MÔ TẢ MÔN HỌC: Môn học này cung cấp những kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu về cách thức hoạt động của các công ty bảo hiểm và thị trường bảo hiểm cho sinh viên, là môn học nền tảng của
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập- Tự Do- Hạnh Phúc
*******
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT
Tên học phần: Nguyên lý và thực hành bảo hiểm
Mã số: 8236
Số tín chỉ : 2 (1-0-1)
NGƯỜI PHỤ TRÁCH:
BỘ MÔN PHỤ TRÁCH:
Khoa Tài Chính – Ngân Hàng, Trường ĐH Lạc Hồng
I ĐIỀU KIỆN TIÊN QUYẾT:
- Đã hoàn tất các học phần giai đoạn đại cương;
- Đã hoàn tất môn: Lý thuyết tài chính – tiền tệ, tài chính doanh nghiệp phần 1, toán tài chính, toán xác suất thống kê
II MÔ TẢ MÔN HỌC:
Môn học này cung cấp những kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu về cách thức hoạt động của các công ty bảo hiểm và thị trường bảo hiểm cho sinh viên, là môn học nền tảng của sinh viên ngành tài chính ngân hàng
III MỤC TIÊU, YÊU CẦU MÔN HỌC:
Mục tiêu:
Bảo hiểm được xem là một ngành kinh doanh không thể thiếu được trong bất kỳ nền kinh tế của một quôc gia bởi vì hoạt động của các công ty bảo hiểm tạo ra một công
cụ phòng chống rủi ro hữu hiệu cho từng doanh nghiệp và cho toàn bộ nền kinh tế Vì vậy, môn học sẽ trang bị những nội dung cần thiết để sinh viên hiểu về cách thức công ty bảo hiểm phòng chống rủi ro cho các doanh nghiệp như thế nào, cũng như đến lượt mình, các công ty bảo hiểm cũng phòng chống rủi ro cho chính mình như thế nào Vì vậy, chương trình môn học được thiết kế làm 2 phần, phần 1 đi vào những nội dung mang tính nguyên tắc hoạt động đặc thù trong công ty bảo hiểm, đây là nền tảng để sinh viên nghiên
Trang 2cứu nội dung chuyên sâu cách thức quản trị rủi ro tài chính trong công ty bảo hiểm ở phần 2
Yêu cầu: Học xong môn học này, sinh viên phải nắm được những kiến thức
Khái quát về rủi ro và các cách thức quản trị rủi ro;
Các nguyên tắc hoạt động của công ty bảo hiểm và giới thiệu về thị trường BHVN và 1 số nước
Những vấn đề mang tính nguyên tắc của hợp đồng bảo hiểm;
Đặc điểm, nguyên tắc chung của các loại hình bảo hiểm (bảo hiểm con người, bảo hiểm tài sản, bảo hiểm TNDS);
Nội dung cơ bản của các loại hình bảo hiểm thiết yếu đối với hoạt động của các
cá nhân và các tổ chức kinh tế xã hội ở Việt Nam
Nôi dung cơ bản về quản trị rủi ro tài chính trong các công ty bảo hiểm (đặc biệt dành riêng cho sinh viên chuyên ngành tài chính, ngân hàng
- Tổng số tiết: 45 tiết (2 TC )
- Số tiết giảng: 15 tiết
- Hướng dẫn bài tập và thảo luận, thực hành phòng máy 30 tiết
Các nội dung chính Thời lượng Phần 1: Những nguyên tắc chung về bảo hiểm 30 tiết
Chương 1 – Khái quát về rủi ro và phương thức quản trị rủi ro 5 T
2 T Lý thuyết
3 T BT, TL Chương 2 – Những vấn đề lý luận chung về bảo hiểm 10 T
3T LT 7T BT, TL Chương 3 – Pháp luật bảo hiểm và Hợp đồng bảo hiểm 10 T
3T LT, 7T BT, TL Chương 4 – Thị trường bảo hiểm VN và một số nghiệp vụ chủ yếu 5 T
2 T LT 3T BT, TL
Phần 2: Nội dung quản trị tài chính trong công ty BH 15 tiết
Chương 5 – Quản trị tài sản nợ (dự phòng nghiệp vụ) trong công ty 2 T LT
Trang 3BH 2T BT
Chương 6 – Quản trị khả năng thanh toán trong công ty bảo hiểm 3T LT
Thực hành phòng máy: nội dung về định phí và lập dự phòng
nghiệp vụ trong các công ty bảo hiểm
8 T
IV NỘI DUNG CHI TIẾT MÔN HỌC:
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ RỦI RO VÀ PHƯƠNG THỨC QUẢN TRỊ RỦI RO
1.1 Khái quát về rủi ro
1.1.1 Khái niệm rủi ro
1.1.2 Nguồn gốc và nguyên nhân rủi ro
1.1.3 Phân lọai rủi ro
1.1.4 Nguy cơ
1.2 Phương thức quản trị rủi ro
1.2.1 Qui trình quản trị rủi ro
1.2.2 Sự cần thiết của quản trị rủi ro đối với doanh nghiệp và công ty bảo hiểm
Thảo luận:
Rủi ro là gì? Phân loại rủi ro Mức độ rủi ro là gì? Mối tương quan giữa số lượng rủi ro xem xét và mức độ rủi ro
Tài liệu tham khảo:
- Chủ biên TS Hồ Thủy Tiên, Nguyên lý và thực hành bảo hiểm, Trường Đại Học Tài
chính - Marketing, NXB Tài Chính, 2011
CHƯƠNG II: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ BẢO HIỂM (2 TIẾT LT +
4 TIẾT THẢO LUẬN)
2.1 Khái niệm về bảo hiểm
2.2 Lịch sử ra đời và phát triển bảo hiểm trên thế giới
2.3.Sự cần thiết của bảo hiểm đối với đời sống kinh tế - xã hội
2.4 Vai trò – tác dụng của bảo hiểm
2.4.1 Khía cạnh Kinh tế - Xã hội
2.4.2 Khía cạnh tài chính
2.5 Phân loại bảo hiểm
2.5.1 Bảo hiểm xã hội
2.5.2.Bảo hiểm y tế
2.5.3.Bảo hiểm thương mại
2.6 Qui luật số đông trong hoạt động bảo hiểm
Thảo luận:
- Bảo hiểm là gì? Hãy phân tích sự cần thiết của bảo hiểm đối với nền kinh tế xã hội
- Phân tích qui luật số đông trong hoạt động bảo hiểm
Tài liệu tham khảo:
- Chủ biên TS Hồ Thủy Tiên, Nguyên lý và thực hành bảo hiểm, Trường Đại Học Tài
chính - Marketing, NXB Tài Chính, 2011
Trang 4CHƯƠNG III: HỆ THỐNG PHÁP LUẬT BẢO HIỂM VÀ HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM
3.1 Hệ thống pháp luật bảo hiểm
3.1.1 Khái quát sự ra đời hệ thống pháp luật bảo hiểm
3.1.2 Pháp luật bảo hiểm chính tắc
3.1.3 Pháp luật bảo hiểm thông luật
3.2 Hợp đồng bảo hiểm
3.2.1 Khái niệm
3.2.2 Các thuật ngữ sử dụng
3.2.3 Thiết lập hợp đồng bảo hiểm
3.2.4 Trách nhiệm của các bên
3 2.5 Một số nội dung chủ yếu của hợp đồng bảo hiểm
Thảo luận:
- Phân biệt hệ thống luật pháp chính tắc và hệ thống luật pháp theo thông luật
- Phân tích quyền lợi có thể bảo hiểm khi ký kết hợp đồng bảo hiểm
- Phân tích các điều khoản đảm bảo của hợp đồng bảo hiểm
Tài liệu tham khảo:
1 Chủ biên TS Hồ Thủy Tiên, Nguyên lý và thực hành bảo hiểm, Trường Đại Học Tài
chính - Marketing, NXB Tài Chính, 2011
CHƯƠNG IV: THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM CHỦ YẾU
4.1 Thị trường bảo hiểm Việt Nam
4.1.1 Bức tranh toàn cảnh thị trường BHVN
4.1.2 Pháp luật kinh doanh bảo hiểm ở Việt Nam
4.1.3 Cam kết theo WTO về mở cửa thị trường BHVN
4.2 Giới thiệu một số nghiệp vụ bảo hiểm chủ yếu
4.2.1 Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển bằng đường biển
4.2.2 Bảo hiểm hỏa hoạn
4.2.3 Bảo hiểm vật chất xe cơ giới
4.2.4 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe đối với người thứ ba
4.2.5 Bảo hiểm tai nạn và bảo hiểm du lịch
Thảo luận:
- Phân tích nhữngđiểm sửa đổi trong Luật Kinh doanh bảo hiểm 2000 và 2010
- Phân tích những cam kết chủ yếu về mở cửa thị trường bảo hiểm khi gia nhập WTO
- Nêu những điểm khác biêt cơ bản trong BH con người và BH thiệt hại
Tài liệu tham khảo:
Trang 5Chủ biên TS Hồ Thủy Tiên, Nguyên lý và thực hành bảo hiểm, Trường Đại Học Tài
chính - Marketing, NXB Tài Chính, 2011
CHƯƠNG V: QUẢN TRỊ TÀI SẢN NỢ (DỰ PHÒNG NGHIỆP VU) TRONG CÔNG
TY BẢO HIỂM
5.1 Mục tiêu hoạt động của công ty bảo hiểm
5.1.1 đặc thù hoạt động của công ty bảo hiểm
5.1.2 Mục tiêu hoạt động
5.1.3 Giới thiệu đặc thù báo cáo tài chính của công ty bảo hiểm
5.2 Nội dung quản trị tài sản nợ trong công ty bảo hiểm
5.2.1 khái niệm , ý nghĩa tài sản nợ trong công ty bảo hiểm
5.2.2 phân loại tài sản nợ
5.2.3 Phương pháp xác định
5.2.4 qui định pháp luật VN về quản trị tài sản nợ trong công ty bảo hiểm
Thảo luận
- Phân tích hai mục tiêu mâu thuận trong hoạt động của công ty bảo hiểm
- Phân tích các qui định của chính phủ Việt Nam về quản trị tài sản nợ trong công ty bảo hiểm
Tài liệu tham khảo:
Chủ biên TS Hồ Thủy Tiên, Nguyên lý và thực hành bảo hiểm, Trường Đại Học Tài
chính - Marketing, NXB Tài Chính, 2011
CHƯƠNG VI: QUẢN TRỊ KHẢ NĂNG THANH TOÁN TRONG CÔNG TY BẢO HIỂM
Các nội dung chính Thời lượng Phần 1: Những nguyên tắc chung về bảo hiểm 30 tiết
Chương 1 – Khái quát về rủi ro và phương thức quản trị rủi ro
1.1 Khái quát về rủi ro
1.2 Phương thức quản trị rủi ro
5T
2 T Lý thuyết
3 T BT, TL Chương 2 – Những vấn đề mang tính nguyên tắc của bảo hiểm
2.1 Định nghĩa về bảo hiểm
2.2 Lịch sử ra đời và phát triển thị trường BH trên thế giới
2.3 Sự cần thiết khách quan của BH đối với nền kinh tế xã hội
2.4 Vai trò – tác dụng của bảo hiểm
2.5 Phân loại bảo hiểm
2.6 Qui luật số đông trong hoạt động bảo hiểm
10 T 3T LT 7T BT, TL
Trang 63.1 Khái niệm
3.2 Cách thức thiết lập, hiệu lực và đình chỉ hiệu lực của hợp đồng
bảo hiểm
3.3 Nội dung của hợp đồng bảo hiểm
3T LT, 7T BT, TL
Chương 4 – Thị trường bảo hiểm VN và một số nghiệp vụ chủ yếu
4.1 Giới thiệu thị trường BH VN
4.2 Giới thiệu một số nghiệp vụ BH chủ yếu (tùy theo đối tượng
lớp giảng)
5 T
2 T LT 3T BT, TL
Phần 2: Nội dung quản trị tài chính trong công ty BH 15 tiết
Chương 5 – Quản trị tài sản nợ (dự phòng nghiệp vụ) trong công ty
BH
2 T LT 2T BT Chương 6 – Quản trị khả năng thanh toán trong công ty bảo hiểm 3T LT
Thực hành phòng máy: nội dung về định phí và lập dự phòng
nghiệp vụ trong các công ty bảo hiểm
9 T
I YÊU CẦU ĐỐI VỚI HỌC VIÊN:
Học viên phải tham gia đầy đủ các giờ giảng trên lớp để nâng cao trình độ tư duy khoa học và bồi dưỡng năng lực phương pháp luận, đồng thời rèn luyện những kỹ năng nhận thức cần thiết
II PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ MÔN HỌC:
STT Nội dung đánh giá Trọng số Ghi chú
Điểm môn học = (Đ1 x 0.1) + (Đ2 x 0.3) + (Đ3 x 0.6)
III KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY MÔN HỌC:
- Kết hợp phương pháp truyền thống và phương pháp hiện đại
- Thảo luận có hướng dẫn của giảng viên
- Ngoài ra sinh viên tự nghiên cứu
IV TRANG THIẾT BỊ CẦN THIẾT CHO MÔN HỌC:
- Bảng, phấn hoặc bút viết, micro
V TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Chủ biên Nguyễn Tiến Hùng; Đồng tác giả: TS Hồ Thủy Tiên, TS Nguyễn Tấn
Hoàng, Võ Đình Trí, Nguyễn Thanh Nguyên Vũ, Nguyên lý và thực hành bảo hiểm,
Trường Đại Học Kinh Tế Tp HCM, NXB Tài Chính, 2008