CHỦ ĐỀ THIẾT BỊ CHIẾU SÁNG CÔNG NGHỆ 8 ( Thời lượng 2 tiết ) ĐỒ DÙNG ĐIỆN – QUANG ĐÈN SỢI ĐỐT ĐÈN ỐNG HUỲNH QUANG

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THỊ XÃ SƠN TÂY – HÀ NỘICHỦ ĐỀ THIẾT BỊ CHIẾU SÁNG CÔNG NGHỆ 8 Thời lượng 2 tiết ĐỒ DÙNG ĐIỆN – QUANG ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN ỐNG HUỲNH QUANG I.. MỤC TÊU BÀI HỌC 1-

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THỊ XÃ SƠN TÂY – HÀ NỘI

CHỦ ĐỀ THIẾT BỊ CHIẾU SÁNG CÔNG NGHỆ 8 ( Thời lượng 2 tiết )

ĐỒ DÙNG ĐIỆN – QUANG ĐÈN SỢI ĐỐT - ĐÈN ỐNG HUỲNH QUANG

I MỤC TÊU BÀI HỌC

1- Kiến thức: Hiểu được cấu tạo và nguyên lý làm việc của đèn sợi đốt - đèn huỳnh

quang

2- Kĩ năng:Biết được 1 số đặc điểm của đèn sợi đốt vag đèn huỳnh quang , đèn

compac

- Biết lựa chọn và sử dụng đèn sợi đốt hợp lý Hiểu được ưu và nhược điểm của mỗi loại đèn điện để biết lựa chọn hợp lí đèn chiếu sáng ở gia đình

3-Thái độ: biết lựa chọn hợp lí đèn chiếu sáng ở gia đình, sử dụng tiết kiệm điện

năng

II CHUẨN BỊ

1 Chuẩn bị của giáo viên :

- Tài liệu tham khảo :

 Công nghệ 8, SGK – NXB Giáo Dục

 Sách Giáo viên Công nghệ 8, Công nghiệp – NXB Giáo Dục

 Thiết kế bài giảng Công Nghệ 8, Trung học cơ sở – NXB Hà Nội 2004

- Phương tiện : Máy chiếu , sưu tầm tranh ảnh về cộng nghệ chiếu sáng hiện nay ( ở gia đình , nơi công cộng, rạp hát ,…) Đèn sợi đốt các loại ( tròn, quả nhót, đèn trang trí, bóng đèn pin, theo công suất ; 6V, 12V, 220V, theo công suất…)

2 Chuẩn bị của học sinh :

- Xem trước bài 38 - 39 “Đồ dùng điện loại điện quang đèn sợi đốt Đèn huỳnh quang

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HĐ1 - Kiểm tra và tổ chức tình huống học tập:

? Hãy kể tên những bộ phận làm bằng vật liệu dẫn điện trong các đồ dùng điện mà

em biết? Chúng làm từ vật liệu gì?

Có mấy loại đồ dùng điện ? cho ví dụ mỗi loại?

HĐ2: Tìm cách phân loại đèn điện chiếu sáng:

GV: Các em có biết ai là

người phát minh ra bóng

đèn sợi đốt và vào năm

nào không?

? Đèn điện được phân

loại như thế nào ?

- Hãy quan sát hình 38.1

SGK cho ví dụ mỗi loại

chúng được dùng thắp

sáng ở đâu?

HS hoạt động cá nhân quan sát , tìm đọc SGK và trả lời:

- 1879- người Mỹ – Thomas Edison phát minh

ra đèn sợi đốt đầu tiên

1939 đèn huỳnh quanh mới tạo ra

- HS trả lời…

I Phân loại đèn điện:

- Đèn điện tiêu thụ điện năng và biến đổi ĐN thành quang năng

- Dựa vào nguyên lí làm việc ,

ta chia đèn diện thành 3 loại :

- Đèn sợi đốt

- Đèn huỳnh quang

- Đèn phóng điện.(cao áp

Hg, cao áp Na, )

HĐ3:Tìm hiểu cấu tạo đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang

- GV yêu cầu hs quan sát

tranh vẽ và vật thật

GV: Các bộ phận chính

của đèn sợi đốt là gì ?

GV : Đèn huỳnh quang

có cấu tạo mấy phần?

GV : Hãy cho biết sợi đốt

của đèn làm bằng vật liệu

gì? Hình dạng như thế

nào?

GV : Điện cực của đèn

huỳnh quang giống và

khác đèn sợi đốt như thế

nào?

GV : Bên trong bóng

thuỷ tinh của cả 2 loại

đèn như thế nào?

GV:Ở trong bóng thủy

tinh đèn ống huỳnh quang

còn có gì khác biệt so với

đèn sợi đốt

GV: Vì sao phải hút hết

không khí và bơm khí trơ

vào bóng ?

GV : Đèn sợi đốt có mấy

loại đuôi đèn?

GV: Hãy so sánh xem với

hai loại đèn trên loại đèn

nào có cấu tạo đơn giản

hơn?

GV :kết luận.

HS đọc và tìm hiểu các đặc điểm của đèn sợi đồt

và rút ra KL

- HS quan sát trên bóng đèn và trả lời câu hỏi

HS : Đèn huỳnh quang có

cấu tạo gồm 2 phần : ống thuỷ tinh và điện cực

HS : sợi đốt của đèn làm

bằng hợp kim vonfram có dạng là xo xoắn

HS : Điện cực của đèn

huỳnh quang rất giống đèn sợi đốt nhưng bên trên có tráng một lớp bari oxít

HS : Bên trong bóng thuỷ

tinh được rút hết không khí và bơm vào khí trơ

HS: Lớp bột huỳnh quang

HS: để tạo dây tóc lâu

hỏng

HS : Có 2 loại đuôi đèn là

đuôi xoáy và đuôi ngạnh

HS: nghe và ghi nhớ

HS: trả lời

II C u t oấu tạo ạo

1 Đèn sợi đốt 2.Đèn huỳnh

quang:

3 bộ phận chính:

a./ Sợi đốt: là

dây kim loại

có dạng lò xo xoắn,làm bằng vonfram.

b./ Bóng thuỷ tinh: làm

bằng thuỷ tinh chịu nhiệt, trong có chứa khí trơ cgon, kripton ) làm tăng tuổi thọ của sợi đốt.

c./ Đuôi đèn:

làm bằng đồng hoặc sắt tráng kẽm và được gắn chặt với bóng

Trên đuôi có 2 cực tiếp xúc cách điện nhau bằng thủy tinh đen.

Có hai kiểu đuôi: đuôi xoáy và đuôi ngạnh.

2 bộ phận chính:

a) Điện cực: có

2điện cực làm bằng vonfram,

có tráng lớp bari

- oxit để cực phát ra điện từ Mỗi cực có 2chân đèn.

b) ống thuỷ tinh: làm bằng

thuỷ tinh chịu nhiệt,Có chiều dài khác nhau: 0,6m; 1,2m … Mặt trong có lớp bột huỳnh quang, được hút hết KK , bơm khí trơ và ít hơi Hg.

HĐ4: Tìm hiểu nguyên lí làm việc của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang

GV:Dây tóc bóng

đèn có tác dụng gì

trong nguyên lí làm

việc của đèn sợ đốt ?

Dây tóc nóng đến nhiệt độ cao, dây tóc phát sáng

III Nguyên lý làm việc:

1./ đèn sợi đốt

Khi đóng

2.đèn huỳnh quang

Khi đóng điện, hiện tượng phóng điện

GV : Đèn huỳnh

quang hoạt động

nhờ gì?

GV: Lớp bột huỳnh

quang có tác dụng

gì trong nguyên lí

làm việc của đèn ?

GV : Ta có thể thay

đổi màu sắc ánh

sáng của đèn huỳnh

quang được không?

GV: kết luận và đưa

ra NLLV

HS : Đèn huỳnh quang

hoạt động nhờ sự tác dụng của tia tử ngoại lên lơp1 bột huỳnh quang

HS: phát ra ánh sáng

HS : Đèn huỳnh quang

có ánh sáng trắng của hơi thuỷ ngân nên muốn đổi màu chỉ cần thay hơi trong đèn

điện, dòng điện chạy trong dây tóc đèn làm dây tóc nóng lên đến nhiệt

độ cao, dây tóc phát sáng

giữa hai điện cực của đèn tạo ra tia tử ngoại, tia tử ngoại tác dụng vào lớp bột huỳnh quang phủ bên trong ống phát

ra ánh sáng Màu sắc của ánh sáng phụ thuộc vào chất huỳnh quang

HĐ 5: Tìm hiểu đặc điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang GV: Yêu cầu Hs đọc

thông tin trong SGK và

quan sát hình ảnh trên

máy chiếu thảo luận

nhóm và trả lời câu hỏi

GV: Đèn sợi đốt dùng

dây điện trở để phát sáng

nên ánh sáng của nó là

ánh sáng liện tục

GV : Sử dụng đèn sợi đốt

có tiết kiệm điện năng

hay không?

GV: Tại sao?

GV: dây tóc đốt nóng liên

tục như vậy thì tuổi thọ

có cao không?

GV : Tại sao đèn nhấp

nháy?

GV: Hãy so sánh độ sáng

của đèn sợi đốt và đèn

huỳnh quang trong phòng

học? ( cùng 40w)

Hs: Thực hiện

HS: nghe và ghi

nhớ

HS: Không tiết

kiệm điện

HS: Vì tỏa nhiều

nhiệt

HS: Tuổi thọ thấp

HS : Đèn nhấp

nháy là do ảnh hưởng của tần số dòng điện

HS: Đèn huỳnh

quang sáng hơn

IV: Đặc điểm của đèn

1 Đặc điểm đèn sợi đốt.

a Đèn phát ra ánh sáng liên tục

b.Hiệu suất phát quang thấp 4%

đến 5% ĐN tiêu thụ biến thành QN

c Tuổi thọ thấp 

1000giờ

2 Đặc điểm của đèn ống HQ.

a) Hiện tượng nhấp nháy

b) Hiệu suất phát quang.Khi đèn làm việc, khoảng 20% đến 25% điện năng tiêu thụ của đèn được biến đổi thành quang năng c) Tuổi thọ:

khoảng 8000 giờ d) Mồi phóng điện:

vì hai điện cực cách xa

GV: Tại sao ?

GV: Tuổi thọ của đèn huỳnh

quang như thế nào ?

GV : Tại sao phải mồi

phóng điện?

Hs :Vì tỏa nhiệt ít

hơn

HS: tuổi thọ cao

HS : Do khoảng

cách giữa hai đầu điện cực lớn nên cần phải có sự mồi phóng điện

HĐ6: Tìm hiểu đặc điểm và SLKT , và cách sử dụng đèn sợi đốt:

GV: Trên bóng đèn

có ghi các số liệu kĩ

thuật nào ?ý nghĩa?

GV: Đèn sợi đốt có

công dụng gì ?

GV:Dùng đèn sợi đốt

có tiết kiệm ĐN

không vì sao? Vậy,

theo em nên dùng

đèn sợi đốt để thắp

sáng ở những nơi nào

trong nhà ?

GV: Đèn huỳnh

quang có những số

liệu kĩ thuật nào?

GV: Đèn huỳnh

quang sử dụng nhiều

ở đâu?

- HS giải nghĩa SLKT:

Giúp ta lựa chọn bóng đèn có điện áp định mức và công suất định mức phù hợp với điện

áp lưới điện sinh hoạt

và nhu cầu dùng điện

- Hạn chế dùng bóng đèn sợi đốt ở những nơi phải chiếu sáng thường xuyên để tiết kiệm ĐN

HS ghi vở

HS trả lời

V S li u k thu t:ố liệu kĩ thuật: ệu kĩ thuật: ĩ thuật: ật:

1 Đèn sợi đốt

- Điện áp định mức: 127V;

220V

- Công suất định mức: 40W;

60W…

Sử dụng: chiếu

sáng ở phòng ngủ, nhà tắm, bàn học hiên, bóng đèn trang trí công suất nhỏ…

2 Đèn huỳnh quang

- Điện áp 220V

- Dài ống 0,6m CS 18W ; 20W

- Dài ống 1,2m CS 36W;

40 W

Sử dụng : phổ

biến rộng rãi

HĐ7: Tìm hiểu đèn com păc

HĐ6: Tìm hiểu đèn com

păc

- Yêu cầu hs quan sát

hình 39.2 sgk

GV:Trực quan đèn ống

huỳnh quang - HS quan

sát nhận xét cấu tạo

GV: Nêu cấu tạo và

nguyên lý làm việc và ưu

điểm của đèn compac

HS quan sát

HS trả lời

- Theo dõi hd của GV và nhận xét

- Theo dõi SGK và trả lời câu hỏi

HS : Đèn compac huỳnh

VI Đèn compac huỳnh quang:

Về nguyên lí đèn compac giống đèn huỳnh quang nhưng khác

về cấu tạo nhỏ gọn hơn và hiệu suất phát quang gấp khoảng 4 lần đèn sợi đốt

GV : Đèn compac huỳnh

quang có thể thay đèn sợi

đốt hay không?

quang có thể thay đèn sợi đốt vì tiết kiệm điện năng, nhỏ gọn, hiệu suất phát quang và tuổi thọ cao

HĐ8: So sánh đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang:

- Yêu cầu hs đọc và

làm bài tập nhỏ SGK/

139

- HS hoạt động theo nhóm:

- HS làm bài tập theo HD của GV

- báo cáo giữa các nhóm và thảo luận với cả lớp đi đến nhận xét nên dùng loại đèn nào nhiều hơn

- Cá nhân ghi lại KQ:

VII: So sánh đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang

Bảng 39.1 SGK ?139: So sánh ưu điểm và nhược điểm của đèn sợi đốt và đèn huỳnh quang:

Đèn sợi đốt 1 ánh sáng liên tục

2 Không cần chấn lưu

1 Không tiết kiệm điện năng

2 Tuổi thọ thấp Đèn huỳnh quang 1 Tiết kiệm điện năng

2 Tuổi thọ cao

1 Ánh sáng không liên tục

2 Cần thêm chấn lưu

HĐ9 :Củng cố - hướng dẫn về nhà:

- GV cho HS đọc phần ghi nhớ, hệ thống lại NDKT các câu hỏi cuối bài/136

- Mở rộng câu 3: ngoài những đặc điểm trên đèn sợi đốt có ưu : ctạo đơn giản ,dễ tháo lắp, dễ thay thế, giá thành rẻ,cho nên vẫn được dùng nhiều,

*Dặn dò: Trả lời các câu hỏi SGK và đọc trước bài Thực hành.

SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM V HIÀ HI ỆU QUẢ

Lựa chọn đèn sợi đốt có tính chất phù hợp với công việc, đảm bảo được các yêu cầu chiếu sáng, ví dụ : đọc sách ,đèn ngủ , đèn cầu thang sử dụng đúng là tiết kiệm năng lượng điện

- Sử dụng đèn compac huỳnh quang với hiệu xuất phát quang lớn gấp 4 lần đèn sợi đốt, phù hợp với tính chất sử dụng làm giảm tiêu thụ công suất điện góp phần tiết

kiệm năng lượng – so sánh những ưu điểm về hiệu xuất và tiêu thụ công suất điện

để có sự lựa chọn loại bóng đèn phù hợp với công việc và tiết kiệm được năng lượng điện

RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: