ý nghĩa đối với thực tiễn dạy học - Từ những kiến thức xã hội, đời sống học sinh hiểu sâu hơn về bài học - HS có những kiến thức phong phú về các lĩnh vực.. - Sách giáo khoa, sách giáo v
Trang 1Phòng giáo dục và đào tạo quận tây hồ
Tr ờng thcs tứ liên
Trang 2Vận dụng kiến thức liên môn học
để tìm hiểu về số nguyên âmI.Mục tiêu:
- Rèn luyện khả năng liên hệ giữa thực tế và toán học cho HS
- Rèn kĩ năng vận dụng các kiến thức đã học để giải thích các kiến thức trong thực tế, trong môn học vật lý và địa lý
II Đối tợng dạy học
- HS lớp 6: 6A, 6C trờng THCS Tứ Liên
III ý nghĩa đối với dự án:
1 ý nghĩa đối với thực tiễn dạy học
- Từ những kiến thức xã hội, đời sống học sinh hiểu sâu hơn
về bài học
- HS có những kiến thức phong phú về các lĩnh vực
- HS thấy đợc các môn học có sự liên kết gắn bó với nhau giúp
HS yêu thích, say mê học tập hơn, tích cực tìm tòi kiến thức
2 ý nghĩa đối với thực tiễn:
- Từ những kiến thức giáo viên cung cấp cho HS giúp HS thêm yêu và tự hào quê hơng đất nớc Tác động đến tình cảm hành động của HS định hớng nghề nghiệp hoặc có hành
động bảo vệ quê hơng đất nớc
- Thông qua những bài học giáo viên cung cấp giúp HS có ý thức tiết kiệm, nâng cao kĩ năng sống cho HS
IV Tài liệu thiết bị dạy học:
1 Tài liệu dạy học:
Trang 3- Sách giáo khoa, sách giáo viên Toán 6
Hoạt động 1: ĐVĐ giới thiệu ch ơng II
Mục đích: nhằm cho HS thấy đợc nhu cầu cần thiết phải mở
rộng tập hợp số tự nhiên:
- GV đa ra các hình ảnh và các số liệu trên thực tế: Giới thiệu
đây là một trong những khu vực lạnh nhất trên thế giới
Trang 4- GV: Trớc khi vào bài mới cả lớp làm bài tập sau: Thực hiện phéptính:
- ĐVĐ: Để phép trừ các số tự nhiên bao giờ cũng thực hiện đợc, ngời
ta phải đa vào số nguyên âm, các số nguyên âm cùng với các số tựnhiên tạo thành tập hợp các số nguyên
- GV giới thiệu sơ lợc về chơng số nguyên:
+ ứng dụng của số nguyên trong thực tiễn và toán học
+ Tập hợp, thứ tự số nguyên
+ Các phép toán và quy tắc trong tập hợp số nguyên…
Hôm nay chúng ta tìm hiểu xem số nguyên âm đợc sử dụng nhthế nào trong đời sống và khoa học
Hoạt động 2: Số nguyên âm và c ác ví dụ
Nội dung và Các hoạt động của GV - HS Bảng
1) GV lấy ví dụ về các số 1; 2; 4; 7 bổ xung
thêm dấu “-” đợc các số – 1; -2 – 3; -4; -7 Các số
này đợc gọi là các số nguyên âm
- Giới thiệu cách đọc: -1 đọc là âm 1 hoặc trừ
* Chuyển ý: Số nguyên âm đợc sử dụng nh thế
nào trong toán học, thực tế chúng ta sẽ cùng tìm
hiểu
Tiết 40: Làm quen với số nguyên âm.1) Số nguyên
âmVD: - 3; - 6; - 10,… là các số nguyên âm
2) Các ví dụ
a) Vận dụng kiến thức cuộc sống hàng
ngày và kiến thức Vật Lý 6 để tìm hiểu
về số nguyên âm.
- GV đa ra các hình ảnh của các loại nhiệt kế
trong cuộc sống hàng ngày:
(a) (b)
a) Đo nhiệt độ
Trang 5- GV hỏi HS em có biết các loại nhiệt kế này và
tác dụng của nó không?
- HS trả lời nhiệt kế
+ (a) là nhiệt kế đo nhiệt độ cơ thể
+ (b) Nhiệt kế đo nhiệt độ phòng
- GV giới thiệu cho HS:
+ Dựa vào cấu tạo và giới hạn đo (GHĐ) của từng
loại nhiệt kế chúng ta biết đợc đó là loại nhiêt
kế gì và sử dụng cho đúng mục đích”
(a) GHĐ 350 đến 420 đó là ngỡng dao động
nhiệt độ của cơ thể khi tăng lên hoặc hạ
xuống Với tất cả các loại nhiệt kế ta có thể dựa
vào GHĐ để phân biệt Lu ý nhiệt độ 36,50
đến 370 là cơ thể bình thờng Nếu cao hơn
- Với tất cả các loại nhiệt kế ta có thể dựa vào
GHĐ để phân biệt, chúng ta có thể dựa vào
cấu tạo thì khi hoc vật lý các em sẽ đợc biết cụ
thể hơn Các em chú ý học tiết vật lý rồi trả lời
cho cô
- Nhiệt độ nớc
đá đang tan
0 oC
Trang 6- GV đa nhiệt kế hình 31 cho HS
quan sát và giới thiệu đây là hình
ảnh mô hình một nhiệt kế đơn giản
Hỏi đó là nhiệt kế gì?
+ HS dựa vào GHĐ nói đó là nhiệt kế
đo nhiệt độ phòng
- Coi 0oC làm mốc GV giới thiệu đó là
nhiệt độ của nớc đá đang tan ( nớc
chuyển từ thể rắn sang thể lỏng);
- Hỏi HS quan sát nhiệt độ ghi trên ghi
trên nhiệt kế, hỏi HS cho biết
– Bên trên 0oC đợc biểu diễn bằng loại
số nào?
+ HS biểu diễn bằng số tự nhiên
- Bên dới 0oC đợc biểu diễn bằng loại
số nào?
+ HS biểu diễn bằng số nguyên âm
- Gọi HS đựa vào mực chất lỏng đọc
nhiệt độ ghi trên nhiệt kế (dựa vào
hiệu ứng trình chiếu làm cho mực
chất lỏng hạ xuống : 200C; - 100 C) Nêu
ý nghĩa:
+ 200C là 200 trên 00C
+ -100 C là 100 dới 00C
0 20 40
- Từ đó GV hỏi HS rút ra kết luận số nguyên âm
biểu diễn đại lợng nào?
- HS trả lời ghi bảng
- GV giới thiệu nhiệt độ của nớc đang sôi là 100
oC Hỏi HS ý nghĩa con số 100 oC : Nhiệt độ nớc
ngay, không để quên, hoặc tránh việc không
hiểu biết là đun sôi để cho nớc “chín kĩ” hơn
theo quan điểm dân gian
* Chốt kiến thức: YC HS điền vào bảng sau:
- Số nguyên
âm biểu diễnnhiệt độ dới
00C
Vd: -100C: là
100 dới 00C
? 1
Trang 7Để đo nhiệt độ, lấy 00C làm mốc:
- Số tự nhiên biểu diễn nhiệt độ:………
- ……… biểu diễn nhiệt độ dới 00C
* áp dụng:?1 YC HS trả lời miệng
Hà Nội : 18°C Huế: 20°C
Đà Lạt: 19°C TP Hồ Chớ Minh: 25°C
?1 Đọc nhiệt độ của cỏc thành phố dưới đõy,
nhiệt độ trờn cho biết điều gỡ?
- HS trả lời, nêu ý nghĩa:
Hà Nội: 180C: nhiệt độ 180 trên 00C
Huế: 200C: nhiệt độ 200 trên 00C
Đà lạt: 190C: nhiệt độ 190 trên 00C
TP HCM: 250C: nhiệt độ 250 trên 00C
Trang 8Bắc Kinh : -2°C Mỏt-xcơ-va : -7°C
Paris: 0°C New York: 2°C
?1 Đọc nhiệt độ của cỏc thành phố dưới đõy:
- HS trả lời, nêu ý nghĩa:
New York: 20C: nhiệt độ 20 trên 00C
Paris 00C:
Bắc Kinh: - 20C: nhiệt độ 20 dới 00C
TP HCM: - 70C: nhiệt độ 70 dới 00C
b) Vận dụng kiến thức địa lý để tìm
hiểu và khắc sâu kiến thức về số nguyên
* Qui ớc độ cao mực nớc biển là 0m
Trang 9Vớ dụ 2: Để đo độ cao thấp ở cỏc địa điểm khỏc
nhau trờn Trỏi Đất, người ta lấy mực nước biển
làm chuẩn.
quy ước độ cao của mực nước biển là 0m.
- Cao nguyờn Đắc Lắc cú độ cao trung bỡnh
cao hơn mực nước biển 600m.
Ta núi: Độ cao trung bỡnh của cao nguyờn Đắc Lắc là 600 m.
- GV giới thiệu cho HS biết cao nguyên Đắc Lắc
là cái nôi nuôi dỡng không gian văn hóa Cồng
chiêng Tây nguyên, đã đợc Unessco công nhận
là di sản văn hóa của nhân loại Nơi đây có
một vẻ đẹp rất thơ mộng, mênh mang của núi
rừng Tây Nguyên
*) thềm lục địa Việt Nam
- GV giới thiệu thềm lục địa Việt Nam là phần
đất liền dới biển thuộc chủ quyền của Việt
Nam Trên bản đồ là vùng mực màu tím Có độ
sâu khác nhau, nhng ngời ta đã đo đợc trung
bình thềm lục địa Việt Nam có độ sâu 65m
thấp hơn mực nớc biển ( GV chiếu hiệu ứng)
- Thềm lục địa Việt Nam cú độ cao trung bỡnh
thấp hơn mực nước biển 65m
Trang 10Khi đú ta cú thể núi: Độ cao trung bỡnh của thềm
lục địa Việt Nam là -65m.
- Qua 2 ví dụ này yêu cầu HS trả lời câu hỏi số
nguyên âm biểu diễn đại lợng nào nữa?
+ HS trả lời GV ghi bảng
*
á p dụng : YC HS làm ?2
- GV chiếu câu hỏi và hình ảnh:
?2: Đọc độ cao của cỏc địa điểm dưới đõy t: Độ
cao của đỉnh Phan-xi-păng là 3143 một.
VD: - 65m thấp hơn mực nớc biển là 65m
?2
Trang 11- GV hỏi em có biết điều gì về núi Phan xi
păng? HS trả lời Sau đó giới thiệu cho HS với độ
cao 3143m núi Phan xi phăng thuộc dãy Hoàng
Liên Sơn là đỉnh núi cao nhất Việt Nam, không
những thế nó còn cao nhất 3 nớc Đông Dơng và
đợc coi là nóc nhà Đông Dơng Trên màn hình là
những hình ảnh rất hùng vĩ của núi Phan xi
păng – Núi rừng Tây Bắc
- Tiếp tục chúng ta quan sát hình ảnh sau:
?2: Đọc độ cao của cỏc địa điểm dưới đõy:Độ cao
của đỏy vịnh Cam ranh thấp hơn mực nước biển là
30 một
- HS trả lời:
Độ cao của đỏy vịnh Cam Ranh là -30 một
- GV giới thiệu cho HS : Với độ cao – 30m này
Vịnh Cam Ranh là cảng biển nớc sâu ở Việt
Nam, là bến nớc sâu nhất khu vực Đông Nam á
Thời bình nơi đây là nơi trú ẩn của các tầu
thuyền khi biển động, Thời chiến, đây từng là
vị trí chiến lợc quân sự trên biển quan trọng
của Pháp, Mỹ, Nhật khi chiếm đóng Việt Nam
- Qua các ví dụ này các em có thấy thiên nhiên
đã ban tặng cho con ngời Việt Nam rất nhiều
những thắng cảnh đẹp, hùng vĩ Nếu chúng ta
biết sử dụng và khai thác những gì thiên nhiên
đã ban tặng cho chúng ta thi đất nớc chúng ta
sẽ vô cùng giàu mạnh Muốn làm đợc nh thế thì
mỗi chúng ta đều phải cố gắng học tập và làm
Trang 12em cần phải cố gắng học tập, rèn luyện để
chính các em sẽ là những ngời chủ của những
tài sản quý giá này
* GV chốt kiến thức qua VD này em hãy điền
từ thích hợp:
+ Để đo độ cao
- Lấy mực nớc biển làm chuẩn 0(m)
- Số tự nhiên biểu diễn độ cao………
- Số nguyên âm biểu diễn………
- Qua ví dụ này HS HS cho biết số nguyên âm
đợc biểu diễn đại lợng nào?
Cú nghĩa là Cụ Ba đang nợ 30 000 đồng
Cú nghĩa là Bà Năm đang cú 200 000 đồng
Cú nghĩa là ụng Bảy đang nợ 150 000 đồng
Trang 13* Chốt kiến thức:
GV yêu cầu HS hãy điền từ thích hợp:
- Số tự nhiên biểu diễn…………
- ……… biểu diễn số tiền nợ
Dẫn dắt: Từ các VD trên ta thấy số nguyên
âm luôn biểu diễn những đại lợng ngợc
h-ớng với số tự nhiên Trong chơng trớc ta biết
số tự nhiên đợc biểu diễn trên tia số Vậy
số nguyên âm biểu diễn theo hớng ngợc lại
(tức là trên tia đối của tia số)
- GV chiếu hình ảnh giới thiệu về cách biểu
diễn số nguyên âm trên trục số
- Vẽ thêm tia đối, đánh số nguyên âm:
-1 -2 -3
+ Số tự nhiên viết bên phải gốc 0
+ Số nguyên âm ghi bên trái gốc 0
+ Các số ở bên trái (chiều âm trục số) cách gốc
0 1 đơn vị ghi số -1, cách gốc 0 2 đơn vị ghi
số -2, … ta viết tiếp các số -3, -4, -5,… tiếp trên
trục số
- GV yêu cầu HS lên vẽ trục số trên bảng
- GV giới thiệu chiều âm, chiều dơng trục số:
3 Trục số:
-6 -5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5
- O là gốc trục số
Trang 14- GV: Trục số này là trục số nguyên, tiết sau
-1 -2 -3 -4 4
B A
Hỡnh 33
- GV YC HS giải thích?
+ HS:
* Điểm A nằm cách điểm 0 là 6 đơn vị về
phía chiều âm của trục số (hoặc cách giải
thích khác: điểm A nằm bên trái điểm 0 là 6
đơn vị nên A biểu diễn số - 6 )
* Điểm B nằm cách điểm 0 là 2 đơn vị về
phía chiều âm của trục số (hoặc: điểm B
nằm bên trái điểm 0 là 2 đơn vị nên A biểu
Trang 15bao nhiêu đơn vị và về phía chiều ân hay
chiều dơng của trục số
Hoạt động 3: Luyện tập củng cố:
- GV hỏi toàn bài:Trong thực tế ngời ta dùng số nguyên
âm khi nào?
Trả lời: dùng số nguyên âm để chỉ nhiệt độ dới 0 oC,
chỉ độ sâu dới mực nớc biển, chỉ số tiền nợ
- Ngoài ra số nguyên âm còn để chỉ thời gian trớc
công nguyên
GV chiếu VD:
Trong thực tế người ta cũn dựng số nguyờn õm để chỉ thời
gian trước Cụng nguyờn Chẳng hạn, nhà toỏn học Pi-ta-go sinh
năm -570 nghĩa là ụng sinh năm 570 trước Cụng nguyờn.
Hóy viết số (nguyờn õm) chỉ năm tổ chức Thế vận hội đầu
tiờn, biết rằng nú diễn ra năm 776 trước Cụng nguyờn.
- HS trả lời miệng: Năm – 776
- GV: quay trở lại với bài tập phần mở bài GV chiếu:
3 Củng cố
Trang 16- GV có thể giải thích thêm cho HS: Tiết học sau
chúng sa sẽ đợc giải thích cụ thể hơn ở tiết học sau từ
việc đi so sánh các số nguyên âm
* GV giới thiệu thêm: Vị trí địa lý của
các khu vực này gần với nam cực nên nhiệt
độ ở đây rất lạnh ở nam cực với nhiệt độ
này không có ngời sinh sống, chỉ có những
ngời lên đây làm công tác nghiên cứu
Hình ảnh 4 là trạm khí tợng của ngời Nga
xây dung trên một cao nguyên của Nam
Cực, có lúc ngời ta đo đợc ở đây nhiệt độ
lên đến -890- đây đợc coi là nơi lạnh nhất
0 20 40
* Hoạt
động nhóm
Trang 17- Việt Nam chúng ta có vị trí địa lý tơng
đối thuận lợi đặc biệt là Hà Nôi có khí hậu
ôn hòa, không chịu tác động nhiều những
biến động của khí hậu Việt Nam đợc coi
là một trong 20 nớc đáng sống nhất trên
thế giới Vì thế chúng ta càng có quyền tự
hào là ngời Việt Nam, chúng ta càng thầy
rõ trách nhiệm của mình trong việc xây
dung đất nớc Việt Nam ngày một giàu
đẹp
* Tiếp tục chúng ta sẽ làm bài tập để củng cố bài học:
- GV chia thành 6 nhóm nhỏ làm bài tập vào 6 bảng
phụ: HS trong nhóm thảo luận và viết phần trả lời trên
bảng phụ, 2 nhóm cùng làm một nội dung
- Các nhóm giải thích cách làm và HS nhóm khác nhận
xét
+ Ghi điểm gốc 0 ở trục số dưới đõy.
+ Điểm A biểu diễn số nào?
Nhúm 2: -2
Trang 180
1-1-2-3-4-5-6
234
0
1-1-2-3-4-5-6
234
Trang 191-1-2-3-4-5-6
234
0
1-1-2-3-4-5-6
234
b) a)
Sắp xếp nhiệt độ ở cỏc nhiệt kế theo thứ tự tăng dần
Câu 2:
ĐS: -5°C , -2°C
00:00 00:10
Câu 3: Viết độ cao của các địa điểm dới đây biết:
a) Đỉnh núi e vơ ret cao hơn mực nớc biển la 8848m
b) Đáy vực marian thấp hơn mực nớc biển là 11 524m
00:00
ĐS: a) 8848 m b) – 11 524 m
Trang 20Điểm A, B, C, D ở trên trục số biểu diễn
những số nào ?
D C
B A
A
Trang 21Bạn sẽ được người thua cuộc hỏt
tặng một bài hỏt
Bạn sẽ được thưởng một tràng phỏo tay thật to của cả lớp
VI Kiểm tra đánh giá
- Hình thức kiểm tra đánh giá:
1) Bài tập trắc nghiệm: Điền từ thích hợp vào (…):
Số nguyên âm biểu diễn độ cao:………
……… biểu diễn thời gian trớc công nguyên
Trang 22- Phơng pháp thảo luận nhóm để luyện tập củng cố kiến thức.
- Phơng pháp trực quan phát hiện kiến thức
2) Phơng pháp kiểm tra đánh giá
- Kiểm tra kiến thức qua các bài tập trắc nghiệm, bài tập tự luận, hình thức tổ chức trò chơi
- Kiểm tra mức độ vận dụng kiến thức đã học vào thực tế
- Kiểm tra mức mức độ hiểu biết của học sinh thông qua các câu hỏi vấn đáp về các kiến thức các môn học, kiến thức thực tế
Hà Nội, ngày 27 tháng 11 năm
2014 Ngời thực hiện