Quảng Trị là một địa danh lịch sử từ thế kỉ thứ XII, cùng với lịch sử dân tộc là bề dày về văn hóa con người tạo thành một hệ thống các di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh. Bằng việc ứng dụng Hệ thống Thông tin Địa lý (GISGeographic Information System) và WebGIS với các công cụ ArcGIS Deskop và ArcGIS Online tác giả đã bước đầu tạo ra một giải pháp tích hợp dữ liệu các thông tin lịch sử văn hóa con người của mảnh đất Quảng Trị, giúp người dùng khai thác trên mạng Internet hiệu quả và tiện lợi.
Trang 1XÂY DỰNG HỆ THỐNG BẢN ĐỒ DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA
VÀ DANH LAM THẮNG CẢNH TỈNH QUẢNG TRỊ
Phan Thị Hoa Lợi - Trường THPT Cam Lộ tỉnh Quảng Trị
Tóm tắt: Quảng Trị là một địa danh lịch sử từ thế kỉ thứ XII, cùng với lịch sử
dân tộc là bề dày về văn hóa con người tạo thành một hệ thống các di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh Bằng việc ứng dụng Hệ thống Thông tin Địa lý (GIS-Geographic Information System) và WebGIS với các công cụ ArcGIS Deskop và ArcGIS Online tác giả đã bước đầu tạo ra một giải pháp tích hợp dữ liệu các thông tin lịch sử - văn hóa - con người của mảnh đất Quảng Trị, giúp người dùng khai thác trên mạng Internet hiệu quả và tiện lợi
Từ khóa: di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh, GIS, Quảng Trị,
WebGIS
Đặt vấn đề
Hệ thống bản đồ di tích lịch sử danh lam thắng cảnh Quảng Trị là một kho dữ liệu đồ sộ bao gồm các thông tin giới thiệu cho người dùng những tài nguyên văn hóa xã hội của đất và người qua nhiều thế hệ Với các loại hình: Di tích lịch sử, lễ hội văn hóa, danh lam thắng cảnh Sản phẩm có giao diện thân thiện với người
dùng mà đối tượng sử dụng đề tài hướng tới:(i) Những con người Quảng Trị đang
sống hoặc xa quê hương muốn nắm bắt về mảnh đất lịch sử nơi mình sinh ra và lớn lên; (ii) Những người muốn tìm hiểu bổ sung kiến thức lịch sử, văn hóa; (iii)
Và cả những du khách khi tìm đến với Quảng Trị Đó là lý do mà tác giả quyết
định xây dựng hệ thống bản đồ di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh Quảng Trị nhằm góp phần đưa hình ảnh về mảnh đất và con người nơi đây với
những nét lịch sử văn hóa dễ tiếp cận và đi vào lòng người
Phương pháp thực hiện
Để hoàn thành hệ thống bản đồ di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh Quảng Trị, tác giả đã kế thừa bản đồ nền (hành chính, giao thông, thủy văn, …) và nghiên cứu để xây dựng hệ thống bản đồ chuyên đề (di tích lịch sử, lễ hội văn hóa
và danh lam thắng cảnh)
Các phương pháp sử dụng
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết;
- Phương pháp chuyên gia;
- Phương pháp kế thừa;
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn;
- Phương pháp tổng hợp thu thập thông tin, phân tích thông tin;
- Phương pháp xây dựng bản đồ theo GIS;
- Phương pháp WebGIS;
Trang 2Kết quả
Xây dựng hệ thống bản đồ di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh tỉnh Quảng Trị với cấu trúc dữ liệu không gian liên kết với dữ liệu phi không gian:
Hình 1: Cấu trúc dữ liệu không gian và phi không gian
Hệ thống thông tin di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh được xây dựng trên nền tảng WebGIS với các ưu điểm:
- Tốc độ thực thi nhanh trong môi trường đa người dùng
- Đầy đủ các thao tác cơ bản trên bản đồ như di chuyển, phóng to, thu nhỏ
- Xem theo lớp các đối tượng
- Bản đồ nhỏ (để xem ở mức tổng quát)
- Tìm địa chỉ hoặc địa điểm
- Nhận chỉ đường
- Đo khu vực và khoảng cách
- Chia sẻ:
- Nhúng bản đồ vào Website
- Tạo các ứng dụng Website: Bộ lọc, Chrome - Twitter, Chú giải, Chỉ đường, Chỉnh sửa, Công cụ Bản đồ, GeoForm (Mẫu Địa lý), Phối cảnh Địa phương, So sánh Phân tích, Story Map Basic, Story Map Journal, Story Map Series, Story Map Swipe và Spyglass, Story Map Tour, Thông tin Công cộng, Thông tin Thời gian, Thông tin Độ cao, Trình tìm kiếm, Trình xem Bản đồ Đơn giản, Trình xem Tổng kết, Tìm kiếm thông tin, Tìm, Chỉnh sửa và Lọc, Tổng kết Tác động
- Các thông tin được người dùng khai thác sử dụng trên Internet thông qua:
PC, Laptop và các thiết bị cầm tay khác
Trang 3Giao diện sử dụng
Hình 2: Giao diện sử dụng trên ArcGIS online bản đồ di tích lịch sử văn hóa và danh lam
thắng cảnh Quảng Trị
Hệ thống các bản đồ chuyên đề: Liên kết hệ thống định vị toàn cầu (GPS
-Global Positioning System) để xác định từng điểm di tích với độ chính xác cao
Các bản đồ chuyên đề:
- Bản đồ di tích lịch sử (với 389 điểm: Địa đạo Vịnh Mốc, Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, Cảng quân sự Đông Hà, Nhà lưu niệm Cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, Nhà thờ La Vang, Căn cứ Tân Sở, Chiến khu Ba Lòng, Sân bay Tà Cơn…) chứa thông tin về các điểm di tích lịch sử tại các huyện: Vĩnh Linh, Gio Linh, TP Đông Hà, Triệu Phong, TX Quảng Trị, Hải Lăng, Cam Lộ, Đakrông, Hướng Hoá
Hình 3: Điểm di tích lịch sử - Nhà tù Lao Bảo
Trang 4- Bản đồ danh lam thắng cảnh hiển thị thông tin các địa điểm danh lam thắng cảnh (Đảo Cồn Cỏ, Trằm Trà Lộc, Bãi biển Cửa Tùng, Bãi biển Cửa Việt, Rừng nguyên sinh Rú Lịnh, Khu danh thắng Đakrông, Khu Hanh Dơi - Động Lèn, Suối nước nóng Tân Lâm)
Hình 4: Điểm danh lam thắng cảnh - Trằm Trà Lộc
- Bản đồ lễ hội văn hóa: phần bản đồ để hiển thị thông tin các điểm lễ hội văn
hoá, bao gồm:
+ Lễ hội Dân gian: lễ hội cướp cù, lễ hội Cầu Ngư làng Tùng Luật, lễ hội chợ đình làng Bích La;
+ Lễ hội Cách mạng: lễ hội Thống nhất non sông, lễ hội Trường Sơn huyền thoại, lễ hội đêm Thành Cổ;
+ Lễ hội Tôn giáo: lễ hội La Vang và lễ hội Sắc Tứ;
Hình 5: Điểm Lễ hội văn hóa - Chợ đình Bích La
Trang 5Kết luận
Truy cập vào Website đã đăng ký/thuê bao của ERSI, người dùng có thể khai thác và sử dụng Hệ thống bản đồ di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh tỉnh Quảng Trị
Sản phẩm có giao diện thân thiện với người dùng mà đối tượng sử dụng đề tài
hướng tới:(i) Những con người Quảng Trị đang sống hoặc xa quê hương muốn
nắm bắt về mảnh đất lịch sử nơi mình sinh ra và lớn lên; (ii) Những người muốn tìm hiểu bổ sung kiến thức lịch sử, văn hóa; (iii) Và cả những du khách khi tìm đến với Quảng Trị.
Đề xuất hướng phát triển
Qua sự phát triển của Công nghệ thông tin hiệu quả của đề tài hướng tới nhằm khai thác tài nguyên thông tin qua mạng Internet, cho phép chia sẻ, truy xuất và tìm kiếm dữ liệu bản đồ di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh tỉnh Quảng Trị một cách dễ dàng Do vậy việc nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật WebGIS cần được quan tâm và phát triển vì những lợi ích mà nó mạng lại
Cải tiến nền tảng WebGIS để có thể tích hợp với hệ thống định vị toàn cầu GPS cũng như đáp ứng được các truy vấn phức tạp hơn nhằm tăng khả năng ứng dụng trong các hoạt động kinh tế - xã hội (Hiển thị, tìm kiếm thông tin: trụ sở các
cơ quan hành chính cấp tỉnh, huyện, xã; Giáo dục; Y tế; Dịch vụ: Ngân hàng, ATM, công viên, khách sạn, quán bar, coffee, bến xe, tàu, văn phòng dịch vụ tham quan du lịch, thông tin khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề truyền thống,…)
Xây dựng các kiosk thông tin được đặt tại: Quảng Trị (nhà ga, bến xe, điểm công cộng khác…) và tại các tỉnh thành phố như Thủ độ Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, TP Huế, TP Đà Nẵng… (tại nhà ga, sân bay, bến xe, các điểm thông tin công cộng khác)
Phát triển hệ thống bằng phiên bản tiếng Anh để phục vụ cho người dùng là
du khách nước ngoài và Việt Kiều (thế hệ thứ 2,3)
