Chuong 1 dai cuong ve tinh the de xem

 Ô đơn vị: Là đơn vị thể tích mà bằng cách tịnh tiến nó theo các hướng ta thu được toàn bộ tinh thể:3...  Ô cơ sở: Là ô đơn vị có thể tích nhỏ nhất.Cách chọn ô cơ sở: Có nhiều cách chọ

 Chương 1: Đại cương về tinh thể : 2 tuần

 Chương 2: Phương pháp nhiễu xạ tia X : 2 tuần

 Chương 3: Tinh thể ion : 2 tuần



1 Nội dung chương trình

 Tiếng Việt: Đề cương bài giảng

 Tiếng Anh:

 Email: hoatinhthe@gmail.com ; pw: tinhthe1011

2 Tài liệu

1 Cấu trúc tinh thể

Chất rắnChất rắn tinh thể Chất rắn vô định hình

 Phép tịnh tiến T(r): là phép biến đổi mà sau đó mỗi điểm có toạ độ r1 bất kì được tịnh tiến đi một vectơ r

 Bộ vectơ ax, ay, az là các vectơ thỏa mãn công thức (1.1) với mọi R

1 Đối xứng tịnh tiến

 Gồm tập hợp các điểm trong không gian có tọa độ

được biểu diễn bởi công thức (1.1):

 Ô đơn vị: Là đơn vị thể tích mà bằng cách tịnh tiến nó theo các hướng ta thu được toàn bộ tinh thể:

3 Ô đơn vị và ô cơ sở

 Ô cơ sở: Là ô đơn vị có thể tích nhỏ nhất.

Cách chọn ô cơ sở:

Có nhiều cách chọn, trong đó phổ biến nhất là lấy luôn hình hộp không gian do ba vectơ cơ sở ax, ay, aztrên ba hướng x, y, z thích hợp làm ô cơ sở

3 Ô đơn vị và ô cơ sở

Ô cơ sở trong mạng 2 chiều.

3 Ô đơn vị và ô cơ sở

Ô cơ sở trong mạng lập phương.

3 Ô đơn vị và ô cơ sở

Ô cơ sở trong mạng lục phương.

3 Ô đơn vị và ô cơ sở

5 Phân loại mạng Bravais

Các mạng Bravais trong mạng 2 chiều

5 Phân loại mạng Bravais

Hệ tinh thể Quan hệ trục Quan hệ góc Ví dụ

Lập phương a = b = c α = β = γ = 90° NaCl, KCl, kim cương, Cu, Ag

Tứ phương a = b ≠ c α = β = γ = 90° Thiếc trắng, SnO2

Hệ thoi a ≠ b ≠ c α = β = γ = 90°

Lưu huỳnh tà phương, KNO3, K2

SO4, BaSO4, PbCO3 Đơn tà a ≠ b ≠ c α = β = 90°, γ ≠ 90° Lưu huỳnh đơn tà, Na

2 SO4 10H2O Lục giác a = b ≠ c α = β = 90°, γ = 120° Than chì, ZnO, CdS

Ba phương a = b = c α = β = γ ≠ 90° CaCONaNO3, thạch anh,

3

Tam tà a ≠ b ≠ c α ≠ β ≠ γ ≠ 90° CuSO4.5H4O, K2Cr2O7

5 Phân loại mạng Bravais

Bảy hệ tinh thể

Ví dụ 1: Hệ đơn tà: đơn giản và tâm đáy.

5 Phân loại mạng Bravais

Ví dụ 2: Hệ tứ giác: đơn giản và tâm khối.

5 Phân loại mạng Bravais

Kí hiệu mặt phẳng và

hướng

1 Chọn hệ toạ độ x, y, z Tìm giao điểm của mặt phẳng đang xét với trục toạ độ x, y, z Viết ra toạ độ của các giao điểm này theo đơn vị hằng số mạng;

2 Viết các số nghịch đảo của các số này;

3 Quy đồng mẫu số với mẫu số chung nhỏ nhất;

4 Các giá trị tử số là các chỉ số Miller của mặt phẳng đang xét, chúng được viết gộp lại trong ngoặc đơn (viết liền, không cách nhau bởi dấu phảy)

1 Kí hiệu mặt phẳng

( 1 0 0 ) ( 1 1 0 ) ( 1 1 1 )

1 Kí hiệu mặt phẳng

) 1 0 (0 0)

1 (0 0)

0 1 ( 1) 0 (0 0)

1 (0 0)

0 (1 0}

0

1 Kí hiệu mặt phẳng

1 Xác định tọa độ vectơ của hướng đó thông qua tọa

2 Kí hiệu hướng

3 Liên kết hóa học trong

tinh thể

 Đặc điểm

 Hầu hết các tinh thể kim loại đều thuộc vào ba loại: lập phương tâm khối, lập phương tâm diện và dạng lục phương

 Đối với một kim loại, đôi khi có thể có nhiều hơn một kiểu tinh thể tuỳ theo điều kiện nhiệt độ, áp suất

 Ba kiểu cấu trúc này có tính đối xứng cao, các liên kết không có tính định hướng

1 Liên kết kim loại

 Đặc điểm

1 Liên kết kim loại

 Sự sắp xếp các quả cầu kim loại

B B

A A

Lôc ph ¬ng chÆt khÝt

A

A B

1 Liên kết kim loại

 Sự sắp xếp các quả cầu kim loại

 Hốc tứ diện - Hốc bát diện

1 Liên kết kim loại

 Hốc tứ diện - Hốc bát diện

1 Liên kết kim loại

 Hốc tứ diện - Hốc bát diện

LËp ph ¬ng t©m mÆt

T

O O

1 Liên kết kim loại

 Hốc tứ diện - Hốc bát diện

1 Liên kết kim loại

 Hốc tứ diện - Hốc bát diện

 Liên kết ion không có tính định hướng, cấu trúc hình học phụ thuộc vào sự xắp xếp chặt khít các ion

 Số phối trí của các ion thường lớn, lực liên kết lớn

2 Liên kết ion

 Tinh thể NaCl

Na Cl

2 Liên kết ion

 Tinh thể CsCl

Cs Cl

2 Liên kết ion

 Tinh thể florit

2 Liên kết ion

 Tinh thể florit

2 Liên kết ion

 Tinh thể anti-florit

2 Liên kết ion

 Tinh thể cộng hóa trị thường là chất điện môi hoặc bán dẫn;

3 Liên kết cộng hóa trị

3 Liên kết cộng hóa trị

 Tinh thể kim cương

3 Liên kết cộng hóa trị

 Tinh thể kim cương

a = 3,55 A Liªn kÕt C-C dµi 1,54 A

3 Liên kết cộng hóa trị

 Tinh thể than chì

3 Liên kết cộng hóa trị

 Tinh thể wurtzite

3 Liên kết cộng hóa trị

 Tinh thể sphalerite

3 Liên kết cộng hóa trị

Ne, Ar, Xe, Kr He I2

4 Liên kết Van der Waals

 Tinh thể nước đá

Liªn kÕt hi®ro dµi 1,76A Liªn kÕt céng ho¸ trÞ O-H dµi 0,99A

H O

5 Liên kết hidro

4 Khuyết tật mạng tinh thể

1 Đặc điểm

2 Khuyết tật điểm