XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH SA THẢI PHỤ tải dựa TRÊN THUẬT TOÁN FUZZY AHP

28 4.1ăNghiênăc uătrư ngăh păs ăcốăm tămộtămáyăphátăđi nătrongăh ăthốngă37ăbus,ă9ămáyă phátăsửăd ngăchư ngătr̀nhăsaăth iăph ăt iăd aătrênăthu tătoánăAHP.. Haiăthôngăsốăquanătrọngănh tăph

M C L C

Lụ L CH KHOA H C i

L I CAM ĐOAN ii

TịM T T iv

ABSTRACT v

CÁC T VI T T T viii

DANH SÁCH CÁC HÌNH ix

DANH SÁCH CÁC B NG x

DANH SÁCH CÁC Đ TH xii

CH NG M Đ U 1

1.1ăT ngăquanăt̀nhăh̀nhănghiênăc uăthuộcălĩnhăv căđềătƠiătrongăvƠăngoƠiănước 1

1.2ăTínhăc păthi tăc̉aăđềătƠi 2

1.3ăM cătiêuăậ Cáchăti păc năậ Phư ngăphápănghiênăc u 3

1.3.1ăM cătiêuănghiênăc u 3

1.3.2ăCáchăti păc n 3

1.3.3ăPhư ngăphápănghiênăc u 3

1.4ăĐốiătư ngăvƠăph măviănghiênăc u 4

1.4.1ăĐốiătư ngănghiênăc u:ăcácăquáătr̀nhăquáăđộ,ă năđịnhăh ăthốngăđi năvƠăsaăth iă ph ăt i 4

1.4.2ăPh măviănghiênăc u 4

1.5ăNộiădungănghiênăc u 4

Ch ng 1 6

T NG QUAN 6

CÁC PH NG PHÁP SA TH I PH T I 6

1.1ăT ngăquanăcácăk tăqu ănghiênăc u 6

1.2 T ngăquanăvềăcacănghiênăc uăliênăquan 12

1.2.1ăSaăth iăph ăt iăd aăvƠoătầnăsố 12

1.2.2ăSaăth iăph ăt iăd aăvƠoăđi năáp 14

Ch ng 2 16

MỌ HỊNH H TH NG PHỂN C P 16

AHP VÀ FUZZY-AHP 16

2.1ăQuáătr̀nhăphơnătíchăh ăthốngăphơnăc pă- Thu tătoánăAHP 16

2.1.2ăK ăthu tăm ăh́aăvƠălu tăho tăđộngă[17] 19

2.2 Mô hình Fuzzy-AHP 20

Ch ng 3 23

PH NG PHÁP SA TH I PH T I 23

D A TRểN THU T TOÁN FUZZY-AHP 23

3.1ăPhư ngăphápăsaăth iăph ăt iăd aătrênăthu tătoánăFuzzy-AHP 23

3.2ăK ăthu tăm ăh́aăđ ăthịăph ăt i 27

Ch ng 4 28

KH O SÁT TH NGHI M TRểN H TH NG 28

37 BUS 9 MÁY PHÁT 28

4.1ăNghiênăc uătrư ngăh păs ăcốăm tămộtămáyăphátăđi nătrongăh ăthốngă37ăbus,ă9ămáyă phátăsửăd ngăchư ngătr̀nhăsaăth iăph ăt iăd aătrênăthu tătoánăAHP 28

4.2ăNghiênăc uătrư ngăh păs ăcốăm tămộtămáyăphátăđi nătrongăh ăthốngă37ăbus,ă9ămáyă phátăsửăd ngăchư ngătr̀nhăsaăth iăph ăt iăd aătrênăthu tătoánăFUZZY-AHP 44

CH NG 5 56

K T LU N VÀ KI N NGH 56

5.1.ăK tălu n 56

5.2 Hư ngăphatătriển, nghiênăcưu: 57

TÀI LI U THAM KH O 58

- AGCă(AutomaticăGenerationăControl):ăĐiềuăchỉnh t ăđộngăcôngăsu tăphátăNMĐ

- AVRă (Automatică Voltageă Regulator):ă Điềuă chỉnhă t ă độngă đi nă ápă c̉aă t ă MPĐ

- MBT:ăMáyăbi năth

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình 2.1: Mô hình m ng phơn c p của vi c s p x p các đ n v 17

Hình 2.2: Mô hình c nh tranh gi a M~1 và M~2 19

Hình 2.3: Tỷ l so sánh t m quan tr ng 21

Hình 3.1: Mô hình AHP g m các vùng trung tơm t i vƠ các đ n v t i 23

Hình 3.2: Mô hình h th ng phơn c p AHP 24

Hình 3.3: L u đ các b c s d ng ph ng pháp Fuzzy-AHP đ sa th i ph t i 26

Hình 3.4: Kỹ thu t m hóa đ th ph t i 27

Hình 4.1: S đ h th ng 37 bus 9 máy phát 29

Hình 4.7: Mô hình AHP g m các vùng trung tơm t i vƠ các đ n v t i 45

Hình 4.8: Kỹ thu t m hóa đ th ph t i 52

DANH SÁCH CÁC B NG

B ng 2.1: Tỷ l so sánh các m c v t m quan tr ng 21

B ng 3.1: K t qu tính toán t ng h p các tr ng h p m hóa đ th ph t i 27

B ng 4.1: D li u t i trong h th ng 37 bus khi h th ng đ t 70%, 80%, 90%, 100% ph t i c c đ i 31

B ng 4.2: Ma tr n phán đoán trung tơm ph t i 32

B ng 4.3: Ma tr n phán đoán các ph t i trung tơm t i 1 32

B ng 4.4: Ma tr n phán đoán các ph t i trung tơm t i 2 33

B ng 4.5: Ma tr n phán đoán các ph t i trung tơm t i 3 33

B ng 4.6: Ma tr n phán đoán các ph t i trung tơm t i 4 33

B ng 4.7: Giá tr M i của ma tr n các trung tơm ph t i 34

B ng 4.8: Giá tr M i của ma tr n các t i trung tơm ph t i 1 34

B ng 4.9: Giá tr M i của ma tr n các t i trung tơm ph t i 2 34

B ng 4.10: Giá tr M i của ma tr n các t i trung tơm ph t i 3 35

B ng 4.11: Giá tr M i của ma tr n các t i trung tơm ph t i 4 35

B ng 4.12: Giá tr M i * của ma tr n trung tơm ph t i 35

B ng 4.13: Giá tr M i * của ma tr n các t i trung tơm ph t i 1 36

B ng 4.14: Giá tr M i * của ma tr n các t i trung tơm ph t i 2 36

B ng 4.15: Giá tr M i * của ma tr n các t i trung tơm ph t i 3 36

B ng 4.16: Giá tr M i * của ma tr n các t i trung tơm ph t i 4 37

B ng 4.17: Các giá tr W kj của ma tr n trung tơm ph t i 37

B ng 4.18: Các giá tr W di của các t i trung tơm ph t i 1 38

B ng 4.19: Các giá tr W di của các t i trung tơm ph t i 2 38

B ng 4.20: Các giá tr W di của các t i trung tơm ph t i 3 38

B ng 4.21: Các giá tr W di của các t i trung tơm ph t i 4 39

B ng 4.22: Giá tr các h s quan tr ng của đ n v t i đ c tính toán b i AHP.40 B ng 4.23: S p x p các đ n v ph t i theo giá tr h s quan tr ng của ph t i W ij gi m d n 41

B ng 4.24: Ma tr n phán đoán trung tơm ph t i 45

B ng 4 25: Ma tr n phán đoán các ph t i trung tơm t i 1 46

B ng 4.26: Ma tr n phán đoán các ph t i trung tơm t i 2 47

B ng 4.27: Ma tr n phán đoán các ph t i trung tơm t i 3 47

B ng 4.28: Ma tr n phán đoán các ph t i trung tơm t i 4 48

B ng 4.29:Giá tr các h s quan tr ng của đ n v t i đ c tính toán b i FuzyAHP 50

B ng 4.30: S p x p các đ n v ph t i theo giá tr h s quan tr ng của ph t i W ij gi m d n 51

B ng 4.31: K t qu tính toán t ng h p các tr ng h p m hóa đ th ph t i 52 B ng 4.32: K t qu so sánh gi a ph ng pháp sa th i ph t i theo AHP vƠ Fuzzy-AHP 55

DANH SÁCH CÁC Đ TH

Hình 4.2: T n s h th ng trong tr ng h p s c máy phát t i bus s 4 30 Hình 4.3 Đ th t n s khi sa th i ph t i theo AHP ng v i tr ng h p v n hƠnh 70% t i 43 Hình 4.4 Đ th t n s khi sa th i ph t i theo AHP ng v i tr ng h p v n hƠnh 80% t i 43 Hình 4.5 Đ th t n s khi sa th i ph t i theo AHP ng v i tr ng h p v n hƠnh 90% t i 44 Hình 4.6 Đ th t n s khi sa th i ph t i theo AHP ng v i tr ng h p v n hƠnh 100% t i 44 Hình 4.9 Đ th t n s khi sa th i ph t i theo AHP ng v i tr ng h p v n hƠnh 70% t i 54 Hình 4.10 Đ th t n s khi sa th i ph t i theo AHP ng v i tr ng h p v n hƠnh 80% t i 54 Hình 4.11 Đ th t n s khi sa th i ph t i theo AHP ng v i tr ng h p v n hƠnh 90% t i 55 Hình 4.12 Đ th t n s khi sa th i ph t i theo AHP ng v i tr ng h p v n hƠnh 100% t i 55

CH NG M Đ U

Cácănhiễuălo năc̉aăcácăh ăthốngăđi n ,ăthư ngălƠăcácăs ăcốăm tămộtămáyăphátă

đi n,ăhoặcăb tăng ăthayăđ iăt i,ăph ăt iătĕngăquáăm căphát đi năc̉aăh ăthống.Nh ngănhi uălo năthayăđ iăvềăcư ngăđộăc̉aăń,ăt iăth iăđi mănƠyănh ngănhi uălo năćăth ăgơyă raă m tă nă địnhă h ă thống.Víă d ,ă khiă mộtă ph ă t iă lớnă độtă ngộtă đư că đ́ng,ă h ăthốngă ćă th ă tr ă nênă m tă nă định.ă Điềuă nƠyă d nă đ nă cầnă thi tă đ ă nghiênă c uăh ăthốngăvƠătheoădõiăńăđ ăngĕnăchặnăhê ̣ăthôngătr ănênăm tă năđịnh

Haiăthôngăsốăquanătrọngănh tăph iătheoădõiălƠăđi năápăvƠătầnăsốăh ăthống.ăĐi năápă

t iăt tăc ăcácăthanhăǵpăvƠătầnăsố,ăc ăhaiăđềuăph iăđư căduyătr̀ătrongăgiớiăh năquyăđịnhăđư căthi tăl p.Tầnăsốăch̉ăy uăbịă nhăhư ngăb iăcôngăsu tătácăd ng,ătrongăkhiă

đi năápăch̉ăy uăbịă nhăhư ngăb iăcôngăsu tăph năkháng.ăN uăcácămáyăphátăđi nătrongăh ăthốngăkhôngăcungăc păđ̉ăcôngăsu tăt iăcầnăthi t,ăth̀ătầnăsốăh ăthốngăbắtăđầuă

gi m,ăvƠăkhiăt tăc ăcácăki m soátăsẵnăćăkhôngăth ăduyătr̀ă năđịnhătầnăsốăh ăthốngă

đi n,ăsaăth iăph ăt iăs ăđư căsửăd ngănhưălƠăphư ngăsáchăcuốiăcùngăđ ăph căh iăl iătầnăsốătrongăgiớiăh năđịnhăm c.ăVi căsaăth iăph ăt iătốiăưuăcầnăxétăđ năcácăchỉătiêuăkinhăt ăvƠătầmăquanătrọngăc̉aăph t i.ăVi căsaăth iăph ăt iăt pătrungăgi iăquy tăcácă

v năđề:ăkhôiăph căh ăthốngă năđịnhăvớiăth iăgianănhanhănh t,ălư ngăt iăsaăth iăítă

nh t,ăchiăphíăthi tăh iăkhiăm tăđi nălƠăítănh t,….Vi cănghiênăc uăsaăth iăćă2ăm ngănghiênăc uălớn:

- Saăth iăph ăt iătruyền thốngă(conventionalăloadăshedding)ă[1,2,3,4]

- Saăth iăph ăt iăthôngăminhăILSă(IntelligentăLoadăShedding)ă[6,7,8]

MặcădùăthƠnhăcôngă ăm căđộănh tăđịnh,ăcácăphư ngăphápăsaăth iăph ăt iătruyềnăthốngăd aătrênăcácăr leăsaăth iăt iădướiătầnăsốăhoặcăđi năápăćănh ngănhư căđi mănhưăsau:ăchỉăxemăxétăs ăsuyăgi mătầnăsố,ăhoặcăđi năápătrongăh ăthống,ătrongăcácă

trư ngăh pănƠyăk tăqu ăthư ngăkémăchínhăxác;ăsốălư ngămộtăbướcăt iăsaăth iăđôiăkhilớn,ăńăgơyăraăsaăth iăt iăquáăm c,ăcácăk ăho chăkhôngăćăs ălinhăho tăđ ătĕngăsốă

lư ngăcácăbướcăsaăth iăt iă [5], [7] Nhằmătĕngăhi uăqu ăsaăth iăt i , mộtăsốăphư ngăphápăsaăth iăt iăd aătrênătầnăsố, đi năápăvƠăđộănh yăQVăt iăcacăthanhăǵpăt iă [3] Tuy nhiên,ătrư ngăh pănƠyătốcăđộăxửălýăchư ngătr̀nhăgi iăthu tătư ngăđốiăch măvƠăchỉ sửă

d ngămộtămôăh̀nhămáyăphátăđ ămôăphỏngăh ăthốngănhiềuămáyăphát.ăMộtăsốăphư ngăphápăsaăth iăt iăthôngăminhăsửăd ngăs ăthuăth păd ăli uărộngălớnăth iăgianăth căc pă

nh tă liênă t că môă h̀nhă h ă thốngă th iă giană th că bằngă máyă tínhă vƠă d aă trênă kinhănghiêmăc̉aăchuyênăgiaăv năhƠnhăh ăthốngătrongăvi căhỗătr ăcácăquy tăđịnh

Sauăs ănhi uălo n,ăh ăthốngăph iătr ăvềătr ngătháiăbanăđầuăc̉aăń,ăćănghĩaălƠă

ph ăt iăđãăbịăsaăth iăđư căph căh iămộtăcáchăćăh ăthốngămƠăkhôngăgơyăraăs ăs păđ ă

h ăthống.ăTrongătrư ngăh păs ăcốălơuădƠiăhoặcăph ăt iăh ăthốngătĕngăvư tăquáăm căphátăđi năc̉aăh ăthống,ăh ăthốngăđi năkhôngăth ăđápă ngănhuăcầuăcôngăsu tătrongă

th iăgianădƠi,ăvi căsaăth iăph ăt iătốiăưuăcầnăxétăđ năcácăchỉătiêuăkinhăt ăvƠătầmăquanătrọngăc̉aăph ăt i.ăĐiềuănƠyăth̀ăquanătrọngătrongăvi căduyătr̀ă năđịnhăh ăthốngăđi n,ăsaăth iăt iăđãătr ăthƠnhămộtăch̉ăđềăquanătrọngătrongănghiênăc u

1.2 Tính c p thi t c ủa đ tài

TínhăanătoƠnăvƠă năđịnhăc̉aăh ăthốngăđi năluônălƠămộtătrongănh ngăl iăíchăcốtă

y uăchínhăliênăquanăđ năs ăv năhƠnhăvƠăquyăho chălướiăđi n.ăKhiăt tăc ăcácăđiềuăkhi năsẵnăćăkhôngăth ăduyătr̀ă năđịnhăh ăthốngăho tăđộngăkhiămộtăs ănhi uălo nă

ng uănhiênăx yăra, saăth iăph ăt iăs ăđư căsửăd ngănhưălƠăphư ngăsáchăcuốiăcùngăđ ă

gi măthi uăs ăm tăngu năđi năvƠăt i.ăMặcădùăđ tăđư căthƠnhăcôngăđ nămộtăm căđộălớn,ăcácăk ăho chăsaăth iăt iătruyềnăthốngăćănh ngănhư căđi mănh tăđịnhănhưăsau:ăSốălư ngămộtăbướcăt iăđôiăkhiălớn,ăńăgơyăraăquáăm căph iăsaăth iăt i.ăHầuăh tăcácă

k ăho chăkhôngăćăs ălinhăho tăđ ătĕngăsốălư ngăcácăbướcăsaăth iăt i,ăbằngăcáchăđưaăvƠoăcácăquáăđộătrongăh ăthống.ă năđịnhăđi năápăkhôngăđư căxemăxétătrongăsuốtăquáătr̀nhăsaăth iăt iăsoăvớiăcácăk ăho chăt pătrungăgiámăsátătầnăsốăvƠătốcăđộăthayăđ iăc̉aă

tầnăsố.ă

NgoƠiăra,ăthịă trư ngăđi năđangăhướngătớiă mộtăthịătrư ngăc nhătranh,ăcácănhƠăs nă

xu tăvƠăphơnăphốiăđi năs ăph iăc nhătranhăđ ăbánăvƠămuaăđi n.Trongămôiătrư ngănĕngălư ngăc nhătranhămớiănƠy,ăh ăthốngăhỗătr ăquy tăđịnhăbán/muaălƠăcầnăthi tăđ ăt̀măraăhướngăkinhăt ăph căv ăcácăph ăt iăquanătrọngăvớiăngu năcungăc păćăgiớiăh nătrongăđiềuăki năs ăb tă năđịnhăkhácănhau.Vi căraăquy tăđịnhăbịă nhăhư ngălớnăb iăgiớiăh năvềăngu n,ăgiáăthƠnhăphátăđi n,ăvƠăkh ănĕngătruyềnăt iăhi năt iăc̉aălưới.ăŃiăchung,ămộtăh ăthốngăquáăt iăhayăs ăquáăt iăc̉aăh ăthốngăćăth ăgi măđư căthôngăquaămộtăvƠiăchi nălư căđiềuăkhi nănhưălƠăs ăphốiăh păphátăđi n,ăliênăk tăvớiămộtămáyăphátăkhácăhoặcălƠăsaăth iăph ăt iătốiăưu.ăTrongătrư ngăh păđặcăbi tăc̉aăs ăthi uăh tănĕngălư ngăth̀ăvi căsaăth iăph ăt iălƠăkhôngăth ătránhăkhỏi.ă

1.3.1 M c tiêu nghiên c u

Nghiênăc uăcácăphư ngăphápăsaăth iăph ăt iăvƠăđềăxu tăphư ngăphápăsaăth iăph ăt iă

d a trênăthuơ ̣tătoanăm ăhoaăAHPă(Fuzzy-AHP)

tătoánăAHP,ăFuzzy Nghiênăc uăvi căsaăth iăph ăt iă ăcácăcôngătyăđi năl c

- T̀măcácăngu nătƠiăli uăvềă năđịnhăvƠăsaăth iăph ăt i.ă

1.3.3 Ph ng pháp nghiên c u

Nghiênăc uătƠiăli u,ăt ngăh p,ăphơnătích,ămôăh̀nhăh́aăvƠămôăphỏng

1.4 Đ i t ng và ph m vi nghiên c u

1.4.1 Đ i t ng nghiên c u: các quáătr̀nhăquáăđộ,ă năđịnhăh ăthốngăđi năvƠăsaăth iă

ph ăt i

1.4.2 Ph m vi nghiên c u

- Nghiênăc uăt ngăquanăcácăphư ngăphápăsaăth iăph ăt i

- Phư ngăphápăsaăth iăph ăt iăd aătrênăthuơ ̣tătoanăm ăhoaăAHPă (Fuzzy-AHP) trênăc ăs ăxemăxétătầmăquanătrọngăc̉aăt i, s ăthayăđ iăc̉aăt iătheoăgi ătrongăngƠyăvƠăcácăđiềuăki nărƠngăbuộcăvềăgi măbớtăph ăt i

Chư ngă1:ăT ngăquanăcácăphư ngăphápăsaăth iăph ăt i

Tr̀nhăbƠyălýăthuy tăvềăcácăk ăho chăsaăth iăph ăt i,ăcácăphư ngăphápăsaăth iăph ă

t iătruyềnăthốngăvƠăhi năđ i,ăbaoăg măcácăk ăthu tăsaăth iăph ăt iădướiătầnăsố,ăvƠă

dướiăđi năáp,ăsửăd ngăthu t toán AHP, Fuzzy-AHP

Chư ngă2: Môăhinhăhê ̣ăthôngăphơnăcơpăAHPăvaăFuzzyălogicăvaăFuzzyăAHP

Chư ngă3: Phư ngăphápăsaăth iăph ăt iăd aătrênăthuơ ̣tătoanăm ăhoaăAHPă (Fuzzy AHP)

Chư ngă4:ăKh oăsát,ăthửănghi mănhằmăki măch ngăhi uăqu ăphư ngăphápăđềă

xu t

Vi căkh oăsát,ăthửănghi mătrênămôăh̀nhă37ăthanhăǵpă9ămáyăphát,ănhằmăki mă

ch ngăhi uăqu ăphư ngăphápăđềăxu t.ăThửănghi măchư ngătr̀nhăsaăth iăt iătrênăh ăthốngă37ăthanhăǵpăvƠă9ămáyăphátăđi năbằngăphầnămềmăPowerworld.ăĐốiăvớiăh ăthốngăthửănghi măđư c xemăxétănhi uălo nălƠătrư ngăh păm tămộtămáyăphátăđi n,ăđãăđư cămôăphỏngăvƠăquanăsátăk tăqu ănh năđư căkhiăápăd ngăchư ngătr̀nhăsaăth iă

t iătrênăc ăs ăthu tătoánăFuzz-AHP

K T LU N VÀ KI N NGH

Tr̀nhăbƠyăcácăk tăqu ăđ tăđư cătrongăđềătƠi,ăvƠăhướngănghiênăc uăphátătri năc̉aăđềătƠi

đi năchia thành ba phầnăchính:ăPhầnăphátăđi năbaoăg măcácănhƠămáyăphátăđi nănhư:ănhi tăđi năbaoăg mănhi tăđi năch y dầuă(FO,DO), than, khí, h tănhơn,ănhƠămáyăth̉yă

đi n vƠămộtăsốălo iăphátăđi năkhác.ăPhầnătruyềnăt i,ăđơyăcũngăćăth ăđư căcoiălƠăh ăthốngăxư ngăsốngăc̉aămột h ăthốngăđi năbaoăg măcácăđư ngădơyăcaoăáp,ăh ăápăvà máyăbi năáp.ăPhầnăphơnăphối đư cătr mătruyềnăt iăh ăápăđưaăđ n các công ty, xí nghi păvƠăhộădơnătêuăth

Theoăđánhăgiáămớiăđơyăc̉aăT păđoƠnăĐi năl căVi tăNamă(EVN),ănĕmă2015,ă

đ ăb oăđ măm cătiêuătĕngătrư ngăGDPăc̉aăc ănướcăđ tă6,2%,ăEVN d ăbáoăph ăt iă

đi năćăth ăđ t 26.000MW.ăVớiăt ngăcôngăsu tăngu năđi nătoƠnăh ăthốngăhi năćăkho ngă34.000MWăth̀ănĕmă2015ăs ălƠănĕmăth ăbaăliênăti p,ăh ăthốngăđi năquốcăgiaăćăd ăphòngăcôngăsu t Nĕmă2015ăćăthu năl iălƠănhiềuăcôngătr̀nhălướiăđi năquanătrọngătrướcăđ́ăđãăđư căđưaăvƠoăv năhƠnh,ătrongăđ́ăćăcácăd ăánătĕngăcư ngătruyềnă

t iăBắcă- Nam.ăC ăth ,ă6ăcôngătr̀nhăngu năđi năvƠă40ăcôngătr̀nhătruyềnăt iăđi năđãă

đư căhoƠnăthi n,ăǵpăphầnăb oăđ măđi năchoămiềnăNamăvƠăgi ăanătoƠnăv năhƠnhăc̉aăh ăthống.ăNgoƠiăra,ăEVNăcũngăđặcăbi tăcoiătrọngăvi căv năhƠnhăanătoƠn,ănh tălƠă

h ăthốngă500kVăBắcă- Namătrongăđiềuăki nătruyềnăt iăcaoăchoămiềnăNam,ăđưaăvƠoă

v năhƠnhăđúngăti năđộăcácăcôngătr̀nhălướiăđi n

Đ ăsẵnăsƠngăđápă ngăchoăkh ănĕngănhuăcầuăđi nătĕngăcaoăh n,ăEVNăđặtăm cătiêu,ă nĕmă 2015ă s ă s nă xu tă vƠă muaă 156,9ă t ă kWhă tĕngă 10,3%ă soă vớiă nĕmă 2014.ăTrongăđ́,ăđi năthư ngăphẩmăđ tă141,8ăt ăkWh,ătĕngă10,4%;ăđầuătưăxơyăd ngăvớiă

t ngăgiáătrịăth căhi năkho ngă127.533ăt ăđ ng;ătr ăn ăgốcăvà lãiăvayăkho ngă30.873ă

t ăđ ng

Tuyă nhiên,ă tháchă th că lớnă nh tă hi nă nayă c̉aă EVNă lƠă vi că cácă ngu nă phátă

đi nă phơnă bốă khôngă đều:ă Dưă thừaă côngă su tă t pă trungă ă miềnă Bắc,ă nhiềuă d ă ánăngu năđi năphíaăNamăv năch măti năđộ,ătrongăkhiătĕngătrư ngăph ăt iălớnăl iăt pătrungă ăkhuăv cănƠy.ăV̀ăv y,ămộtănhi măv ătrọngătơmătrongănĕmă2015ăc̉aăngƠnhă

đi nălƠăt pătrungăcácăgi iăphápăđ ăb oăđ măc păđi năchoătoƠnăh ăthống,ănh tălƠăchoămiềnăNamătrongăgiaiăđo năcaoăđi mămùaăkhô.ăBênăc nhăđ́,ătrongăbốiăc nhăv năcònă

nh ngăy uătốăchiăphíăđầuăvƠoăs năxu t,ăkinhădoanhăđi nănĕmă2014ătr ăvềătrướcăchưaă

đư căđưaăvƠoăcơnăđốiăgiáăđi n,ăđ iădi năEVNăcũngăchoărằng,ătừngăđ năvịăcầnăth că

hi nănghiêmătúcăcácăchỉătiêuănhi măv ăvềătốiăưuăh́aăchiăphí,ătri tăđ ăti tăki măchiăphíăvƠăsửăd ngăhi uăqu ăcácăngu năvốnăđ ăgi măgiáăthƠnhăs năxu t,ăkinhădoanhăđi n

BộăCôngăThư ngăcũngăđãăyêuăcầuăEVNăcầnăđặcăbi tăquanătơmăđ năcácăgi iăphápăgi măt năth tăđi nănĕng,ăgắnăvớiăti tăki măđi n.ăM cătiêuăgi măt năth tăđi nănĕngătừă8,6%ăxuốngă8%ătrongănĕmă2015.ăBênăc nhăđ́,ăngƠnhăđi năcũngăcầnăth că

hi năngayămộtăsốăgi iăphápănhưănơngăcaoănĕngăsu tălaoăđộng,ăt ăch căl iăbộămáy,ătĕngăcư ngă ngăd ngăcácăthƠnhăt uăvềăkhoaăhọcă- côngăngh

Đ ă đ mă b oă cungă c pă đi nă cácă thángă mùaă khôă nĕmă 2015,ă Bộă trư ngă BộăCôngăThư ngăyêuăcầuăT păđoƠnăĐi năl căVNă(EVN)ăthư ngăxuyênătheoădõiăbi năđộngăph ăt iăđi nătoƠnăquốcăvƠăcácăkhuăv c,ăđềăxu tăk ăho chăhuyăđộngăngu năđi n;ăgiámăsátăchặtăch ăđ ăđ măb oăti năđộăcácăcôngătr̀nhăngu năđi nămớiădoăt păđoƠnălƠmăch̉ăđầuătưăvƠoăv năhƠnhăđúngăti năđộ;ăT păđoƠnăDầuăkhíăVNă(PVN)ăbáoăcáoăbộă

k ăho chăc păkhíăchoăcácănhƠămáyăđi nătừngătháng;ăđ măb oăcungăc păkhíătốiăđaă

c mănhi tăđi năBƠăRịaă- PhúăM ,ăNh năTr ch,ăCƠăMauătrongăcácăthángămùaăkhô,ă

h năch ătốiăđaăvi căb oădưỡngăđư ngăống;ăT păđoƠnăCôngănghi păThanăvƠăKhoángă

s năVNă(TKV)ăđ măb oăcungăc păthană năđịnhăchoăcácănhƠămáyăđi n

Bộăcũngă yêuăcầuăTrungătơmăĐiềuăđộăh ăthốngăđi năquốcăgiaăxơyă d ngăk ă

ho chăchiăti tăđ ăhuyăđộngăcácăngu năđi n;ăh năch ătốiăđaăcắtăsaăth iăph ăt iădoăthi uăngu năvƠoăcácăthángămùaăkhô

Haiăthôngăsốăquanătrọngănh tăph iătheoădõiătrongăh ăthốngăđi nălƠăđi năápăvƠătầnăsốăh ăthống.ăĐi năápăt iăt tăc ăcácăthanhăǵpăvƠătầnăsố,ăc ăhaiăđềuăph iăđư căduyătrì trong giớiăh năquyăđịnhăđư căthi tăl p.Tầnăsốăbịă nhăhư ngăb iăs ăchênhăl chă

gi aăcôngăsu tăphátăvƠănhuăcầuăph ăt i.N uăcácămáyăphátăđi năkhácătrongăh ăthốngăkhôngăth ăcungăc păđ̉ăcôngăsu tăcầnăthi t,ăth̀ătầnăsốăh ăthốngăbắtăđầuăgi m.ăĐ ă

ph căh iăl iătầnăsốătrongăgiớiăh năđịnhăm c,ămộtăchư ngătr̀nhăsaăth iăt iăcầnăđư căápăd ngăchoăh ăthống.ăTrư ngăh păs ăcốălơuădƠi,ăh ăthốngăđi năkhôngăth ăđápă ng nhuăcầuăcôngăsu tătrongăth iăgianădƠi,ăvi căsaăth iăph ăt iătốiăưuăcầnăxétăđ năcácăchỉătiêuăkinhăt ăvƠătầmăquanătrọngăc̉aăph ăt i

Khiătầnăsốăgi măđ năđi mănh năđầuătiênăchắcăchắnăđư căxácăđịnhătrướcăphầnătrĕmăc̉aăt ngăph ăt iăđư căsaăth i.ăN uăćămộtăs gi măti pătrongătầnăsốăvƠăńăđ tă

đ năđi mănh năth ăhai , t ăl ăphầnăc̉aăt iăcònăl iăđư căsaăth i Quáătr̀nhănƠyădi năraă

ti păt căchoăđ năkhiătầnăsốătĕngătrênăgiớiăh nădướiăc̉aăń Đ ăxemăxétăs ă năđịnhă

đi năáp, độănh yăđi năápătừăcácăphơnătíchăQVăt iăcacă thanhăǵpăt iăs ălƠăthƠnhăphầnăchínhăc̉aăgi iăthu t.ăNgoƠiăra,ăvi căsaăth iăph ăt iăćăxétăđ nătầmăquanătrọngăc̉aăt i,ăchiăphíăt i,ăs ăthayăđ iăc̉aăt iătheoăgi ătrongăngƠyăvƠăcácăđiềuăki nărƠngăbuộcăvềă

gi măbớtăph ăt iăcũngăđư cătr̀nhăbƠy

- C păđiềuăđộăć quyềnăđiềuătầnăph iăthư ngăxuyênătheoădõiălư ngăcôngăsu tăd ăphòngăđiềuătầnăc păI,ăxuăhướngăthayăđ iăph ăt iăc̉a HTĐ đ ăch̉ăđộngăđiềuăchỉnhăcôngăsu tăphátăcácăNMĐ,ăđ măb oăm căd ăphòngăquayătheoăquyăđịnh

- C păđiềuăđộăćăquyềnăđiềuătầnăquyăđịnhă1ăhoặcănhiều NMĐ tham giaăđiềuătầnăc păI.ăCĕnăc ăvƠoănhi măv ăphơnăcôngăđiềuătầnămƠăcác NMĐ điềuătầnăc păIăđưaăcácăbộă

t độngă điềuă chỉnhă côngă su t,ă tầnă sốă vƠoă lƠmă vi că phùă h pă th că t ă Khiă gầnă h tă

lư ngăcôngăsu tăd ăphòngăchoăvi căđiềuătần,ăcác NMĐănƠyăph iăkịpăth i báo cho

c păđiềuăđộăćăquyềnăđiềuăkhi n

- T tăc ăcác NMĐ khôngălƠmănhi măv ăđiềuătầnăc păIăđềuăph i thamăgiaăđiềuătầnă

c păIIă(trừătrư ngăh păđãăđư căch păthu năb iăc păđiềuăđộăćăquyềnăđiềuăkhi n).ăKhiătầnăsố HTĐ raăngoƠiăm că50Hzắă0,5Hzăquáă15ăgiơy,ăcác NMĐ lƠmănhi măv ăđiềuătầnăc păIIăđềuăph i thamăgiaăđiềuăchỉnhătheoăkh ănĕngăc̉aăt ămáyăđ ăđưaătầnă

số HTĐ vềă m că 50Hză ́ă 0,2Hz.ă Khiă tầnă số HTĐ đãă đư c đưaă vềă m că trên,ă t tă c ăcác NMĐ đãăthamăgiaăđiềuătần c păIIăgi ănguyênăcôngăsu tăvƠăbáoăchoăc păđiềuăđộă

ćăquyềnăđiềuăkhi năđ ăxácănh năthanhătoánădịchăv ăđiềuătầnătheoă Quy trình xác địnhăvƠăv năhƠnhădịchăv ăph ătr ăđư căC căĐiềuăti tăĐi năl căbanăhƠnh

Điềuătần,ăđiềuăáp,saăth iăph ăt i,ăsaăth iăngu n

1.ăGiớiăh nătầnăsố

- TầnăsốăHTĐăquốcăgiaăph iăduyătr̀ă ăm c: 50Hz ± 0,2Hz

- Khiăchưaă năđịnh,ăchoăphépălƠmăvi că ăm c: 50Hz ± 0,5Hz

- C păđiềuăđộăćăquyềnăđiềuătầnăquyăđịnhă1ăhoặcănhiều NMĐ tham giaăđiềuătầnăc păI.ăCĕnăc ăvƠoănhi măv ăphơnăcôngăđiềuătầnămƠăcác NMĐ điềuătầnăc păIăđưaăcácăbộă

t độngă điềuă chỉnhă côngă su t,ă tầnă sốă vƠoă lƠmă vi că phùă h pă th că t ă Khiă gầnă h tă

lư ngăcôngăsu tăd ăphòngăchoăvi căđiềuătần,ăcác NMĐănƠyăph iăkịpăth iăbáoăchoă

c păđiềuăđộăćăquyềnăđiềuăkhi n

- T tăc ăcác NMĐ khôngălƠmănhi măv ăđiềuătầnăc păIăđềuăph i thamăgiaăđiềuătầnă

c păIIă(trừătrư ngăh păđãăđư căch păthu năb iăc păđiềuăđộăćăquyềnăđiềuăkhi n).ăKhiătầnăsố HTĐ raăngoƠiăm că50Hzắă0,5Hzăquáă15ăgiơy,ăcác NMĐ lƠmănhi măv ăđiềuătầnăc păIIăđềuăph i thamăgiaăđiềuăchỉnhătheoăkh ănĕngăc̉aăt ămáyăđ ăđưaătầnă

số HTĐ vềă m că 50Hză ́ă 0,2Hz.ă Khiă tầnă số HTĐ đãă đư c đưaă vềă m că trên,ă t tă c ăcác NMĐ đãăthamăgiaăđiềuătần c păIIăgi ănguyênăcôngăsu tăvƠăbáoăchoăc păđiềuăđộăćăquyềnăđiềuăkhi năđ ăxácănh năthanhătoánădịchăv ăđiềuătầnătheoăQuy trình xác địnhăvƠăv năhƠnhădịchăv ăph ătr ăđư căC căĐiềuăti tăĐi năl căbanăhƠnh

6.ăBi năphápăđiềuătần

a)ăĐiềuăchỉnhăcôngăsu tăphátăh uăcôngăcác NMĐ theoăth ăt sau:

- Cácăt MPĐ cungăc pădịchăv ăđiềuătần

- Cácăt MPĐ cungăc pădịchăv ăd ăphòngăquayăkhiăm căd phòngăđiềuătầnăth păh nă

m căquyăđịnh

- Cácăt MPĐ cĕnăc ătrênăth ăt ăhuyăđộngătheoăcácăb năchƠo hoặcăgiáăbánăđi n

- Cácăt MPĐ d ăphòngăkh iăđộngănhanhăcĕnăc ătrênăchiăphíăth p nh t

b)ăNgừngăd ăphòngăngu năđi n:ăKhiătầnăsố HTĐ lớnăh nă50,5Hz mƠăkhôngăćăbi năphápă điềuă chỉnhă gi mă xuống,ă c pă điềuă độă ćă quyềnă điềuă khi nă raă l nhă choăcác NMĐ ngừngăd ăphòngămộtăsốăt ămáy,ăd mălòăsauăkhiăxétăđ năan toƠnăc̉a HTĐ,ătínhăkinhăt ,ăđiềuăki năk ăthu tăvƠăkh nĕngăhuyăđộngăl i

c)ăSaăth iăph ăt i:ăSauăkhiăđãăh tăngu năd ăphòngămƠătầnăsốăv năti păt căgi mădướiă49,5Hz,ă c pă điềuă độă ćă quyềnă điềuă khi nă ph iă STPTă đ ă đ mă b oă v nă hƠnhă năđịnh HTĐ vƠăđưaătần sốălênătrênă49,5Hz

d)ăĐiềuăchỉnhăđi năáp:ăĐiềuăđộăcácăc păđư căphépăđiềuăápătrongăph măviắă5%ăso vớiăđi năápădanhăđinhăd ăthayăđ iătầnăsố

7.ă7ăkhuăv căHTĐăQuốcăgia

Khuăv că1:ăLướiăđi năTơyăBắcăBắcăBộ

Khuăv că2:ăLướiăđi năTơyănamăBộ

Khuăv că3:ăLướiăđi năĐ ngăNaiăậ BƠăRịaăVũngăTƠu TơyăBắcăBắcăBộă

Khuăv că4:ăLướiăđi năNamăTrungăBộ

Khuăv că5:ăLướiăđi n MiềnăBắcătrừăkhuăv că1

Khuăv că6:ăLướiăđi năMiềnăNamătrừăkhuăv că2,3,4

Khuăv că7:ăLướiăđi năMiềnăTrung trừăkhuăv că4

T̀nhăhuốngăm tăđư ngădơyă500kVălƠănguyênănhơnăthư ngăgặpănh tămƠăćăth ăgơyăs tătầnăsốănghiêmătrọngăchoăh ăthốngăđi nămiền.Theoăcácătínhătoán c̉aăTrungtơmăĐiềuăđộăHTĐăQuốcăgiaăđ ăđ măb oăyêuăcầuăvềă năđịnhăđộngă

lư ngăcôngăsu ttruyềnă trênă đư ngă dơyă 5 00kVă khôngă đư că vư tă quáă

7 0 0 M W

Đ ă đ mă b oă ph că h iă tầnă sốă vớiă t ă l ă m tă côngă su tă nhưă v yă th̀ă

lư ngăph ăt iăsaăth i ph iă ăm că50-55%.ăGiớiăh năph ăt iătốiăđaăćăth ăsaăth iăápă

d ngăchoăHTĐăVi tăNamălƠă55%.ăXácăđịnhăm căcắtăt iăchoătừngăc pătầnăsốăđ ăti tă

ki măr -leătầnăsố,ăđộăl chătầnăsốăgi aăcácăc păđư căchọnălƠă0.2Hzătrongăd iătầnăsốătừă49.0 - 47.6Hz.Th iăgianătácăđộngăc̉aăcácăc pătầnăsốănƠyălƠ 0s.Vớiăk tălướiăvƠăch ăđộăkhaiăthácă cácăngu nă đi nă hi năt iăth̀ătrongăhầuăh tă cácă t̀nhăhuốngăs ăcốă t ă l ă m tă côngă su tă khôngă vư tă quáă 20-30%.ă Doă v yă đ ă h nă ch vi căcắtădưăph ăt iătrongăcácăt̀nhăhuốngănƠy,ăcácăc pătầnăsốă từă49.0ă - 48.0Hz

đư cchỉnhă địnhă lư ngă cắtă t iă lƠă 5%.ă Cácă c pă tầnă sốă 47.8Hză vƠă 47.6Hză

đư că chỉnhă địnhă lư ngăcắtăt iălƠă10%ăvƠă15% Lư ngă ph ă t iă saă th iă ă cácă

c pă hỗă tr ă ph că h iă tầnă sốă ph iă lƠă 10%ă tr ă lên.ă Đốiă vớiă HTĐă Vi tăNamă cácă c pă cắtă t iă nƠyă đư că chỉnhă địnhă m că tầnă sốă 49.0Hz và các

m c tr ăth iăgiană10s,ă15s,ă20s,ă25s.Lư ngăăph ăt iăsaăth iă ămỗiăm căth iăgianălƠă2.5%.ăSửăd ngătínhănĕngăcắtăt iătheoăđộădốc.ăK tăqu ătínhătoánăki mătraăho tăđộngăc̉aăr -leătầnăsốătheoăch ăđộăcắtăt i,ătrongăcácăt̀nhăhuốngăs tătầnăsốăthư ngăx yăraăđốiăvớiăh thốngăđi năliênăk tăhayăh ăthốngăđi nămiềnăđãăchoăth yăkh ănĕngă

ph căh iătầnăsốătránhărãălướiălƠăhoƠnătoƠnăkh ăthi.Tuyănhiênăt iămộtăsốăkhuăv călướiăđi năchỉăliênăk tăvớiăh ăthốngăquaămộtăđư ngădơyătruyềnăt iă(chẳngăh năkhuăv cămiềnăTơyăNamăbộ).ăS ăcốăm t đư ngădơyănƠyăkhiălướiăđi năkhuăv căđangănh nătừă

h ăthốngămộtălư ngăcôngăsu tăcaoă(trênă50%ăph ăt ikhuăv c)ăs ăgơyăraăs tătầnăsốănghiêmătrọngămƠătácăđộngăc̉aăcácăc pătầnăsốănêuătrênăkhôngăđ̉ăđ ăph căh i.Do

v yă đ ă tránhă kh ă nĕngă táchă lướiă gi ă t ă dùngă c̉aă cácă t ă máyă trongă khuă

v ckhiăx yăraăt̀nhăhuốngăs ăcốănhưătrênăcầnăph iăápă d ngăcắtăt iătheoăđộădốcătầnăsố

1.2.1 Sa th i ph t i d a vƠo t n s

Saăthảiătảiădư iătầnăsốăch̉ăy uăcaiăđĕ ̣tăcacărelayăđ ăphátăhi nă nh ngăthayăđ iătầnăsốătrongăh ăthống.ăNgayăkhiătầnăsốăgi măxuốngădướiămộtăgiáătrịănh tăđịnhămộtăsốă

lư ngă nh tă địnhă c̉aă t iă s ă cắtă gi m,ă n uă tầnă sốă gi mă xuốngă h nă n a,ă l iă mộtă sốă

lư ngănh tăđịnhăt iăbịăcắtăgi m.ĐiềuănƠyăd năđ năchoămộtăliênăk tăc̉aăcácăbước.ăSốă

lư ngăt iăs ăsaăth iăvƠăvịătríăc̉aăt iăs ăsaăth iăđư căxácăđịnhătrước.ăSauăđơyălƠăt́mă

lư căcácăbƠiăbáoănghiênăc uăd aătrênăsaăth iăt iădướiătầnăsố

LêăKimăHùngă(Đ iăhọcăĐƠăNẵng),ăVũăPhanăHu nă(Côngătyăthíănghi măđi nă

MiềnăTrung)[9] nói R leăsaăth iăph ăt iătheoătầnăsốăćăkh ănĕngătíchăh păcácăch că

nĕngăb oăv ătầnăsốăvƠăđi năápănhằmăđ măb oăđộă năđịnhătrongăh ăthốngăđi năbằngă

cáchăsaăth iăph ăt iăhoặcăcôăl pălướiăđi năc căbộătrongăđiềuăki năkémătầnăvƠăquáăáp.ă

Hi nănay,ăr leătầnăsốăđư călắpăđặtăt iăcácătr măbi năápăvƠăsaăth iăt iătheoătừngălư ngăcôngăsu tănhỏ,ăgiúpăchoătầnăsốăvƠăđi năápălướiăđi năkhôiăph căl iătr ngătháiălƠmăvi căb̀nhăthư ng.ăBƠiăbáoăt pătrungăvƠoătr̀nhăbƠyăs ăđ ă ngăd ngăch cănĕngăsaăth iăph ă

t iămớiăd aătrênănguyênălýătruyềnăthốngăsaăth iăt i,ăchoăphépăcắtăcácăngĕnălộătheoă

từngăc pătầnăsố,ăbắtăđầuătừăvi căki mătraăđ uănốiănhịăth ,ăđ năcƠiăđặtăthôngăsốăchỉnhă

địnhăvƠăc uăh̀nhăr leătrênăphầnămềmăchuyênăd ngăgiaoăti păr leăMicomăStudio.ă

CuốiăcùngălƠă ngăd ngăs ăđ ăsaăth iăph ăt iăbằngăr leăArevaăP142ăt iăTr măbi năápă

110kVăĐĕkMil

Mộtăk ăthu tălọcăc ăb năKalmanăb iăA.A.GirgisăvƠăcộngăs ă[10]ăướcătínhătầnăsốăvƠătốcăđộăc̉aăńăthayăđ iăćăl iăchoăsaăth iăt i.ăPhépăđoăđi năápănhi uăđư căsửă

d ngăđ ăướcătínhătầnăsốăvƠătốcăđộăc̉aăńăthayăđ i.ăMộtăbộălọcăKalmanăm ărộngăbaă

tr ngătháiăđư cănốiăti păvớiămộtăbộălọcăKalmanătuy nătínhăđư căsửăd ngătrongămộtăthu tătoánăsaăth iăt iăhaiăgiaiăđo n.ăNgõăraăc̉aăbộălọcăKalmanăbaăgiaiăđo nălƠăđầuăvƠoăchoăbộălọcăKalmanătuy nătính.ĐơyălƠăbộălọcăth ăhaiăđ ăxácăđịnhăthƠnhăphầnătuy nătínhăc̉aătầnăsốăvƠătốcăđộăthayăđ iăc̉aăń.ăSốălư ngăc̉aăt iăs ăsaăth iăđư cătínhăbằngăcáchăsửăd ngăcácăthƠnhăphầnătuy nătínhăc̉aăđộăl chătầnăsốăướcătính.ă

Shervin Shokooh, Tanuj Khandelwal, Dr Farrokh Shokooh, Jacques Tastet,

Dr JJ Dai và cộng s [11] đãănghiên c uăđề raăphư ngăánăsaăth i ph t i thông minh, nhanh và tốiăưuăd aătrênăđiều ki n th c t c̉aălưới và d li u nhi u lo n c̉a quá kh ,ătrênăc ăs chỉ ra các h n ch y u kém c̉aăcácăphư ngăphápăsaăth i ph t i truyền thống: s t tần số, sa th i ph t i d a trên PLC

LiăZhangăđềănghịămộtăphư ngăphápăđư ̣căthi tăk ăcácăr leădướiătầnăsốă [12], sửăd ngătầnăsốăvƠătốcăđộăthayăđ iăc̉aătầnăsốă(df/dt)ăđ ăsaăth iăph ăt i.ăChư ngătr̀nhăđãă đư că thi tă k ă choă mộtă h ă thốngă đi nă miềnă Đôngă Bắcă Trungă Quốcă vớiă tầnă sốă50Hz.ă Cácă chư ngă tr̀nhă truyềnă thốngă chỉă yêuă cầuă nh ngă thôngă tină suyă gi mă tầnă

số ăđơy,ătốcăđộăthayăđ iăc̉aătầnăsốăđư căsửăd ngănhưăthôngătinăph ătr Cácăđ ăthịăchoătốcăđộăthayăđ iăc̉aătầnăsốăđư cădaoăđộngătrongătr ngătháiăt ănhiên ăDoăđ́ămộtăchư ngătr̀nhămớiăđư căđềăxu tătrongăbƠiăbáoănƠy,ăńăxemăxétăs ătíchăh păc̉aătốcăđộăthayăđ iătầnăsốă(df/dt)ăđ ăchỉăraăs ăsuyăgi mătầnăsố.ăBằngăcáchătíchăh pămộtăphépăđoă

th căt ăvùngăgi aăhaiătầnăsố,ăfi-1 và fi.ăCácăchư ngătr̀nhăđư căt oăthƠnhătừănĕmăbướcăsaăth iăt iăchoămộtăh ăthốngă50ăHz.ăCácăbướcănƠyălƠătừă50÷49,2ăHz,ă49,2÷49ăHz,ă49÷48.8ăHz,ă48,8÷48,6ăHz,ă48,6÷48,4ăHz.ăSốălư ngăt iăbịăsaăth iătrongămỗiăbướcă

đư căquy tăđịnhăbằngăcáchătíchăh păgiáătrịădf/dtătrongămỗiăbước.ăCácăk tăqu ămôă

phỏngăkhiăsoăsánhăvớiăcácăchư ngătr̀nhăcũăvớiăđúngătầnăsốăsuyăgi măchoăth yămộtă

c iăti nănh tăđịnhătầnăsốătrongăh ăthống

1.2.2 Sa th i ph t i d a vƠo đi n áp

Cácărelayăsaăth iăt iădướiăđi năápăđư căthi tăl păđ ăho tăđộngătrongătrư ngă

h păcácăđiềuăki năđi năápăth pătrongăh ăthống.ăNhi uălo nă nhăhư ngăh ăthốngăćă

th ăduyătr̀ă năđịnhăh ăthốngă ăvịătríănhi uălo n,ănhưngăv năćăđi năápăth păt iăcácăthanhăǵp.S ăthi uăh tăcôngăsu tăph năkhángătrongăcácătrư ngăh păkhácănhauăćăth ă

d năđ nătrư ngăh păđi năápăkhôngă năđịnh.Trongămộtăsốătrư ngăh păchắcăchắnăđi năápăćăth ălƠăquáăgầnăvớiăcácăgiớiăh nă năđịnhăvƠăs ăs păđ ăćăth ăr tănhanh.ăNh ngăđiềuăki năđi năápăth pănƠyăćăth ăđư căsửaăch aăbằngăcáchăsaăth iăsốălư ngăthíchă

h păc̉aăt iătừăcácăthanhăǵpăvớiăs ăgiúpăđỡăc̉aăchư ngătr̀nhăsaăth iăt iădướiăđi năápă

hi uăqu

H ă Đắcă Lộc,ă Huỳnhă Chơuă Duy,ă Ngôă Caoă Cư ng [13] đã giới thi u một phư ngăphápăd báo s păđ đi n áp trong h thốngăđi nătrênăc ăs phân tích trị riêng c̉a ma tr năJacobianăđư c thành l p từ bài toán phân bố công su t Khi y, có

th k t lu n rằng h thốngăđi n là năđịnh, m t năđịnh hay sắp s păđ ăBước k ti p là

d aăvƠoăcácăvect ăriêngăbênăph i và bên trái c̉a ma tr n Jacobian, chúng ta s xácăđịnh

đư c vị trí các nút có kh nĕngăgơyăraăs păđ đi n áp và bằngăcácăđư ng cong Q-V

đư c xây d ng từ phư ngăphápăs xácăđịnhăđư căđịnhălư ngăMVArăđ năđi m m t n địnhăđi n áp T t c các phân tích này s giúpăchoăngư i v n hành h thống d báo

đư c các giới h n an ninh c căđ iăvƠăđề xu tăphư ngăánăkhắc ph căđối với các nút có

giới h năđi n áp th p nh tătrước khi h thống bị s păđ Phân tích này s đư c áp d ng

c th cho h thốngăđi n 14 nút c̉aăI.E.E.EăvƠăđư c ki m tra bằngăcáchăsoăsánhătrênăc ă

s các phần mềm PSS/E và ETAP

JianfengăvƠăcácăcộngăs ă[14]ăđãăphátătri nămộtăphư ngăphápăvớiăcácăchỉăsốăr̉iăroăđ ăquy tăđịnhăcácăthanhăǵpăph iăđư cănhắmălƠmăm cătiêuăchoăsaăth iăt iăđ ăduyătr̀ăs ă năđịnhăđi năáp.ăCácăthanhăǵpăvớiămộtăr̉iăroăcaoăc̉aăs ăb tă năđịnhăđi nă

ápăđư căxemăxétăđầuătiên.Cácăchỉăsốăđư căướcătínhătừăxácăsu tăx yăraăs ăs păđ ăc̉aă

đi năáp

Ladhani và Rosehart [15]ăđềăxu tămôăh̀nhăt iăchoămộtăchư ngătr̀nhăsaăth iă

t iădướiăđi năáp ĐềănghịăthôngăbáoătớiăcacăkháchăhƠngăđ ăkhôngăti păt căsửăd ngă

côngăsu tăđiê ̣nătrongăth iăgianăki măsoátăt i ăBằngăcáchănƠy,ămộtăs ăđộtăngộtăsaăth iă

ph ăt iăkhôngăbịăphátăsinh.ăNgoƠiăra,ăh ăthốngăki măsoátăt iăs ăd năđ năs ă năđịnhăc̉aăh ăthốngăngayăc ăkhiăńăkhôngăph iăđốiămặtăvớiămộtăs ănhi uălo n

Ch ng 2

MÔ HÌNH H TH NG PHÂN C P

AHP VÀ FUZZY-AHP

2.1 Quá trình phân tích h th ng phân c p - Thu t toán AHP

Phư ngăphápăti păc nănƠyăhỗătr ăvi căraăquy tăđịnhăsắpăx păcácăđ năvịătrongăcácăchuỗiăcácăgiáătrịăbằngăcáchăsửăd ngăcácăk ăthu tăc̉aăquáătr̀nhăphơnătíchăh ăthốngăphơnăc păAnalytic Hierarchy Process (AHP) [16]

2.1.1 Thu t toán AHP

AHPălƠăphư ngăphápăti păc năvi căth căhi năcácăquy tăđịnhă[7,8].ăPhư ng pháp này tr̀nhăbƠyăcácăphư ngăánăvƠătiêuăchíăđánhăgiáăcơnăbằng,ăvƠăth căhi nămộtăcáchăt ngă

h păđ ăđiăđ nămộtăquy tăđịnhăcuốiăcùng.ăAHPăđặcăbi tăthíchăh păchoăcácătrư ngă

h păćăliênăquanăđ năphơnătíchăvƠăđịnhălư ng,ăth căhi năcácăquy tăđịnhăkhiăćănhiềuăphư ngăánăph ăthuộcăvƠoătiêuăchuẩnăvớiănhiềuătư ngătác

Cácăbướcăc̉aăthu tătoánăAHPăćăth ăđư cătr̀nhăbƠyănhưăsau:

B c 1: Thi tăl pămôăh̀nhăh ăthốngăphơnăc p

Hình 2.1:Môăh̀nhăm ngăphơnăc păc̉aăvi căsắpăx păcácăđ năvị

B c 2: Xơyăd ngămaătr năphánăđoán

Giáătrịăc̉aăcácăthƠnhăphầnătrongămaătr năphánăđoánăph năánhătriăth căc̉aăngư iăsửă

d ngăvềătầmăquanătrọngămốiăliênăh ăgi aăcác cặpăh ăsố

Maătr năphánăđoánăćăth ăđư căd aătrênăphư ngăphápăt ăl ănhưălƠă“phương pháp tỷ

lệ 9”.ăTrongăvi căbi uădi năhaiăchỉăsốăAăvƠăB,ămốiăquanăh ăgi aăchúngăćăth ăđư că

th ăhi nănhưăsauăn uă“phương pháp tỷ lệ”ăđư căsửăd ng:

 N uăc ăhaiăchỉăsốăAăvƠăBăquanătrọngănhưănhauăth̀ăh ăsốăt ăl ăs ălƠă“1”

 N uăbi uădi năchỉăsốăAăquanătrọngăh năchỉăsốăBămộtăchútăth̀ăh ăsốăt ăl ăc̉aăAăsoăvớiăBălƠă“3”

 N uăbi uădi năchỉăsốăAăquanătrọngăh năchỉăsốăBăth̀ăh ăsốăt ăl ăc̉aăAăsoăvớiăBălƠă“5”

 N uăbi uădi năchỉăsốăAăquanătrọngăkháănhiềuăh năchỉăsốăBăth̀ăh ăsốăt ăl ăc̉aăAăsoăvớiăBălƠă“7”

Sắpăx păth ăt

PI1tiêuchí

PI2tiêuchí

PI3tiêuchí

PI4tiêuchí

 N uăbi uădi năchỉăsốăAăc căkỳăquanătrọngăh năchỉăsốăBăth̀ăh ăsốăt ăl ăc̉aăAă

soăvớiăBălƠă“9”

 Mộtăcáchătư ngăt ,ă“2”,ă“4”,ă“6”,ă“8”ălƠăgiáătrịătrungăb̀nhăc̉aănh ngăphánă

đoánăkềăc nătư ngă ng

B c 3: Tínhătoánătrịăriêngălớnănh tăvƠăvectorăriêngătư ngă ngăc̉aămaătr năphánă

W*  ăiă=ă1,…,ănăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă (2.2) Vector W*:

n

W W W

i i

W

W W

(4)ăTínhătoánătrịăriêngălớnănh tămaxc̉aămaătr năphánăđoán

 ,jă=ă1,…,ănăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă (2.6)

ăđơy:ă(AW)i đ iădi năchoăthƠnhăphầnăth ăiăc̉aăvectorăAW

B c 4: Sắpăx păphơnăc păvƠăki mătraătínhănh tăquánăc̉aăcácăk tăqu

2.1.2 Kỹ thu t m hóa vƠ lu t ho t đ ng [17]

Hàm thành viên ( ): [0,1]

~



R x

M c̉aătamăgiácăsốăm ăh́aă ( , , )

~

u m l

0,

] , [ ,

] , [ , )

(

~

u m x u m

u u

m

x

m l x l m

l l

1 Phépăcộngăm ărộngăđư căđịnhănghĩaănhưăsau:

)

,,

(1 2 1 2 1 2

~ 2

1

1

, 1 , 1

l m u

2.2 Mô hình Fuzzy-AHP

Phư ngă phápă Fuzzy-AHPă xácă địnhă tầmă quană trọngă c̉aă c̉aă cácă h ă sốă trongă h ăthống,ăth căhi năquaăcácăbướcăsauă[17]:

Bướcă1:ăXácăđịnh cácăh ăsốăchínhăvƠăcácăh ăsốăph

Bướcă2:ăXơyăd ngămôăh̀nhăphơnăc păAHPăd aătrênăcácăh ăsốăchínhăvƠăcácăh ăsốă

ph ăđãăxácăđịnhă ăBướcă1

Bướcă3:ăXácăđịnhăcácăh ăsốătrọngăsốătầmăquanătrọngăc̉aăh ăsốăchínhăvƠăcácăh ăsốă

ph ăbằngăcáchăsửăd ngămaătr năđốiăsánh T ăl ăm ăh́aăvềătầmăquanătrọngăđ ăđoă

lư ngăcácătrọng sốăliênăquanătr̀nhăbƠyă ăH̀nhă2.3 vƠăB ngă2.1.ăT ăl ănƠyăđư căđềă

xu tăb iăKahramană[18]ăvƠăđư căsửăd ngăđ ăgi iăquy tăvi căm ăh́aăcácăv năđề vềă

th căhi năcácăquy tăđịnhă[18,19]

Hình 2.3: T ăl ăsoăsánhătầmăquanătrọng

B ng 2.1: T ăl ăsoăsánhăcácăm căvềătầmăquanătrọng

Kh́ăh năr tănhiều

Hoàn toàn khó khan

Nhưănhau Khôngăquáăquanătrọng Quanătrọngăh nămộtăít Quanătrọngăh nănhiều Quanătrọngăh năr tănhiều HoƠnătoƠnăquanătrọng

(1,1,1) (1/2,1,3/2) (1,3/2,2) (3/2,2,5/2) (2,5/2,3) (5/2,3,7/2)

(1,1,1) (2/3,1,2) (1/2,2/3,1) (2/5,1/2,2/3) (1/3,2/5,1/2) (2/7,1/3,2/5)

Bướcă4:ăTínhătoánăcácătrọngăsốă ăcácăh ăsốăph ăđốiăvớiătoƠnăh ăthống.ăTrọngăsốănƠyă

đư cătínhăbằngăcáchănhơnătrọngăsốă ăcácăh ăsốăph ăvớiătrọngăsốăc̉aăcácăh ăsốăchínhă

j j j j

i i n

i i

n

i m

j

j gi

1 1 1

1

1 1

, 1 ,

))]

(),([min(

)

~ 1

ul if 0,

mmif 1,

)()

()

(

1 1 2 2

2 1

1 2 1 2

~ 2

~ 2

~ 1

u l d

M M

M hgt M

min ) ,

S S V

k=1,2,…,n

Bướcă5:ăSắpăx pătheoăth ăt ăgi mădầnătầmăquanătrọngăc̉aăcácăh ăsốăph

Ch ng 3

D A TRÊN THU T TOÁN FUZZY-AHP

3.1 Ph ng pháp sa th i ph t i d a trên thu t toán Fuzzy-AHP

Phư ngăphápăFuzzy-AHPăxácăđịnhătầmăquanătrọngăc̉aăc̉aăcácăđ năvịăt iătrongăh ăthống,ăth căhi năquaăcácăbướcăsau:

Bướcă1:ăXácăđịnhăcácăvùngătrungătơmăt iăvƠăcácăđ năvịăt iă ăcácătrungătơmăt i

Trongămôăh̀nhănƠy,ăhêăthốngăćă4ătrungătơmăt iăvƠăćă25ăđ năvị t i

Bướcă2:ăXơyăd ngămôăh̀nhăphơnăc păAHPăd aătrênăcácăvùngătrungătơmăt iăvƠăcácă

đ năvịăph ăt iăxácăđịnhă ăBướcă1

Hình 3.2: Môăh̀nhăh ăthốngăphơnăc păAHP

Bướcă3:ăXácăđịnhăcácăh ăsốătrọngăsốătầmăquanătrọngăc̉aăcácătrungătơmăt iăvƠăcácănútă

t iăbằngăcáchăsửăd ngămaătr năphánăđoán.ă

Xơyăd ngămaătr năphánăđoánăA-PI và A-LDăth ăhi nătầmăquanătrọngăgi aăcácătrungătơmăt iăvƠăgi aăcácăt iăvớiănhauătrongămỗiătrungătơmăt i.Giáătrịăc̉aăcácăthƠnhăphầnătrongămaătr năphánăđoánăph năánhăkinhănghi mătriăth căc̉aăchuyênăgiaăvềătầmăquanătrọngămốiăliênăh ăgi aăcácăcặpăh ăsố

Kn

Dn K2 K2 K2 K1

K2

Kn K1 K2 K1 K1

K1

/w w

/w w /w

w

.

.

.

/w w

/w w /w

w

/w w

/w w /w

w

PI

ăđơy:ăwki lƠăm căquanătrọngăc̉aătrungătơmăt iăth ăi,ăgiáătrịănƠyălƠăchưaăbi t;ăwki

/wkjmôăt ăm căquanătrọngătư ngăđốiăc̉aătơmăph ăt iăth ăiăđư căsoăsánhăvớiătơmăph ă

t iăth ăj.ăGiáătrịăwki /wkj ćăth ăđ tăđư cătheoăkinhănghi măc̉aăcácăchuyênăgiaăhoặcăngư iăv năhƠnh h ăthống

Dn D2 D2 D2 D1 D2

Dn D1 D2 D1 D1 D1

/w w

/w w /w

w

.

.

.

/w w

/w w /w

w

/w w

/w w /w

w

LD

A

(3.2)

Trongăđ́:ăwDilƠăm căquanătrọngăc̉aăt iăth ăi,ăgiáătrịănƠyălƠăchưaăbi t;ăwDi/wDj mô

t ăm căquanătrọngătư ngăđốiăph ăt iăth ăiăđư căsoăsánhăvớiăt iăth ăj.ăGiáătrịăwDi/wDjćă th ă đ tă đư că theoă kinhă nghi mă c̉aă cácă chuyênă giaă hoặcă ngư iă v nă hƠnhă h ăthống

R tăkh́ăđ ătínhătoánăchínhăxácăh ăsốăquanătrọngăc̉aămỗiăt i.ăLýădoălƠăm căquanătrọngătư ngăđốiăc̉aăcácălo iăt iănƠyălƠăkhôngăgiốngănhau.ăTheoănguyênălýăc̉aăAHP,ăcácăh ăsốăquanătrọngăc̉aăt iăć th ăđư căxácăđịnhăthôngăquaăvi cătínhătoánăcácăphánăđoánăc ăb n,ăph nă nhăs ăsoăsánhăvƠăphánăđoánăc̉aămộtăchuỗiăcặpăcácăh ăsố

H ăsốăquanătrọngăc̉aăt iăwDićăth ăđ tăđư cătừăphư ngătr̀nhăsau:

wij = wkj x wDi Di Kj (3.3) Trongăđ́:ăDi KjnghĩaălƠăt iăDiđư căđịnhăvịătrongătơmăt iăKj

Sauăkhiătínhătoánăcácăh ăsốăquanătrọngăc̉aăt iăvƠătrungătơmăt i,ăk ăho chăsaăth iă

ph ăt iătốiăưuăvƠăl iăíchăđ tăđư cătốiăđaăđư cătínhătoánăvƠăćăđư căbằngăphư ngăphápăti păc năđãăđềăxu t

Bướcă4:ăTínhătoánăcácătrọng sốă ăcácăđ năvịăt iăđốiăvớiătoƠnăh ăthống.ăCáchătínhătrọngăsốănƠyăđư cătr̀nhăbƠyă ăchư ngă2,ăđư cătínhăbằngăcáchănhơnătrọngăsốă ăcácă

đ năvịăt iăvớiătrọngăsốă ăcácătrungătơmăt iătư ngă ng

Bướcă5:ăSắpăx pătheoăth ăt ăgi mădầnătầmăquanătrọngăc̉aăcácăđ năvịă t i.ăTrongă

b ngăsắpăx păcácăđ năvịăt iănƠy,ăph ăt iăćătrọngăsốănhỏăh năs ăđư căưuătiênăsaăth iătrướcă ăcácăchi nălư căđiềuăkhi n

Lưuăđ ăcácăbướcăsửăd ngăphư ngăphápăFuzzy-AHPăđ ăsaăth iăph ăt iătr̀nhăbƠyă ăHình 3.3

Hình 3.3: Lưuăđ ăcácăbướcăsửăd ngăphư ngăphápăFuzzy-AHPăđ ăsaăth iăph ăt i