số tính toán đến độ trượt của búp sợi trên ống khía.

V b - Tốc độ quay của ống khía (m/phút).|

V H - Tốc độ dài trung bình của khe dẫn sợi (m/phút).

Trong công thức trên, cả 3 đại lượng đều chưa biết

Để có thể xác định đuợc hệ số quy chuẩn về độ trượt của búp sợi trên ống khía người ta cần làm những thí nghiệm kinh nghiệm, trên cơ sở này xác định đươc tính

ổn định của hệ số

Muốn vậy, đầu tiên người ta cân lỗi búp sợi (lõi thường hay lõi côn) sau đó lắp các lõi này lên giá cắm búp sợi và đo toàn bộ thời gian quấn ống đến khi búp sợi có kích thước nhất định Người ta xác định kích thước búp sợi bằng chuông báo hiệu hoặc bằng mẫu đo Thòi gian gia công các búp sợi được đo trên cơ sở thực nghiệm