GIÁO án TÍCH hợp LIÊN môn TOÁN 6 làm QUEN với số NGUYÊN âm

Kiến thức - HS biết được nhu cầu cần thiết trong toán học và trong thực tế phải mở rộng tập N thành tập số nguyên.. - Từ kiến thức ở các môn địa lý, vật lý, kiến thức trong đời sống biết

Phòng giáo dục và đào tạo quận tây hồ

Trường thcs tứ liên

Giáo án Vận dụng kiến thức liên môn học

để tìm hiểu về số nguyên âm

Giáo viên: Nguyễn Thị Hương Giang

Năm học 2014 - 2015

Chương II Số nguyên Tiết: 40 Đ1 Làm quen với số nguyên

Vận dụng kiến thức liên môn học

để tìm hiểu về số nguyên âm I.Mục tiêu:

1 Kiến thức

- HS biết được nhu cầu cần thiết (trong toán học và trong thực tế) phải mở rộng tập N thành tập số nguyên

- HS nắm được thế nào là số nguyên âm

- Từ kiến thức ở các môn địa lý, vật lý, kiến thức trong đời sống biết số nguyên âm

được biểu diễn những đại lượng nào

- HS biết cách biểu diễn các số tự nhiên và số nguyên âm trên trục số

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện khả năng liên hệ giữa thực tế và toán học cho HS

- Rèn kĩ năng vận dụng các kiến thức đã học để giải thích các kiến thức trong thực

tế, trong môn học vật lý và địa lý

3 Thái độ:

- Yêu thích bộ môn, thấy được sự cần thiết thú vị về những ứng dụng của số nguyên

âm trong thực tế

- Hào hứng tham gia tiết học, hào hứng tìm hiểu kiến thức của bài

II Đối tượng dạy học

- HS lớp 6: 6A, 6C trường THCS Tứ Liên

III ý nghĩa đối với dự án:

1 ý nghĩa đối với thực tiễn dạy học

- Từ những kiến thức xã hội, đời sống học sinh hiểu sâu hơn về bài học

- HS có những kiến thức phong phú về các lĩnh vực

- HS thấy được các môn học có sự liên kết gắn bó với nhau giúp HS yêu thích, say mê học tập hơn, tích cực tìm tòi kiến thức

2 ý nghĩa đối với thực tiễn:

- Từ những kiến thức giáo viên cung cấp cho HS giúp HS thêm yêu và tự hào quê hương đất nước Tác động đến tình cảm hành động của HS định hướng nghề nghiệp hoặc có hành động bảo vệ quê hương đất nước

- Thông qua những bài học giáo viên cung cấp giúp HS có ý thức tiết kiệm, nâng cao kĩ năng sống cho HS

IV Tài liệu thiết bị dạy học:

1 Tài liệu dạy học:

- Sách giáo khoa, sách giáo viên Toán 6

- Tư liệu Địa Lý, Vật Lý…

2 Phương tiện thưc hiện

- Bảng, phấn trắng,…

- Máy chiếu, loa,

3 ứng dụng công nghệ thông tin

- Internet

- Phần mền Powerpoit

v.Tổ chức các hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: ĐVĐ giới thiệu chơng II

Mục đích: nhằm cho HS thấy được nhu cầu cần thiết phải mở rộng tập hợp số tự nhiên:

- GV đưa ra các hình ảnh và các số liệu trên thực tế: Giới thiệu đây là một trong những khu vực lạnh nhất trên thế giới

ProspectCreek, Alaska, Mỹ: -62,1

độ C

Yakutsk, Siberia: - 64,4 độ C

Vostok, Nam Cực: -89,2 độ C

Stanley, Idaho, Mỹ: -47 độ C

Vostok, Nam Cực: - 89,2 độ C

- GV hỏi: Các con số chỉ nhiệt độ của các vùng này có gì khác so với số tự nhiên đã biết

HS: Có dấu “ - ” ở phía trước

- GV: Giới thiệu các số tự nhiên có thêm dấu “ - ” đằng trước người ta gọi là các số nguyên âm Chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn về số nguyên âm trong bài học hôm nay

- GV: Trước khi vào bài mới cả lớp làm bài tập sau: Thực hiện phép tính:

4 + 6 = ? ; 4 6 = ? ; 4 – 6 = ?

HS:

4 + 6 = 10

4 6 = 24

4 – 6 = không có kết quả trong N

- ĐVĐ: Để phép trừ các số tự nhiên bao giờ cũng thực hiện được, người ta phải đưa vào số nguyên âm, các số nguyên âm cùng với các số tự nhiên tạo thành tập hợp các

số nguyên

- GV giới thiệu sơ lược về chương số nguyên:

+ ứng dụng của số nguyên trong thực tiễn và toán học

+ Tập hợp, thứ tự số nguyên

+ Các phép toán và quy tắc trong tập hợp số nguyên…

Hôm nay chúng ta tìm hiểu xem số nguyên âm được sử dụng như thế nào trong đời sống và khoa học

Hoạt động 2: Số nguyên âm và các ví dụ

Nội dung và Các hoạt động của GV - HS Bảng

1) GV lấy ví dụ về các số 1; 2; 4; 7 bổ xung thêm dấu “-”

được các số – 1; -2 – 3; -4; -7 Các số này được gọi là các số

nguyên âm

- Giới thiệu cách đọc: -1 đọc là âm 1 hoặc trừ 1

-2 đọc là âm 2 hoặc trừ 2

Tương tự HS đọc các số - 4; - 7

- HS tự nêu ví dụ về các số nguyên âm, nêu các đọc

* Chuyển ý: Số nguyên âm được sử dụng như thế nào trong

toán học, thực tế chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

Tiết 40: Làm quen với số nguyên âm 1) Số nguyên âm VD: - 3; - 6; - 10,… là các số nguyên âm

2) Các ví dụ

a) Vận dụng kiến thức cuộc sống hàng ngày và kiến thức

Vật Lý 6 để tìm hiểu về số nguyên âm

- GV đưa ra các hình ảnh của các loại nhiệt kế trong cuộc

sống hàng ngày:

(a) (b)

- GV hỏi HS em có biết các loại nhiệt kế này và tác dụng của

nó không?

- HS trả lời nhiệt kế

+ (a) là nhiệt kế đo nhiệt độ cơ thể

+ (b) Nhiệt kế đo nhiệt độ phòng

a) Đo nhiệt độ

- GV giới thiệu cho HS:

+ Dựa vào cấu tạo và giới hạn đo (GHĐ) của từng loại nhiệt

kế chúng ta biết được đó là loại nhiêt kế gì và sử dụng cho

đúng mục đích”

(a) GHĐ 350 đến 420 đó là ngưỡng dao động nhiệt độ của cơ

thể khi tăng lên hoặc hạ xuống Với tất cả các loại nhiệt kế ta

có thể dựa vào GHĐ để phân biệt Lưu ý nhiệt độ 36,50 đến

370 là cơ thể bình thường Nếu cao hơn hoặc thấp hơn thì cơ

thể đã bị sốt nóng hoặc sốt rét

(b) GHĐ - 400C đến 500 Vì thực tế có những nơi rất lạnh

(nhiệt độ âm) hoặc không khí có thế nóng đến 500

- Với tất cả các loại nhiệt kế ta có thể dựa vào GHĐ để phân

biệt, chúng ta có thể dựa vào cấu tạo thì khi hoc vật lý các em

sẽ được biết cụ thể hơn Các em chú ý học tiết vật lý rồi trả

lời cho cô

- GV đưa nhiệt kế hình 31 cho HS quan sát và

giới thiệu đây là hình ảnh mô hình một nhiệt kế

đơn giản Hỏi đó là nhiệt kế gì?

+ HS dựa vào GHĐ nói đó là nhiệt kế đo nhiệt độ

phòng

- Coi 0oC làm mốc GV giới thiệu đó là nhiệt độ

của nước đá đang tan ( nước chuyển từ thể rắn

sang thể lỏng);

- Hỏi HS quan sát nhiệt độ ghi trên ghi trên nhiệt

kế, hỏi HS cho biết

– Bên trên 0oC được biểu diễn bằng loại số nào?

+ HS biểu diễn bằng số tự nhiên

- Bên dưới 0oC được biểu diễn bằng loại số nào?

+ HS biểu diễn bằng số nguyên âm

- Gọi HS đựa vào mực chất lỏng đọc nhiệt độ ghi

trên nhiệt kế (dựa vào hiệu ứng trình chiếu làm

cho mực chất lỏng hạ xuống : 200C; - 100 C)

Nêu ý nghĩa:

+ 200C là 200 trên 00C

+ -100 C là 100 dưới 00C

0 20 40

-40

oC

50

30

10

-30

-10 -20

- Từ đó GV hỏi HS rút ra kết luận số nguyên âm biểu diễn đại

lượng nào?

- HS trả lời ghi bảng

- GV giới thiệu nhiệt độ của nước đang sôi là 100 oC Hỏi HS

ý nghĩa con số 100 oC : Nhiệt độ nước sôi là 1000C trên 0 oC

- Nếu nước đã sôi mà vẫn cứ tiếp tục đun thì nhiệt độ của

- Nhiệt độ nước đá

đang tan 0 oC

- Số nguyên âm biểu diễn nhiệt độ dưới 00C

Vd: -100C: là 100

dưới 00C

nước không thể tăng lên được mà chỉ làm cạn ấm, tốn nhiên

liệu => Tốn tiền, gây lãng phí

- Lưu ý nhắc nhở HS khi nước đã sôi thì nên tắt ngay, không

để quên, hoặc tránh việc không hiểu biết là đun sôi để cho

nước “chín kĩ” hơn theo quan điểm dân gian

* Chốt kiến thức: YC HS điền vào bảng sau:

Để đo nhiệt độ, lấy 00C làm mốc:

- Số tự nhiên biểu diễn nhiệt độ:………

- ……… biểu diễn nhiệt độ dưới 00C

* áp dụng:?1 YC HS trả lời miệng

Đà Lạt: 19°C TP Hồ Chớ Minh: 25°C

?1 Đọc nhiệt độ của cỏc thành phố dưới đõy,

nhiệt độ trờn cho biết điều gỡ?

- HS trả lời, nêu ý nghĩa:

Hà Nội: 180C: nhiệt độ 180 trên 00C

Huế: 200C: nhiệt độ 200 trên 00C

Đà lạt: 190C: nhiệt độ 190 trên 00C

TP HCM: 250C: nhiệt độ 250 trên 00C

? 1

Bắc Kinh : -2°C Mỏt-xcơ-va : -7°C

Paris: 0°C New York: 2°C

?1 Đọc nhiệt độ của cỏc thành phố dưới đõy:

- HS trả lời, nêu ý nghĩa:

New York: 20C: nhiệt độ 20 trên 00C

Paris 00C:

Bắc Kinh: - 20C: nhiệt độ 20 dưới 00C

TP HCM: - 70C: nhiệt độ 70 dưới 00C

b) Vận dụng kiến thức địa lý để tìm hiểu và khắc sâu kiến

thức về số nguyên âm

- GV Đưa lên màn hình ví dụ Qui ước độ cao mực nước biển

là 0m

+ Cao nguyên Đắc Lắc (đưa hình ảnh trên màn hình)

b) Đo độ cao thấp

* Qui ước độ cao mực nước biển là 0m

Vớ dụ 2: Để đo độ cao thấp ở cỏc địa điểm khỏc

nhau trờn Trỏi Đất, người ta lấy mực nước biển

làm chuẩn.

quy ước độ cao của mực nước biển là 0m.

- Cao nguyờn Đắc Lắc cú độ cao trung bỡnh

cao hơn mực nước biển 600m

Ta núi: Độ cao trung bỡnh của cao nguyờn Đắc Lắc là 600 m.

- GV giới thiệu cho HS biết cao nguyên Đắc Lắc là cái nôi

nuôi dưỡng không gian văn hóa Cồng chiêng Tây nguyên, đã

được Unessco công nhận là di sản văn hóa của nhân loại Nơi

đây có một vẻ đẹp rất thơ mộng, mênh mang của núi rừng

Tây Nguyên

*) thềm lục địa Việt Nam

- GV giới thiệu thềm lục địa Việt Nam là phần đất liền dưới

biển thuộc chủ quyền của Việt Nam Trên bản đồ là vùng

mực màu tím Có độ sâu khác nhau, nhưng người ta đã đo

được trung bình thềm lục địa Việt Nam có độ sâu 65m thấp

hơn mực nước biển ( GV chiếu hiệu ứng)

- Thềm lục địa Việt Nam cú độ cao trung bỡnh

thấp hơn mực nước biển 65m

Khi đú ta cú thể núi: Độ cao trung bỡnh của thềm

lục địa Việt Nam là -65m

- Qua 2 ví dụ này yêu cầu HS trả lời câu hỏi số nguyên âm

biểu diễn đại lượng nào nữa?

+ HS trả lời GV ghi bảng

* áp dụng: YC HS làm ?2

- GV chiếu câu hỏi và hình ảnh:

?2: Đọc độ cao của cỏc địa điểm dưới đõy t: Độ

cao của đỉnh Phan-xi-păng là 3143 một.

- HS trả lời:

Độ cao của đỉnh nỳi Phan-xi-phăng cao hơn

mực nước biển là 3143 một

- Số nguyên âm biểu diễn độ cao thấp hơn mực nước biển

VD: - 65m thấp hơn mực nước biển là 65m

?2

- GV hỏi em có biết điều gì về núi Phan xi păng? HS trả lời

Sau đó giới thiệu cho HS với độ cao 3143m núi Phan xi

phăng thuộc dãy Hoàng Liên Sơn là đỉnh núi cao nhất Việt

Nam, không những thế nó còn cao nhất 3 nước Đông Dương

và được coi là nóc nhà Đông Dương Trên màn hình là những

hình ảnh rất hùng vĩ của núi Phan xi păng – Núi rừng Tây

Bắc

- Tiếp tục chúng ta quan sát hình ảnh sau:

?2: Đọc độ cao của cỏc địa điểm dưới đõy:Độ cao

của đỏy vịnh Cam ranh thấp hơn mực nước biển là

30 một

- HS trả lời:

Độ cao của đỏy vịnh Cam Ranh là -30 một

- GV giới thiệu cho HS : Với độ cao – 30m này Vịnh Cam

Ranh là cảng biển nước sâu ở Việt Nam, là bến nước sâu nhất

khu vực Đông Nam á Thời bình nơi đây là nơi trú ẩn của các

tầu thuyền khi biển động, Thời chiến, đây từng là vị trí chiến

lược quân sự trên biển quan trọng của Pháp, Mỹ, Nhật khi

chiếm đóng Việt Nam

- Qua các ví dụ này các em có thấy thiên nhiên đã ban tặng

cho con người Việt Nam rất nhiều những thắng cảnh đẹp,

hùng vĩ Nếu chúng ta biết sử dụng và khai thác những gì

thiên nhiên đã ban tặng cho chúng ta thi đất nước chúng ta sẽ

vô cùng giàu mạnh Muốn làm được như thế thì mỗi chúng ta

đều phải cố gắng học tập và làm việc hết sức mình Đặc biệt

là ở thế hệ HS các em cần phải cố gắng học tập, rèn luyện để

chính các em sẽ là những người chủ của những tài sản quý

giá này

* GV chốt kiến thức qua VD này em hãy điền từ thích hợp:

+ Để đo độ cao

- Lấy mực nước biển làm chuẩn 0(m)

- Số tự nhiên biểu diễn độ cao………

- Số nguyên âm biểu diễn………

c) Vận dụng kiến thức về thực tế để tìm hiểu thêm về số

nguyên âm

- GV YC HS đọc VD (màn hình)

Vớ dụ 3: Nếu ụng A cú 10 000 đồng, ta núi: “ụng

A cú 10 000 đồng” Cũn nếu ụng A nợ 10 000

đồng, thỡ ta cú thể núi: “ụng A cú -10 000 đồng”

- Qua ví dụ này HS HS cho biết số nguyên âm được biểu

diễn đại lượng nào?

- HS trả lời , GV ghi bảng

* áp dụng HS làm bài tập ?3: GV chiếu câu hỏi

?3

c) Cụ Ba cú – 30 000 đồng.

Đọc và giải thớch cỏc cõu sau:

b) Bà Năm cú 200 000 đồng.

a) ễng Bảy cú – 150 000 đồng.

HS trả lời: (GV chiếu đáp án)

Cú nghĩa là Cụ Ba đang nợ 30 000 đồng

Cú nghĩa là Bà Năm đang cú 200 000 đồng

Cú nghĩa là ụng Bảy đang nợ 150 000 đồng

* Chốt kiến thức:

GV yêu cầu HS hãy điền từ thích hợp:

- Số tự nhiên biểu diễn…………

- ……… biểu diễn số tiền nợ

c) Số tiền có và tiền nợ

- Số nguyên âm biểu diễn số tiền

nợ

?3

Dẫn dắt: Từ các VD trên ta thấy số nguyên âm luôn biểu

diễn những đại lượng ngược hướng với số tự nhiên Trong

chương trước ta biết số tự nhiên được biểu diễn trên tia số

Vậy số nguyên âm biểu diễn theo hướng ngược lại (tức là

trên tia đối của tia số)

- GV chiếu hình ảnh giới thiệu về cách biểu diễn số nguyên

âm trên trục số

- Vẽ thêm tia đối, đánh số nguyên âm:

0 1 2 3 4 5 6 7 -1

-2

-3

-4

-5

TRỤC SỐ

- Giới thiệu cách vẽ trục số, gốc trục số, cách ghi số trên trục

số:

+ Số tự nhiên viết bên phải gốc 0

+ Số nguyên âm ghi bên trái gốc 0

+ Các số ở bên trái (chiều âm trục số) cách gốc 0 1 đơn vị

ghi số -1, cách gốc 0 2 đơn vị ghi số -2, … ta viết tiếp các số

-3, -4, -5,… tiếp trên trục số

- GV yêu cầu HS lên vẽ trục số trên bảng

- GV giới thiệu chiều âm, chiều dương trục số: (trục số nằm

ngang)

-6 -5

Chiều dương:

Chiều õm:

c

Từ phải sang trỏi

Từ trỏi sang phải

0 1 2 3 4 5 -1

-2 -3 -4

- GV: Trục số này là trục số nguyên, tiết sau chúng ta sẽ được

học cụ thể hơn

- Giới thiệu trục số thẳng đứng:

3 Trục số:

-1 -2 -3

- O là gốc trục số

0 1

3 2

-1 -2 -3 -4 4

* áp dụng: YC HS làm bài ?4

GV chiếu lên màn hình bài tập:

0

Điểm A, B, C, D ở trờn hỡnh 33 biểu diễn

những số nào ?

?4

D C

B A

Hỡnh 33

- GV YC HS giải thích?

+ HS:

* Điểm A nằm cách điểm 0 là 6 đơn vị về phía chiều âm của

trục số (hoặc cách giải thích khác: điểm A nằm bên trái điểm

0 là 6 đơn vị nên A biểu diễn số - 6 )

* Điểm B nằm cách điểm 0 là 2 đơn vị về phía chiều âm của

trục số (hoặc: điểm B nằm bên trái điểm 0 là 2 đơn vị nên A

biểu diễn số - 2 )

* Điểm C nằm cách điểm 0 là 1 đơn vị về phía chiều dương

của trục số

* Điểm D nằm cách điểm 0 là 5 đơn vị về phía chiều dương

của trục số

* Chốt bài:

- HS cần phải nắm được cách vẽ trục số, cách xác định điểm

trên trục số biểu diễn số nào ta cần biết điều gì?

+ HS ta phải biết được các số đó nằn cách gốc bao nhiêu đơn

vị và về phía chiều ân hay chiều dương của trục số

?4 A: - 6 B: - 2 C: 1 D: 5

Hoạt động 3: Luyện tập củng cố:

- GV hỏi toàn bài:Trong thực tế người ta dùng số nguyên âm khi nào?

Trả lời: dùng số nguyên âm để chỉ nhiệt độ dưới 0 oC, chỉ độ sâu dưới

mực nước biển, chỉ số tiền nợ

- Ngoài ra số nguyên âm còn để chỉ thời gian trước công nguyên

GV chiếu VD:

Trong thực tế người ta cũn dựng số nguyờn õm để chỉ thời

gian trước Cụng nguyờn Chẳng hạn, nhà toỏn học Pi-ta-go sinh

năm -570 nghĩa là ụng sinh năm 570 trước Cụng nguyờn.

Hóy viết số (nguyờn õm) chỉ năm tổ chức Thế vận hội đầu

tiờn, biết rằng nú diễn ra năm 776 trước Cụng nguyờn.

- HS trả lời miệng: Năm – 776

- GV: quay trở lại với bài tập phần mở bài GV chiếu:

ProspectCreek, Alaska, Mỹ: -62,1

độ C

Yakutsk, Siberia: - 64,4 độ C

Vostok, Nam Cực: -89,2 độ C

Stanley, Idaho, Mỹ: -47 độ C

Vostok, Nam Cực: - 89,2 độ C

- ? S đọc nhiệt độ của các vùng, cho biết nơi nào lạnh nhất? Vì sao

- HS có thể đựa vào kiến thức của mình từ thực tế để trả lời: -890: Vì

độ âm càng lớn thì càng lạnh

- GV có thể giải thích thêm cho HS: Tiết học sau chúng sa sẽ được

giải thích cụ thể hơn ở tiết học sau từ việc đi so sánh các số nguyên

âm

Nhưng chúng ta cũng có thể giải thích như sau:

3 Củng cố

- Chúng ta biết nhiệt độ âm là nhiệt độ dưới 00C vì thế

độ âm càng lớn thì càng thấp hơn so với 00C nên nhhiệt

độ càng thấp hay càng lạnh

? Sắp xếp theo nhiệt độ giảm dần:

- HS: - 470C, - 620C, - 64, 40C; - 89, 20C

* GV giới thiệu thêm: Vị trí địa lý của các khu vực này

gần với nam cực nên nhiệt độ ở đây rất lạnh ở nam cực

với nhiệt độ này không có người sinh sống, chỉ có

những người lên đây làm công tác nghiên cứu

Hình ảnh 4 là trạm khí tượng của người Nga xây dung

trên một cao nguyên của Nam Cực, có lúc người ta đo

được ở đây nhiệt độ lên đến -890- đây được coi là nơi

lạnh nhất trên thế giới

- Việt Nam chúng ta có vị trí địa lý tương đối thuận lợi

đặc biệt là Hà Nôi có khí hậu ôn hòa, không chịu tác

động nhiều những biến động của khí hậu Việt Nam

được coi là một trong 20 nước đáng sống nhất trên thế

giới Vì thế chúng ta càng có quyền tự hào là người

Việt Nam, chúng ta càng thầy rõ trách nhiệm của mình

trong việc xây dung đất nước Việt Nam ngày một giàu

đẹp

0 20 40

-40

o C

50

30

10

-30

-10 -20

* Tiếp tục chúng ta sẽ làm bài tập để củng cố bài học:

- GV chia thành 6 nhóm nhỏ làm bài tập vào 6 bảng phụ: HS trong

nhóm thảo luận và viết phần trả lời trên bảng phụ, 2 nhóm cùng làm

một nội dung

- Các nhóm giải thích cách làm và HS nhóm khác nhận xét

+ Ghi điểm gốc 0 ở trục số dưới đõy.

+ Điểm A biểu diễn số nào?

Hoạt động nhúm:

A

3

Nhúm 1:

Nhúm 2:

Nhúm 3:

* Hoạt

động nhóm