Chi trả dịch vụ môi trường ở Việt Nam: cơ hội và thách thức

Chi trả dịch vụ môi trường ở Việt Nam: cơ hội và thách thứcThực trạng rừng hiện nay Các điều kiện triển khai PESTrường hợp nghiên cứu Vấn đề chính Kết luận Tài liệu tham khảo đào tạo chuyên sâu lĩnh vực quản lý môi trường

Tô Xuân Phúc Nhà phân tích chính sách Chương trình tài chính và thương mạại

Tôổ chưức Forest Trends

 Thưạc trạạng rưừng hiệạn nạy

 Các điệừu kiệạn triệổn khại PES

 Trươừng hơạp nghiện cưứu

 Vâứn đệừ chính

 Kệứt luâạn

 13 triệạu hạ, đôạ che phuổ 39,1%

◦ Rưừng đặạc duạng: 1,94 triệạu hạ (14,9%)

◦ Rưừng phòng hôạ: 4,38 triệạu hạ (33,7%)

◦ Rưừng sạổn xuâứt: 6,28 triệạu hạ (48,3%)

 Cạổ PES và REDD+ đệừu liện quạn đệứn Việạt Nạm

(PFES) và Nghiạ điạnh 99

chương trình UNREDD Giại đoạạn 1 cuổạ UNREDD đạng gâừn kệứt thúc, giại đoạạn 2 sặứp đươạc triệổn khại

mạại (FLEGT) VPA

Khách hàng sưổ duạng diạch vuạ (Điệạn, Nươức)

Khách hàng sưổ duạng diạch vuạ (Điệạn, Nươức)

Quyữ bạổo tôừn rưừng Việạt

Chi trạổ 100% vơứi ngươừi sưổ duạng không phạổi tôổ

chưức

Chi trạổ 100% vơứi ngươừi sưổ duạng không phạổi tôổ

ký hơạp đôừng

n 2

Optio

n 1

hoặạc quyữ con cuổạ quyữ hiệạn tạại), đươạc giám sát bơổi môạt cơ quạn chính quyệừn trện

diệạn rôạng, nhiệừu bện liện quạn

suâứt cuổạ tiổnh

chi phí cơ hôại phát sinh bơổi chính quyệừn trung ương và trưừ các khoạổn này tưừ

tôổng doạnh thu

13ạ Nhân viện Quyữ REDD tiổnh thưạc hiệạn lạại các

bươức tưừ 1 đệứn 12 đệổ quyệứt điạnh phân phôứi lơại

nhuâạn cuổạ mạạng lươứi REDD tơứi các quyữ huyệạn

13b Nhân viện Quyữ REDD tiổnh chiạu trách nhiệạm giạổi ngân tơứi nhưững ngươừi

hươổng lơại cuôứi cùng

lươứi lơại nhuâạn đươạc phân bôổ tơừi ngươừi hươổng lơại và bàn giạo các thạnh toán hạy

lơại ích khác

hiệạn các hành đôạng đệổ đạổm bạổo rặừng tâứt cạổ nhưững ngươừi hươổng lơại đệừu có khạổ

nặng khiệứu nạại nệứu muôứn

17 Cán bôạ Quyữ REDD quôức giạ thưạc hiệạn kiệổm toán đôạc lâạp bện ngoài các Quyữ

TEDD quôức giạ, tiổnh và huyệạn (nệứu có)

Điệừu kiệạn triệổn khại (4) Đệừ xuâứt REDD+ BDS

7 16-05-09

 4 bện sưổ duạng diạch vuạ chính: 2 thuổy điệạn, 1 công ty cung câứp nươức, 1 du liạch

 Tôổng lơại nhuâạn PFES: 5 triệạu USD

 Giạổi ngân thạnh toán PFES cho các nhóm hôại đuổ điệừu kiệạn trong nặm 2009 và 2010

 202.251 hạ rưừng, 7.997 hôạ (thông quạ hơạp đôừng vơứi 18 ngươừi sưổ duạng rưừng)

 Chi phí trung bình: 350-400.000 VND/hạ/nặm (17-20 USD)

16-05-09 9

Cty cung

cấp nước

Quỹ BV – PT rừng miền Trung

UBND tỉnh Lâm Đồng Điện lực Việt Nam

-10%

 Dưạ án đươạc tài trơạ bơổi quyữ Winrock Internạtionạl

 Khách hàng tiệừm nặng seữ là môạt nhà máy thuổy điệạn

đươạc đi vào hoạạt đôạng, vơứi công suâứt sạổn xuâứt hơn

30 MW

 Khu vưạc điạạ phương nơi khại thác gôữ bâứt hơạp pháp

vâữn còn tôừn tạại

 Rưừng khoán cho hôạ giạ đình đươạc chính quyệừn điạạ

phương châứp thuâạn

 Có nhiệừu hôạ dân điạạ phương sôứng gâừn khu vưạc đâừu

nguôừn

 Xã Mạ Cooih thuôạc huyệạn Đông Giạng cuổạ tiổnh đã

đươạc choạn làm nơi thí điệổm

 Nhà máy thuổy điệạn A Vương thuôạc Tâạp đoàn điệạn lưạc Việạt Nạm (EVN)

 Xác điạnh khu vưạc đâừu nguôừn: 2855 hạ

◦ MB bạổo vệạ rưừng A Vương: 900 hạ

◦ Xã Mạ Cooid: khoạổng 2000 hạ, vùng đâứt này đã

đươạc chuyệổn giạo cho BQL

 Bạ khu vưạc đâừu nguôừn vơứi bạ mưức chi trạổ tiệừn

◦ Sôứ tiệừn thạnh toán giưữạ các hôạ giạ đình đôừng đệừu

◦ Choạn 2 làng thạy cho 7 làng

Quỹ bảo vệ và phát triển rừng của tỉnh

chức Xã

Các tổ chức đã được ký hợp đồng

đã ký hợp đồng

Thanh toán từ bên sử dụng dịch vụ

 379.272 hạ thuôạc đệừ án thạnh toán

 Hại công ty thuổy điệạn + 1 công ty câứp nươức

 45.000 hôạ giạ đình

 6.000 nhóm hôạ và côạng đôừng

 1.000 tôổ chưức tạại điạạ phương

 Chi trạổ trung bình: 350,000 VND/hạ/nặm

 Thạnh toán biạ trì hoãn trong nặm 2010-2011

 Chương trình UNREDD Việạt Nạm đạng diệữn rạ: thiạ

trươừng đươạc điệừu chiổnh

 Chương trình quôức giạ REDD+ cuổạ Việạt Nạm đạng

đươạc phát triệổn

 Các tôổ chưức bạổo tôừn và công ty tư nhân: thiạ trươừng

các bon tưạ nguyệạn

 Nhà nươức khuyệứn khích phát triệổn hôữ trơạ thiạ trươừng

các bon tưạ nguyệạn

 Quyệừn sưổ duạng đâứt

 Khách hàng muạ diạch vuạ

 Nhà cung câứp diạch vuạ

 Trung giạn

 Thệổ chệứ

 Nhưững vâứn đệừ khác

 Việạc xác điạnh các quyệừn môạt cách rõ ràng râứt quạn troạng cho sưạ thành công cuổạ PES

 Quyệừn sưổ duạng đâứt ơổ Việạt Nạm không phạổi luôn rõ ràng

◦ Lâm Đôừng: 18 ngươừi sưổ duạng rưừng chính; hơạp đôừng ngặứn hạạn đươạc ký vơứi các hôạ điạạ phương; không có sưạ đạổm bạổo lâứu dài

◦ Sơn Lạ: đâứt đươạc phân bôứ cho các hôạ giạ đình, nhưng nhưững

thạy đôổi không đươạc câạp nhâạt trươức khi thưạc hiệạn PFES, do đó

có tiệừm nặng xạổy rạ xung đôạt; nhiệừu khu đâứt đươạc giạo cho

côạng đôừng, nhưng côạng đôừng vâữn chưạ có tư cách pháp lý.

◦ Quạổng Nạm: chuyệổn giạo các quyệừn cho các BQL, do vâạy giôứng như Lâm Đôừng

◦ Ai sơổ hưữu quyệừn các bon?

 PES/REDD+ hoạạt đôạng trong khung pháp lý quyệừn sưổ duạng đâứt

hiệạn tạại: chưạ chú troạng đệứn ngươừi nghèo hạy bâừn cùng hóạ

 Có việạc chiệứm hưữu đâứt cuổạ ngươừi giàu không?

 Kệứt hơạp cuổạ côạng đôừng và tư nhân, do đó trơổ thành

khách hàng mạạnh (ví duạ: thuổy điệạn Hòạ Bình/Tâạp

đoàn điệạn lưạc - EVN)

 Sưạ thạnh toán không phạổi là cơ sơổ chính mà bơổi do

“Yệu câừu cuổạ thuổ tươứng chính phuổ”

 Chi trạổ diạch vuạ môi trươừng nện đươạc xây dưạng trong

cơ câứu giá, nhưng cạổn trơổ là doạnh thu tưừ PES không

chặức chặứn

 Thiệứu khung thệổ chệứ và chính sách tạạo điệừu kiệạn

thuâạn lơại cho thiạ trươừng các bon, vì vâạy ruổi ro cho các nhà đâừu tư

 8 nhóm ngươừi sưổ duạng rưừng vơứi châứt lươạng rưừng khác nhạu, do vâạy mưức đôạ chi trạổ khác nhạu

PES/REDD+ giưữạ nhưững ngươừi sưổ duạng

các hôạ hạy cạổ côạng đôừng?

côạng đôừng?

 Nhà nươức là ngươừi trung giạn, kệứt nôứi ngươừi muạ và

ngươừi bán

 Nhà nươức quyệứt điạnh mưức thạnh toán, cách thưạc hiệạn thạnh toán, trện cơ sơổ nào

 Nhà nươức điệừu chiổnh sưạ giạo diạch các bon

 Chính quyệừn điạạ phương: các chiổ sôứ kinh tệứ - xã hôại

râứt quạn troạng cho việạc quyệứt điạnh cách thưạc hiệạn

thạnh toán

 Thệổ chệứ và khung chính sách cho PES đạng phát

triệổn

bon

bôạ NN&PTNN, bôạ TN&MT)

nhân, giưữạ nhà nươức và CS.

vưạc ngoài nhà nươức

chính phuổ có sưạ do dưạ

 Xây dưạng nặng lưạc đặạc biệạt cho nhà nươức

 Cạổi thiệạn quạổn lý rưừng

 Cơ hôại PES/REDD+ nhưng có ruổi ro, do đó câừn câổn

thâạn khi áp duạng, nhâứt là vệừ các vâứn đệừ quyệừn sưổ

duạng đâứt, mưức thạnh toán và công bặừng trong việạc

phân chiạ lơại nhuâạn

 PES/REDD+ nện áp duạng phương pháp tiệứp câạn tưừng bươức khôn ngoạn, bặứt đâừu vơứi việạc thạnh toán có sưạ

thạm giạ Thạnh toán sạu dưạạ vào kệứt quạổ triệổn khại, khi các điệừu kiệạn triệổn khại đã sặữn sàng

 Khung chính sách cho việạc điệừu chiổnh thiạ trươừng các bon tưạ nguyệạn nện đươạc phát triệổn đệổ tạạo điệừu kiệạn

thuâạn lơại cho đâừu tư trong khi vâữn hạạn chệứ các tác

đôạng tiệu cưạc