Tiểu luận cao học Nghiên cứu tư liệu và các phương pháp thu thập tài liệu trong việc thực hiện chủ đề của tác phẩm báo chí

I. Các phương pháp nghiên cứu tư liệu, quan sát, phỏng vấn trong việc thực hiện chủ đề tác phẩm báo chí. 1.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu 1.1.1 Khái niệm: Nghiên cứu tư liệu còn là việc thu thập, phân tích, xem xét các thông tin trong văn bản để rút ra những thông tin, tư liệu cần thiết cho hoạt động sáng tạo tác phẩm. Phương pháp nghiên cứu văn bản không chỉ đơn thuần là việc sao chép, trích dẫn mà là một thao tác trí tuệ.Và còn có thể nghiên cứu qua internet để tìm kiếm những thông tin minh đang cần. 1.1.2 Đặc điểm Trong hoạt động thu thập tư liệu, nghiên cứu văn bản thường là cơ sở đầu tiên để phóng viên tiến hành các phương pháp khác. Thông tin rút ra từ tại liệu văn bản giấy trắng mực đen thường ít thiên vị và có độ tin cậy cao. Các loại văn bản quản lý hành chính nhà nước có tính chất chuẩn mực (tương đối) vì đã được những cá nhân, hoặc tổ chức có thẩm quyền phê duyệt. Các loại báo cáo, sơ kết, tổng kết…ít nhiều cũng được các cá nhân, đơn vị, cơ quan có trách nhiệm soạn thảo và kiểm tra.. Thông tin rút ra từ sách báo có nhiều tác dụng trong việc đào sâu, mở rộng thông tin, làm bài báo sâu sắc và thuyết phục bạn đọc hơn. Các phóng viên cũng có thể khai thác thông tin trên internet, với công cụ tìm kiếm tiện lợi, phóng viên cũng dễ dàng tìm được , một văn bản theo ý muốn. Chúng ta cũng có thể thu thập thông tin qua internet, nó chính là nguồn thông tin khổng lồ. Là nguồn thông tin cực kỳ phong phú, đa dạng.Nó còn là phương tiện truyền thông hiện đại, nó là nguồn thông tin tuyệt vời cho phóng viên. 1.2 Phương pháp quan sát

Mở Đầu

Một tác phẩm báo chí độc đáo, mới mẻ, hoàn chỉnh và được xã hội thừa nhận bao giờ cũng chứa đựng một lượng thông tin có giá trị nhất, đó là lượng thông tin chính xác nhất, trung thực nhất, tin cậy nhất, hấp dẫn nhất, kịp thời nhất, có hiệu quả, hiệu ứng xã hội cao nhất Đây chính là các tiêu chí của cái hay trong một tác phẩm báo chí.

Mỗi người làm báo khi thể hiện tác phẩm phải đảm bảo tính trung thực đến mức không ai có thể tìm ra bất cứ một sự giả dối nào Tác phẩm báo chí hàm chứa lượng thông tin về các sự kiện, các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống một cách trọn vẹn, kịp thời, đảm bảo sự khách quan, trung thực, đúng bản chất, mang lại lợi ích thiết thực cho công chúng Cái hay của báo chí không phải chỉ là hương, hoa, ý tưởng trầm sâu như cái hay của văn chương, nghệ thuật, mà đó chính là sự tác động trực tiếp về nội dung tư tưởng tạo ra sự lan toả thông tin mang lại hiệu qủa cao trong xã hội Một tác phẩm báo chí hay bao giờ cũng là một tác phẩm báo chí có nội dung tư tưởng tốt và hình thức thể hiện tốt Công chúng tiếp nhận tác phẩm báo chí

có nhu cầu thoả mãn sự hưởng thụ cái hay về nội dung tư tưởng và hình thức thể

I Các phương pháp nghiên cứu tư liệu, quan sát, phỏng vấn trong việc thực hiện chủ đề tác phẩm báo chí.

1.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu

1.1.1 Khái niệm:

Nghiên cứu tư liệu còn là việc thu thập, phân tích, xem xét các thông tintrong văn bản để rút ra những thông tin, tư liệu cần thiết cho hoạt độngsáng tạo tác phẩm Phương pháp nghiên cứu văn bản không chỉ đơn thuần

là việc sao chép, trích dẫn mà là một thao tác trí tuệ.Và còn có thể nghiêncứu qua internet để tìm kiếm những thông tin minh đang cần

1.1.2 Đặc điểm

Trong hoạt động thu thập tư liệu, nghiên cứu văn bản thường là cơ sởđầu tiên để phóng viên tiến hành các phương pháp khác.

Thông tin rút ra từ tại liệu văn bản giấy trắng mực đen thường ítthiên vị và có độ tin cậy cao

Các loại văn bản quản lý hành chính nhà nước có tính chất chuẩnmực (tương đối) vì đã được những cá nhân, hoặc tổ chức có thẩm quyềnphê duyệt Các loại báo cáo, sơ kết, tổng kết…ít nhiều cũng được các cánhân, đơn vị, cơ quan có trách nhiệm soạn thảo và kiểm tra

Thông tin rút ra từ sách báo có nhiều tác dụng trong việc đào sâu, mởrộng thông tin, làm bài báo sâu sắc và thuyết phục bạn đọc hơn

Các phóng viên cũng có thể khai thác thông tin trên internet, với công cụtìm kiếm tiện lợi, phóng viên cũng dễ dàng tìm được , một văn bản theo ýmuốn Chúng ta cũng có thể thu thập thông tin qua internet, nó chính lànguồn thông tin khổng lồ Là nguồn thông tin cực kỳ phong phú, đadạng.Nó còn là phương tiện truyền thông hiện đại, nó là nguồn thông tintuyệt vời cho phóng viên

1.2 Phương pháp quan sát

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm

*Quan sát: Là khả năng cảm thụ hiện thực của con người nhờ vào

các cơ quan cảm giác chủ yếu như thị giác và thính giác thông qua sự tiếpxúc nghe nhìn

*Đối tượng quan sát: có thể tổng hợp thành các dạng cơ bản như

quan sát quang cảnh, hiện trạng, quan sát con người, quan sát đồ vật…

1.2.2Cách quan sát để đạt hiệu quả cao

Không nên lạm dụng phương pháp quan sát, đưa vào tác phẩm của mìnhnhững chi tiết thiếu chọn lọc, kém ý nghĩa sẽ chỉ làm bài viết thêm rườm

rà, loãng thông tin Nên khi thực hiện phương pháp quan sát cần phải chúý:

*Quan sát tìm ra ý nghĩa

Quan sát không chỉ là mô tả lại những gì nhìn thấy mà phải đi liềnvới sự phân tích, bình giá để tìm ra ý nghĩa, giá trị của chi tiết, sự kiện

Trước một sự kiện, con người, quan sát của phóng viên bao giờ cũng

là quan sát có chủ đích Phóng viên không chỉ sao chép sự kiện một cáchmáy móc mà bằng thông tin tác động vào ý thức người đọc, góp phần vàoviệc định hướng dư luận xã hội

*Quan sát phải có suy luận, phán đoán

Năng lực quan sát của phóng viên thể hiện ở chỗ họ nhìn thấy nhữngcái mà người khác nhìn không thấy

*Quan sát trong sự so sánh

Người phóng viên quan sát và cảm nhận trực tiếp ở thời điểm hiệntại được so sánh, đối chiếu với những cái mà anh ta đã biết Phóng viên cóthể so sánh những gì quan sát được ở sự vật, hiện tượng này với sự vật hiệntượng khác hoặc so sánh với bản thân chúng trong các thời điểm, hoàncảnh, giai đoạn khác nhau

*Huy động các giác quan trong quan sát và thận trong khi kết luận

Quan sát phải có sự tập trung chú ý cao độ Khi quan sát cần phải sựdụng các giác quan để nhận biết các đặc điểm, tính chất rất đa dạng của các

1.3.2 Đặc điểm của phương pháp phỏng vấn

Phương pháp phỏng vấn có thể thực hiện được nhanh, tiết kiệm thờigian và công sức

Bằng phương pháp phỏng vấn phóng viên có thể tái hiện được sựkiện đã xảy ra hoặc xảy ra bất ngờ qua lời kể của các nhân chứng mà phóngviên

không có điều kiện được chứng kiến, tham dự

Thông tin thu thập được qua phương pháp phỏng vấn có tính chấtkhách quan từ nguồn tin trực tiếp, đặc điểm này tạo độ tin cậy giá trị chothông tin

Phương pháp phỏng vấn có thể làm phóng viên an tâm hơn với nhữngthông tin thu thập được vì những người trả lời phỏng vấn phải có tráchnhiệm với những gì mình phát ngôn

II Phân tích các thông tin chi tiết nổi bật từ các phương pháp thu thập tài liệu trong việc thực hiện chủ đề của Tác phẩm báo chí.

Tác phẩm :

Xây mộ giữa biệt thự cùng người đang sống

trên vietnamnet ra ngày 16/06/2011

Một nữ Việt kiều Mỹ sau khi mất có di nguyện được đưa về an táng ở quê nhà thuộc tỉnh Bến Tre và muốn được chôn cất trong chính ngôi biệt thự rất đẹp mà chị đã bỏ tiền xây cất Những người trong nhà

đã vượt qua nỗi sợ, làm huyệt mộngay giữa phòng khách.

Từ TP.HCM đi thẳng theo quốc lộ 1A khoảng 70km sẽ đến cầu RạchMiễu.Qua cây cầu dài đến 8331m - dài nhất vùng sông nước miền Tây này,hỏi thăm ngôi biệt thự có chôn người chết bên trong, ai cũng biết

Lạnh người với ngôi mộ giữa nhà

Theo hướng dẫn của người dân, ngôi mộ có một không hai này nằm ở

ấp Tân Thi An, xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre Đi dọctheo bờ sông Rạch Miễu, cách bến phà cũ chừng 500m, chúng tôi tìm đếnmột căn biệt thự rất đẹp Bước vào cổng chính của căn biệt thự, đập vàomắt chúng tôi là một ngôi mộ khá lớn, gây cảm giác lạnh sau gáy

Ngôi mộ giữa phòng khách

Ngôi mộ “đặc biệt” này nằm trong căn biệt thự cách bến phà RạchMiễu cũ chưa đầy 1 km Từ ngoài cổng nhìn vào, ngôi mộthật sự “gây sốc’cho những ai yếu tim Ngôi mộ với hình thức đơn giản, xung quanh đượcdán đá hoa cương màu vàng Bên trên ngôi mộ là di ảnh phóng to củangười quá cố.Bốn bề ngôi mộ được ốp đá hoa cương màu vàng, phía trên

có ghi tên, tuổi người đã khuất

Ngôi mộ khá đẹp được chôn cất trong một căn biệt thự rất đẹp, lạinằm ở nơi phong cảnh hữu tình nên rất nhiều người hiếu kỳ đã ghé thăm.Những người đang sinh sống trong nhà tiếp khách rất lịch sự.Chủnhà là anhTrần Văn Tuấn đã mời chúng tôi vào nhà để tham quan.Anh Tuấn là emruột của người vắn số đang nằm trong mộ

Theo anh Tuấn, chị của anh là Trần Thị Kim Liên, sinh năm1960.Khoảng năm 1987, chị Liên lập gia đình.Cả hai vợ chồng chị sinhsống bằng nghề chở cá thuê bằng ghe, cuộc sống khá vất vả nhưng hạnhphúc

Ở cái xóm nghèo mà hai vợ chồng chị Liên sinh sống, chị nổi tiếng làngười phụnữ chịu thương chịu khó, rất hay giúp đỡ mọi người Cuộc sống

dù khá chật vật nhưng chị luôn lo lắng cho người thân, luôn chăm sóc cha

mẹ và anh em xong mới tới phần mình Nhiều người ở gần nhà kể lại, chịLiên là một tấm gương hiếu thảo mà trong xóm ai cũng quý mến

Biệt thự có ngôi mộ, nhìn từ bên ngoài

Đến năm 1991 thì vợ chồng chị Liên đi Mỹ định cư.Cũng như nhiềungười Việt tại Mỹ, họ mở tiệm làm móng để kiếm tiền trang trãi cuộcsống.Thời gian đầu, chị Liên chưa dư dả gì nhiều nhưng chị vẫn đều đặngửi tiền vềquê giúp đỡ gia đình.Ông bà đã dạy “Sống có đức mặc sức màăn”, có lẽ vì vậy mà kinh tế gia đình chị liên tục đi lên.Chỉ vài năm định cưtại Mỹ, vợ chồng chị đã mở thêm cửa hàng bán đồ trang trí nội thất, cuộcsống ổn định

Anh Tuấn xúc động: “Chị nói là từnhỏ cuộc sống khó khăn nên có ước mơ

là sau này sẽ cố gắng làm nhiều tiền đểxây một căn nhà lầu để ở Bên Mỹ xâybiệt thựrất tốn kém nên chị nói sẽ để dànhtiền gửi về Việt Nam xây, sau này về giàchịsẽ về sinh sống Đến khoảng năm

2006, căn nhà mà chị Liên hằng ao ướcđược hoàn thành với tổng chi phí xâydựng khoảng 1,7 tỷ đồng - hơn 100 câyvàng ở thờiđiểm đó

Lúc này, chị Liên về Việt Nam vàsinh sống cùng gia đình 3 tháng thì trở vềMỹ.Khi phát hiện mình bị ung thư phổigiai đoạn cuối, chị Liên có di nguyện làđược chôn cất ở Việt Nam, trong chínhcăn nhà mà chị bỏ tiền ra xây cất để đượcgần người thân Đến năm 2007 thì chịmất

Trong ngôi biệt thự có một phòng nhỏcạnh phòng khách phía trước mà theo anhTuấn nói là chị Liên định làm chỗ để xe hơi, biết mình sắp chết chị Liênmuốnđược chôn ở đó Tuy nhiên, sau đó chị Liên đổi ý và yêu cầu gia đìnhchôn mình ngay chính giữa nhà, tức là tại phòng khách Sau khi chị Liênmất, gia đình đã có gửi đơn lên chính quyền địa phương xin được chôn chịtrong nhà và được địa phương đồng ý

Thi thể chị Liên được chuyển từ Mỹ về và được quàn trong một chiếcquan tài rấtđẹp Đám tang được gia đình tổ chức chu đáo, hoành tráng Việc

Nghị định số

Việc táng người chết phải được

thực hiện trong các nghĩa trang,

trường hợp táng trong các khuôn

viên nhà thờ, nhà chùa, thánh

thất tôn giáo phải bảo đảm vệ

sinh môi trường và được sự chấp

thuận của chính quyền địa

phương theo phân cấp của Ủy

ban nhân dân các tỉnh, thành phố

trực thuộc Trung ương (sau đây

gọi tắt là Ủy ban nhân dân cấp

tỉnh).Việc táng phải phù hợp với

tín ngưỡng, phong tục, tập quán

tốt, truyền thống văn hóa và nếp

sống văn minh hiện đại Diện

tích sử dụng đất cho mỗi mộ

hung táng và chôn cất một lần

tối đa không quá 5m2

chị Liên được chôn ngay tại phòng khách ngôi biệt thự đã thu hút rất đôngngười đến viếng cũng như đến “xem” đám tang.

Có mộ, nhà thêm… ấm cúng

Người nhà chị Liên kể lại, do thủ tục sân bay kéo dài, hơn 10 ngày sauthì xác chị được đưa về sân bay Tân Sơn Nhất trong một quan tài nhôm.Trong thời gian này, gia đình đã cho tiến hành bóc lớp gạch men trongphòng khách giữa nhà rồi xây huyệt mộ

Do nền nhà cao hơn 1 mét, huyệt được đào sâu xuống khoảng 0,5 métnên khi đặt quan tài sẽ nằm ngang với nền nhà Như vậy, có cảm giácngười đã khuất cũng đang tồn tại cùng với người đang sống.Quá trình xâydựng được nhóm thợ chuyên nghiệp làm khá kỹ nên không gây ảnh hưởng

gì đến môi trường.Hơn nữa, quan tài nhôm của Mỹ đã trãi qua các quá trìnhkiểm dịch rất nghiêm ngặt từ nước ngoài rồi mớiđược đưa vào Việt Namnên vấn đề vệ sinh hoàn toàn đảm bảo

Bà Nhạn nói, cũng có ý kiến cho rằng chôn cất trong nhà sẽ khôngđảm bảo về môi trường nhưng gia đình bà sống cùng mộ chị Liên suốt hainăm nay chưa gặp vấn đềgì về sức khỏe

Anh Trần Văn Tuấn nói: “Gia đình rất thương chị, hơn nữa căn nhànày là do công sức của chị mà có nên ai cũng muốn chị được ở trong ngôinhà như chị vẫn đang còn sống” Lúc cánh thợ hồ đào huyệt giữa nhà,nhiều thành viên trong gia đình (bà Nhạn, người con trai thứ 3, vợ chồnganh Tuấn và hai đứa con nhỏ) cũng hơi sợ nhưng “sống riết rồi cũng quen”.Những người trong nhà chị Liên cho biết, do chị Liên khi còn sống rất yêuthương gia đình nên khi chết nhất định sẽ phù hộ cho người nhà khỏemạnh, làm ăn phát đạt

Theo lời anh Tuấn, căn phòng mà ngày xưa chị Liên sử dụng ở ViệtNam các vật dụng vẫn được giữ nguyên trạng Buổi trưa, anh Tuấn vẫnthường vào phòng bắt quạt ngủ trưa bình thường.Hàng xóm mới đầu cũng

hơi ngại ngôi mộ giữa nhà, dần dần cũng quen nên xem là chuyện bìnhthường.

Nhiều người trong xóm thậm chí còn thích thú khi ngồi tựa vào lớp đáhoa cương mát lạnh ốp xung quanh ngôi mộ mà không hề có cảm giác sợ hãi.Anh Trần Văn Hải, một người dân sống gần ngôi biệt thự nói: “Ban đầu tôicũng hơi dị ứng với cách làm này Nhưng suy đi nghĩ lại, tôi thấy ai cóngười thân bịmất sẽ hiểu được tâm lý của những người còn sống.Hồi chatôi mất năm 2010, anh em tôi đã thống nhất sau đó chôn cất ngay trước cửanhà tôi An táng kiểu này mình có cảm giác người thân vẫn đang dõi theocuộc sống của mình Nếu mai này mẹtôi có trăm tuổi già, có khi tôi sẽ ápdụng kiểu chôn ngay trong nhà cũng nên Mà nói gì thì nói, nếu xin phép

mà chính quyền địa phương không đồng ý thì cũngđành chịu”.Chúng tôi hỏi, căn nhà có ngôi mộ chính giữa sau này sẽ giải quyết thế nàonếu có tranh chấp Các thành viên trong gia đình cho biết, hiện căn nhà doanh Tuấnđứng tên Căn nhà là di sản mà chị Liên để lại, mục đích là để ởchứ không phải bán chác nên chuyện tranh chấp sẽ rất khó xảy ra Cácthành viên sống trong ngôi nhà sẽ có trách nhiệm thờ cúng người đã khuất

Ở xã Long An (huyện Cần Giuộc, tỉnh LongAn), một Việt kiều họ Cao cũng bỏ ra hàng tỷ đồng

đầu tư xây dựng một khu biệt thư lấy tên Cao gia

trang Một căn nhà đúc trong khối nhà này được

dành riêng cho mục đích chôn cất với 7 huyệt mộ

(kim tỉnh) được làm sẵn Công an xã Long An cho

biết, gia đình ông Việt kiều này vẫn đang sinh sống

ở nước ngoài nên khu Cao gia trang kín cổng cao

tường phải thuê người canh giữ Hiện 7 huyệt mộ

vẫn còn bỏ trống và chưa chôn cất ai Ban đầu,

những người sống gần khu biệt thự Cao gia trang

thấy lúc nào khu nhà này cũng kín cổng cao tường,

nhìn qua khe cửa đập ngay vào mắt là 7 huyệt mộ

nằm lộ thiên trên mặt đất khiến ai cũng sợ Thậm

chí, người ta còn đồn thổi có 3 cô gái đồng trinh

được chôn cất tại đây để làm “thần giữ của” Tuy

nhiên, địa phương bác bỏ hoàn toàn thông tin này

Hiện những người chủ của Cao gia trang thỉnh

thoảng vẫn về thăm nhà và thuê người chăm sóc

vườn tược nên cảnh lạnh lẽo xung quanh ngôi nhà

cũng không còn nữa

 Phân tích :

Đây là tác phẩm thuộc thể loại ghi nhanh Ở tác phẩm này, tác giả đãrất thành công khi sử dụng được cả 3 phương pháp đó là : phương phápquan sát Phương pháp phỏng vấn và phương pháp khai thác tài liệu bằngvăn bản

 Phương pháp quan sát thể hiện trong tác phẩm :

Thông qua một đoạn văn, tác giả đã làm hiện lên chân dung ngôi biệtthự có ngôi mộ ở giữa nhà :”Theo hướng dẫn của người dân, ngôi mộ cómột không hai này nằm ở ấp Tân Thi An, xã Tân Thạch, huyện ChâuThành, tỉnh Bến Tre Đi dọc theo bờ sông Rạch Miễu, cách bến phà cũchừng 500m, chúng tôi tìm đến một căn biệt thự rất đẹp Bước vào cổngchính của căn biệt thự, đập vào mắt chúng tôi là một ngôi mộ khá lớn, gâycảm giác lạnh sau gáy” Tác giả quan sát rất kĩ, tỉ mỉ nhất khắc họa rõ nétcho người đọc về ngôi mộ từ họa tiết, trang trí bên ngoài : “Ngôi mộ vớihình thức đơn giản, xung quanh được dán đá hoa cương màu vàng Bêntrên ngôi mộ là di ảnh phóng to của người quá cố.Bốn bề ngôi mộ được ốp

đá hoa cương màu vàng, phía trên có ghi tên, tuổi người đã khuất.”

Điều đó cho thấy con mắt quan sát rất tinh nhanh của tác giả

 Phương pháp phỏng vấn :

Tác giả phỏng vấn Chủ nhà anh Trần Văn Tuấn và bà Nhạn là nhữngngười thân của chị Liên để tạo sức thuyết phục cho bài viết với mục đíchkhai thác thông tin phục vụ độc giả có cái nhìn chân thật nhất về chủ nhâncủa ngôi mộ đặc biệt này

Người phỏng vấn chủ yếu là anh Trần Văn Tuấn là em ruột của chịLiên dựa vào những lời phỏng vấn đó tác giả dùng làm nền tảng cho bàiviết triển khai các ý hài hòa hơn bắt đầu từ cuộc đời của chị Liên: “Theoanh Tuấn, chị của anh là Trần Thị Kim Liên, sinh năm 1960 Khoảng năm

1987, chị Liên lập gia đình.Cả hai vợ chồng chị sinh sống bằng nghề chở cáthuê bằng ghe, cuộc sống khá vất vả nhưng hạnh phúc” … Đến khi xâydựng ngôi biệt thự có ngôi mộ Anh Tuấn xúc động: “Chị nói là từ nhỏcuộc sống khó khăn nên có ước mơ là sau này sẽ cố gắng làm nhiều tiền đểxây một căn nhà lầu để ở Bên Mỹ xây biệt thự rất tốn kém nên chị nói sẽ

để dành tiền gửi về Việt Nam xây, sau này về già chịsẽ về sinh sống Đếnkhoảng năm 2006, căn nhà mà chị Liên hằng ao ước được hoàn thành vớitổng chi phí xây dựng khoảng 1,7 tỷ đồng - hơn 100 cây vàng ở thờiđiểm

đó đến cuối cùng là lời người dân nói về ngôi biệt thự: Anh Trần Văn Hải,một người dân sống gần ngôi biệt thự nói: “Ban đầu tôi cũng hơi dị ứng vớicách làm này Nhưng suy đi nghĩ lại, tôi thấy ai có người thân bịmất sẽ hiểuđược tâm lý của những người còn sống.Hồi cha tôi mất năm 2010, anh emtôi đã thống nhất sau đó chôn cất ngay trước cửa nhà tôi An táng kiểu nàymình có cảm giác người thân vẫn đang dõi theo cuộc sống của mình Nếumai này mẹtôi có trăm tuổi già, có khi tôi sẽ áp dụng kiểu chôn ngay trongnhà cũng nên Mà nói gì thì nói, nếu xin phép mà chính quyền địa phươngkhông đồng ý thì cũngđành chịu”.xây dựng kết cấu thế cũng là dụng ý củatác giả trong triển khai đề tài bắt đầu từ câu chuyện đến kết thúc Nhưng ởđây tác giả thiếu phỏng vấn cơ quan có thẩm quyền về vấn đề này nhưchính quyền địa phương để làm rõ vấn đề

 Phương pháp thu thập tài liệu :

Tác giả đã sử dụng tài liệu là Nghị định số 35/2008/NĐ-CP ngày25/3/2008 về việc mai táng người đã mất để nói rõ lên vấn đề nhà nước

có quy định rõ về mai táng người đã mất

(Theo Người đưa tin)

Tác phẩm :

Người đàn bà 'chạy án' và nỗi đau của những viên công tố

củavnexpress ra ngày14/2/2011

Đa số người dự khán là cán bộ kiểm sát nhưng trông ai cũng đầy

vẻ lo lắng Chưa tròn năm trước, những người đứng trước vành móng ngựa còn là đồng nghiệp của họ.

Phiên tòa một ngày giáp Tết thật đặc biệt 3 trong 4 bị cáo bị đưa raxét xử trong vụ án tham nhũng là những người từng làm việc tại các cơquan tố tụng Tất cả đều cúi đầu lầm lũi khi HĐXX bước vào phòng xử án.Chỉ duy nhất người phụ nữ với dáng vẻ lam lũ, quê mùa là bất chợt run rẩy

Khi phát hiện ống kính của phóng viên, các bị cáo đều giấu mặt

Nhìn một lượt các bị cáo, đại diện VKS bắt đầu đọc cáo trạng Đócũng là lúc đôi tay của Đinh Thị Ngọc Thúy (26 tuổi) xiết chặt vào nhau.Giọng vị công tố oang oang nhưng dường như người phụ nữ ấy chẳng quantâm, ánh mắt van lơn cứ đảo quanh những người ngồi xét xử Cáo buộc củaVKS không xa lạ, bởi Thúy đã thuộc lòng nó từ khi vụ “chạy án” của mìnhkết thúc điều tra Đó cũng là lúc người phụ nữ này phải đối diện với tội

danh “đưa hối lộ”, và những bị cáo đang cùng hầu tòa chính là những kiểmsát, công an đã nhận tiền “lót tay” từ chị.

Là người đầu tiên được gọi lên thẩm vấn, Thúy lóng ngóng trình bàytrong làn nước mắt.5 năm trước, cô và Mạc Văn Tuấn xây dựng gia đình.Đứa con đầu lòng chào đời ngay sau đó trong niềm hạnh phúc của đôi vợchồng trẻ Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, họ phát hiện cô con gái bé bỏngcủa mình có “vấn đề” khi luôn bàng quan với tất cả những âm thanh xungquanh Đến khi nhận được kết luận từ bác sĩ, họ đau xót tột cùng vì númruột của mình bị điếc bẩm sinh.Từ đó, Thúy dành toàn bộ thời gian chămsóc con.Mọi chi tiêu trong gia đình đều trông cậy vào đồng lương tài xế củaTuấn, nhiều nhất vẫn là tiền chạy chữa cho con

Thúy trình bày về hoàn cảnh và hành vi phạm tội trong làn nước mắt

Biết chuyện, Thúy gửi con cho người thân, tay xách nách mang vàimón đồ ăn đến trụ sở công an thăm chồng Nhìn người đầu ấp tay gối bịxích vào bàn làm việc, cô đau đớn nên khi được Nguyễn Tú Anh (28 tuổi,cán bộ điều tra) gợi ý “có khả năng giúp chồng tại ngoại”, Thúy như ngườichết đuối vớ được phao

Số tiền 60 triệu đồng mà Tú Anh ra giá cô không biết đào đâu ra.Nhưng cứ nghĩ đến cảnh hai mẹ con lây lất vì thiếu chồng và hình ảnhxiềng xích của anh tại trụ sở công an, Thúy quyết vay mượn mọi nơi để đưatrước một nửa cho viên công an Do số tiền quá lớn, cô sợ nhỡ có gì xảy ranên nhờ người quen là Nguyễn Văn Tùy đi cùng để làm chứng Cô cũng đềnghị Tú Anh phải viết giấy biên nhận việc “chạy án” này mà không biết sựviệc đã được anh Tùy báo với cơ quan điều tra

Các bị cáo tại phiên tòa Ảnh: Vũ Mai.

Cuộc “mua bán” vừa xong, Thúy bị mời lên Bộ công an và cô đã khaitoàn bộ sự việc và phối hợp với cơ quan điều tra để toàn bộ đường dây

“chạy án” của Tú Anh sa lưới pháp luật Theo đó, ngoài viên công an này,Nguyễn Văn Thủy (54 tuổi), Nguyễn Đình Phú (35 tuổi) là hai kiểm sátquận Thủ Đức liên quan đến việc “chạy tại ngoại” cho chồng Thúy cũngvướng vào vòng lao lý

“Chỉ vì hoàn cảnh lúc đó quá bức bách, quá thương chồng con nên tôimới làm điều sai trái Xin tòa xem xét mà giảm án cho tôi”, Thúy nghẹngiọng

Hồ sơ vụ án thể hiện hành vi phạm tội của các bị cáo chỉ diễn ra và kếtthúc trong vỏn vẹn vài ngày Thế nhưng, ngay trong thời điểm vụ án đượckhám phá đã gây sửng sốt cho biết bao người, nhất là khi thông tin về giấynhận tiền do Nguyễn Tú Anh viết được tiết lộ Không ai có thể ngờ một cán

bộ công an lại có thể viết bản “hợp đồng chạy án” rõ ràng và ngang nhiênxem thường pháp luật đến như vậy

“Bị cáo đã bao nhiêu lần viết biên nhận kiểu này? Bị cáo đi nhận hối

lộ mà làm biên nhận như một hợp đồng dân sự vậy sao?”, vị chủ tọanghiêm giọng hỏi

Việc nhận hối lộ và thản nhiên viết lại "hợp đồng" của kiểm sát viên

khiến nhiều người sửng sốt Ảnh: Vũ Mai.

“Do bị cáo thấy Thúy năn nỉ, khóc lóc nhiều quá nên muốn giúp thôi.Anh Phú không ủy quyền nhưng do bị cáo ‘làm’ cho anh ấy nên mới ghivào như thế”, Tú Anh cố chống chế

Dưới khán phòng nhiều người buông tiếng thở dài còn hai “cựu” kiểmsát cúi đầu thấp hơn Cùng lúc, cái dáng nhỏ thó của Nguyễn Đình Phú nhưmuốn chúi nhủi về phía trước Cơ quan điều tra kết luận, trong vụ án này,Phú đã nhận Mạc Văn Tuấn là “bà con” rồi nhờ Thủy đề xuất không bắtkhẩn cấp Được “đàn anh” chấp nhận, Phú ung dung nhận tiền từ Tú Anh

và “đền ơn” Thủy 5 triệu đồng

Qua vụ tiêu cực này, lãnh đạo VKSND TP HCM từng khẳng định với

VnExpress.net, đây chính là “nỗi đau” của ngành kiểm sát nói chung và

VKSND TP HCM nói riêng Bởi trong nhiều năm qua, Viện đã luôn cốgắng xây dựng một cơ quan trong sạch, vững mạnh, tích cực giáo dục bảnlĩnh, trau dồi nghiệp vụ và rèn luyện phẩm chất đạo đức của cán bộ ngành.Thế mà, đứng trước vành móng ngựa hôm ấy, cả hai bị cáo với nhiềunăm kinh nghiệm trong công tác truy tố, lại vận dụng toàn bộ khả nănghiểu luật để né tội cho mình.Nhưng cuối cùng, với những chứng cứ khôngthể chối cãi, Phú và Thủy đã nhận trách nhiệm

“Chỉ vì quá tin tưởng vào anh em, tôi đã mất cảnh giác.Chỉ vì 5 triệu

mà tôi bị khai trừ, bị thôi việc Trước khi dứt lời, xin cho bị cáo gửi lời xinlỗi đến lãnh đạo VKSND TP HCM, xin lỗi các anh em đồng nghiệp đã vì bịcáo mà ảnh hưởng đến toàn ngành…”, lần đầu tiên giọng ông Thủy nghẹnlại

Sau 5 giờ xét xử, cuối cùng Tú Anh phải nhận 8 năm tù, Phú lãnh 5năm cùng về tội “làm môi giới hối lộ”; Nguyễn Văn Thủy nhận 2 năm vềhành vi “nhận hối lộ” Riêng Thúy bị 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo vềtội “đưa hối lộ”

Phiên tòa kết thúc, Thúy chỉ kịp nói lời cảm ơn với vị luật sư rồi hấptấp bước nhanh để kịp về lo bữa cơm cho đứa con tội nghiệp Bên hiênphòng xử, nhiều ánh mắt đàn ông rưng rưng trong cái xiết tay chia sẻ vớingười đồng nghiệp cũ

Vũ Mai

 Phân tích :

Tác phẩm là thể loại kí sự,kí họa lại quá trình xét xử một vụ ánnghiêm trọng tại tòa Tác giả trong bài đã sử dụng hai phương pháp quansát và thu thập tài liệu

 Phương pháp quan sát :

Bài viết chính là sự trải nghiệm của tác giả tại phiên tòa hóa thânthành nhân chứng cho sự kiện ngay ở đầu tác phẩm bằng sự quan sát baoquát toàn bộ phiên tòa dưới con mắt của tác giả được thể hiện ngay trênsapo: “Đa số người dự khán là cán bộ kiểm sát nhưng trông ai cũng đầy vẻ

lo lắng” quá trình quan sát được thực hiện trong suốt quá trình xét xử từhình dáng đến thái độ, cảm xúc của bị cáo đều được gột tả qua các chi tiết :

“Tất cả đều cúi đầu lầm lũi khi HĐXX bước vào phòng xử án Chỉ duy nhấtngười phụ nữ với dáng vẻ lam lũ, quê mùa là bất chợt run rẩy.” “Đó cũng

là lúc đôi tay của Đinh Thị Ngọc Thúy (26 tuổi) xiết chặt vào nhau Giọng

vị công tố oang oang nhưng dường như người phụ nữ ấy chẳng quan tâm,ánh mắt van lơn cứ đảo quanh những người ngồi xét xử” “Thúy lóngngóng trình bày trong làn nước mắt” … Cho đến người dân xem vụ xét xửqua tiếng thở dài : “Dưới khán phòng nhiều người buông tiếng thở dài cònhai “cựu” kiểm sát cúi đầu thấp hơn” Phương pháp quan sát tác giả sửdụng nhiều trong suốt quá trình tác phẩm để khắc họa lên phiên tòa xét xử

bị cáo.Thêm nữa là bài báo chỉ dừng lại ở việc quan sát của cá nhân màchưa hề đưa ra những ý kiến, phân tích hay bình luận gì về ý nghĩa, giá trịcủa chi tiết, sự kiện mà tác giả muốn gửi thông điệp đến công chúng

 Phương pháp khai thác tài liệu trong tác phẩm :

Tài liệu mà tác giả khai thác ở đây là hợp đồng nhận hối lộ có chữ kícủa người tham dự khi đưa văn bản này lên dự ý của tác giả là tạo cho độcgiả có thể hiểu rõ vấn đề và tin tưởng vào câu chuyện có giấy tờ ghi nợ rõràng chứ kĩ của các bên

Tác phẩm :

Gặp chàng trai sợ… giàu

trên tiên phong online ra ngày 08/06/2011

“Nhưng rồi một ngày, con nhận ra rằng, mình cũng sợ cả chữ

“giàu” nữa Giàu là con sẽ được ăn no mặc đẹp, con được vui chơi, được cười, được nói…” Đó là những dòng chỉa sẻ trong “Bức thư gửi người lớn” của Trần Vương Cường, lớp 11 Tin trường THPT Sơn Tây (Sơn Tây, Hà Nội).

Trần Vương Cường - Người viết "Bức thư gửi người lớn"

Khác với những hình dung của tôi về tác giả khi đọc những dòngtrong “Bức thư gửi người lớn” giành giải nhất cuộc thi viết về quyền trẻem: ít nhiều chất chứa nét u buồn, đa cảm, Trần Vương Cường để lại ấntượng khoáng đạt, gần gũi trong lòng người tiếp xúc Một gương mặt điểntrai, đôi mắt đen và sáng, nụ cười tươi, nước da trắng và cách nói chuyệnmộc mạc

Có lẽ, Cường phải có tâm hồn phong phú, con mắt chịu khó quan sátmới rung động, suy nghĩ trước những hình ảnh giàu nghèo trong cuộc sốnghằng ngày sâu sắc đến thế

Trong không gian yên tĩnh dưới hàng cây xanh mát của Đại sứ quánThụy Điển (số 2 Núi Trúc, Ba Đình, Hà Nội), tôi ngồi với Cường khi cảm

xúc bất ngờ, hạnh phúc đoạt giải nhất cuộc thi vẫn đang còn hoan hỉ trongcậu Cậu học trò đất Sơn Tây chia sẻ về nỗi ám ảnh của chữ “nghèo -giàu”…

Chữ “nghèo” chẳng hiện đâu xa mà nó nặng nề trong cậu với hình ảnhnhững đứa trẻ mòn mình giữa ngổn ngang hàng tấn rác hôi hám, nặng mùi

để kiếm tìm chút phế liệu Không ít lần, Cường tự hỏi, nếu nghèo mìnhcũng như những bạn nhỏ kia sao? “Nghèo” hiện lên trong ánh mắt coithường của người giàu “Nghèo” trong cách “cho” gượng gạo, khó chịu củangười có tiền hơn…

Một khoảng cách giàu - nghèo “độc ác” cứ vô tình đập vào mắt, đãkhiến cậu phải thốt lên trong thư viết gửi người lớn: “Đã từ lâu rồi, conmuốn nói với mọi người rằng, con sợ hai chữ “giàu” và “nghèo” lắm” Cậu ám ảnh cảnh một người mẹ ngăn con mình nhường cậu bé nghèoque kem đang ăn dở Những trái khoáy, ngóc ngách mảng tối của cuộcsống được tích lũy trong cậu học trò ấy cứ đi vào bài dự thi giới hạn trong

1000 chữ, viết về quyền trẻ em có chủ đề “Nếu em có quyền được thay đổihoàn cảnh hiện nay của trẻ em Việt Nam, em muốn thay đổi cái gì vì lợi íchtốt đẹp nhất cho trẻ em Việt Nam?”

Vương Cường cho hay: ý tưởng bài viết đã lóe lên ngay sau buổi phátđộng cuộc thi tại trường THPT Sơn Tây mà ngài Đại sứ quán Thụy Điển -đại diện đơn vị tổ chức - cũng có mặt Nhưng, sợ bài viết nông và muốnđem tới một nét riêng, tránh trùng lặp, Cường chịu khó tham khảo các bàiviết trên mạng Bài viết của Cường gửi tới ban tổ chức khi cuộc thi sắp hếtthời hạn

Thông qua bài viết của mình, Cường muốn nói với những người lớnrằng, trẻ em chỉ thực sự hạnh phúc khi có sự quan tâm, chăm sóc và chia sẻcủa mọi người Đừng để hai chữ giàu – nghèo gắn sau hai từ "trẻ em"…

“Những đứa trẻ dù nghèo thì cũng là trẻ em.Chúng được sinh ra trênđời, cũng cần được nâng niu, cần được chăm sóc.Chúng cũng cần tình